Gemeente Goeree-Overflakkee - Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee 2015
De gemeenteraad heeft op 18 december 2014 de Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee 2015 vastgesteld. Deze verordening betreft nadere regels met betrekking tot de bestrijding van het ten onrechte ontvangen van een uitkering alsmede misbruik en oneigenlijk gebruik van de wet. Datum inwerkingtreding: 01/01/15.
 
Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen
De raad van de gemeente Goeree-Overflakkee;
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 oktober 2014;
gelet op artikel 8b van de Participatiewet, artikel 35, eerste lid aanhef onder c, van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35, eerste lid aanhef en onder c, van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;
overwegende dat de gemeenteraad bij verordening regels dient te stellen met betrekking tot de bestrijding van het ten onrechte ontvangen van een uitkering alsmede misbruik en oneigenlijk gebruik van de wet;
besluit vast te stellen de Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee 2015.
Artikel 1 Begrippen
  • 1.
    Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen, de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen en de Algemene wet bestuursrecht.
  • 2.
    In deze verordening wordt verstaan onder:
    • a.
      Ioaw: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers;
    • b.
      Ioaz: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen;
    • c.
      uitkering: algemene en bijzondere bijstand in het kader van de Participatiewet danwel een uitkering in het kader van de Ioaw of Ioaz;
    • d.
      handhaving: een stelsel van preventieve en repressieve maatregelen gericht op het voorkomen, ontmoedigen en bestrijden van misbruik of oneigenlijk gebruik van een uitkering;
    • e.
      fraude: het verwijtbaar achterhouden van informatie of verwijtbaar onjuiste informatie verstrekken, met het doel een (hogere) uitkering te ontvangen dan waarop men recht zou hebben bij juiste en/of volledige informatieverstrekking;
    • f.
      misbruik: het verwijtbaar ontvangen van een uitkering in strijd met wettelijke voorschriften;
    • g.
      oneigenlijk gebruik: het ontvangen van een uitkering volgens de regels van de wet, maar in strijd met of buiten de bedoeling van de wet zoals die bij de totstandkoming bestond;
    • h.
      aangiftegrens: de grens als bedoeld in de Aanwijzing Sociale Zekerheidsfraude;
    • i.
      bestandsvergelijking: het vergelijken van bestanden van publiekrechtelijke organisaties;
    • j.
      samenloopsignaal: een signaal van het Inlichtingenbureau wanneer cliënt over meerdere inkomensbronnen beschikt;
    • k.
      opsporingsambtenaar: een ambtenaar met bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Artikel 2Opdracht burgemeester en wethouders
  • 1.
    Burgemeester en wethouders dragen zorg voor een rechtmatige en doelmatige uitvoering van de wet, waaronder de bestrijding van fraude en het ontmoedigen van misbruik en oneigenlijk gebruik van de wet.
  • 2.
    Ten aanzien van de taak als bedoeld in het eerste lid, stellen burgemeester en wethouders handhavingsbeleid vast. Hierin beschrijven burgemeester en wethouders in ieder geval:
    • a.
      de maatregelen die gericht zijn op fraudepreventie;
    • b.
      wijze van controle bij een verzoek om uitkering, de voortzetting ervan en de beëindiging van het recht op uitkering;
    • c.
      de handelswijze bij inconsistenties alsmede het gebruik van signaal- en risicosturing bij de beoordeling van het recht op uitkering;
    • d.
      de uitvoering van onderzoeken en bestandsvergelijkingen waarbij actuele gegevens worden gecontroleerd en vergeleken.
  • 3.
    Burgemeester en wethouders verstrekken informatie over de rechten en plichten die verbonden zijn aan het ontvangen van een uitkering, alsmede over de consequenties van misbruik en oneigenlijk gebruik van een uitkering.
  • 4.
    Burgemeester en wethouders voeren periodiek bestandsvergelijkingen uit en onderzoekt daaruit voortkomende samenloopsignalen.
