Vragen van het lid Maij (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over het verwijderen
van een reclamespotje door de Poolse overheid vanwege de aanwezigheid van een homoseksuele
acteur (ingezonden 28 januari 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 9 februari 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat een Pools milieuspotje van de televisie
is gehaald vanwege een homoseksuele acteur?1
Vraag 2
Wat is uw reactie op dit bericht?
Vraag 3
Deelt u de mening dat deze actie van de Poolse overheid indruist tegen de fundamentele
beginselen en waarden van de Europese Unie en van Nederland? Zo ja, op welke wijze
brengt u uw zorgen hierover namens de Nederlandse regering over aan de Poolse autoriteiten?
Vraag 4
Op welke wijze heeft deze homo-onvriendelijke actie van de Poolse regering een relatie
met de nieuw gekozen conservatieve regering en met de aangekondigde maatregelen omtrent
onder meer de Mediawet? Wat wordt in Polen verstaan onder de «gender-ideologie» en
wat is precies de reactie van de Poolse regering hierop?
Antwoord 2, 3, 4
Het recente intrekken van een reclamespotje over afvalscheiding heeft in de media
veel aandacht gekregen omdat hierbij de homoseksuele geaardheid van de acteur een
rol zou hebben gespeeld.
Nederland is van mening dat de seksuele oriëntatie van acteurs bij dergelijke beslissingen
geen rol mag spelen, omdat dit indruist tegen onze gemeenschappelijke Europese waarden
en de beginselen van non-discriminatie, zoals ook neergelegd in het EU-handvest voor
Grondrechten, specifiek artikel 21.
Nederland staat pal voor de gelijke behandeling van LHBTI’s in onze Europese samenlevingen.
Daarbij is Nederland de mening toegedaan dat het goed is direct het gesprek aan te
gaan. Daarom heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, mevrouw Dijksma,
tijdens haar bezoek aan Warschau op 27 januari jongstleden de Poolse Minister van
Milieu Szyszko hierop bevraagd. Daarbij is de Nederlandse positie andermaal onderstreept.
Minister Szyszko heeft daarop geantwoord dat dit besluit (in tegenstelling tot eerdere
berichten) uitsluitend verband hield met de kosten van het spotje en niet met de seksuele
geaardheid van een van de acteurs.
Onlangs is de Europese Commissie een dialoog gestart met de Poolse regering over de
wijzigingen in de Mediawet en het Constitutioneel Hof van Polen. Deze dialoog heeft
geen betrekking op de gelijke behandeling van seksueel anders georiënteerden. Nederland
ondersteunt de objectieve en constructieve dialoog en volgt deze op de voet. Tevens
wacht Nederland het standpunt van de Raad van Europa af inzake wijzigingen in het
Constitutioneel Hof.
Vraag 5
Wat is momenteel in Polen de situatie voor LHBT’s? In welke mate zijn hun omstandigheden
de laatste jaren verbeterd? In welke mate staan die verbeteringen onder druk sinds
het aantreden van de nieuwe regering?2
Antwoord 5
De maatschappelijke acceptatie van LHBTI’s in Polen lijkt de afgelopen jaren verbeterd.
Niettemin is nog steeds op incidentele basis sprake van zgn. «hate crimes» en hebben
LHBTI’s nog steeds niet de mogelijkheid een geregistreerd partnerschap te sluiten
in Polen. Op dit moment is het nog niet mogelijk een uitspraak te doen in hoeverre
verbeteringen van de afgelopen jaren onder druk staan. Samen met de Poolse LHBTI-organisaties
volgt de Nederlandse overheid de ontwikkelingen op dit gebied op de voet.
Vraag 6
Deelt u de mening dat inwoners van alle seksuele geaardheden zich in alle lidstaten
van de Europese Unie veilig en gelijkwaardig behandeld moeten voelen? Zo ja, welk
beleid voert de EU om dit in Polen en in andere lidstaten actief te bevorderen?
Antwoord 6
Ja. De Nederlandse regering is van mening dat dit onderdeel uitmaakt van onze gemeenschappelijke
Europese waarden en de beginselen van non-discriminatie, zoals ook neergelegd in het
EU-handvest voor Grondrechten, specifiek artikel 21.
De EU heeft evenwel geen specifieke competenties en/of beleid om dit in individuele
lidstaten te bevorderen. Wel kunnen indivuele benadeelden zich bij de Poolse rechter,
en uiteindelijk bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, beroepen op het
verbod op discriminatie zoals neergelegd in artikel 14 van het Europees Verdrag voor
de Rechten van de Mens. Dit verdrag is ook in Polen van kracht.
De Nederlandse regering staat pal voor de gelijke behandeling van LHBTI’s in onze
Europese samenlevingen. Daarom steunt Nederland diverse activiteiten op LHBTI-gebied
in Polen en andere lidstaten, gericht op vergroting van de tolerantie en verbetering
van de maatschappelijke positie van LHBTI’s, en neemt de Nederlandse Ambassade in
Warschau bijvoorbeeld actief deel aan de jaarlijkse Equality Parade.
X Noot
2LHBT: lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen, transgenders