Vragen van de leden Smaling en Karabulut (beiden SP) aan de Staatssecretarissen van
Infrastructuur en Milieu en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het bericht
dat de Nederlandse Spoorwegen vast personeel van de fietsenstallingen wil vervangen
door werklozen (ingezonden 24 december 2013).
Antwoord van Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) mede namens de Staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 16 januari 2014).
Vraag 1
Klopt het bericht dat de Nederlandse Spoorwegen (NS) momenteel gesprekken voert met
de winkelketen Halfords over mogelijke huur van de fietsenstallingen op de NS-stations?
Wat is de reden dat de NS niet verder zou kunnen met de huidige uitbaters van de fietsenstallingen?1
Antwoord 1
Ik heb over dit onderwerp diverse berichten gezien, waaronder het bericht waar de
vraag naar verwijst. Ik kan me voorstellen dat de berichtgeving vragen oproept, zeker
omdat er de indruk uit kan ontstaan dat tientallen mensen hun baan verliezen. De meeste
berichten zijn echter niet volledig juist.
Om in te kunnen spelen op de wensen van de reizigers investeert NS in transfermogelijkheden,
toegankelijkheid, winkels en voorzieningen op het station. Hierbij streeft NS naar
herkenbare formules, een voorspelbaar aanbod en een vaste hoge kwaliteit. Onderdeel
van deze strategie is de keuze om fietsenstallingen te exploiteren als landelijke
formule, zonder het persoonlijk contact en de coleur locale te verliezen. NS voert
gesprekken met huidige stallinghouders over deze toekomstige nieuwe vorm van exploitatie.
Ik vind het in het belang van de reizigers dat er fietsenstallingen zijn die voldoende
kwaliteit en service bieden. Ook uniforme uitstraling en constante kwaliteit kunnen
in het belang zijn van de reizigers. Dit zijn dus de zaken waar ik op let.
NS meldt mij dat er geen contact was met Halfords. Pas na de berichtgeving in de media
is er contact geweest, waarbij Halfords stelde verontwaardigd te zijn over de onjuiste
berichtgeving. Halfords heeft in de media gemeld geen concrete plannen te hebben om
ruimtes in fietsenstallingen op NS-stations te huren.2
Vraag 2
Klopt het dat de NS reeds overgegaan is tot het opzeggen van contracten met huidige
uitbaters van fietsenstallingen op NS-stations? Zo ja, voor welke stations is dit
reeds gebeurd, is daarbij al bekend wie de nieuwe uitbater wordt en in hoeverre zijn
afspraken gemaakt over overname van het vaste personeel?
Antwoord 2
Ja, dit klopt.
Er zijn 71 bemenste stallingen en 49 exploitanten. NS heeft inmiddels negen contracten
formeel opgezegd. Het gaat om stallingen in Alkmaar, Breda, Delft, Den Bosch, Den
Haag, Leeuwarden, Maastricht, Rotterdam en Weert. In alle gevallen was sprake van
opzegging óf vanwege (het einde van) de looptijd van het contract óf omdat door verbouwingen
aan het station het exploitatieregime anders moet worden ingevuld. NS heeft hierover
steeds overleg gevoerd met de desbetreffende exploitant.
De nieuwe invulling van de exploitatie is in deze gevallen nog niet bekend en dus
ook de nieuwe uitbater niet.
Per situatie zullen afspraken worden gemaakt voor de overgang van het personeel (zie
voor dit aspect verder mijn antwoord op vraag 5).
Vraag 3
Wat is uw reactie op het bericht dat de NS mogelijk vast personeel van de fietsenstallingen
wil vervangen door werklozen die een re-integratietraject volgen?
Antwoord 3
De keuze van NS voor leveranciers en dienstverleners is een zaak van NS. Het personeelsbeleid
van stallingsexploitanten is een zaak van die exploitanten. Ik heb daar geen bemoeienis
mee. NS heeft mij overigens laten weten dat dit bericht niet juist is.
Vraag 4
Deelt u de mening dat er hier sprake is van verdringing op de arbeidsmarkt? Zo ja,
wat gaat u ondernemen om dit tegen te gaan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Nee, die mening deel ik niet. NS geeft aan dat er geen sprake van is dat het bedrijf
vast personeel zou willen vervangen door werklozen. Wat NS wel doet is nagaan of andere
contractpartners betere diensten kunnen verlenen. Dit is in het bedrijfsleven niet
ongebruikelijk.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het huidige, vaste personeel van de fietsenstallingen opnieuw
in dienst moet worden genomen, indien er een nieuwe uitbater komt? Zo ja, hoe gaat
u daarvoor zorgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Zoals gezegd in mijn antwoord op vraag 3 ga ik niet over het personeelsbeleid van
stallingsexploitanten. Ik heb geen enkele relatie met deze exploitanten en ik heb
geen bevoegdheid om af te dwingen dat de ene exploitant in voorkomende gevallen het
personeel van de andere exploitant opnieuw in dienst neemt.
NS heeft mij echter verzekerd veel belang te hechten aan de positie van het personeel.
NS heeft met de vakbond FNV Bondgenoten afspraken gemaakt over overgang van onderneming
en de daaraan gekoppelde wettelijke overname van personeel. NS zal bij toekomstige
exploitatievormen, bijvoorbeeld als de exploitatie door een nieuwe partij wordt overgenomen
en voortgezet, uiteraard rekening houden met wet- en regelgeving die ziet op de bescherming
van werknemers.
Uitgangspunt en verwachting van NS is dat de toekomstige exploitant het personeel
dat de stallingen beheert zal overnemen. NS zal toekomstige exploitanten wijzen op
de verantwoordelijkheid die zij hebben om huidig personeel over te nemen.
X Noot
1Trouw, 14 december 2013, Halfords wil stallingen op stations overnemen