Participatieverordening SamenTwente 2025

Het algemeen bestuur van SamenTwente;

Gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van 20 mei 2025;

Gelet op artikel 10, lid 7 en 8, Wet gemeenschappelijke regelingen juncto artikel 3.2.7. van de Gemeenschappelijke regeling SamenTwente,

Besluit:

De Participatieverordening SamenTwente 2025 als volgt te stellen:

Hoofdstuk 1 Inleidende bepalingen

Artikel 1. Definities

• 1. De begrippen als genoemd en omschreven in artikel 1 van de Gemeenschappelijke regeling SamenTwente zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van deze verordening.

• 2. In aanvulling op het eerste lid, wordt voor de toepassing van deze verordening verstaan onder:

  • Inspraak: een door of namens het algemeen bestuur georganiseerde gelegenheid voor inwoners om hun mening kenbaar te maken over voorgenomen of voorgesteld beleid voorafgaand aan definitieve besluitvorming door het algemeen bestuur;

  • Inwoners: verzamelterm voor alle deelnemers die bij een inspraak- of participatieproces kunnen worden betrokken, te weten ingezetenen van de deelnemende gemeenten en belanghebbenden;

  • Inwonersparticipatie: het op initiatief van het algemeen bestuur betrekken van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid.

Artikel 2. Doel en reikwijdte

• 1. Deze verordening heeft als doel de wijze waarop inwoners betrokken kunnen worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op eenduidige wijze vast te leggen.

• 2. Inwonersparticipatie of inspraak vindt plaats indien het algemeen bestuur van SamenTwente daartoe besluit, dan wel indien een wettelijk voorschrift hiertoe verplicht.

• 3. Inwonersparticipatie of inspraak wordt in beginsel niet toegepast:

  • a. als inwonersparticipatie of inspraak bij of krachtens wettelijk voorschrift is uitgesloten;

  • b. als het om een lopend uitvoerings- of evaluatietraject, of een ondergeschikte herziening van die trajecten of beleid, gaat;

  • c. als er sprake is van uitvoering van regelingen en/of taken afkomstig van (één van de) deelnemende gemeenten of hogere overheden waarbij SamenTwente geen of nauwelijks ruimte heeft om eigen afwegingen te maken;

  • d. de uitkomst van de inwonersparticipatie of inspraak vanwege spoedeisendheid niet kan worden afgewacht;

  • e. als het gaat om interne of organisatorische aangelegenheden van SamenTwente.

Hoofdstuk 2 Inwonersparticipatie

Artikel 3. Inwonersparticipatie

• 1. Het algemeen bestuur stelt, bij het toepassen van inwonersparticipatie, voorafgaand aan de voorbereiding, uitvoering of evaluatie van beleid, een plan met het proces en de planning van de inwonersparticipatie vast en maakt deze openbaar.

• 2. Het plan bevat in elk geval:

  • a. een omschrijving van het beleid dat voorbereid, uitgevoerd of geëvalueerd wordt;

  • b. informatie over het doel, het proces en de planning van de inwonersparticipatie; en

  • c. informatie over de besluitvorming ten aanzien van het beleid.

Artikel 4. Eindverslag inwonersparticipatie

• 1. Nadat inwonersparticipatie heeft plaatsgevonden, stelt het algemeen bestuur een eindverslag van de inwonersparticipatie vast en maakt deze openbaar.

• 2. Het eindverslag bevat in elk geval:

  • a. een beschrijving van het proces dat is gevolgd;

  • b. de uitkomsten van het proces en de argumenten die naar voren zijn gebracht; en

  • c. een reactie op die uitkomsten en argumenten waarbij beargumenteerd is aangegeven of en hoe het beleid naar aanleiding daarvan is aangepast.

Hoofdstuk 3 Inspraak

Artikel 5. Inspraak

Op inspraak is de procedure van Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing, tenzij het algemeen bestuur in een specifiek geval een andere inspraakprocedure vaststelt.

Artikel 6 Eindverslag inspraak

• 1. Ter afronding van de inspraak stelt het algemeen bestuur een eindverslag van de inspraakprocedure vast en maakt deze openbaar.

• 2. Het eindverslag bevat in elk geval:

  • a. een overzicht van de gevolgde inspraakprocedure;

  • b. een weergave van de inspraakreacties of zienswijzen die tijdens de inspraak mondeling of schriftelijk naar voren zijn gebracht; en

  • c. een reactie op deze inspraakreacties of zienswijzen waarbij beargumenteerd is aangegeven of en hoe het voorstel naar aanleiding daarvan is aangepast.

Hoofdstuk 4 Slotbepalingen

Artikel 7 Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de eerste dag na die van de bekendmaking.

