Vragen van de leden Bisschop (SGP), Bruins (ChristenUnie), Ziengs (VVD), Van Aalst
(PVV), Baudet (FvD) en Von Martels (CDA) aan de Staatssecretarissen van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en van Infrastructuur en Waterstaat over het gebruik van werkbakken
aan hijskranen bij asbestsanering. (ingezonden 21 maart 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) mede namens
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 25 april 2018).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de door sectororganisaties ontwikkelde beslissystematiek
voor het in uitzonderingssituaties inzetten van een hijskraan met werkbak bij de sanering
van asbestdaken en van het ondersteunende onderzoeksrapport van Aboma?1
Vraag 2
Hoe waardeert u de constatering van Aboma dat in Nederland de voorwaarden voor gebruik
van hijskranen met werkbakken in uitzonderingssituaties (artikel 7.23d, eerste lid,
Arbeidsomstandighedenbesluit) veel strenger zijn dan in omliggende Europese lidstaten,
waar bijvoorbeeld geen tijdsrestrictie van toepassing is?
Antwoord 2
Net als voor Nederland geldt voor omliggende Europese lidstaten de richtlijn 2009/104/EG
waar in het onderzoeksrapport van Aboma naar wordt verwezen. Artikel 7.18 geeft uitvoering
aan de richtlijn 2009/104/EG over het gebruik van arbeidsmiddelen. Hieruit volgt dat
het uitvoeren van werkzaamheden door personen vanuit een werkbak die aan een hijskraan
hangt, in beginsel niet is toegestaan. De richtlijn laat in artikel 3.1.2 van bijlage
II op onderdelen ruimte aan lidstaten om naar eigen inzichten invulling te geven aan
het bovenbedoelde verbod. Dat heeft geleid tot artikel 7.23d van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
De invulling in Nederland van de richtlijn 2009/104/EG is in het verleden tot stand
gekomen na raadpleging van sociale partners.
Omdat het saneren van asbest bijzonder risicovol werk is, waarbij een goede bescherming
van werknemers belangrijk is, is een zorgvuldige afweging van feiten van belang. Asbestsaneerders
hebben aangegeven dat voor een deel van de daken geen veiligere alternatieven zijn
voor het gebruik van een hijskraan met een werkbak. Ik neem de signalen van de sector
serieus. Ik laat, zoals aan uw Kamer is toegezegd, een onafhankelijk onderzoek uitvoeren
naar de problematiek die de asbestsaneerders aangeven. Het onderzoek zal in kaart
brengen in welke situaties problemen ontstaan bij de inzet van werkmethoden die voldoen
aan de huidige regelgeving en welke veilige oplossingen voor deze problemen mogelijk
zijn. In het geval er veilige oplossingen zijn waarbij de huidige regelgeving te beperkend
is, dan zal op basis van het onderzoek bezien worden of aanpassing mogelijk is. De
verwachting is dat de resultaten van het onderzoek voor de zomer van 2018 beschikbaar
komen.
Vraag 3
Deelt u de constatering van Aboma dat asbestdaken in verband met de leeftijd vaak
een verzwakte of onbetrouwbare draagconstructie hebben en het daarom onwenselijk is
om tijdens asbestsanering het dak als werkplatform te gebruiken?
Antwoord 3
De constatering is juist dat asbesthoudende golfplaten door erosie aan draagkracht
kunnen verliezen. Voor de onderliggende draagconstructie geldt dit veelal niet. De
meest passende methode kan daardoor per situatie verschillen. Het is primair de taak
van de werkgever om een methode voor het uitvoeren van werkzaamheden te bepalen die
voldoet aan de geldende regelgeving. De regelgeving biedt daartoe ook de ruimte. De
Inspectie SZW houdt toezicht op naleving van de wet en beoordeelt of werkmethoden
aan de wettelijke regels voldoen.
Vraag 4
Deelt u de constateringen van Aboma dat specifieke machines als alternatief voor de
hijskraan met werkbak in uitzonderingssituaties op korte termijn niet beschikbaar
zijn en dat hoogwerkers met een groot bereik in zijwaartse richting onvoldoende veilig
zijn?
Antwoord 4
Het onderzoek dat ik aan uw Kamer heb toegezegd moet hier duidelijkheid over geven.
Vraag 5
Deelt u de conclusie van Aboma dat de door de sectororganisaties opgestelde beslissystematiek
een goede methode is om in uitzonderingssituaties te komen tot een afweging voor het
gebruik van een kraan met werkbak, zeker na in achtneming van de gegeven aanbevelingen?
Antwoord 5
Ik waardeer de activiteiten die de sector heeft ondernomen om tot een oplossing te
komen voor de ontstane situatie. Een oplossing waarin zij net als ik een goede bescherming
van werknemers voorop stelt. Het saneren van asbest is namelijk bijzonder risicovol
werk.
Ik heb de partij die het onderzoek voor SZW gaat uitvoeren de rapportage van Aboma
aangeboden en wil de sector graag betrekken bij de uitvoering van dit onderzoek.
Vraag 6
Bent u bereid, gelet op de aangenomen motie-Bisschop c.s. (Kamerstuk 25 883, nr. 308) en de urgentie van de asbestsaneringsopgave, op basis van de door de sectororganisaties
opgestelde beslissystematiek op korte termijn in ieder geval tijdelijk ruimte te bieden
voor het gebruik van hijskranen met werkbakken bij sanering van grote en moeilijk
bereikbare dakoppervlakten en met een structurele oplossing te komen als het door
u geïnitieerde onderzoek afgerond is?
Antwoord 6
Ik deel het gevoel van urgentie dat hier zo spoedig mogelijk eenduidige oplossing
op moet komen. Pas na het toegezegde onderzoek kan ik een gefundeerde beslissing nemen
of een eventuele aanpassing van de wettelijke voorschriften noodzakelijk is. Ik zal
u mijn standpunt snel, na ontvangst van het in antwoord op uw tweede vraag bedoelde
onderzoek, laten weten.