Aanwijzingsbesluit uitbreiding verbodsgebied voor groepsfietsen in Amsterdam

De burgemeester van Amsterdam

Overwegingen:

Op grond van artikel 2.17A van de Algemene Plaatselijke Verordening kunnen gebieden, wegen of weggedeelten aangewezen worden waar het verboden is zich met een groepsfiets te bevinden.

Bierfietsen leiden veel en vaak tot overlast. De gebruikers van de bierfiets veroorzaken openbare ordeverstoringen zoals wildplassen, het uitjoelen van omstanders en openbare dronkenschap. Ook leidt het gebruik van de groepsfiets tot verkeershinder. De bierfiets is een log en traag vervoersmiddel dat met regelmaat voor opstoppingen zorgt op fietspaden en wegen, het niet in één keer haalt om over te steken bij groen licht en stoepen blokkeert bij op- en afstappen.

Uit de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 31 oktober 2017 (ECLI:NL:RBAMS: 2017:7934), blijkt dat de burgemeester in het belang van het tegengaan van openbare ordeverstoringen en verkeershinder gebieden mag aanwijzen waar het verboden is met groepsfietsen te rijden.

Het voorkomen van deze overlast weegt wat de gemeente betreft zwaarder dan de financiële belangen van de exploitanten. Bovendien konden de exploitanten al sinds 2014 rekening houden met een verbod op de bierfiets omdat toen de gesprekken tussen gemeente en exploitanten zijn gestart waarin de mogelijkheid van een verbod is genoemd. Gelet daarop, is een groot deel van het Centrum per 1 november 2017 aangewezen als verbodsgebied voor groepsfietsen. Bij aanwijzing van dit verbodsgebied zijn de exploitanten gewezen op het feit dat de gemeente strikt zou blijven monitoren of de overlast door de bierfiets zich zou verplaatsen naar andere delen van de stad.

De exploitanten van de bierfietsen hebben daarop hun bedrijfsvoering aangepast en zijn uitgeweken naar delen van Centrum-Oost, stadsdeel Oost, het IJdok en stadsdeel West. Met regelmaat hebben de exploitanten op hun verzoek in de periode van november 2017 tot 15 januari 2019 een overzicht gekregen van alle overlastmeldingen die gemeente ontving over de bierfiets op de nieuwe locaties.

Overlast bierfiets in stadsdelen Oost en West in 2018

In 2018 zijn er 284 overlastmeldingen bij de gemeente binnengekomen over de bierfiets, tegenover 181 overlastmeldingen in 2017.

Overlastmeldingen 2018:

De meldingen in Centrum-Oost en Oost hebben betrekking op onder andere geschreeuw van passagiers, hinder voor andere gebruikers van het fietspad, gevaarlijke verkeerssituaties, verkeersopstoppingen en dronken bierfietspassagiers. Ook in januari en begin februari 2019 is er overlast door bierfietsen gemeld door bewoners en bedrijven (bedrijven over wildplassende bierfietsers bij opstaplocatie). Dit beeld wordt bevestigd door handhaving en politie die in sfeerverbalen onder meer opmerken:

• Stelselmatig wildplassen tegen de gebouwen, woningen en bedrijven, met name rond de Passengers Terminal Amsterdam.

• Passanten krijgen opmerkingen naar hun hoofd geslingerd of worden uitgejoeld.

• Het afstappen onder luid gejoel van een groep van de bierfiets bij een fontein waarbij één bierfietser zijn broek liet zakken tot zijn enkels om vervolgens foto’s te maken.

• Bierfietsen zijn te breed voor het fietspad waardoor fietsers en scooters deze moeten ontwijken en daardoor op de tegemoetkomende rijhelft terecht komen.

• Het fietsen door rood licht en het niet in één keer halen kunnen oversteken van een kruispunt omdat de fiets te traag op gang komt.

• De bierfietsen staan regelmatig op de Piet Heinkade een tijd stil. Bierfietsklanten stappen op en af van de bierfiets, lopen of staan soms ook op het fietspad.

• Handhavers in het stadsdeel hadden moeite in contact te komen met de exploitant van de bierfiets om hem op de hoogte te brengen van de meldingen. Er werd doorverwezen naar een persoon aan die de werkzaamheden waren uitbesteed, die op zijn beurt ook onbereikbaar was.

Ik acht het onacceptabel dat het gebruik van de bierfiets het leefklimaat in delen van onze stad onder druk zet en de verkeersveiligheid in het geding komt. Voor baldadigheid is ruimte in onze stad. Bij openbare ordeverstoringen zoals herhaaldelijk wildplassen, het tonen van geslachtsdelen en openbare ordeverstoringen trek ik een grens. Hetzelfde geldt voor de verkeershinder. Enige drukte op fietspaden en op de weg hoort erbij. Maar het veroorzaken van gevaarlijke situaties door één type vervoersmiddel waardoor andere weggebruikers risico’s lopen, niet.

Het verbodsgebied zal daarom worden uitgebreid tot een deel van Centrum Oost en stadsdeel Oost.

Hoewel het aantal klachten in stadsdeel West fors is, heeft overleg met de handhavers geen aanleiding gegeven om daar op dit moment een verbodsgebied in te stellen. Ik ga pas over tot het instellen van een verbodsgebied als mij door handhaving en/of de politie wordt bevestigd dat de overlast door groepsfietsen het leefklimaat in het stadsdeel onder druk zet. Kortom, tot de overlast tot een onacceptabel niveau is gestegen. Daar is op dit moment geen sprake van. Strikte monitoring van het gebruik van de bierfiets in stadsdeel West zal echter uiteraard worden voortgezet.

