Aanvullend verkeersbesluit Zone Zwaar Verkeer ten behoeve van de uitzondering voor autobussen voor het rijden op de corridor - Amsterdam 2024 (“aanvullend verkeersbesluit zone zwaar verkeer – vrije corridor autobussen Amsterdam 2024”).

Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

gelet op:

• de Wegenverkeerswet (WVW 1994);

• het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (RVV 1990);

• de bepalingen en de uitvoeringsvoorschriften van het Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (BABW);

• de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld in artikel 3:4 van de Awb;

• de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam;

heeft besloten om bij verkeersbesluit voor de categorie autobussen een uitzondering te maken op de zonale geslotenverklaring Zone Zwaar Verkeer (Stcrt. 2021-24726 ) voor het rijden op de corridor in de zone.

De volgende wegen worden benoemd als corridor: de Weesperstraat, Valkenburgerstraat, Foeliestraat, Nieuwe Foeliestraat, Prins Hendrikkade (vanaf kruising Foeliestraat tot Kattenburgerstraat), Kattenburgerstraat, IJtunnel en de Nieuwe Leeuwarderweg.

De reden voor deze uitzondering is dat zich specifiek langs of in de onmiddellijke omgeving van deze corridor veel culturele instellingen bevinden. De bereikbaarheid van deze culturele instellingen wordt op deze wijze gewaarborgd voor alle doelgroepen. Daarnaast geldt dat door het toestaan van autobussen zwaarder dan 7,5 ton op deze corridor het stadshart binnen redelijke (loop-)afstand bereikbaar blijft voor groepsvervoer.

De betreffende wegen zijn voorts aangewezen als Plusnet Auto en Hoofdnet auto (in het beleidskader Verkeersnetten), wegen die opgezet zijn om grote vervoersaantallen te verwerken.

Overwegende :

Wettelijke basis

Op grond van artikel 15, eerste lid Wegenverkeerswet 1994 moet een verkeersbesluit genomen worden voor plaatsing of verwijdering van de in artikel 12 van het Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer genoemde verkeerstekens, alsmede voor onderborden voor zover daardoor een gebod of verbod ontstaat of wordt gewijzigd.

Aanleiding

Amsterdam ervaart door de jaren heen toenemende overlast van grote autobussen, met name in het centrumgebied. De overlast heeft te maken met de omvang en het gewicht van dergelijke autobussen, de uitstoot die zij veroorzaken, verkeersveiligheid en halteer-/parkeer- en omgevingsoverlast. Het wordt steeds drukker in de stad en daarmee ontstaat steeds minder ruimte voor dergelijke autobussen.

Het inperken van de overlast door de grote (verkeers-)drukte in de stad is het doel van diverse beleidsagenda’s.

De belangrijkste zijn:

• Actieplan Schone Lucht

• Actieplan Bruggen en Kademuren

• Uitwerkingsplan Overstaplocaties Touringcar Rondvaart

• Agenda Amsterdam Autoluw

• Stad in Balans (vanaf 2022 samengevoegd met Aanpak Binnenstad)

De strategie en maatregelen van de Agenda Touringcar liggen in lijn met de verwante beleidsagenda’s en zijn in hoge mate volgend.

Verkeersbesluit Zone Zwaar Verkeer

In het gebied dat wordt omsloten door een ringweg (S100), de centrumring die loopt over de Nassaukade, Stadhouderskade, Mauritskade, Zeeburgerdijk, Panamalaan, Piet Heinkade, De Ruijterkade, Westerdoksdijk, Van Diemenstraat en Houtmankade bevinden zich veel relatief oude bruggen en kademuren, die niet bestand zijn tegen zwaar verkeer. In de afgelopen jaren zijn om die reden in dit gebied bij een aantal bruggen en kademuren acuut maatregelen getroffen om de veiligheid te garanderen. Zoals het afsluiten, ontlasten of ondersteunen van de constructies. Verwacht wordt dat zonder gerichte maatregelen de incidenten verder zullen toenemen. Om die reden heeft het college besloten de bestaande 7,5t-zone in dit gebied aan te scherpen en enigszins uit te breiden (verkeersbesluit Zone Zwaar Verkeer, Stcrt. 2021-24726).

Uitstoot verminderen

Met voornoemde zonale geslotenverklaring wordt de totale schadelijke uitstoot van autobussen teruggedrongen. Dit geldt zowel voor rijdende als halterende voertuigen. Minder uitstoot komt de leefbaarheid van de stad ten goede. Dit sluit aan bij de ambitie uit het Actieplan Schone Lucht. Het uiteindelijke doel is uitstootvrijverkeer binnen de bebouwde kom in 2030.

