Vragen van het lid De Rouwe (CDA) aan de Staatsecretaris van Infrastructuur en Milieu
over overvolle treinen (ingezonden 25 september 2013).
Antwoord van Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen 17 oktober
2013).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat reizigersorganisatie Rover deze maand bijna 700
klachten heeft ontvangen over overvolle treinen? Wat is uw reactie hierop?1
Antwoord 1
Ja, ik ken dit bericht.
De oorzaken van volle treinen kunnen heel divers zijn: de planning van de materieelinzet
is niet goed, de inzet is niet conform de planning, storingen aan materieel, storingen
aan infrastructuur, uitgelopen werkzaamheden, nieuwe patronen in het reisgedrag, etc.
Sommige van deze factoren zijn structurele oorzaken, andere incidentele. Sommige liggen
binnen de invloedssfeer van NS, andere erbuiten.
Onlangs schreef ik u2 dat NS de treinbezetting volgt via signalen als reizigerstellingen, meldingen van
personeel, meldingen van klanten via de klantenservice en via Twitter. Hiermee kan
NS de bezetting van treinen nauwgezet volgen zodat duidelijk is waar zich structurele
problemen voordoen. NS analyseert voortdurend de klachten en waar dat structureel
nodig en mogelijk is, past het bedrijf de lengte van treinen aan.
NS meldt dit jaar al een aantal concrete maatregelen genomen te hebben om problemen
met te volle treinen op te lossen. Zo heeft NS diverse treinen in de spits verlengd,
o.a. op de trajecten Almere – Amsterdam/ Schiphol, Amersfoort – Utrecht en Eindhoven
– Den Bosch.
Daarnaast stimuleert NS een betere spreiding van de reizigers over de treinen door
bijvoorbeeld omroepberichten, een proef met een nieuwe app en een drukte indicator
in de Reisplanner Xtra.
Uit de recente klachten en signalen blijkt dat de maatregelen die NS al genomen heeft
nog niet voldoende zijn. Dat vind ik vervelend voor de reizigers die hier last van
hebben. Daarom vraag ik NS regelmatig om aandacht hiervoor en volg ik de ontwikkelingen
op de voet.
Vraag 2
Deelt u de mening dat overvolle treinen zo veel mogelijk voorkomen moeten worden uit
oogpunt van service en klantgerichtheid? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Overvolle treinen leiden tot een niveau van reiscomfort dat wat mij betreft onder
het aanvaardbare basisniveau ligt dat de reizigers mogen verwachten. Ik deel dan ook
de mening dat NS overvolle treinen zo veel mogelijk moet voorkomen.
Ik kan er begrip voor opbrengen dat de materieelinzet bij de start van een nieuwe
dienstregeling niet meteen optimaal is maar enige aanpassing behoeft. Of dat er incidenteel
meer reizigers zijn dan verwacht. Of dat er incidenteel storingen in infrastructuur
en materieel kunnen zijn waardoor treinen erg vol zijn. Maar aan treinen die structureel
(te) vol zijn, moet NS iets doen.
Vraag 3
Bent u bereid om met de NS in overleg te treden om de oorzaken van de overvolle treinen
te achterhalen, en vervolgens maatregelen te (laten) nemen om overvolle treinen te
voorkomen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe zouden deze maatregelen er uit kunnen zien?
Antwoord 3
Voor het adequaat oplossen van de problematiek van de volle treinen is het noodzakelijk
dat NS de oorzaken achterhaalt. Zoals gezegd in mijn antwoord op vraag 2 heb ik NS
gevraagd een nadere analyse van het probleem te maken, incl. beheersmaatregelen.
Mijn inzet is dat NS zo mogelijk vóór de start van de dienstregeling 2014 zodanige
maatregelen heeft genomen dat de problemen zich vanaf begin 2014 niet meer in deze
mate en gedurende zo’n lange periode voordoen. Ook wil ik dat eventuele problemen
in voorkomende gevallen sneller opgelost worden.
Vraag 4
Deelt u de vrees dat er, gezien de overvolle treinen in de zomer, opnieuw een chaos
dreigt zodra de NS haar winterdienstregeling inzet en een substantieel deel van de
treinen uit de regeling haalt bij sneeuwval? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Nee, die vrees deel ik niet. Eventuele volle treinen in de winter hebben een andere
oorzaak dan volle treinen in de rest van het jaar.
In mijn vorenstaande antwoorden ben ik ingegaan op het probleem van de volle treinen
gedurende het hele jaar, bij normale weersomstandigheden.
Op winterse dagen is het voor de reizigers allerbelangrijkst dat de treinenloop ook
dan goed en voorspelbaar functioneert. De spoorsector is druk bezig maatregelen uit
te voeren om dit binnen enkele jaren te kunnen garanderen. Op dit moment kan men dit
nog niet. Daarom zijn er tijdelijke maatregelen om te voorkomen dat de treinenloop
niet meer onder controle is en niet meer kan worden bijgestuurd. Eén van die maatregelen
is preventief minder treinen gaan rijden. Daarbij probeert NS waar nodig en mogelijk
treinen te verlengen, maar dit heeft onvermijdelijk het effect dat sommige treinen
erg vol worden. Dat is heel vervelend voor de reizigers, maar naar mijn stellige overtuiging
minder vervelend dan wanneer NS probeert alle treinen te laten rijden en het hele
spoorsysteem daardoor vastloopt. Ik ben daarom voor enkele jaren akkoord gegaan met
deze maatregel, in de veronderstelling dat de reizigers liever vooraf weten waar ze
aan toe zijn (minder treinen) dan verrast worden door chaos.
In een separate brief informeer ik u over de actuele stand van zaken en resultaten
van het winterprogramma.