26 642
Europees Sociaal Fonds (ESF)

28 382
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ESF-gelden

nr. 49
VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG

Vastgesteld 7 augustus 2002

De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid¹ en de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen² hebben op 3 juli 2002 overleg gevoerd met minister Vermeend van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:

– het rapport van de Algemene Rekenkamer: ESF-geld ministeries 1994–1999 (26 642, nr. 40) en de lijsten van vragen en antwoorden daarover (26 642, nrs. 45 en 46);

– het rapport van de Algemene Rekenkamer: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ESF-gelden (28 382, nr. 1);

– de brief van 1 juli 2002 over de laatste stand van zaken met betrekking tot de financiële schade die kan voortvloeien uit de afrekening ESF over de periode 1994–1999 (SZW02–483).

Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.

Vragen en opmerkingen uit de commissies

Mevrouw Bussemaker (PvdA) stelt vast dat de rapporten van de Algemene Rekenkamer de conclusies bevestigen die de Kamer eerder heeft getrokken. Er zijn inderdaad veel mensen aan het werk geholpen, maar tegelijkertijd staat vast dat «ESF-oud» op alle niveaus slordig is uitgevoerd en dat actief toezicht regelmatig ontbrak.

De projecten van de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij vertonen de meeste tekortkomingen. De einddeclaraties van deze ministeries zijn door Arbeidsvoorziening en het Agentschap SZW gecontroleerd. Heeft de minister contact opgenomen met zijn collega's naar aanleiding van de bevindingen van de ARK? Heeft hij hen op hun tekortkomingen gewezen?

Wat vindt hij ervan dat de controle van de Europese Commissie op de uitvoering van de ESF-projecten beperkt is gebleven tot een controlebezoek aan een onderwijsproject in 1996? Welke afspraken zijn in dit kader gemaakt voor de nieuwe periode? Onderneemt de minister zelf actie om tot betere controle te komen?

Bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zijn de aanvragen door sectorfondsen ingediend. De minister van VWS voelde zich daarvoor niet verantwoordelijk, terwijl zij dat formeel wel was. In 1996 heeft Arbeidsvoorziening nog eens onder de aandacht gebracht dat alle projectaanvragen aan alle eisen dienen te voldoen. Wat is er daarna gebeurd? Klopt het dat de minister van SZW niet met de minister van VWS over deze projecten heeft gesproken? Waarom niet?

Met andere woorden: welke verantwoordelijkheid heeft de minister van VWS voor de aanvragen die namens haar ministerie zijn ingediend?

Heeft het ministerie van VWS inmiddels een overzicht van projecten voorgelegd aan het agentschap? Waarom staan de projecten van de sectorfondsen niet vermeld in de stukken voor de financiële verantwoording? Hoe denkt de minister over de opmerking van de ARK dat het ministerie van SZW duidelijkheid had moeten scheppen over de verantwoordelijkheid voor deze projecten?

De ARK maakt ook een aantal opmerkingen over de nieuwe periode, mede naar aanleiding van haar rapport over ESF/SZW. Kan de minister garanderen dat een aantal van de gesignaleerde tekortkomingen kan worden voorkomen bij de projecten waarvoor de ministeries subsidie ontvangen in de ESF-periode 2000/2006? Is hij bereid de Kamer periodiek een overzicht te verschaffen van de stand van zaken, bijvoorbeeld bij de begroting?

De ARK kan binnenkort uitgebreider onderzoek doen naar de rechtmatigheid. Is inmiddels bekend hoe zij de uitvoering van ESF wil blijven volgen?

Voor de periode 2000/2006 is voor ESF-projecten 1750,5 mln euro beschikbaar en voor Equal 208,4 mln euro. In 2001 werden welgeteld 18 ESF-aanvragen gehonoreerd en 110 aanvragen voor Equal. Dit staat in geen verhouding tot elkaar. Wat zal de minister doen om ESF onder de aandacht van instellingen te brengen? Veel instellingen vinden ESF te bureaucratisch en dienen geen aanvraag in omdat zij opzien tegen de rompslomp. Hoe kan hierin verandering worden gebracht?