De ambitie is om in 2030 binnen de A10 alleen uitstootvrijetouringcars toe te laten. Het Actieplan Schone Lucht is in april 2019 door het college vastgesteld.

Verkeersveiligheid en bereikbaarheid

Binnen het gebied van de zonale geslotenverklaring zijn veel verschillende weggebruikers, waaronder langzaam verkeer zoals fietsers en voetgangers. Op deze wegen is veelal onvoldoende ruimte voor autobussen om te manoeuvreren wat resulteert in onveilige en hinderlijke situaties en opstoppingen.

Halteer-, parkeer- en omgevingsoverlast

Met de zone zwaar verkeer wordt ook de hoeveelheid halteer-, parkeer- en omgevingsoverlast verder teruggedrongen. Uitsluitend op de corridor Weesperstraat, Valkenburgerstraat, Foeliestraat, Nieuwe Foeliestraat, Prins Hendrikkade (vanaf kruising Foeliestraat tot Kattenburgerstraat), Kattenburgerstraat, IJtunnel en de Nieuwe Leeuwarderweg worden autobussen nog toegestaan. Hierdoor verwacht het college dat de door bewoners ervaren overlast van het aantal touringcarbewegingen, geluidsoverlast van halterende touringcars en overlast van het in- en uitstappen van grote groepen mensen op plaatsen die daar niet geschikt voor zijn met verkeersconflicten met voetgangers en fietsers tot gevolg, tot het verleden behoren. De gemeenteraad stelt een leefbare en toegankelijke stad voorop. Dit is te lezen in de Agenda Amsterdam Autoluw die op 23 januari 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het beperken van de overlast van touringcars in de stad is ook één van de opgaves uit het programma Stad in Balans (vastgesteld begin 2019 door het college). Hierin staat de bestuurlijke ambitie om tot een nieuw evenwicht in de stad te komen waarin bewoners centraal staan en bezoekers welkom blijven.

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de door de gemeenteraad op 20 september 2020 vastgestelde Agenda Touringcar (https://www.amsterdam.nl/parkeren-verkeer/touringcar/beleid/).

Lokaal ontheffingenbeleid

Er is al een lokaal ontheffingenbeleid op de geslotenverklaring voor de Zone Zwaar Verkeer, https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR658838/1. Dit ontheffingenbeleid is met name opgesteld voor zwaar verkeer ten behoeve van de logistieke sector.

Voor de categorie autobussen heeft het college een apart ontheffingenbeleid opgesteld. Immers, gelet op de hierboven genoemde strengere argumenten met betrekking tot autobussen wil het college binnen de zone zwaar verkeer voor deze sector uitsluitend ontheffing verlenen op specifieke gronden als omschreven in het ontheffingenbeleid. Deze gronden zijn strenger dan de reeds vastgestelde Beleidsregels ontheffing zone zwaar verkeer Amsterdam (2021).

Wijze van invoering

Van het verbod met een autobus zwaarder dan 7,5 ton de zone in te rijden, zijn uitgezonderd de wegen van de corridor Weesperstraat, Valkenburgerstraat, Foeliestraat, Nieuwe Foeliestraat, Prins Hendrikkade (vanaf kruising Foeliestraat tot Kattenburgerstraat), Kattenburgerstraat, IJtunnel, Nieuwe Leeuwarderweg.

Ter uitvoering van dit verkeersbesluit wordt bij de volgende toegangswegen richting binnenstad vanaf de S-100 (centrumring) en op de Nieuwe Leeuwarderweg vanuit stadsdeel Noord onder het zonale verkeersbord C21 het onderbord OB62 (uitgezonderd autobussen) geplaatst: Weesperstraat, IJtunnel (noordzijde), Kattenburgerstraat.

Bij zijstraten op de onderliggende straten wordt in de rijrichting het verkeersbord model C21 geplaatst met onderbord OB104 (uitgezonderd lijnbussen).

Verder worden ter uitvoering van dit verkeersbesluit de zonale verkeersborden C21 bij alle overige toegangswegen richting binnenstad vanaf de S-100 (centrumring) voorzien van het onderbord OB104 (uitgezonderd lijnbussen). Door plaatsing van het onderbord OB104 zijn van de geslotenverklaring uitgezonderd autobussen ten behoeve waarvan op grond van de Wet personenvervoer 2000 een concessie is verleend.

