Gemeenteblad van Lansingerland
Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
---|---|---|---|
Lansingerland | Gemeenteblad 2024, 147275 | ander besluit van algemene strekking |
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.
U bent hier:
Datum publicatie | Organisatie | Jaargang en nummer | Rubriek |
---|---|---|---|
Lansingerland | Gemeenteblad 2024, 147275 | ander besluit van algemene strekking |
Richtlijn uitgifte van gemeentelijke onroerende zaken en vestiging van gebruiksrechten Gemeente Lansingerland 2023
In november 2021 zijn gemeenten geconfronteerd met het Didam-arrest (Hoge Raad van 26 november 2021, ECLI:NL:HR:2021:1778; ‘het Didam-arrest’). De Hoge Raad heeft in die uitspraak bepaald dat het gelijkheidsbeginsel een een-op-een verkoop van vastgoed in de weg staat, als er (naar verwachting) meerdere (potentiële) gegadigden voor dat vastgoed zijn. Uitgangspunt in een dergelijk geval is dat er een selectieprocedure moet worden doorlopen. Selecteren gaat volgens de Hoge Raad dus boven het maken van een-op-een-afspraken. Het is dan ook van belang om bij – onder andere – de verkoop van gemeentegronden het gelijkheids-beginsel en het transparantiebeginsel (beginselen waar de gemeente overigens ook al voor het Didam-arrest aan gebonden was) in acht te nemen. Gronden mogen niet zonder meer worden uitgegeven aan één partij. Het onderhavige stuk gaat over zuivere gronduitgifte overeenkomsten niet zijnde uitgiften die vallen onder de Europese aanbestedingsrichtlijn.
2. Wettelijk kader en reikwijdte uitspraak
Inmiddels is uit de rechtspraak gebleken dat het Didam-arrest niet alleen van toepassing is op de verkoop van onroerende zaken, maar ook op andere zaken, gebruiksovereenkomsten en (beperkte) rechten. Hieronder vallen bijvoorbeeld de vestiging van zakelijke rechten (opstalrechten of erfpacht) of het aangaan van (obligatoire) overeenkomsten voor (ver)huur, pacht, ruil of bruikleen. Het gaat altijd om zaken waarvan aan de gemeente bekend is, of waarvan vermoed kan worden, dat er meerdere potentiële gegadigden zijn.
Het kan ook gaan om het sluiten van intentieovereenkomsten, anterieure overeenkomsten, samenwerkingsovereenkomsten en andere overeenkomsten waarin het voornemen tot verkoop van onroerende zaken, vestiging van zakelijke rechten of aangaan van voormelde obligatoire overeenkomsten wordt vastgelegd.
Uitgangspunt is dat er géén een-op-een overeenkomsten worden gesloten; in beginsel vindt er altijd een openbare selectieprocedure plaats.
3. Doel en uitgangspunten richtlijn
Deze richtlijn is opgesteld om te voorkomen dat de gemeente of private (markt)partijen zich bij alle hiervoor onder 2 bedoelde zaken per geval moeten afvragen hoe de voorgenomen transactie zich verhoudt tot het Didam-arrest.
Uitgangspunt is dat er géén een-op-een overeenkomsten worden gesloten; in beginsel vindt er altijd een openbare selectieprocedure plaats.
In een aantal uitzonderingsgevallen is de gemeente van mening is dat zij een een-op-een-samenwerking met een preferente marktpartij zou kunnen aangaan. Hierbij kan gedacht worden aan samenwerking met een partij in het kader van de uitvoering van publieke of maatschappe-lijke taken. Te denken valt aan samenwerking met een woningcorporatie waarmee Prestatie-afspraken zijn gemaakt ten behoeve van sociale woningbouw, contracteren op basis van een bouwclaim of contracteren in het kader van integrale gebiedsontwikkeling.