Artikel 8 Citeertitel

De verordening wordt aangehaald als: Participatieverordening SamenTwente 2025

Aldus vastgesteld op 11 juni 2025,

algemeen bestuur,

secretaris,

K.M. Leferink

voorzitter,

drs. C.F.M. Bruggink

Toelichting

Algemeen

Ingevolge artikel 10, zevende lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (verder: Wgr), houdt een regeling, als bedoeld in artikel 10, tweede lid, Wgr, bepalingen in omtrent de wijze waarop ingezetenen van de deelnemende gemeenten en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van deze regeling betrokken worden. Dit artikel betreft de uitwerking van het amendement-Bromet (Kamerstukken II 2020-21, 35 513, nr. 10) behorende bij het wetsvoorstel tot wijzing van de Wet gemeenschappelijke regelingen en enige andere wetten in verband met het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen. Ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen betreft dit het equivalent van het voor gemeenten geldende, en bij Wet versterking participatie op decentraal niveau gewijzigde, artikel 150 Gemw (zie ook: Kamerstukken II 2022-2023, 36 210, nr. 3, blz. 2).

Anders dan het voor gemeenten geldende artikel 150, derde lid, Gemw, kent het voor gemeenschappelijke regelingen geldende artikel 10 Wgr echter geen verplichting tot het opnemen van het uitdaagrecht. Het uitdaagrecht is niet opgenomen in onderhavige verordening. Gelet op de aard van de (basis)taken van SamenTwente alsook het feit dat bepaalde (onderdelen van de) (basis)taken een verplichte vorm van regionale samenwerking betreft, wordt het uitdaagrecht niet als een opportune mogelijkheid van burgerparticipatie gezien voor SamenTwente.

Conform artikel 10, zevende lid, Wgr is er in artikel 3.2.7 Gemeenschappelijke regeling SamenTwente opgenomen dat het algemeen bestuur een verordening vaststelt omtrent de wijze waarop aan ingezetenen van deelnemende gemeenten en belanghebbenden inspraak wordt verleend. Onderhavige verordening betreft de uitwerking hiervan.

Hoewel artikel 3.2.7 Gemeenschappelijke regeling SamenTwente alleen spreekt over inspraak, wordt in onderhavige verordening tevens de mogelijkheid van inwonersparticipatie uitgewerkt.

Artikelsgewijs

Enkel die bepalingen die verdere toelichting behoeven, worden hieronder nader behandeld.

Artikel 1. Definities

Aanvullend op de definities die zijn opgenomen in de Gemeenschappelijke regeling SamenTwente, worden de begrippen inspraak, inwonersparticipatie en inwoners nader uitgewerkt. Het begrip inwoners behoeft geen verdere toelichting.

Inspraak kan worden verleend op het moment dat enig beleidsvoornemen al wel is uitgekristalliseerd, maar daarover nog geen definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden. Door inwoners de gelegenheid te geven hun mening kenbaar te maken omtrent het voorgenomen of voorgesteld beleid, kan het beleidsvoornemen nog worden beïnvloed of aangepast.

Inwonersparticipatie richt zich op het (actief) betrekken van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en/of evaluatie van beleid. Dit ziet dus op het interactief betrekken van inwoners bij het proces dat aan concrete beleidsvorming vooraf gaat, bijvoorbeeld in de vorm van raadpleging, advisering of coproduceren.

Artikel 2. Doel en reikwijdte

Het doel van de verordening is om op eenduidige wijze vast te leggen op welke wijze inwoners betrokken kunnen worden bij de totstandkoming van beleid. En om transparant te zijn over wanneer inspraak of inwonersparticipatie in beginsel niet zal worden toegepast. Indien de omstandigheden zoals genoemd in het derde lid zich niet voordoen, brengt dit niet met zich mee dat inspraak of inwonersparticipatie dus zal worden toegepast. Het toepassen van inspraak of inwonersparticipatie is in dergelijke gevallen een mogelijkheid, maar geen verplichting.

Het besluit om al dan niet inspraak of inwonersparticipatie toe te passen is voorbehouden aan het algemeen bestuur. Hiermee komt tot uiting dat, ingevolge artikel 3.2.5 Gemeenschappelijke regeling SamenTwente, het de bevoegdheid is van het algemeen bestuur om o.a. (beleids)kaders vast te stellen en te besluiten over beleidsmatige keuzes.

Artikelen 3 en 4

Om zoveel mogelijk flexibiliteit te behouden bij het uitvoeren van inwonersparticipatie, is niet tot in detail weergegeven hoe het proces van inwonersparticipatie er uit zou moeten zien. Wel van belang is dat de transparantie omtrent het proces en het resultaat van de inwonersparticipatie is geborgd. Om die reden is volstaan met het vermelden wat het plan met het proces en de planning van de inwonersparticipatie, alsmede het eindverslag, moet bevatten.

Artikelen 5 en 6

Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht bevat de uniforme openbare voorbereidingsprocedure. Als inspraak wordt verleend is in beginsel deze Afdeling van toepassing, maar het algemeen bestuur kan hier in specifieke gevallen van afwijken en een andere inspraakprocedure vaststellen.