Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht dat jeugdzorginstellingen miljoenen euro's kwijt zijn aan
bureaucratie (ingezonden 20 juni 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
30 juni 2016)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het feit dat, sinds de transitie van de jeugdzorg, miljoenen
euro’s verspild worden aan bureaucratie?1
Antwoord 1
De bureaucratische last voor cliënt en professionals in de vorige stelsels was de
reden om te komen tot een integrale Jeugdwet. Met het afschaffen van de indicatiestelling
voor jeugdzorg en het slechten van de schotten tussen de Zvw, Awbz, Wjz en Wmo zijn
er voor cliënten veel administratieve lasten verdwenen. Ook professionals hoeven in
hun aanbod niet meer gehinderd te worden door de oude financiële kaders. De keerzijde
van lokaal maatwerk is dat aanbieders te maken kunnen krijgen met meer financiers,
de 390 gemeenten.
Het is zaak de overbodige bureaucratie als gevolg van verschillen bij de contracten,
verantwoording, etc. zoveel mogelijk aan te pakken. Merkbaar minder regeldruk levert
méér tijd voor jeugdhulp op.
Vraag 2
Hoe kan het dat, ondanks alle maatregelen die u heeft afgekondigd en toezeggingen
die u heeft gedaan, jeugdzorginstellingen keer op keer blijven aangeven dat de kosten
die zij aan administratie kwijt zijn sinds de transitie veel hoger zijn dan in de
situatie van voor de transitie?
Antwoord 2
Waar in 2015 de transitie centraal stond, begint nu de transformatie op gang te komen.
Het aantal productcodes bijvoorbeeld daalt aanzienlijk. Verder heeft het programma
ISD van aanbieders en gemeenten drie uitvoeringsvarianten gemodificeerd die een bijdrage
gaan leveren aan het verminderen van de lasten.2 Via het CBS krijgen aanbieders uniforme spiegelrapporten over de hulp die zij per
gemeente hebben geleverd.3 Ik moedig aanbieders aan om deze rapporten aan gemeenten ter beschikking te stellen
en gemeenten om deze rapporten te gebruiken. Dit kan een effect sorteren bij de inkoopafspraken
in 2016 en veel meer effect bij de inkoopafspraken in 2017. Kortom, administratieve
lasten moeten bij iedere inkoopronde worden verminderd. Als aanbieders en gemeenten
niet zelf hun verantwoordelijkheid nemen, onderzoek ik de mogelijkheid om zelf nadere
regels te kunnen stellen.
Vraag 3
Kunt u concreet aangeven hoeveel miljoen euro er nog aan bureaucratie verspild mag
worden in plaats van aan zorg voordat naar uw mening de systeemverandering te lang
duurt? Zo nee, hoe gaat u dan vaststellen dat de systeemverandering te lang duurt?
Antwoord 3
Veel wetenschappers benadrukken dat een grote transitie en transformatie als de Jeugdwet
3 tot 5 jaar nodig heeft om zich in te regelen. De winst voor een grote jeugdhulpinstelling
die meer cliënten helpt door het afschaffen van de indicatiestelling en de schotten
tussen de Zvw, Awbz, Wjz en Wmo in de Jeugdwet, kan ruimschoots opwegen tegen de lasten
van met meer gemeenten afspraken maken. Dit laat onverlet dat op dit moment de administratieve
lasten te hoog zijn.
Vraag 4
Welke acties heeft u al in gedachten om in gang te zetten wanneer de systeemverandering
te lang duurt?
Antwoord 4
Ik overweeg nadere regels te stellen als aanbieders en gemeenten niet zelf hun verantwoordelijkheid
nemen.
Vraag 5
Gaat u in de voortgangsrapportage inzichtelijk maken hoeveel instellingen voor gespecialiseerde
hulp aan kinderen met (zware) psychische problemen een beroep hebben moeten doen op
de beleidsregels bijzonder subsidiëring transitiekosten om het hoofd boven water te
houden? Zo nee, bent u bereid dit dan alsnog te onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Van de ruim 2.200 jeugdhulpaanbieders hebben er tot 30 mei 2016 24 een subsidie aangevraagd
via de beleidsregels bijzondere subsidiering transitiekosten.
Vraag 6
Kunt u aangeven hoeveel kinderen (betere) zorg hadden kunnen krijgen als alle miljoenen
euro’s, die nu extra besteed moeten worden aan bureaucratie, geïnvesteerd hadden kunnen
worden in (betere) zorg? Zo nee, bent u bereid dit te onderzoeken? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6
Zie de antwoorden 1 tot en met 3.
Vraag 7 en 8
Bent u van mening dat gemeenten op een juiste wijze invulling geven aan de jeugdhulpplicht
wanneer kinderen bij instellingen op de wachtlijst worden geplaatst, omdat er onvoldoende
zorg voor hen is ingekocht?
Kunt u als stelselverantwoordelijke garanderen dat, ondanks de miljoenen euro's kostende
bureaucratie er geen kind of gezin tussen wal en schip is gevallen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 7 en 8
Gemeenten hebben een zorgplicht en moeten bij ernstige gevallen voor een directe oplossing
zorgen. In mijn gesprekken met aanbieders en gemeenten hoor ik dat zij dit in onderling
overleg ook actief oppakken en samen naar oplossingen zoeken.
Vraag 9
Kunt u deze vragen vóór het Algemeen overleg Jeugdhulp vorzien op 30 juni aanstaande
beantwoorden?
X Noot
1«Jeugdzorg miljoenen extra kwijt aan bureaucratie» Volkskrant, 16 juni 2016