Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Staatssecretaris van Economische Zaken
over het gebruik van een olifant als publiekstrekker voor circus Freiwald, ondanks
een wettelijk verbod (ingezonden 25 mei 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) (ontvangen 14 juni 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat circus Freiwald de wet overtreedt door nog altijd
de olifant Buba te gebruiken als publiekstrekker en daarbij direct contact tussen
de olifant en het publiek toe te laten?1
Antwoord 1
Naar aanleiding van dit bericht en andere meldingen heeft de NVWA een onderzoek ingesteld.
Hierbij wordt gekeken of het circus zich houdt aan de ontheffingsvoorwaarden.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de ontheffingen die toestaan dat olifant Buba met circus Freiwald
mee mag reizen en olifant Carla met circus Renz Berlin2 op geen enkele manier het belang van deze olifanten dienen, omdat het reizen voor
deze dieren stressvol is en de circussen zelfs niet bij benadering een omgeving voor
de olifanten creëren waarin de dieren hun natuurlijke gedrag kunnen uitoefenen? Deelt
u de mening dat het onacceptabel is om vrouwelijke olifanten, bij wie een complexe
sociale groepsstructuur een basisbehoefte is, solitair te houden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Nee. Ik heb de ontheffingen verstrekt tot en met 15 januari 2017 onder de voorwaarde
dat de circuseigenaren hun medewerking verlenen aan een onderzoek door onafhankelijke
deskundigen om te bepalen of de olifanten geschikt zijn om naar een opvanglocatie
te worden overgebracht.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het niet valt uit te leggen dat deze circussen opnieuw deze
ontheffing hebben gekregen, terwijl ze alle tijd hebben gehad om een opvanglocatie
te vinden voor olifanten met trauma’s? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Nee. Het vinden van een goede opvanglocatie voor een olifant is niet eenvoudig. Tijdens
de totstandkoming van de onderhavige regelgeving is altijd uitgedragen dat het ministerie
een bemiddelende rol zal oppakken bij het opvangen van dieren, indien dat nodig is.
Daar houd ik mij aan.
Vraag 4
Bent u ervan op de hoogte dat vereniging Wilde Dieren de Tent Uit tijdens de ambtelijke
voorbereiding van het verbod op wilde dieren in circussen verschillende keren hulp
heeft aangeboden bij de opvang van wilde dieren, waaronder ook deze twee olifanten?
Zo ja, waarom heeft u hier geen gebruik van gemaakt?
Antwoord 4
Ja, daar ben ik van op de hoogte. De wilde dieren zijn echter eigendom van de circusondernemingen.
Het is aan de circussen om te bepalen waar zij hun dieren onderbrengen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat met het gebruik van de olifant Buba als publiekstrekker voor
het circus de voorwaarden van de ontheffing overtreden zijn? Deelt u de mening dat
direct contact tussen publiek en olifant daarbij bijzonder risicovol is, aangezien
het circus zelf in hun verzoek voor de ontheffing heeft aangegeven dat de eerste levensjaren
van Buba traumatisch waren en ze in het verleden al eens van ernstige gedragsproblemen
blijk heeft gegeven (onhandelbaar, onbenaderbaar en zelfdestructief aldus het circus
zelf)?3 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ik verwijs u hiervoor naar het antwoord op vraag 1.
Vraag 6
Is het waar dat u een verzoek van Stichting PiepVandaag heeft afgewezen om een petitie
in ontvangst te nemen van ruim 11.000 handtekeningen aangaande de handhaving van de
wetgeving en opvang van olifant Carla? Zo ja, waarom?
Antwoord 6
U doelt op een petitie die Stichting PiepVandaag in het najaar van 2015 organiseerde
om olifant Carla bij Circus Renz Berlin weg te halen. Ik heb de organisatoren van
de petitie laten weten dat ik de petitie beschouwde als een handhavingsverzoek en
heb dit dossier daarom toen aan de NVWA over gedragen. Die heeft op 14 december 2015
een inspectie uitgevoerd. Daar zijn toen geen overtredingen vastgesteld.
Zie ook mijn antwoorden op de vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Staatssecretaris
van Economische Zaken over de situatie van olifant Carla bij Circus Renz Berlin (Aanhangsel
Handelingen II 2015/16, nr. 960).
Vraag 7
Is het waar dat circus Freiwald ook twee zebra’s mee laat reizen zonder hier een ontheffing
voor te hebben?4 Zo ja, welke maatregelen gaat u treffen om deze zebra’s weg te halen bij het circus
en in een geschikte opvang te plaatsen?
Antwoord 7
Ja. De NVWA betrekt dit in haar onderzoek.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het hoog tijd is om het verbod op wilde dieren in het circus
te handhaven? Zo ja, bent u bereid zo snel mogelijk handhavend op te treden en deze
dieren uit deze onwenselijke situatie weg te halen? Zo ja, op welke termijn? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 2, 3 en 7.