  • 5.
    Burgemeester en wethouders kunnen bij het verrichten van onderzoek een opsporingsambtenaar inschakelen.
Hoofdstuk 2Gevolgen van fraude
Artikel 3Terugvordering en debiteurenplan
Burgemeester en wethouders stellen beleidsregels vast met betrekking tot:
  • a.
    de wijze waarop het invulling geeft aan de mogelijkheid tot herziening, terugvordering en verhaal als bedoeld in het eerste lid; en
  • b.
    de wijze waarop wordt overgegaan tot invordering.
Artikel 4Verlaging en aangifte bij het OM
  • 1.
    Overeenkomstig de Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz Goeree-Overflakkee verlagen burgemeester en wethouders de uitkering, indien sprake is van een of meerdere verplichtingen die de wet stelt.
  • 2.
    Indien het bedrag aan ten onrechte verstrekte bijstand hoger is dan de aangiftegrens, wordt in afwijking van het eerste lid, bij het Openbaar Ministerie aangifte gedaan. Indien blijkt dat het Openbaar Ministerie niet overgaat tot strafrechtelijke vervolging dan wel indien de belanghebbende niet wordt veroordeeld, verlagen burgemeester en wethouders de uitkering alsnog conform de Afstemmingsverordening.
  • 3.
    Ingeval van misdraging jegens degenen die de wet uitvoeren of in geval van vernieling van gemeentelijke eigendommen wordt hiervan aangifte gedaan bij het Openbaar Ministerie.
Hoofdstuk 3Slotbepalingen
Artikel 5 Intrekken verordening
De Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee wordt ingetrokken.
Artikel 6Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2015.
Artikel 7Citeertitel
Deze verordening wordt aangehaald als: Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee 2015.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad
van de gemeente Goeree-Overflakkee op 18 december 2014.
de griffier, de voorzitter,
drs. J. Mimpen drs. J.P.J. Lokker
Toelichting Handhavingsverordening sociale regelingen Goeree-Overflakkee 2015
Algemene toelichting
In het kader van de Participatiewet, de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (Ioaw) en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (Ioaz) moeten gemeenten bij verordening regels stellen met betrekking tot de bestrijding van het ten onrechte ontvangen van een uitkering alsmede van misbruik en oneigenlijk gebruik van de wet. Een goed financieel beheer bij de uitvoering brengt met zich mee dan voortdurend aandacht bestaat voor fraudebestrijding. In de verordening draait het om het financiële beheer, zoals wordt gevoerd door de gemeenteraad. De concrete handhaving is voorbehouden aan het college.
Artikelsgewijze toelichting
Artikel 1
In deze verordening is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de gebruikte begrippen in de Participatiewet, de Ioaw, de Ioaz, de Wet SUWI en de Algemene wet bestuursrecht.
Artikel 2
Op grond van dit artikel dient het college een handhavingsbeleidsplan vast te stellen. Daarin moet het invulling geven aan de taken die het ingevolge deze verordening heeft. Uiteraard moet het college bij het vaststellen van het beleidsplan zich binnen de kaders van de verordening bewegen. Het fraudebeleid, preventie, controle, opsporing en de gevolgen van fraude moeten in dit beleidsplan evenwichtig aandacht krijgen.
Preventie begint met informatie. De belanghebbende moet zich ervan bewust zijn wat zijn rechten en plichten zijn, en wat de gevolgen van schending kunnen zijn. Ook moet hij geïnformeerd worden over het feit dat de gemeente zijn opgaven controleert. Belangrijke middelen om de belanghebbende vroegtijdig te informeren zijn, naast het besluit tot toekenning of voortzetting van bijstand, het verstrekken van nieuwsbrieven en brochures, en de persoonlijke gesprekken van de klantmanager met de belanghebbende. Het optimaliseren van de dienstverlening is van belang om de spontane naleving van de wet te bevorderen.