Communicatie

Agenda Touringcar 2020 – 2025

Bij de voorbereiding op de Agenda Touringcar zijn tien werksessies gehouden met vertegenwoordigers van de verschillende brancheorganisaties, bestemmingen binnen de S100 en rondom het Museumplein, doelgroepenvervoer, zee- en riviercruise en de stadsdelen. Met de belangrijkste touringcarbestemmingen in de stad zijn één-op-één gesprekken gevoerd. De opmerkingen en aandachtspunten die zijn opgehaald, zijn zoveel mogelijk verwerkt in de Agenda Touringcar.

De Agenda Touringcar 2020 – 2025 heeft vervolgens ter inzage gelegen, waarmee eenieder destijds in de gelegenheid is gesteld kennis te nemen van de inhoud en een zienswijze in te dienen. De ontvangen zienswijzen zijn verwerkt in een Nota van Beantwoording en betrokken bij het uiteindelijke voorstel aan de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft de Agenda Touringcar vastgesteld in september 2020. Deze Agenda vormt de basis voor onderhavig aanvullend verkeersbesluit en het aanpalende ontheffingenbeleid.

Belangenafweging

Voor de uitwerking van dit aanvullend verkeersbesluit heeft een aantal klankbordbijeenkomsten plaatsgevonden, waarbij met vertegenwoordigers van de (touringcar-)branche en bestemmingen is gesproken. De belangrijkste opmerkingen en aandachtspunten zijn meegenomen. Ook zijn één-op-één gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de branche en de belangrijkste touringcarbestemmingen in de stad.

In januari 2023 heeft programma touringcar een aantal bijeenkomsten georganiseerd voor belanghebbenden op wie het aanvullend verkeersbesluit het grootste effect heeft. Zo zijn bijeenkomsten georganiseerd voor de touringcarbranche en bestemmingen binnen de S100 en rondom het Museumplein. Voor iedere groep belanghebbenden heeft een aparte bijeenkomst plaatsgevonden zodat zij gericht geïnformeerd en betrokken konden worden. Hierbij zijn de belanghebbenden onder andere geïnformeerd over het aanvullend verkeersbesluit en de manier waarop zij een zienswijze konden indienen.

In overeenstemming met het bepaalde in de Algemene Wet Bestuursrecht heeft het ontwerp aanvullend verkeersbesluit zone zwaar verkeer – vrije corridor autobussen Amsterdam 2024 ter inzage gelegen van 1 februari 2023 tot en met 1 maart 2023, met de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. In totaal kwamen 209 zienswijzen binnen naar aanleiding van het conceptverkeersbesluit en het concept-ontheffingenbeleid.

De zienswijzen zijn zorgvuldig bestudeerd en beantwoord in een nota van beantwoording. Verschillende indieners hebben zienswijzen over beide documenten ingediend. Hierbij was niet altijd scherp te onderscheiden welke onderdelen van de zienswijzen gaan over welk conceptbesluit. Om deze redenen zijn de zienswijzen behandeld in dezelfde nota van beantwoording. Gelet op het feit dat veel reacties betrekking hebben op dezelfde onderwerpen zijn ze gegroepeerd naar onderwerp. Per onderwerp heeft het college een reactie met een toelichting op de overwegingen gegeven.

Aan de hand daarvan heeft het college een afweging kunnen maken tussen het algemeen belang van het verbeteren van de verkeersveiligheid voor alle weggebruikers in de zone en het zoveel mogelijk garanderen van de bereikbaarheid voor noodzakelijk verkeer, de bescherming van de infrastructuur, het terugdringen van de overlast, het verbeteren van de leefbaarheid van de stad en de individuele belangen van de indieners.

Het college stelt vast dat de maatregel gevolgen kan hebben voor bedrijven die vervoersdiensten aanbieden (specifiek vervoer door middel van autobussen) en voor hun dienstverlening de zone zwaar verkeer met autobussen zwaarder dan 7,5 ton in moeten rijden. Alleen voor autobussen met bepaalde categorieën passagiers kan nog ontheffing worden verleend om naar bestemmingen in de zone te rijden. Voldoet men niet aan de voorwaarden gesteld in het ontheffingenbeleid voor Touringcar dan kan men uitsluitend nog gebruik maken van de corridor die is uitgezonderd van de geslotenverklaring.

Sommige bedrijven zullen hun bedrijfsvoering hier in meer of mindere mate op moeten aanpassen. Het college is van mening dat de mogelijke nadelige gevolgen die sommige belanghebbenden bij het verkeersbesluit kunnen ondervinden minder zwaar wegen dan het bredere belang van de bij het verkeersbesluit gediende belangen ten aanzien van het verbeteren van de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid, de bescherming van de infrastructuur, het terugdringen van de overlast en het verbeteren van de leefbaarheid van de stad.

