Vragen van het lid Van Houwelingen (FVD) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over
de Eurobarometer (ingezonden 24 november 2025).
Antwoord van Minister Van Weel (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 18 december 2025).
Vraag 1
Bent u bekend met het volgende artikel: «De Eurobarometer tekent systematisch een te positief beeld van de EU»?1
Vraag 2
Hoe kijkt u aan tegen de bewering, gedaan in dit artikel, dat, vanwege een sterke
oververtegenwoordiging van hoger opgeleiden in de (Nederlandse) steekproef van de
Eurobarometer en een sterke non-reponse bias de Eurobarometer structureel en systematisch
een (veel) te positief beeld van de Europese Unie geeft? Deelt u deze conclusie? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het kabinet vindt kwalitatief hoogwaardig opinieonderzoek belangrijk. Het is daarbij
van belang dat bij opiniepeilingen verantwoording wordt afgelegd over de methodologie
en steekproefselectie. Het Eurobarometer-onderzoek waar het nieuwsbericht naar verwijst
(EP Winter 2025 survey), bevat uitleg over de methodologie en technische specificaties over hoe de streekproefselectie
tot stand is gekomen.2 Het is verder niet aan het kabinet om zich uit te spreken over de uitvoering van
dit opinieonderzoek.
Vraag 3
Bent u ermee bekend dat zowel de opdrachtgever van de Eurobarometer als het onderzoeksbureau
dat het onderzoek in Nederland uitvoert (Verian) door de auteurs van het bovengenoemde
stuk zijn benaderd en daarmee dus weliswaar van dit probleem op de hoogte zijn gesteld,
maar desalniettemin te kennen gaven dat «continuïteit» voor hen belangrijker was (dan
accuraatheid) en daarom weigeren het onderzoek aan te passen? Wat vindt u van deze
opstelling? Is, wat opinieonderzoek betreft, voor u continuïteit ook belangrijker
dan accuraatheid?
Antwoord 3
De Eurobarometer is een opinie-instrument dat regelmatig wordt gebruikt in alle EU-lidstaten
in opdracht van de Europese Commissie, het Europees Parlement en andere EU-instellingen
en agentschappen om inzicht te krijgen in de publieke opinie in de EU-lidstaten. Het
is verder niet aan het kabinet om zich uit te spreken over de uitvoering van opinieonderzoek.
Vraag 4
Bent u bekend met dit artikel van het Max Planck Instituut getiteld «How the Eurobarometer blurs the line between research and propaganda»?3
Vraag 5
Hoe kijkt u aan tegen de conclusie van dit artikel, namelijk dat in de Eurobarometer
door middel van selectie en framing van vragen, ongebalanceerde antwoordopties, insinuerende
vragen, alsmede het strategisch verwijderen van vragen, systematisch een te rooskleurig
beeld wordt gegeven van de publieke opinie met betrekking tot de Europese Unie in
het algemeen en het doel van een «ever closer union» in het bijzonder? Deelt u de
conclusie van dit (wetenschappelijk) artikel? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Zie het antwoord op vraag 2 en 3.
Vraag 6
Maakt u zich zorgen over de kwaliteit van de Eurobarometer? Zo nee, waarom niet? Indien
dit wel het geval is, wat gaat u met deze zorgen doen? Bent u bijvoorbeeld bereid
de Europese Unie te bevragen over de betrouwbaarheid van de Eurobarometer? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 2 en 3.
Vraag 7
Wordt de Eurobarometer door de Rijksoverheid, bijvoorbeeld in beleidsstukken, Kamerbrieven
of door instellingen zoals het CBS en SCP, als bron gebruikt? Zou het niet beter zijn
hiermee te stoppen, niet alleen omdat de Eurobarometer inmiddels zo omstreden is,
maar ook omdat het er sterk op lijkt dat de Eurobarometer niet een neutraal opinieonderzoek
maar een propaganda-instrument van de Europese Unie is (geworden)?
Antwoord 7
In algemene zin gebruikt de Rijksoverheid voor beleidsstukken, Kamerbrieven en andere
stukken informatie vanuit verschillende perspectieven en die herleidbaar is naar de
bron. Informatie dient zoveel mogelijk onafhankelijk geverifieerd te kunnen worden.
Op basis van deze informatie worden ambtelijke adviezen opgesteld waarbij het vervolgens
aan de Minister is om een politieke afweging te maken.
Vraag 8
Kunt u de bovenstaande zeven vragen afzonderlijk beantwoorden?
X Noot
1Maurice de Hond, «Hoe de Eurobarometer systematisch een te positieve mening over de
EU laat zien» (maurice.nl/2025/08/03/eurobarometer-positief/)