Vragen van de leden Voordewind (ChristenUnie) en Leijten (SP) aan de Staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de VNG-pilot blurring (ingezonden 21 juni
2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
13 september 2016)Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 3178
Vraag 1
Deelt u de mening dat gemeenten in de uitvoering van de VNG-pilot blurring daadwerkelijk
in strijd handelen met de Drank- en Horecawet, aangezien u eerder liet weten te willen
bezien op welke wijze gemeenten invulling zouden geven aan de VNG-pilot?1
Antwoord 1
Dit kan ik niet in zijn algemeen voor alle gemeenten beantwoorden, maar uit jurisprudentie
van de rechtbank Utrecht2 blijkt dat de rechter heeft geoordeeld dat de gemeente Nieuwegein, die aan de VNG
pilot deelneemt, in strijd met de DHW heeft gehandeld. Ik zal de burgemeester van
Nieuwegein om toelichting vragen.
Vraag 2
Klopt het dat deze pilot inmiddels in 50 gemeenten op circa 1.000 locaties wordt uitgevoerd?
Antwoord 2
Ik heb geen inzage in de lijst met deelnemende gemeenten. Ik kan deze vraag daarom
niet beantwoorden.
Vraag 3 en 4
Deelt u ook de mening dat de VNG-pilot niet verder gedoogd mag worden aangezien hierbij
de wet wordt overtreden? Zo nee, waarom niet? Kunt u aangeven welke maatregelen u
bereid bent te nemen om per omgaande de Drank- en Horecawet te handhaven? Deelt u
de mening dat uw eerdere waarschuwing aan de VNG van 18 januari jl. niet het gewenste
effect heeft opgeleverd? Welke maatregelen bent u bereid te nemen om een einde te
maken aan de VNG-pilot blurring?
Bent u ook van mening dat het gedogen van de VNG-pilot een verkeerd signaal afgeeft
wat betreft het bevorderen van alcoholgebruik buiten horecagelegenheden?
Antwoord 3 en 4
Gemeenten dienen overtredingen van de Drank- en Horecawet te handhaven en niet te
gedogen. 26 mei heb ik met leden van de commissie veiligheid en bestuur van de VNG
gesproken. Bij dit gesprek heb ik nogmaals er op aangedrongen de VNG pilot te beperken
tot initiatieven die passen binnen de kaders van de DHW.
VNG heeft aangegeven dat de pilot in de praktijk gaat om individuele afspraken tussen
gemeenten en ondernemers. Omdat ik geen overzicht heb van hetgeen deze afspraken inhouden,
kan ik de schadelijkheid c.q. de redelijkheid hiervan niet beoordelen.
In de tussentijd heeft de Rechtbank Utrecht een uitspraak gedaan over de VNG pilot
in Nieuwegein, zoals ook in antwoord 1 aangehaald. Ik ga ervan uit dat andere gemeenten
deze uitspraak zullen bestuderen en waar nodig toepassen op de invulling van hun taken
en bevoegdheden in deze.
Vraag 5
Wat vindt u van het feit dat de VNG gemeenten informeert hoe zij dienen te reageren
op handhavingsverzoeken van de SlijtersUnie of het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid
(STAP)? Bent u bereid om zo snel als mogelijk in gesprek te treden met de VNG om dit
een halt toe te roepen, en indien noodzakelijk, af te dwingen?
Antwoord 5
Het staat de VNG als belangenbehartiger van gemeenten vrij om gemeenten te ondersteunen,
maar het moge duidelijk zijn dat ik over de handelwijze van de VNG gedurende dit traject
niet te spreken ben. De VNG is een pilot gestart die in de praktijk tot overtredingen
van de DHW leidt. Ik ga er van uit dat de recente gerechtelijke uitspraak van Rechtbank
Utrecht aanleiding is voor de VNG om nog eens kritisch naar de pilot te kijken.
Vraag 6
Heeft u kennisgenomen van het opiniepanel van EenVandaag waaruit blijkt dat 75% van
de 25.000 ondervraagden zich tegen blurring keert? Deelt u dan ook de conclusie dat
de voordelen van blurring absoluut niet opwegen tegen de overweldigende nadelige effecten?
Antwoord 6
Ik heb kennis genomen van de opiniepeiling. Ik neem dit mee in de evaluatie van de
DHW die momenteel plaatsvindt.
Vraag 7
Bent u ervan op de hoogte dat inmiddels supermarkten ook toegelaten zijn tot de pilot?
Deelt u de mening dat supermarkten ook directe commerciële belangen hebben bij het
aanbieden van alcoholische dranken terwijl zij deze ook verkopen? Deelt u de mening
dat deze praktijken direct negatieve gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid?
Deelt u de mening dat alcohol schenken in winkels ook een verkeerde uitstraling heeft
op jongeren onder de 18 jaar en dat onderzoek een causaal verband heeft aangetoond
tussen de beschikbaarheid van alcohol en de toename in alcoholgebruik? Zo ja, bent
u bereid om de VNG aan te spreken op het feit dat supermarkten toegelaten worden tot
de pilot?
Antwoord 7
Daar ben ik van op de hoogte, het commerciële belang van supermarkten bij verkoop
van alcohol lijkt mij evident, zoals dit ook speelt bij alle overige deelnemers aan
de pilot. Over «hoe normaal» alcohol in het alledaagse winkelaanbod zou moeten zijn,
ook met oog op de gestelde leeftijdsgrens, ga ik graag met uw Kamer in gesprek n.a.v.
de bevindingen uit de evaluatie van de DHW. Literatuur wijst in algemene zin inderdaad
uit dat groter aanbod kan leiden tot meer consumptie en meer consumptie tot hogere
sterfte- en ziektecijfers. Ik zie geen aanleiding op over dit specifieke punt met
de VNG te spreken.
X Noot
1Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 2113