Vragen van de leden Geurts en Bruins Slot (beiden CDA) aan de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu en de minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid over
het bericht «Uitstoot ammonia bij BASF in De Meern» (ingezonden 22 maart 2013).
Antwoord van staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) mede namens de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 1 mei 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2012–2013, nr. 1853
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Uitstoot ammonia bij BASF in De Meern»?1
Vraag 2
Is het waar dat de productie stilgelegd is, omdat de veiligheid niet meer geborgd
is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Nee, de gemeente heeft op 21 maart 2013 met bestuursdwang de installatie stilgelegd
omdat er geen zekerheid was dat de norm uit de vergunning niet opnieuw zou worden
overschreden bij het opnieuw opstarten van de installatie. Dit was nodig nadat zich
op zondag 17 maart 2013 emissies van stikstofoxiden en ammoniak hebben voorgedaan
bij BASF.
Op 2 april 2013 is de bestuursdwang door de gemeente Utrecht opgeheven.
De Inspectie SZW heeft geen bedrijfsonderdelen stilgelegd naar aanleiding van het
incident van 17 maart 2013 aangezien de uitstoot van stikstofoxiden en ammoniak niet
zodanig was dat de veiligheid van de werknemers in gevaar is geweest.
Vraag 3 en 4
Welke inspecties zijn de afgelopen vijf jaar door het bevoegd gezag uitgevoerd (onder
andere de Inspectie Leefomgeving en Transport en haar rechtsvoorgangers, de Inspectie
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en daarvoor de Arbeidsinspectie, provincie en gemeente)
en welke overtredingen van vergunningen en wetten zijn daarbij geconstateerd?
Welke maatregelen en sancties zijn naar aanleiding daarvan opgelegd? Kunt u een overzicht
geven van de boetes, waarschuwingen en andere maatregelen die in de afgelopen vijf
jaar door het bevoegd gezag aan BASF de Meern zijn opgelegd?
Antwoord 3 en 4
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ziet niet toe op het Besluit Risico’s
Zware Ongevallen (BRZO). Wel heeft de ILT controles uitgevoerd in het kader van de
Wet vervoer gevaarlijke stoffen. De ILT heeft een intentieverklaring getekend om te
komen tot een handhavingsconvenant met BASF Nederland. Dit betreft vier vestigingen
van BASF waarvan de vestiging in De Meern er één is.
De ILT heeft in september 2012 een audit uitgevoerd op het gebied van vervoer gevaarlijke
stoffen bij BASF in De Meern en de overige vestigingen. Het eindoordeel van de audit
bij De Meern was onvoldoende om te komen tot een convenant.
BRZO-inspecties hebben van 2008 tot en met 2012 jaarlijks plaatsgevonden. Deze BRZO-inspecties
worden gezamenlijk uitgevoerd door Inspectie SZW met het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning
(de gemeente Utrecht) en de Veiligheidsregio. De tabel in de bijlage1 toont het overzicht van geconstateerde overtredingen en de afhandeling.
Naast de jaarlijkse controles op basis van het BRZO heeft de gemeente Utrecht er begin
2011 voor gekozen om met integrale controles de veiligheid bij BASF in kaart te brengen.
Er is daarbij door een integraal inspectieteam gecontroleerd op: de Wet milieubeheer
met onderliggende vergunningen, het Bouwbesluit en verleende bouwvergunningen, het
toenmalige Gebruiksbesluit, verleende gebruiksvergunningen en brandveiligheidseisen.
Deze integrale controles hebben geleid tot een lijst van tekortkomingen van 107 punten.
Het betreft overtredingen ten aanzien van de brandcompartimentering binnen de inrichting,
constructie-eisen, vluchtroutering, sprinklerinstallatie, brandveiligheid, (opslag
gevaarlijke stoffen) en onderhoud en keuring van installaties en tanks.
Er zijn in 2011 en 2012 waarschuwingen en dwangsombeschikkingen afgegeven.
Tot op heden heeft BASF voldaan aan de gestelde begunstigingstermijnen.
Vraag 5
Van welke gevaarlijke stoffen (zoals ammonia en stikstofoxiden) is bekend dat zij
gelekt zijn vanuit BASF de Meern in die periode en in welke hoeveelheden op welk moment?
Is daarbij op enig moment sprake geweest van gezondheids- of veiligheidsrisico's voor
personeel en omwonenden?
Antwoord 5
De omgevingsvergunning van BASF staat de emissie van onder andere ammoniak en stikstofoxiden
toe. Door de gemeente is in een aantal gevallen vastgesteld dat de emissienorm van
de vergunning is overschreden.
20 augustus 2009: stikstofoxidenemissie 120 mg/Nm3 halfuursgemiddelde waarde.
31 augustus 2009: stikstofoxidenemissie 337 mg/Nm3 halfuursgemiddelde waarde.
15 september 2011: ammoniakemissie 150 mg/Nm3 vieruursgemiddelde waarde.
28 februari 2012: stikstofoxidenemissie 1000 mg/Nm3 halfuursgemiddelde waarde.
23 oktober 2012: ammoniakemissie 171 mg/Nm3 vieruursgemiddelde waarde.
17 maart 2013: ammoniakemissie 125 mg/Nm3 vieruursgemiddelde waarde.
Volgens de gemeente Utrecht is daarbij nooit sprake geweest van gevaar voor de volksgezondheid.
Dit is afgestemd met de GG&GD.
De Inspectie SZW geeft aan dat er geen veiligheidsrisico’s zijn geweest voor het personeel.
Vraag 6
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór het algemeen overleg Leefomgeving op 3 April
2013?
Antwoord 6
Met mijn brief (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 1853) heb ik aangegeven dat beantwoording van deze vragen meer tijd zou vergen.
X Noot
1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer