Vragen van de leden Diertens en Verhoeven (beiden D66) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over patiënten die onder druk gezet worden om bijzondere persoonsgegevens
af te staan in de geestelijke gezondheidszorg (ingezonden 18 augustus 2017).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 5 september
2017)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Boete van Centiv-GGZ i.v.m. niet invullen ROM-lijsten»?1
Vraag 2
In hoeverre bent u van mening dat ROM-data (Routine Outcome Monitoring) gebruikt mogen
worden voor benchmarkonderzoek? Kunt u aangeven in welke mate u het onderzoek van
de Algemene Rekenkamer, en haar conclusies, meeneemt in uw antwoord?2
Antwoord 2
De data mogen worden gebruikt in benchmarkonderzoek, mits zij op de juiste manier
zijn verzameld, onder de geldende wet- en regelgeving.
Ook dienen de data voldoende representatief te zijn om de benchmark voor beoogde doelen
te gebruiken. Dit moet per doel beoordeeld worden. Zoals ik al aangaf in mijn reactie
op het rapport van de Algemene Rekenkamer3 en in de beantwoording van eerdere Kamervragen4 zullen partijen steeds moeten (blijven) nagaan en benoemen waar de grenzen van het
zinvolle gebruik van ROM-gegevens liggen, wat de zeggingskracht is en wat de tekortkomingen
zijn van de ROM-informatie.
Vraag 3
Is het u bekend dat aanbieders van geestelijke gezondheidszorg (ggz) voor 50% van
de patiënten ROM-gegevens moeten aanbieden aan Stichting Benchmark GGZ (SBG) en zorgverzekeraars?
Kunt u aangeven in hoeverre dit een realistisch percentage is? Hebt u signalen ontvangen
dat een lager percentage, bijvoorbeeld 30%, meer recht zou doen aan het vrijwillige
karakter van ROM-data?
Antwoord 3
Ja, het is mij bekend dat is afgesproken tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars
dat 50% van de data moet worden aangeleverd5. Hoe hoger het percentage ligt, hoe beter de representativiteit van de data is. Daarbij
moet een patiënt wel altijd de mogelijkheid hebben te weigeren om mee te werken aan
ROM of geen toestemming te geven voor doorlevering van persoonsgegevens aan Stichting
Benchmark GGZ (SBG). Zorgverzekeraars hebben aangegeven in het licht van dit toestemmingsvereiste
coulant om te gaan met de afgesproken aanleverpercentages.
Vraag 4 en 5
Deelt u de mening dat het de patiënt vrijstaat om al dan niet ROM-lijsten in te vullen,
omdat het hier gaat om bijzondere persoonsgegevens, ook ondanks pseudonimisering?
Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het financieel onder druk zetten van de patiënt om ROM-lijsten
in te vullen de patiënt de vrijheid ontneemt om zelf te kiezen om al dan niet te participeren
aan ROM-lijsten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4 en 5
Ik ben voorstander van inzetten van ROM in het belang van de patiënt. Ook de patiëntenorganisatie
in de GGZ is hier een voorstander van. Daarbij moet de patiënt ook de keuze hebben
om niet mee te werken. Het financieel onder druk zetten van patiënten voor het invullen
van ROM-vragenlijsten vind ik niet acceptabel.
Vraag 6
Bent u bekend met het gegeven dat patiënten die geen ROM-lijst invullen tijdens hun
behandeling bij Centiv BasisGGZ een verzoek kregen om 45 euro te betalen als «afkoopsom»?
Antwoord 6
Ja, ik heb dit bericht vernomen. Ik vind dit niet acceptabel. Voor de volledigheid
verwijs ik u naar het persbericht6 van Centiv BasisGGZ, waarin zij aangeven dat zij nooit daadwerkelijk zijn overgegaan
tot het innen van een boete. Inmiddels heeft Centiv BasisGGZ haar beleid veranderd
en wordt er ook niet meer gedreigd met een boete.
Vraag 7
In hoeverre klopt het dat de zorginstelling per patiënt gekort zou worden door de
zorgverzekeraar indien de zorginstelling onvoldoende ROM-data aanlevert? Indien u
deze informatie niet heeft, kunt u hierover dan informatie opvragen bij Zorgverzekeraars
Nederland? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Het klopt niet dat zorginstellingen per patiënt gekort worden bij het niet voldoende
aanleveren van ROM-gegevens.
Vraag 8
Zijn u signalen bekend dat patiënten op een of andere wijze geweigerd worden of onder
druk worden gezet om ROM-lijsten in te vullen? Bent u bereid hier navraag naar te
(laten) doen?
Antwoord 8
Nee, deze signalen zijn mij niet bekend. Ik zie op grond van deze ene kwestie geen
aanleiding om hier zelf verder navraag naar te doen.
X Noot
3Rapport van de Algemene Rekenkamer: Bekostiging van de curatieve geestelijke gezondheidszorg.
Gepubliceerd op 26 januari 2017.
X Noot
4Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 1477, d.d. 23 maart 2017
X Noot
5Bestuurlijk akkoord 2010 tussen GGZ Nederland en Zorgverzekeraars Nederland.