Over de periode 1994/1999 moest voor het einde van 2001 nog een eindbeschikking worden uitgebracht. De ARK dringt in haar algemene rapportage over ESF aan op een goed inzicht in de afgewikkelde controles en de vertaling daarvan in de eindbeschikking. Kan dit worden toegezegd?

De ARK is kritisch over het beleid om misbruik en oneigenlijk beleid tegen te gaan; dit zou nog niet sluitend zijn. De minister spreekt in antwoord op het conceptrapport van de ARK over een nieuwe notitie over dit beleid. Mevrouw Bussemaker gaat ervan uit dat de ARK inmiddels over die notitie beschikt en dat zij dit beleid als voldoende heeft beoordeeld.

Mevrouw Verburg (CDA) zegt dat het doel van dit algemeen overleg voor haar tweeërlei is. In de eerste plaats wil zij nagaan of nu echt alle deuren open staan om er zeker van te zijn dat er niet nog ergens «ESF-lijken» in een kast liggen, noch bij SZW, noch bij de afwikkeling van Arbeidsvoorziening, noch bij andere ministeries. In de tweede plaats wil zij in kaart brengen hoeveel claims er nog kunnen worden verwacht van projectaanvragers die hun projectsubsidies met terugwerkende kracht tot nul hebben zien teruggebracht.

Het onderzoek van de ARK bij de departementen wijst uit dat ook daar ronduit slordig is omgesprongen met de ESF-gelden. De subsidie werd gezien als een soort extraatje dat overal eenvoudig kon worden ingezet. Dit is de kern van deze problematiek: een gebrek aan het ethisch en verantwoord omgaan met Europese subsidies. De vraag is nu hoe in de nieuwe periode een zorgvuldige toekenning en uitvoering kunnen worden bereikt. Wat zal er worden teruggevorderd uit de oude periode?

In de periode 1994/1999 zijn ongeveer 9400 projecten via Arbeidsvoorziening of de ministeries uitgevoerd. In zijn brief van 1 juli jl. schrijft de minister dat er nog 660 dossiers moeten worden afgewerkt, terwijl nog 250 bezwaarschriften moeten worden behandeld. Hieruit blijkt dat zowel tijdens het werk van de commissie-Koning als bij de ontvlechting van Arbeidsvoorziening onvoldoende oog en oor is geweest voor de duizenden projectaanvragers en -uitvoerders, waarvan een aantal al failliet is en andere failliet dreigen te gaan. TMU in Eindhoven dat een project heeft uitgevoerd in opdracht van Arbeidsvoorziening is kort geleden door de Hoge Raad in het gelijk gesteld. Daardoor wordt TMU niet als aanvrager gezien en kan de schade niet op het bedrijf worden afgewenteld. Dit geldt ongetwijfeld voor veel meer projectuitvoerders. Heeft de minister een indruk van het aantal projecten waarvoor Arbeidsvoorziening als aanvrager moet worden aangemerkt, terwijl de schade wordt afgewenteld op de uitvoerende bedrijven? In een aantal gevallen is een schikking getroffen, zoals voor SOG, maar er ligt een schandvlek op veel uitvoerders die te goeder trouw handelden. Kan de minister ervoor zorgen dat de uitvoerder schadeloos wordt gesteld als het redelijk vermoeden bestaat dat het buiten de schuld van de uitvoerder ligt dat de regels niet zijn nageleefd? De uitvoerders hebben hier recht op, maar bovendien kan zo het vertrouwen worden hersteld.

Kan de minister een indicatie geven van de schade en de terugvorderingen bij de Centra voor vakopleiding?

De ARK schrijft in haar rapportage dat er nog geen goedkeurende accountantsverklaring is voor het Agentschap SZW. Klopt dit? De constatering van de ARK heeft betrekking op de periode 1994/1999. Hoe kan dit worden verklaard? Is er inmiddels wel een goedkeurende verklaring verstrekt en zo ja, is daarbij een «managementletter» gevoegd? Kan de Kamer hierover beschikken? Kan de Kamer de beschikking krijgen over de verantwoording per 1 maart 2001 die inzicht kan geven in de stand van zaken van het Agentschap SZW?

