Vragen van het lid Schouw (D66) aan de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel
over de onnodige eisen voor goed ingeburgerde buitenlanders die Nederlander willen
worden (ingezonden 14 september 2012).
Antwoord van minister Leers (Immigratie, Integratie en Asiel), mede namens de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 29 oktober 2012). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 192.
Vraag 1
Staat u achter de omschrijving van «voldoende ingeburgerd» zoals verwoord op de website
van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND): «Als u Nederlander wilt worden door
naturalisatie moet u voldoende zijn ingeburgerd. Dit wil zeggen dat u Nederlands kunt
spreken, lezen, schrijven en verstaan. U moet zich kunnen redden in de Nederlandse
maatschappij. U moet zich verstaanbaar kunnen maken in het Nederlands en anderen begrijpen
wat u vertelt of opschrijft. U kunt bijvoorbeeld met uw buurman of buurvrouw een kort
gesprek hebben over het weer, afrekenen in de supermarkt, een treinkaartje kopen of
een kort briefje schrijven voor de verzekering. Als u naar het journaal kijkt of naar
de radio luistert, weet u waar het over gaat, maar hoeft u niet alles te begrijpen.»?1
Antwoord 1
Ja. Deze omschrijving van «voldoende ingeburgerd» is het praktijkdeel van het huidige
inburgeringsexamen. Dit praktijkexamen bestaat uit een onderzoek naar vijf functionele
taalvaardigheden (spreken, luisteren, lezen, schrijven en gespreksvaardigheid) en
is gerelateerd aan veel voorkomende praktijksituaties die van belang zijn om goed
te kunnen participeren in de Nederlandse samenleving.
Vraag 2
Is het waar dat vrijstelling van een inburgeringsexamen mogelijk is wanneer de naturalisandus
een diploma heeft van bijvoorbeeld de universiteit, HBO, MBO, VWO, HAVO, MAVO of VMBO
of leerlingwezen, waar op staat vermeld: Wet op het hoger wetenschappelijk onderwijs,
Wet op het voortgezet onderwijs, Wet educatie beroepsonderwijs of Wet op het cursorisch
onderwijs en de opleiding in het Nederlands is?
Antwoord 2
Ja, dat is juist. Vrijgesteld van de naturalisatietoets (in de praktijk het inburgeringsexamen)
is onder meer degene die in Nederland een Nederlandstalige en op een wettelijke basis
gebaseerde opleiding met succes heeft afgerond van een niveau dat hoger is dan de
lagere school of basisschool.
Vraag 3
Is het waar dat de IND desalniettemin van mensen die een specialisatie aan een Nederlandse
universiteit hebben gevolgd en met goed gevolg hebben afgerond, eist dat zij toch
het inburgeringsexamen moeten doen? Zo ja, om hoeveel gevallen per jaar gaat het?
Antwoord 3
Nee, dit inburgeringsexamen wordt niet zondermeer geëist. Altijd wordt eerst nagegaan
of het diploma/certificaat/document behaald door de naruralisandus valt onder een
vrijstellingsgrond als genoemd in artikel 3 van het Besluit Naturalisatietoets. Alleen
wanneer dit niet het geval is moet de naturalisandis het inburgeringsexamen afleggen
of door middel van andere documenten aantonen dat vrijstelling hiervan aan de orde
is.
Vraag 4 en 5
Is het waar dat dit leidt tot situaties waarbij bijvoorbeeld een persoon uit Duitsland,
getrouwd met een Nederlander, die een specialisatie tot huisarts heeft afgerond aan
een Nederlandse universiteit en met succes een praktijk met duizenden patiënten in
Nederland heeft, toch een inburgeringsexamen moet doen als deze persoon wil naturaliseren?
Bent u van mening dat dit een onnodige vereiste is en dat deze persoon aan meer dan
alle eisen zoals in de eerste vraag verwoord voldoet? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid de IND een instructie te geven dat voor deze en vergelijkbare gevallen
geen inburgeringsexamen vereist is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wanneer informeert
u de Kamer over deze instructie?
Antwoorden 4 en 5
De specialistenopleiding tot huisarts in de zin van de Wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg valt onder het Besluit naturalisatietoets. Dit betekent dat de verklaring
inhoudende dat aan de opleidingeisen is voldaan leidt tot vrijstelling van de naturalisatietoets.
Ten behoeve van de herkenbaarheid van de uitgereikte verklaring is daarvoor een vastgesteld
standaardmodel ontwikkeld.
Inmiddels is met betrekking tot de arts waarop de vraag doelt, vastgesteld dat deze
niet verplicht is de naturalisatietoets te halen. Een instructie is niet nodig.
Vraag 6
Op welke gronden kan de IND besluiten om een gemeentelijke beschikking, zoals beschreven
in artikel 31, tweede lid, onder b, van de Wet inburgering en artikel 5.5, eerste
lid, van het Besluit inburgering naast zich neer te leggen?
Antwoord 6
Een hier bedoelde beschikking van het college van burgemeester en wethouders betreft
ontheffing van de inburgeringsplicht wegens geleverde, maar tevergeefse, inspanningen
om het vereiste taalniveau te bereiken. De criteria op grond waarvan het college deze
beschikking neemt, betreffen gemeentelijke beleidscriteria. Hierdoor ontstaan onvermijdelijk
verschillen in beoordeling tussen gemeenten in mogelijk wel te vergelijken gevallen.
Om die reden is afgezien van het laten doorwerken van de in de vraag bedoelde ontheffing
in het naturalisatiebeleid. De aard van het verlenen van het Nederlanderschap vraagt
immers een zo groot mogelijke landelijke gelijkheid in behandeling en uitvoering.