Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
over het bericht dat Duitsers binnenkort kunnen kiezen om «interseksueel» te zijn
(ingezonden 9 november 2017).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) mede namens
de Minister voor Rechtsbescherming en de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 22 december 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2017–2018, nr. 598.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Duitsers kunnen binnenkort kiezen voor «interseksueel»»?1
Antwoord 1
Ja, met dien verstande dat het in de uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof
gaat om de registratie van «inter/divers» of «divers» in het geboorteregister naast
«man» of «vrouw».2
Vraag 2
Wat is uw reactie op het feit dat het Duitse grondwettelijke Hof heeft bepaald dat
het in 2018 mogelijk moet zijn om naast «mannelijk» of «vrouwelijk» ook «interseksueel»
op te laten nemen in het bevolkingsregister?
Antwoord 2
De Duitse regelgeving kent twee mogelijkheden voor de registratie van geslacht in
de geboorteakte: «man» of «vrouw». Volledigheidshalve wijs ik erop dat in Nederland
naast «mannelijk» en «vrouwelijk» een derde mogelijkheid bestaat. Als bij de geboorte
van een kind het geslacht biologisch niet kan worden vastgesteld, wordt in de geboorteakte
opgenomen «dat het geslacht niet kan worden vastgesteld». Binnen drie maanden wordt
dan opnieuw een geboorteakte opgemaakt, waarin het geslacht van het kind wordt vermeld
als dat inmiddels is
vastgesteld of, als dat niet het geval is, wordt opnieuw in de akte opgenomen dat
het geslacht niet kan worden vastgesteld. Hetgeen in de geboorteakte is vermeld, wordt
overgenomen in de Basisregistratie Persoonsgegevens (BRP). Als het geslacht niet kan
worden vastgesteld, wordt een x (onbekend) in de BRP opgenomen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat dit een uniek moment is voor mensen met een intersekse conditie
in Duitsland?
Antwoord 3
Veel LHBTI-organisaties, waaronder Transgender Netwerk Nederland, Transgender Europe
en COC Nederland, zijn inderdaad positief over het oordeel over geslachtsregistratie
van het Duitse Constitutionele Hof. Het Hof oordeelde dat de Duitse overheid naast
«man» en «vrouw» een derde registratie-optie moet creëren in de geboorteakte of geslachtsregistratie
helemaal achterwege moet laten. Ik vind dit een interessante ontwikkeling die ik nauwlettend
zal volgen.
Vraag 4
In hoeverre weet u of er in Nederland een ethische commissie is die zich buigt over
mogelijke onrechtvaardigheid als mensen die op grond van hun lichamelijke kenmerken
man noch vrouw zijn, maar wel als man of vrouw worden geregistreerd?
Antwoord 4
Nederland kent een dergelijke ethische commissie niet.
Vraag 5
In hoeverre kunt u aangeven of er mogelijkheden zijn in Nederland om voor een dergelijk
zelfde besluit te kiezen?
Antwoord 5
Op verzoek van mijn collega voor Rechtsbescherming is de vraag naar de appreciatie
van de uitspraak van het Bundesverfassungsgericht geagendeerd door de Commissie van
advies voor de zaken betreffende de burgerlijke staat en de nationaliteit voor de
vergadering van 6 februari 2018. Ik zie de bevindingen van de Commissie met belangstelling
tegemoet.
Van belang is verder dat alle consequenties van een eventuele aanpassing goed in beeld
komen alvorens een besluit te nemen. Er moet bekeken worden wat het betekent in juridische
en financiële zin en wat de eventuele ict-implicaties zouden zijn. Daarnaast zal ik
internationaal onderzoek doen om te achterhalen wat er in het buitenland geaccepteerd
wordt (denk bijvoorbeeld aan het paspoort). Het Kabinet hecht eraan om ook de visie
van de belangenorganisaties te vernemen, alvorens tot een beslissing te komen.
Vraag 6 en 7
Deelt u de mening dat het het meest wenselijk is om geslachtsregistratie te beperken
en/of af te schaffen waar mogelijk, maar indien dit niet kan, er gekozen dient te
worden voor een uitbreiding van de keuzeopties?
Hoe wilt u aan de slag gaan met de zin uit het regeerakkoord, waarin wordt gesteld
dat dit kabinet onnodige geslachtsregistratie waar mogelijk beperkt? Zo ja, op welke
manier wilt u dit vormgeven?
Antwoord 6 en 7
Zoals aangegeven in het Regeerakkoord is het de inzet van dit Kabinet om onnodige
geslachtsregistratie waar mogelijk te beperken. In dat kader zal in het vroege voorjaar
in ieder geval nader overleg worden gevoerd met de belangenorganisaties, patiëntenorganisaties
en kennisinstellingen.
Verder ga ik vanuit mijn coördinerende verantwoordelijkheid in gesprek met onder meer
de Minister voor Rechtsbescherming en de Staatssecretaris van BZK over het waar mogelijk
verder beperken van geslachtsregistratie en het gebruik van het persoonsgegeven geslacht.
Het Kabinet zal uw Kamer op de gebruikelijke wijze informeren.3
X Noot
2Overigens geeft de belangenorganisatie NNID aan de term «intersekse personen» te prefereren
boven «interseksueel».