Handhavingscapaciteit

Onderwerp van debat tussen de gemeente en de exploitanten is eerder de handhaving van de openbare orde en het optreden tegen verkeershinder geweest. De bierfietsexploitanten hadden voorafgaand aan het instellen van het verbodsgebied in 2017 nog nooit een boete gekregen. Ik merk daarover op dat er prioriteiten moeten worden gegeven aan de plaatsen en onderwerpen waar onze handhavers op in worden gezet. Ik acht het, net als bij invoering van het verbodsgebied in een groot deel van het Centrum, onevenredig om de beperkte handhavingscapaciteit die we in onze stad hebben, in te zetten voor het handhaven op bierfietsen. Het grote aantal ritten in verschillende delen van de stad zou een bovenmatige last leggen op ons handhavingsapparaat.

Maatregelen voorgesteld door exploitant

Op 21 januari 2019 heeft een van de bierfietsexploitanten een pakket maatregelen voorgesteld, dat ingevoerd zou kunnen worden om de overlast te beperken. Zijn voorstel betrof onder meer het aanpassen van de route en verkorten van de ritduur, de bestuurders (in dienst van de exploitant) een praktijktraining laten volgen, het niet toelaten van verklede groepen, de klanten een verklaring laten ondertekenen dat zij niet op straat zullen drinken, plassen en niet dronken op de bierfiets mogen stappen, het zelf inzetten van handhaving aangezien de gemeente niet voldoende capaciteit heeft en een toiletstop halverwege.

Hoewel ik het waardeer dat deze exploitant bereid is maatregelen te treffen om het gedrag van de bestuurders en zijn klanten te verbeteren, biedt het onvoldoende garantie dat dit zal leiden tot een daadwerkelijke afname van openbare ordeverstoringen en verkeershinder. Het had op de weg van de exploitanten gelegen om bij verplaatsing van hun werkterrein in november 2017, al te zorgen voor het voorkomen van de overlast die gebruikers bierfiets veroorzaken. Het was bekend bij de exploitanten dat het schenken van alcohol aan hun klanten die door de stad fietsen op een groot en log vervoersmiddel, op weinig begrip kon en kan rekenen bij bewoners, ondernemers en bezoekers van Amsterdam. Extra zorgvuldigheid bij de voortzetting van hun activiteiten in andere delen van de stad per november 2017, had dan ook voor de hand gelegen.

Overgangstermijn voor aanpassing van bedrijfsvoering

Een uitbreiding van het verbod was voorzienbaar voor de exploitanten. Bij invoering van het verbodsgebied in een groot deel van het Centrum zijn zij hier reeds op gewezen. Ook zijn zij zoals gezegd op de hoogte gehouden van het aantal klachten en van de wens van de gemeenteraad om een algeheel verbod op de bierfiets in te stellen. Een overgangstermijn van 4,5 maand is redelijk voor het aanpassen van de bedrijfsvoering, waaronder het informeren van klanten die al geboekt hebben over een wijziging van de route en het voor zover nodig het wijzigen van de stallingslocatie.

Met aanwijzing van het verbodsgebied in delen van Centrum-Oost en stadsdeel Oost, blijft het voor de exploitanten mogelijk om hun bedrijfsactiviteiten in andere delen van de stad of in andere gemeenten voort te zetten.

Besluit:

• I. Aan te wijzen als wegen, bedoeld in artikel 2.17A, eerste lid, van de Algemene Plaatselijke Verordening, waar het is verboden zich met een groepsfiets te bevinden: het gebied aangeduid op de bij dit besluit behorende kaart met de volgende begrenzing: 

  Piet Heinkade, Veemkade tot aan de Jan Schaeferbrug, Jan Schaeferbrug, Javakade, Sumatrakade, Surinamekade, Levantkade, Verbindingsdam, Ertskade, P.E. Tegelenbergplein, Panamakade, Stuurmankade, Borneokade, Zeeburgerkade, Cruquiusweg tot de kruising met de Th. K. Van Lohuizenlaan, Th. K. Van Lohuizenlaan tot aan de H.A.J. Baanderskade, H.A.J. Baanderskade tot aan de Veelaan. Veelaan tot aan de kruising met de Veemarkt, Veemarkt, Cruquiusweg tot aan de kruising Panamalaan, Panamalaan tot aan de Cruquiuskade, Czaar Peterstraat tot aan de Zeeburgerstraat. Zeeburgerstraat tot aan de Funenkade. Funenkade tot aan de Zeeburgerstraat. Zeeburgerstraat tot aan de Mauritskade. Mauritskade tot de Amstel. Amstel vanaf de kruising met de Mauritskade tot en met de kruising met de Nieuwe Herengracht, Nieuwe Herengracht, Rapenburg, Foeliestraat tot en met de kruising met de Prins Hendrikkade, Prins Hendrikkade vanaf de kruising met de Foeliestraat tot en met de Odebrug, Oosterdokskade.

• II. Te bepalen dat dit besluit in werking treedt op 1 juli 2019.

15 februari 2019

Burgemeester van Amsterdam  voornoemd,

Femke Halsema

Belanghebbenden kunnen binnen zes weken na bekendmaking van dit besluit een bezwaarschrift indienen bij:

De burgemeester van Amsterdam

Directie Juridische Zaken

Postbus 202

1000 AE Amsterdam

Een bezwaarschrift schorst niet de werking van dit besluit. In spoedeisende gevallen kunt u een voorlopige voorziening aanvragen bij de

De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam

Postbus 75850

1070 AW Amsterdam