De notitie Beheer, controle en toezichtstructuur SZW met betrekking tot ESF zou uiterlijk zes maanden na het uitbrengen van de voorlopige notitie worden herzien. Die voorlopige notitie is uitgebracht op 31 mei 2001. Waar blijft de vervolgnotitie?

Mevrouw Verburg vraagt de minister een schatting te geven van het bedrag dat via de bezwaarschriften zal worden teruggevorderd en van het totale bedrag dat kan worden teruggevorderd. In de brief van 1 juli wordt aangegeven dat er nog 95 mln euro van Arbeidsvoorziening wordt teruggehaald. Zij herinnert aan een claim voor de technische assistentie. Verder houdt Brussel rekening met een terugvordering over de jaren 1997/1999 tot een totaal bedrag van 250 mln euro. Deelt de minister deze taxatie?

Als alle deuren nu echt open staan en er nergens meer lijken uit de kast kunnen komen, moet een eerlijke rekening worden opgemaakt van het gerommel met ESF. Daarin moet niet alleen rekening worden gehouden met het bedrag dat uiteindelijk moet worden terug betaald aan Brussel, maar ook met de kosten van de projecten die met terugwerkende kracht op nul zijn gesteld en waarvan niet alleen de uitvoerders, maar vaak ook de cursisten de dupe zijn geworden. Als schade voor de Nederlandse Staat wordt aangemerkt het bedrag dat moet worden teruggevorderd, maar er is veel meer schade geleden in deze absurde periode. Zij vreest dat die rekening oploopt tot meer dan 1 mld gulden, de helft van het totale subsidiebedrag.

Minister De Vries, minister van SZW tot 1994, heeft na de eerste periode ESF van 1989 gevraagd om een rapport waarin alle mogelijke falen in kaart worden gebracht. Dit rapport is helaas veel te lang onder de pet gehouden door zijn opvolger, minister Melkert. De laatste, minister van SZW van 1994–1998, gaat de geschiedenis in als de minister waaronder de ESF-problemen zijn begonnen. Minister De Vries, minister van SZW van 1998–2000, gaat de geschiedenis in als de minister die heeft nagelaten om in te grijpen en weliswaar heeft beloofd dat de onderste steen zou boven komen, maar daarnaar onvoldoende heeft gespit. Deze minister, minister Vermeend, gaat de geschiedenis in als puinruimer met een bepaald niet zachtzinnige aanpak.

Het antwoord van de minister

De minister beaamt dat de rapporten van de ARK bevestigen wat al in eerdere kamerdebatten aan de orde is geweest. De Kamer heeft een hard oordeel geveld en het kabinet heeft dit aanvaard. Uit de rapporten blijkt dat er op de ministeries even slordig is gewerkt als elders. Dit geldt ook voor het toezicht dat gebrekkig is uitgevoerd.

De Europese Commissie bepaalt zelf op welke wijze en wanneer zij onderzoek uitvoert. Het is waar dat de toetsing door de Commissie van de projecten in Nederland heel beperkt is geweest. De Commissie bepaalt haar eigen controlestrategie en reageert daarbij ook op signalen. In de reactie van het kabinet is er al op gewezen dat voor bijna alle projecten een goedkeurende verklaring is gegeven, maar de Europese commissaris heeft laten weten dat zij die accountantsverklaringen niet adequaat vindt. Dit betekent echter niet dat een project dat niet door de Europese Commissie is gecontroleerd, helemaal niet is gecontroleerd. De toets van de Europese Commissie komt bovenop de nationale controle. De Commissie is van mening dat een accountantsverklaring niet weergeeft wat zij verwacht van een goede uitvoering van de Europese regelgeving. Vervolgens bleek dat in veel gevallen de administratie niet aanwezig was; dan werd de terugvorderingprocedure gestart.

