29 984 Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 1271 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 12 december 2025

Hierbij wordt de Kamer geïnformeerd over de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (hierna algemene vergadering) van Railinfratrust B.V. (enig aandeelhouder van ProRail B.V.) en ProRail B.V. Deze vond plaats op 14 november 2025. De secretaris-generaal van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft hieraan deelgenomen als vertegenwoordiger van de Staat der Nederlanden.

Bij de algemene vergadering in november ligt de nadruk op een aantal inhoudelijke onderwerpen. Deze vergadering stonden het interne veranderingsproces «ProRail één manier van werken», digitalisering en actualiteiten op de agenda.

Spoor naar morgen: één ProRail manier van werken

De Raad van Bestuur (RvB) heeft de SG geïnformeerd over «Één ProRail manier van samenwerken». Dit is onderdeel van de strategie «Spoor naar morgen». Met deze aanpak neemt ProRail haar medewerkers mee in de ontwikkeling naar een doelmatigere en resultaatgerichtere organisatie. Daarbij zet ProRail in op één duidelijke en eenvoudige manier van samenwerken, met focus op reiziger, verlader en omgeving, een organisatiebrede blik en het consequent nakomen van afspraken. Inmiddels werkt ongeveer de helft van de medewerkers volgens deze nieuwe samenwerkingsaanpak.

Digitalisering

Daarnaast heeft de RvB uitgelegd hoe ProRail invulling geeft aan digitalisering. In 2024 en 2025 is via meerdere sporen gewerkt aan het verder digitaliseren van de organisatie en het spoorsysteem. Aan de assetkant maakt ProRail een digitaliseringsslag door via de inzet van moderne monitoringstechnologieën voor de assets buiten (de wissels, signalen, sporen, bruggen, enzovoorts), de professionalisering van datamanagement, de versterking van de expertise en de introductie van BIM-methodiek (Building Information Modeling), wat een vernieuwende stap is binnen de spoorsector.

Digitalisering brengt ook uitdagingen met zich mee. Een aantal systemen is aan vervanging toe. De aandeelhouder heeft waardering uitgesproken voor de energie die ProRail steekt in haar digitaliseringsopgave, maar heeft ook aangegeven meer inzicht te willen krijgen in de samenhang en voortgang van de diverse ICT-programma’s.

Actualiteiten

Ook is stilgestaan bij de weerbaarheid van het spoor, omdat recente ontwikkelingen de noodzaak versterken om onze vitale infrastructuur beter voor te bereiden op uitzonderlijke omstandigheden. ProRail en aandeelhouder hebben gesproken over het rapport «Tijd om te handelen» van Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving. Dit rapport onderschrijft het belang van een strategische aanpak voor weerbaarheid van het spoor en de urgentie van extra investeringen. Het spoor is kwetsbaar en kan momenteel grootschalige militaire verplaatsingen niet moeiteloos verwerken. Bovenop het Basiskwaliteitsniveau Spoor (BKN) is meer nodig om de structurele betrouwbaarheid en beschikbaarheid te garanderen in een veranderende veiligheidscontext, rekening houdend met ook militaire transporten. Om noodzakelijke stappen te zetten richting een robuust en weerbaar spoor moeten we als Nederland intensiveren.

In de afgelopen periode hebben zich twee ernstige veiligheidsincidenten voorgedaan, waaronder het tragische overlijden van een spoorwerker tijdens werkzaamheden aan de Maaslijn en het ongeval in Meteren. Elk incident is er één te veel en onderstreept de urgentie van voortdurende aandacht voor spoorveiligheid. Hoewel het algemene veiligheidsbeeld op hoofdlijnen stabiel is, blijft het noodzakelijk om het risicobeeld voortdurend te actualiseren. De recente gebeurtenissen wijzen op een verschuivend risicoprofiel, waarbij onder meer de interactie tussen spoorvoertuigen en wegverkeer extra aandacht vraagt.

Benoeming voorzitter van de Raad van Commissarissen (RvC)

De huidige voorzitter van de Raad van Commissarissen treedt terug vanwege het bereiken van het maximum van zijn benoemingstermijn. Op voordracht van de RvC heb ik de heer Mark Harbers benoemd als nieuwe voorzitter van de Raad van Commissarissen (RvC) van ProRail per 2 juli 2026. Met de heer Harbers krijgt de RvC een voorzitter met uitgebreide kennis van (spoor)mobiliteit en ruime ervaring met zowel de Haagse als Europese politiek. Daarnaast toont de heer Harbers een sterke motivatie om zich verder te verdiepen in de bedrijfsmatige en organisatorische vraagstukken van ProRail.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, A.A. Aartsen