4. Juridisch kader toekomstige transacties
Aan gemeenten komt een grote mate van vrijheid toe bij de inrichting van de procedures. Er moet wel worden voldaan aan de vereiste passende mate van openbaarheid (met betrekking tot de beschikbaarheid van de onroerende zaak, de selectieprocedure, het tijdschema en de toe te passen selectiecriteria). Tegelijkertijd is van belang dat gekozen wordt voor een praktisch hanteerbare werkwijze, om te voorkomen dat de werkwijze extra belastend en tijdrovend is.
4.1 Vaststellen selectiecriteria
De gemeente Lansingerland stelt selectiecriteria vast op basis waarvan objectief en toetsbaar op redelijke gronden kan worden gegund. De criteria mogen uiteraard niet zodanig worden toegespitst op één specifieke gegadigde dat deze partij met zekerheid de selectieprocedure zal winnen. Om selectiecriteria te bepalen die objectief, toetsbaar en redelijk zijn, kan aansluiting worden gezocht bij het aanbestedingsrecht, de Gids Proportionaliteit en de kernwaarden/missie/ visie van de gemeente Lansingerland. In Bijlage 1 staan enkele voorbeelden van objectieve, toetsbare en/of redelijke criteria genoemd.
4.2 Selectieprocedure en publicatie
Een selectieprocedure is noodzakelijk wanneer op basis van de hiervoor genoemde criteria sprake is van meerdere serieuze gegadigden. Ook als wordt vermoed dat er meer serieuze gegadigden zouden kunnen zijn, dient er een (openbare) selectieprocedure plaats te vinden. De selectieprocedure kan achterwege blijven als er maar één serieuze gegadigde is. In alle gevallen moet de gemeente het voornemen om grond te verkopen, een opstalrecht te vestigen etc. tijdig publiceren op de gemeentelijke website en/of in het gemeenteblad. De gemeente Lansingerland zal al haar bekendmakingen publiceren via www.officiëlebekendmakingen.nl. Daarnaast kan gebruik worden gemaakt van andere mogelijkheden (bijvoorbeeld een lokaal blad, een project-website of Tendernet). De publicatie moet voldoende duidelijk en precies zijn. Zowel het doel van verkoop van de gronden als de beargumentering dat alleen deze specifieke partij gegadigde is moet worden opgenomen. Een stappenplan voor zowel de openbare selectieprocedure als de uitzonderingssituatie wordt hieronder weergegeven.
6. Stappenplan uitzondering: één serieuze belanghebbende
Ter voorbereiding van het collegebesluit over het aangaan van de overeenkomst (voorgenomen transactie) ter toelichting een stuk opstellen waarin wordt gemotiveerd waarom in het betreffende geval de gemeente van mening is dat in dit specifieke geval sprake is van slechts één serieuze belanghebbende zodat er geen openbare selectieprocedure zal worden gehouden;
7. Richtlijn gemeente Lansingerland verschillende typen uitzonderingsgevalle
In onderstaand overzicht worden voorbeelden benoemd waarvan de gemeente –op grond van de huidige jurisprudentie- van mening is dat bovengenoemde gevallen en de andere transacties die onder het Didam-arrest vallen kan plaatsvinden zonder dat daaraan voorafgaand een openbare selectieprocedure wordt gehouden. In deze uitzonderingsgevallen kan dus worden volstaan met een publicatie waarin wordt aangegeven dat redelijkerwijs sprake is van slechts één serieuze gegadigde voor de betreffende transactie. Conform de uitspraak van de Hoge Raad moet in al die gevallen sprake te zijn van een objectief, toetsbaar en redelijk criterium.
Bij wijzigingen in de wet en/of jurisprudentie zal deze gewijzigde wet of de jurisprudentie voorgaan op deze richtlijn.
Bijlage 1: (Overige) voorbeelden van objectieve, toetsbare en/of redelijke criteria
Kopieer de link naar uw clipboard
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2024-147275.html
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.