Op het ambtelijk niveau vindt altijd overleg plaats over individuele projecten en worden controlebevindingen en tekortkomingen besproken. Voor de nieuwe werkwijze is lering getrokken uit de ervaringen uit het verleden. De nieuwe opzet van uitvoering en controle is mede op verzoek van de Kamer uitvoerig met de Kamer besproken en nog eens aangescherpt om maar «Brusselproof» te zijn. Er is zelden zo'n indrukwekkende controletoren opgebouwd. Bovendien is er nog nooit zo veelvuldig contact geweest met de ARK. Het is niet gebruikelijk, maar de ARK is meermalen om advies gevraagd. De ARK heeft niet alleen waardevolle adviezen verstrekt, maar ook kritische kanttekeningen geplaatst bij het voorgenomen beleid. In beginsel worden alle adviezen en kritiek overgenomen. De ARK beschikt immers over ruime ervaring en deskundigheid.

De notitie over de beheersstructuur ligt inmiddels bij de ARK. Ook daarvoor geldt dat eventuele verbeteringen of kritiek van de ARK zullen worden overgenomen. De overheid heeft er alle belang bij dat de komende periode in alle opzichten foutloos verloopt. In de nieuwe periode zal veel meer dan in de afgelopen periode overleg worden gevoerd met de Europese Commissie. Eventuele knelpunten, onduidelijkheden of interpretatiekwesties zullen werkende weg worden besproken met de Commissie om te voorkomen dat Nederland daarmee achteraf wordt geconfronteerd.

De minister zegt dat hij dit dossier nadrukkelijk onder de aandacht zal brengen van zijn opvolger. In een persoonlijk gesprek zal worden toegelicht waar en hoe Nederland de vinger aan de pols moet houden. Verder zal worden gewezen op de toezegging dat de Kamer periodiek zal worden geïnformeerd over de stand van zaken. De werkwijze die nu is gekozen, kan verrassing achteraf voorkomen.

Het agentschap is zeer goed gemotiveerd en de medewerkers beschikken over ruime ervaring, ook door de afwikkeling van de oude dossiers. Die ervaring wordt gebruikt om te voorkomen dat zich opnieuw ongewenste situaties voordoen.

De minister herinnert eraan dat hij de Kamer in een brief uitvoerig heeft geïnformeerd over de achtergronden van het achterblijven van ESF-aanvragen. De regeling is inmiddels open gesteld voor de gemeenten. Dit levert 400 potentiële nieuwe aanvragers op, maar de vraag is hoe de gemeenten dit oppakken. In de afgelopen jaren hebben zij zelf financiële middelen beschikbaar gesteld via de rijksbegroting of via de begroting van het ministerie van SZW en daarnaast hebben zij gebruik gemaakt van de WIW. Daardoor en door de slechte ervaringen zijn zij wellicht niet zo snel geneigd om een ESF-aanvraag in te dienen. Bovendien is een aantal gemeenten nog in procedures verwikkeld. Toch is het niet ondenkbaar dat gemeenten een beroep op dit instrument zullen doen als hun financiële mogelijkheden door het toekomstige beleid kleiner worden. Op dit moment is er voldoende ruimte in het ESF. Overigens wijst hij erop dat de projecten doelmatig en doeltreffend moeten zijn en natuurlijk «Brusselproof».

Nu een aantal controlepunten is ingebouwd, zullen de aanvragers een aantal barrières moeten nemen. Aan de andere kant biedt dit de uitvoerder de zekerheid dat de aanbesteding van het project geen problemen zal opleveren. Het agentschap verleent hand- en spandiensten en zal desgevraagd adviseren over de opzet van een project. Iedere aanvraag wordt in de voorfase actief begeleid. Dit is zowel in het belang van de betrokken gemeente als van het agentschap, want met deze werkwijze kan een nadelige afrekening achteraf worden voorkomen en is ieder project «Brusselproof».

De uitvoerders kunnen via het monitorcomité suggesties doen voor de uitvoering, bijvoorbeeld als zij menen dat er sprake is van teveel bureaucratie. In de praktijk gebeurt dit ook. Over eventuele vereenvoudigingen die daaruit voortvloeien, wordt eerst overleg gevoerd met Brussel om te voorkomen dat achteraf blijkt dat zij niet voldoen aan de Europese regelgeving.