Het college dient de naleving van de regels te controleren. Daartoe verricht het periodiek en incidenteel onderzoek. Periodiek onderzoek ziet in de eerste plaats op de periodieke gegevensverstrekking die van de cliënt wordt verlangd (maandelijkse opgave van bepaalde gegevens). Ook kan het de vorm hebben van een zogenaamd heronderzoek. De door de belanghebbende verstrekte gegevens worden gecontroleerd op correctheid en validiteit. Indien het college dit nodig acht, hetzij wegens bij het onderzoek van gegevens gerezen vragen, hetzij wegens externe signalen of veranderde omstandigheden, verricht het incidenteel onderzoek. Het onderzoek kan onder meer betreffen het recht op bijstand van de belanghebbende, de naleving van de verplichtingen, de afstand van de belanghebbende tot de arbeidsmarkt.
Het college voert periodiek bestandsvergelijkingen uit en onderzoekt daaruit voortkomende samenloopsignalen. Om witte fraude op te sporen maakt het college gebruik van de samenloopapplicatie van het Inlichtingenbureau. De vergelijking is erop gericht na te gaan of een persoon naast de uitkering een andere vorm van inkomen heeft, is ingeschreven bij een instelling van wetenschappelijk of hoger onderwijs of beschikt over vermogen. Daarnaast maakt het college gebruik van Suwinet-Inkijk. Met dit instrument kan direct inzicht worden verkregen in relevante geregistreerde gegevens van verschillende instanties, waaronder het UWV WERKbedrijf en de RDW. Hierbij gaat het om adresgegevens, inschrijvingen, gegevens over bemiddelingsactiviteiten, gegevens met betrekking tot het opleidings- en arbeidsverleden, uitkeringsgegevens en vermogensgegevens.
Uit gesprekken, signalen van “buitenaf” en de gegevens die de belanghebbende verschaft, kunnen signalen van onrechtmatig handelen naar voren komen. Deze signalen kunnen aanleiding zijn voor het college om in gesprek te gaan met de cliënt om hem in gelegenheid te stellen zelf het signaal te weerleggen door het aanleveren van argumenten, gegevens of bewijsstukken. Indien de weerlegging onvoldoende is of indien het college dit noodzakelijk acht, vindt er intensieve controle plaats. Indien het college een strafbaar feit vermoedt, kan het besluiten ROTS (regionaal opsporingsteam sociale recherche) in te schakelen.
Artikel 3
Door de uitvoering van de Participatiewet, de Ioaw en de Ioaz krijgt de gemeente met enige regelmaat vorderingen op uitkeringsgerechtigden en anderen. Daarbij kan gedacht worden aan bijstand in de vorm van een geldlening, terugvordering van ten onrechte genoten uitkering of wegens een opgelegde sanctie en verhaal van kosten van bijstand op een onderhoudsplichtige.
Het college heeft beleid opgesteld met betrekking tot de regels omtrent terugvordering, herziening, verhaal en invordering.
Artikel 4
Het Openbaar Ministerie onderscheidt zaken die bestuursrechtelijk (sanctie op basis van de Afstemmingsverordening) en zaken die strafrechtelijk (vervolging of transactie) worden afgedaan. In beginsel geldt dat bij zaken met een nadeel minder dan € 50.000 geen aangifte wordt gedaan. Deze grens is vastgelegd in de Aanwijzing sociale zekerheidsfraude van het college van procureurs-generaal (Aanwijzing d.d. 23 december 2008, kenmerk 2008A019, Stcrt. 23 december 2008, nr. 2373). Onder omstandigheden wordt overigens wel van de grens afgeweken (bijv. bij recidive binnen een periode van 5 jaar). Voor gedetailleerde informatie wordt verwezen naar de Aanwijzing.
De artikelen 5, 6 en 7 behoeven geen nadere toelichting.
Naar boven