Gevolgde procedure

Dit verkeersbesluit is voorbereid volgens de procedure van afdeling 3.4 van de Algemene Wet bestuursrecht. De Nota van Beantwoording is als bijlage bij het verkeersbesluit gevoegd. De Nota van Beantwoording bevat samenvattingen van alle 209 ingediende zienswijzen die voor of tegen het ontwerpverkeersbesluit zijn gericht. Per onderwerp is door het college op de zienswijzen gereageerd.

Het in artikel 24 BABW bedoelde overleg met de gemandateerde van de politie, eenheid Amsterdam heeft plaatsgevonden en deze is akkoord met dit besluit.

Gelet op artikel 2 van de WVW 1994 strekt de voorliggende verkeersmaatregel tot het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer en het in stand houden van de weg en het waarborgen van de bruikbaarheid daarvan. Geen van de overige in artikel 2 van de WVW 1994 genoemde belangen zijn in het geding bij het nemen van dit besluit.

Deze aanwijzing van verkeersmaatregelen kan in het algemeen verkeersbelang wenselijk en/of noodzakelijk worden geacht.

De hierna genoemde wegen c.q. weggedeelten zijn onder beheer van en gelegen binnen de gemeente Amsterdam.

Besluit:

• 1. Van de zonale geslotenverklaring voor voertuigen en samenstelling van voertuigen waarvan de totaalmassa hoger is dan 7,5 ton (verkeersbesluit Zone Zwaar Verkeer, Stcrt. 2021 24726) een uitzondering te maken voor autobussen zwaarder dan 7,5 ton voor het rijden op de corridor Weesperstraat, Valkenburgerstraat, Foeliestraat, Nieuwe Foeliestraat, Prins Hendrikkade (vanaf kruising Foeliestraat tot Kattenburgerstraat), Kattenburgerstraat, IJtunnel en de Nieuwe Leeuwarderweg door:

• a. het plaatsen van het verkeersbord conform model C21-zb (7,5t) van Bijlage I van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 met het onderbord OB62 (uitgezonderd autobussen) op de hierna genoemde toegangswegen van de zone en weergegeven op kaart 1 in het rood:

• Weesperstraat

• Valkenburgerstraat

• IJtunnel

• Nieuwe Leeuwarderweg

• Kattenburgerstraat

• b. het plaatsen van het verkeersbord conform model C21–zb (7,5T) met het onderbord OB104 (uitgezonderd lijnbussen) van Bijlage I van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 onmiddellijk aan de ingang van alle zijstraten van de corridor ‘Weesperstraat, Valkenburgerstraat, Foeliestraat, Nieuwe Foeliestraat, Prins Hendrikkade (vanaf kruising Foeliestraat tot Kattenburgerstraat), Kattenburgerstraat, Mr. Visserplein, IJtunnel, Nieuwe Leeuwarderweg, Kattenburgerstraat.

• 2. Door het plaatsen van verkeersborden conform model C21-zb (7,5t) met onderbord OB104 ‘uitgezonderd lijnbussen’ van Bijlage I van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 op alle toegangswegen van de zone met uitzondering van de onder lid 1 onder a gestelde wegen in te stellen dat autobussen ten behoeve waarvan door de gemeente Amsterdam op grond van artikel 19 jo. artikel 20 Wet personenvervoer2000 een concessie is verleend, zijn uitgezonderd van de zonale geslotenverklaring voor voertuigen en samenstelling van voertuigen waarvan de totaalmassa hoger is dan 7,5 ton, (verkeersbesluit Zone Zwaar Verkeer, Stcrt. 2021 24726).

• 3. Dat dit besluit in werking treedt op 1 januari 2024.

• 4. Dat dit besluit wordt aangehaald als ‘Aanvullend verkeersbesluit zone zwaar verkeer – uitzondering corridor autobussen Amsterdam 2024”.

Amsterdam, 6 juni 2023

Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema Peter Teesink

Burgemeester Gemeentesecretaris

Bekendmaking van dit besluit geschiedt op de voorgeschreven wijze.

Mededelingen

Beroep en voorlopige voorziening

Tegen het definitieve verkeersbesluit kunnen belanghebbenden binnen zes weken, ingaande op de dag na bekendmaking van dit besluit, beroep instellen bij de Rechtbank Amsterdam, sector bestuursrecht algemeen, postbus 75850, 1070 AW Amsterdam

Het indienen van een beroepschrift heeft geen schorsende werking van het verkeerbesluit. Hiervoor moet tevens een voorlopige voorziening worden ingediend bij de Voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam, sector bestuursrecht algemeen, postbus 75850, 1070 AW Amsterdam. De Voorzieningenrechter kan de werking van het besluit opschorten.