De projecten van het ministerie van VWS worden niet door het ministerie zelf uitgevoerd. De minister van VWS is weliswaar niet verantwoordelijk voor de financiële middelen die daarmee zijn gemoeid, maar zij is wel verantwoordelijk voor de projecten. Zij heeft dit ook nooit ontkend. De minister herinnert eraan dat hij in het debat met de Kamer heeft gezegd dat de verantwoordelijkheid in laatste instantie bij de Staat der Nederlanden ligt en dat de Europese Commissie zich uitsluitend zal richten tot de minister van SZW die binnen het kabinet belast is met de uitvoering van ESF-projecten.

In Brussel is geen enkele indicatie gegeven, ook niet informeel, van de vordering die Nederland zal worden opgelegd. Dit kan ook moeilijk, want de projecten moeten nog worden afgewikkeld. De minister is echter niet optimistisch over de afloop van deze zaak. Bij de afwikkeling blijkt in toenemende mate dat er iets mankeert aan de dossiers. De procedures van bezwaar en beroep en de aansprakelijkheidsstelling zijn nu in gang gezet. Er zijn nogal wat dossiers op nul gesteld of zullen nog op nul worden gezet, omdat het agentschap geen enkel risico wil lopen. Dit roept bezwaarschriften op en als die worden afgewezen, zullen daarop zeker de nodige beroepsprocedures volgen. Verder komen de Arbvo-projecten uiteindelijk ook bij de Staat der Nederlanden terecht. Hij durft echter geen bedrag te noemen, want ieder bedrag is speculatief en zal een eigen leven gaan leiden.

De minister zegt dat hij – wijs geworden door het dossieronderzoek en het overleg met zijn medewerkers – in het debat over de bevindingen van de heer Koning een pessimistische kijk op een en ander heeft tentoongespreid. Tot op heden is dit pessimisme nog niet gelogenstraft, integendeel. Als de Europese Commissie niet akkoord gaat met de wijze van financiering van de centra voor vakopleiding, zou ook dit nog wel eens in de papieren kunnen lopen. In het kader van de vereffening zal dit leiden tot een vergroting van het tekort. Dit komt uiteindelijk weer terug bij de Staat en kan dan nergens meer worden verhaald. Hij herhaalt dat hij geen bedragen kan en wil noemen, maar voegt hieraan toe dat hij de pessimistische schatting van mevrouw Verburg niet bestrijdt.

In de brief aan de Kamer is dit schematisch weergegeven. De vier genoemde punten zijn potentiële risico's die uiteindelijk tot claims kunnen leiden, terwijl de financiering van centra voor vakopleiding nog een extra risico oplevert.

De voorziening die hiervoor is getroffen, is niet voldoende. In de brief is een inventarisatie gemaakt van de risico's. Een deel daarvan is gedekt met de voorziening in de meerjarencijfers voor een bedrag van 95 mln euro. Daarnaast is een voorziening getroffen van 5 x 32 mln euro voor de afwikkeling van de procedure in het kader van artikel 24. Dit is nu iets naar voren gehaald. Daar bovenop komen de risico's die in de brief zijn geschetst, maar die nu nog niet in bedragen kunnen worden omgezet.

Dat de balans per 31 maart 2000 nog steeds niet is verschenen, is het gevolg van de afwikkeling bij Arbeidsvoorziening. De accountant moet daarover nog een oordeel geven. Alles is terug te voeren op de administratie, dat wil zeggen op de wijze waarop niet of in onvoldoende mate is geadministreerd. De ARK is van mening dat het financieel beheer in 2001 op orde was, behalve de onderdelen die eerst door Arbvo zijn uitgevoerd.

De minister schetst de procedure die is gevolgd voor het agentschap. Hij wijst erop dat het agentschap de oude boedel moest overnemen. Hij zegt toe dat hij er bij zijn opvolger op zal aandringen dat er maximale openheid wordt betracht op dit dossier en dat de Kamer inzage krijgt in de goedkeuringsverklaring. Het heeft geen enkele zin mooi weer te spelen. De afwikkeling draagt grote risico's in zich die nog tot forse bedragen kunnen leiden. Eventuele procedures zullen vertrouwelijk worden afgehandeld. Met de medewerkers zal een dossier worden gemaakt voor de aanpak en de procedure van de accountantscontrole. Dit kan ook aan de Kamer worden voorgelegd.

