Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu
over zeer verontrustende berichten over uitbuiting van personeel van Emirates en Flydubai
en de gevolgen voor de vliegveiligheid (ingezonden 1 april 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 20 april
2016).
Vraag 1, 2
Wat is uw reactie op het bericht dat piloten van Flydubai en Emirates oververmoeid
en geïntimideerd zijn?1
Wat is uw reactie op de uitzending van Russia Today die gemaakt is naar aanleiding
van een dodelijk vliegtuigongeval van Flydubai en waarin 60 piloten anoniem de noodklok
luiden?2
Antwoord 1, 2
Ik heb kennis genomen van de signalen over de werkdruk en cultuur zoals die zijn gepresenteerd
in de uitzending van Russia Today. In de media was aan de orde dat er anonieme klachten
van piloten zijn over oververmoeidheid en processen bij ziekmeldingen. Met betrekking
tot de onderwerpen die aan de orde zijn gesteld wil ik benadrukken dat het aan de
lokale autoriteiten is om na te gaan of hier een grond van waarheid in zit.
Omwille van de vliegveiligheid hecht ik er waarde aan dat de landen en maatschappijen
aan de internationaal vastgestelde eisen voldoen. De ILT controleert in Nederland
steekproefsgewijs buitenlandse toestellen. Hierbij wordt ook naar het voldoen aan
de regels over de werk- en rusttijden gekeken.
In de betreffende uitzending wordt een directe link gelegd met het ongeval van het
toestel van Flydubai op 19 maart 2016. Er zal conform het ICAO-verdrag een onafhankelijk
onderzoek naar het ongeval worden uitgevoerd. Momenteel is dit nog niet afgerond en
ik wil daarom niet vooruitlopen op de mogelijke oorzaken van het ongeval.
Het is de verantwoordelijkheid van bevoegde autoriteiten in de Verenigde Arabische
Emiraten zelf aandacht te besteden aan mogelijke veiligheid- en gezondheidsproblemen
bij het vliegend personeel.
Vraag 3
Deelt u de mening dat er sprake is van een angstcultuur bij Emirates, zoals eerder
bij Ryanair? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ik heb geen aanvullende informatie en op basis van de uitzending van Russia Today
kan ik geen oordeel vormen over de aanwezigheid van een mogelijke angstcultuur bij
Emirates. Daarbij wil ik benadrukken dat het de verantwoordelijkheid van de bevoegde
autoriteit is om zich een beeld te vormen van de cultuur en de impact daarvan op de
veiligheid.
Vraag 4
Vindt u het een wenselijke situatie dat piloten van Emirates alleen klachten kunnen
indienen bij de luchtvaartautoriteiten, die van dezelfde eigenaar zijn als de airline?
Antwoord 4
De eigenaar van Emirates is ook President van de Dubai Civil Aviation Authority. Het
melden van voorvallen en incidenten dient te worden gedaan bij de General Civil Aviation
Authority van de Verenigde Arabische Emiraten, de bundeling van 7 staten. Met deze
organisatiestructuur is er sprake van gescheiden verantwoordelijkheden.
Vraag 5
Zijn er bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) berichten bekend waaruit
blijkt dat er oververmoeide piloten en cabinepersoneel werkzaam zijn op Emiratesvluchten?
Zo ja, welke maatregelen heeft de ILT genomen? Zo nee, bent u bereid om dit tot op
de bodem uit te zoeken?
Antwoord 5
Internationaal is vastgelegd dat het land waar de luchtvaartmaatschappij is gecertificeerd
verantwoordelijk is voor de controle op de wijze waarop met werk- en rusttijden wordt
omgegaan. In de uitzending wordt aangegeven dat de luchtvaartmaatschappijen zich houden
aan de geldende regels. Die regels zijn vergelijkbaar met de Europese regels met betrekking
tot werk- en rusttijden: ze kennen maximale eisen voor aaneengesloten uren en verplichtingen
die moeten zorgen voor roosters die niet tot oververmoeidheid leiden.
De ILT kan geen diepgaand onderzoek starten naar een maatschappij waar geen formele
toezichtrelatie bestaat. De ILT controleert tijdens de zogenaamde Safety Assessment
Foreign Aircraft (SAFA) steekproefsgewijs buitenlandse toestellen. Hierbij wordt ook
naar de werk- en rusttijden gekeken. In dit kader is niet gebleken dat er verifieerbare
voorvallen zijn van oververmoeide piloten en cabinepersoneel die werkzaam zijn op
de Emirates vluchten. De inspectiegegevens van de EU lidstaten worden in een Europese
database opgeslagen welk beheerd wordt door EASA. Vanuit EASA zijn geen signalen gegeven
dat bij Emirates structurele onregelmatigheden voorkomen.
Vraag 6
Klopt het dat bij Emirates zeven piloten hetzelfde werk verzetten als tien tot elf
piloten bij reguliere Europese airlines? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Op basis van de huidige Europese werk- en rusttijden regeling is de totale vliegtijd
van een Europese piloot maximaal 1.000 uren gedurende 12 opeenvolgende kalendermaanden.
In de werk- en rusttijden regelgeving van de Verenigde Arabische Emiraten is een limiet
gesteld van 900 uren per 12 kalendermaanden met inachtneming van de wettelijk vastgesteld
rust tussen de verschillende diensten.
In CAO’s van Europese luchtvaartmaatschappijen is veelal sprake van een geringer aantal
vlieguren per jaar dan met het oog op de veiligheid wettelijk toegestane maximum.
X Noot
2Russia today, 26 maart 2016, «'Modern day slavery» – Emirates and Flydubai pilots
reveal exhausting labor conditions»