Vragen van de leden Thieme en Ouwehand (beiden PvdD) aan de Ministers van Defensie
en van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Economische Zaken over het gebruik
van levende dieren bij militaire oefeningen (ingezonden 25 februari 2014).
Antwoord van Minister Hennis-Plasschaert (Defensie), mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken en de Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 1 april 2014). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1415.
Vraag 1
Kent u het bericht «Brits leger houdt schietoefeningen op levende varkens»?1
Vraag 2
Kent u het bericht «Goats hacked apart in military training»?2
Vraag 3
Hoe beoordeelt u het gebruik van levende dieren voor militaire oefeningen zoals hier
bedoeld? Deelt u de mening dat het verwonden van dieren in militaire trainingen zo
spoedig mogelijk beëindigd zou moeten worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Nederland hecht aan een respectvolle omgang met dieren. Dit is onder andere vastgelegd
in het plan van aanpak dierproeven en alternatieven van 28 februari 2014 (Kamerstuk
32 336, nr. 27) en de Wet op dierproeven. De krijgsmacht beperkt zo veel mogelijk het gebruik van
dieren voor militaire oefeningen. In voorkomend geval wordt het ongerief zo beperkt
mogelijk gehouden. In overeenstemming met de wet, legt Defensie voorgenomen onderzoek
met proefdieren voor aan de Dierexperimentencommissie (DEC).
Vraag 4
Kunt u aangeven in welke landen schietoefeningen op levende dieren of traumatrainingen
met gebruik van levende dieren voorkomen? Zo ja, bent u van mening dat dit past binnen
de wettelijke kaders? Zo nee, waarom beschikt u niet over deze informatie?
Antwoord 4
Nee, deze informatie is niet beschikbaar. Er zijn geen internationale afspraken of
verplichtingen inzake dergelijke rapportages en ook in de praktijk wordt deze informatie
niet uitgewisseld.
Vraag 5
Kunt u aangeven of Nederlandse militairen, in Nederland of in het buitenland, trainingen
volgen waar levende dieren gebruikt worden? Zo ja, kunt u specifiek zijn in uw antwoord
en aangeven welke diersoorten dit betreft, hoe vaak, waar en op welke wijze dit plaatsvindt?
Zo nee, waarom kunt u deze vraag niet beantwoorden?
Antwoord 5
In Nederland worden survivalopleidingen voor mariniers, commando’s en luchtvarenden gegeven. In deze opleiding
leren de militairen onder zeer primitieve omstandigheden te overleven. Een onderdeel
van de opleiding is het leren slachten van een kip of een konijn. Dit gebeurt onder
supervisie van professionele instructeurs, die civiel zijn gecertificeerd volgens
Nederlandse wet- en regelgeving. Op jaarbasis gaat het om ongeveer 300 kippen en konijnen.
Daarnaast worden jaarlijks cursussen gegeven om chirurgen, traumatologen en anesthesiologen
te leren omgaan met letsels die in Nederland nauwelijks voorkomen, maar waarmee zij
in de militaire praktijk wel kunnen worden geconfronteerd. In deze cursussen wordt
vrijwel alleen gebruik gemaakt van alternatieven zoals slachthuismateriaal of het
trainingssimulatielab. Voor de training traumachirurgie worden varkens ingezet, waarbij
praktische vaardigheden worden opgedaan op stoffelijke overschotten van dieren en
proefdieren onder narcose. Deze training is verplicht voor deze categorie medisch
specialisten en biedt de enige mogelijkheid om levensreddende handelingen in de acute
situatie na te bootsen. Het varken benadert de menselijke anatomie het dichtst. Het
gaat jaarlijks om ongeveer twaalf varkens.
Deze cursussen worden gegeven in het Studiecentrum Medische Wetenschappen van de Radboud
Universiteit Nijmegen. Daar zijn proefdierdeskundigen in dienst die op grond van de
Wet op de Dierproeven toezicht houden op de uitvoering van dierproeven en het welzijn
van proefdieren. Zij adviseren de Dierexperimentencommissie (DEC) en de vergunninghouder
(Radboud Universiteit Nijmegen).
Vraag 6
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat bondgenoten van Nederland militaire trainingen
verzorgen waarin dieren ernstig lijden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid
uw bezorgdheid hierover over te brengen aan uw ambtsgenoten in de betreffende landen?
Antwoord 6
Het al dan niet gebruiken van levende dieren bij militaire oefeningen is afhankelijk
van nationaal beleid en nationale wetgeving. In voorkomend geval moet er een gedegen
afweging worden gemaakt van het militaire belang en de veiligheid van de eigen militairen
enerzijds en het welzijn en de intrinsieke waarde van dieren anderzijds.
Vraag 7
Bent u bereid toe te zeggen dat trainingen zoals hier bedoeld nooit door Nederlandse
militairen gevolgd of georganiseerd zullen worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee, dit kan ik niet toezeggen. Zie ook het antwoord op vraag 5.