Naast de uitvoerders die te goeder trouw waren, zijn er ook uitvoerders waarop wel iets valt aan te merken. Er zijn 29 aangiftes gedaan en daar bovenop zal nog een aantal bijzondere onderzoeken worden gedaan. Deze zaken zullen strikt juridisch worden afgehandeld. Een minister moet zich niet daarin mengen met een beleidsbeslissing, want hier is sprake van onenigheid over de wijze van uitvoering en de interpretatie van regels. Dit is primair een zaak van de vereffenaar. Hij zegt toe de opmerkingen van mevrouw Verburg onder diens aandacht te brengen.

Op de peildatum 1 maart 2002 zijn 25 aanvragen tot een totaalbedrag van ruim 126 mln euro ingediend, 18 aanvragen zijn afgewezen en 58 aanvragen zijn nog in behandeling. De indienende partijen zijn onder andere gemeenten, O&O-fondsen en het ministerie van OCW. Met de Europese Commissie wordt nog gesproken over de O&O-fondsen in het kader van de staatssteun. De minister zegt dat hij er in de plenaire zitting op heeft gewezen dat het standpunt van de Europese Commissie gevolgen heeft voor ESF. Dit is ook door andere lidstaten aan de orde gesteld in de Sociale Raad.

Hij herinnert eraan dat hij al eerder heeft uitgelegd waarom Equal beter loopt dan ESF. Equal heeft geen last van de negatieve beeldvorming waardoor ESF wordt geplaagd. Daarom is er geen sprake van terughoudendheid in de aanvragen. Op alle aanvragen is inmiddels beschikt. Die aanvragen waren aan een tijdslimiet gebonden.

De claims in het kader van artikel 24 moesten voor 1 juli worden betaald. Bij de raming in het kader van de najaarsnota werd de optie van een gespreide betaling open gehouden. Daarom zijn in het strategisch document andere bedragen genoemd. Onder verantwoordelijkheid van de minister van Financiën is een kasschuif ingebouwd. In het werkplan is 95 mln euro gereserveerd voor de afwikkeling van andere claims.

De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

Terpstra

De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,

Van der Vlies

De griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

Nava

---

1 Samenstelling:

Leden: Terpstra (VVD), fng. voorzitter, Rosenmöller (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Kamp (VVD), Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), B.M. de Vries (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Halsema (GroenLinks), Wijn (CDA), Mosterd (CDA), (CDA), Van Ruiten (LPF), Jense (LN), Rambocus (CDA), Tichelaar (PvdA), Wiersma (LPF), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), Smolders (LPF), Bruls (CDA), Zeroual (LPF) en Sterk (CDA).

Plv. leden: Tonkens (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Van Geen (D66), Koopmans (CDA), Van Gent (GroenLinks), Van Oerle-van der Horst (CDA), Stuger (LN), Teeven (LN), De Jong (LPF), De Wit (SP), Vietsch (CDA), Smulders (LPF), Hessels (CDA) en Bijlhout (CDA).

2 Samenstelling:

Leden: Van der Vlies (SGP), fng. voorzitter, Van de Camp (CDA), Van der Hoeven (CDA), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), B.M. de Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Atsma (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD), Vendrik (GroenLinks), Albayrak (PvdA), Mosterd (CDA), Van Ruiten (LPF), Bonke (LPF), Vergeer-Mudde (SP), Jense (LN), Tichelaar (PvdA), Bijlhout (LPF), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), J.M. de Vries (CDA), Azough (GroenLinks) en Wijnschenk (LPF).

Plv. leden: Veling (ChristenUnie), Ferrier (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Dittrich (D66), Hessels (CDA), Van Bochove (CDA), Çörüz (CDA), Zeroual (LPF), Eberhard (LPF), Van Bommel (SP), Teeven (LN), Hoogendijk (LPF),Joldersma (CDA), Halsema (GroenLinks) en Wiersma (LPF).