Vragen van het lid Braakhuis (GroenLinks) aan de minister van Financiën over het betalen
van ruim € 4,8 mln. aan zakenbank Lazard voor het omstreden advies over de waarde
van ABN-AMRO ten tijde van de overname door de Nederlandse Staat in 2008 (ingezonden
8 augustus 2012).
Antwoord van minister De Jager (Financiën) (ontvangen 2 november 2012) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 3497
Vraag 1
Is het waar, wat RTL meldt1, dat het Ministerie ministerie van Financiën ruim € 4,8 mln. betaald heeft aan zakenbank
Lazard, onder meer voor de omstreden waardebepaling van ABN-AMRO en Fortis – Nederland?
Zo nee, om welk bedrag gaat het dan?
Antwoord 1
In 2008 is door het ministerie van Financiën 4 760 000 euro (4 000 000 euro en 760 000
euro btw) betaald aan Lazard voor de dienstverlening van deze zakenbank als financieel
adviseur bij de verwerving van bedrijfsonderdelen van Fortis, daartoe behoorde de
waardering van de relevante bedrijfsonderdelen.
Vraag 2 en 3
Kunt u een uitsplitsing geven van de dit bedrag? Voor welke diensten is dit bedrag
betaald? Waaruit bestonden de kosten? Hoeveel personen waren er voor Lazard aan het
werk? Wat was hun uurtarief?
Was er sprake van prestatiebeloning? Was het bedrag gerelateerd aan indicatoren van
de te sluiten deal? Was hetzelfde bedrag uitbetaald, wanneer de deal niet was doorgegaan?
Antwoord 2 en 3
Dit bedrag is betaald voor de onder 1 bedoelde dienstverlening. Het bedrag is opgebouwd
uit een vaste vergoeding voor de overeengekomen dienstverlening, een aanvullend bedrag
betaalbaar bij afronding van de transactie en BTW. In deze vergoeding waren alle kosten
begrepen; het is niet vastgesteld op basis van uurtarieven of het aantal bij deze
advisering betrokken personen.
Vraag 4, 5, 6 en 7
Hoe waardeert u de tarieven van Lazard ten opzichte van de gangbare tarieven in deze
sector?
Stond de kwaliteit van het product dat Lazard heeft geleverd in juiste verhouding
tot de tijdsbesteding en het kostenniveau? Zo nee, heeft het ministerie daarover gereclameerd
bij Lazard? Zo nee, waarom niet?
Waren er van tevoren afspraken gemaakt over wat Lazard in rekening mocht brengen wanneer
de kwaliteit van het advies te wensen over overliet? Zo ja, bent u van plan geld terug
te vragen aan Lazard? Wat heeft het ministerie gedaan om het risico te beperken dat
er teveel geld betaald zou worden voor omstreden advies?
Op welke wijze had het ministerie de kostenbeheersing en de aansturing van dit korte,
prijzige project ingericht?
Antwoorden 4, 5, 6 en 7
In deze sector worden de vergoedingen mede bepaald door de bij de transactie betrokken
financiële belangen en de mate van complexiteit. Gebruikelijk is dat de vergoeding
een percentage is van het transactiebedrag (vaak tientallen basispunten, ter informatie:
0,01% is een basispunt), als hierbij was aangesloten in plaats van een vaste vergoeding
te bedingen was de vergoeding aanzienlijk hoger geweest. De vergoeding is overeengekomen
rekening houdend met de bij de zakenbank beschikbare relevante kennis en ervaring,
de onstabiele situatie op de financiële markten, de zeer beperkte beschikbare tijd
en de andere specifieke omstandigheden van dat moment.
Er is een contract gesloten met heldere afspraken over de hoogte van de vergoeding.
Er was geen sprake van meerwerk of extra lasten die voor rekening zijn gekomen van
de overheid. Bij afspraken waar een vaste vergoeding wordt overeengekomen, liggen
de risico’s voor meerwerk en extra lasten geheel bij de opdrachtnemer.
Vraag 8
Als het ministerie opdrachtgever en betaler was, hoe kan het dan dat uw ambtsvoorganger
minister Bos in Pauw & Witteman aangaf niet op de hoogte te zijn van hoeveel er voor
het advies is betaald?
Antwoord 8
Het is gebruikelijk om opdrachtverlening voor de inhuur van adviseurs door het daartoe
bevoegde ambtelijke niveau af te laten handelen, binnen de daarvoor geldende regels
van het organisatie- en mandaatbesluit.
Vraag 9
Klopt het dat ook in 2011 er ongeveer € 900 000,- aan Lazard is betaald, terwijl al
bekend was dat het advies uit 2008 omstreden was? Kunt u aangeven waarom en waarvoor
er in 2011 wederom zaken lijken te zijn gedaan met Lazard?
Antwoord 9
In 2011 is 325 143 euro (273 229 euro en 51 914 euro BTW) betaald door het ministerie
van Financiën aan Lazard, ten laste van de publieke middelen. Dit betrof de advisering
op één dossier, waarvoor er concurrentiestelling tussen meerdere partijen heeft plaatsgevonden.
Lazard is hier op grond van prijs/kwaliteit criteria als beste uit de bus gekomen.
Daarnaast is een bedrag van 595 000 euro (500 000 euro en 95 000 euro BTW) betaald
door het ministerie van Financiën met betrekking tot een ander dossier, dat niet ten
laste is gekomen van de publieke middelen. Dit bedrag is doorbelast aan de betrokken
financiële instelling en door deze aan Financiën is betaald. De advisering in 2011
betrof financiële advisering die past bij de expertise van Lazard.