Vragen van het lid Arib (PvdA) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over het
bericht «Vrij spel voor kinderhandelaren» inzake illegale adoptie uit Nepal (ingezonden
25 november 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 22 december
2015).
Vraag 1
Kent u het bericht «Vrij spel voor kinderhandelaren»?1
Vraag 2
Wat is uw mening over de in het artikel genoemde voorbeelden van misstanden rondom
adoptie?
Antwoord 2
In het genoemde bericht wordt een zorgelijk beeld geschetst van mensensmokkelaars
en kinderhandelaren die misbruik zouden maken van de chaotische situatie na de aardbeving
van eind april in Nepal. Weeskinderen zouden worden geronseld voor dwangarbeid, prostitutie
en illegale adoptie. Tegelijkertijd maak ik uit het artikel op dat de Nepalese autoriteiten,
die verantwoordelijk zijn voor het aanpakken van deze situatie, de problematiek serieus
nemen en diverse maatregelen hebben getroffen.
Vraag 3 en 4
Hoeveel adopties vanuit Nepal naar Nederland zijn er geweest sinds de aardbeving die
Nepal eind april 2015 trof?
Is het aantal adopties uit Nepal sinds de aardbeving toegenomen? Zo ja, waaruit bestaat
deze toename, zowel in aantallen als de reden voor adoptie?
Antwoord 3 en 4
Nederland adopteert sinds 2009 niet meer uit Nepal. In 2008 werd voor het laatst geadopteerd
uit Nepal. Het betrof toen drie kinderen. In de jaren daarvoor werden jaarlijks slechts
één of twee kinderen geadopteerd.
Vraag 5
Acht u het mogelijk dat ook Nederlandse paren kinderen illegaal uit Nepal halen? Zo
ja, hoe kan dit en wat u daartegen? Zo nee, kunt u bevestigen dat dit daadwerkelijk
niet gebeurt?
Antwoord 5
Ik kan niet uitsluiten dat hier Nederlanders bij betrokken zijn. Het kenmerk van illegaal
handelen is immers dat het zich buiten het zicht van de overheid voordoet. Wanneer
er evenwel illegale opneming van een kind door een Nederlander zou plaatsvinden, zal
het voor de afreis van het kind naar Nederland nodig zijn dat de betrokkenen zich
tot een Nederlandse ambassade wenden voor afgifte van een reisdocument. Voor Nederland
is in Nepal uitsluitend een honorair Consulaat aanwezig. Hier kunnen geen reguliere
Nederlandse paspoorten worden aangevraagd, maar uitsluitend noodreisdocumenten. In
2014 zijn er geen en in 2015 zijn er slechts twee laissez passers aan minderjarigen
verstrekt door het Consulaat in Nepal. Hierbij was geen sprake van illegaal handelen,
maar betrof het de rechtmatige verstrekking van nooddocumenten aan Nederlandse kinderen.
Dit sluit evenwel niet uit dat een illegaal door Nederlanders opgenomen kind op een
Nepalees reisdocument Nepal zou zijn uitgereisd. Overigens zal de koop van een kind
met het oog op opneming in het gezin in het algemeen een strafbare vorm van illegale
adoptie opleveren.
Vraag 6 t/m 9
Acht u het mogelijk dat ondanks het feit dat Nepal het Haags Adoptieverdrag heeft
ondertekend, er toch onregelmatigheden met betrekking tot legale adoptie mogelijk
zijn? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet en hoe kunt u dit uitsluiten?
Heeft u gezien de vrees van de Nepalese overheid voor mensensmokkelaars en kinderhandelaren
die misbruik van de chaotische situatie misbruik zouden maken de voorgeschreven regels
en procedures voor adoptie uit Nepal extra aangescherpt of verscherpt toegepast? Zo
ja, hoe heeft u dit gedaan? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat in het geval van adoptie het belang van het kind voorop staat
en dat het feit dat de voorgeschreven regels en procedures zijn gevolgd niet in alle
gevallen hoeft te betekenen dat dat belang ook daadwerkelijk voorop heeft gestaan,
bijvoorbeeld in het geval er corruptie in het spel was? Zo ja, waarom en welke gevolgen
verbindt u daar in het geval van Nepal specifiek aan? Zo nee, waarom niet?
Acht het beginsel dat adopties vanuit landen die het Haags Adoptieverdrag hebben ondertekend
te vertrouwen zijn in alle gevallen voldoende? Zo ja, waarom en ook specifiek in het
geval van Nepal? Zo nee, waarom niet en wat doet u daar specifiek in het geval van
adoptie uit Nepal aan?
Antwoord 6 t/m 9
Nepal heeft in 2009 de wens kenbaar gemaakt om toe te treden tot het Haags Verdrag
van 1993 inzake de bescherming van kinderen en samenwerking op het gebied van interlandelijke
adoptie (het Haags Adoptieverdrag). Tot een daadwerkelijke toetreding is het tot nu
toe echter niet gekomen. Om toe te kunnen treden is een grondige hervorming van wet-
en regelgeving noodzakelijk, evenals van het kinderbeschermingsstelsel in Nepal. Op
grond van een missie van de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht naar
Nepal in november 2009 is een aantal aanbevelingen gedaan om de situatie in Nepal
te verbeteren. Hieraan is nog geen gevolg gegeven.
Zoals hierboven reeds is vermeld adopteert Nederland sinds 2009 niet meer uit Nepal.
Bovendien blijkt uit het genoemde artikel dat Nepal zelf ook interlandelijke adopties
heeft gestopt.