Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de staatssecretaris van Economische Zaken over
het niet functioneren van tal van faunavoorzieningen die als compensatie moesten dienen
voor het aantasten van de natuur (ingezonden 4 maart 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen 17 april 2013).
Vraag 1
Is het waar dat veel faunavoorzieningen die zijn aangelegd als compensatie voor de
schade die economische activiteiten toebrengen aan de natuur, niet functioneren, zoals
droogstaande vispassages, verdronken zoogdiertunnels, amfibieëntunnels met ontwerp
en constructiefouten en in verval geraakte looprichels terwijl deze dienen om de weg
ter hoogte van een brug of duiker te kunnen passeren?1 Zo ja, hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 1
Mij zijn geen onderzoeksgegevens bekend die bovenstaande bewering kunnen bevestigen
of ontkennen. Het is uiteraard niet wenselijk dat aangelegde faunavoorzieningen niet
als zodanig functioneren. Zie verder mijn antwoord op de vragen 3, 5 en 6.
Vraag 2
Kunt u uiteenzetten op welke wijze en met welke regelmaat faunavoorzieningen worden
gecontroleerd? Kunt u de resultaten ten aanzien van het functioneren van faunavoorzieningen
over de afgelopen 3 jaar uiteenzetten? Zo neen, waarom kunt u daar geen inzage in
verschaffen?
Antwoord 2
Faunavoorzieningen worden in de regel aangelegd in het kader van het Meerjarenprogramma
Ontsnippering. Door Rijkswaterstaat zijn in dat kader vele honderden faunapassages
en vele honderden kilometers raster, onder meer om dieren naar die passages te geleiden,
aangelegd. Rijkswaterstaat organiseert zelf inspectie en onderhoud van faunavoorzieningen
en heeft daarvoor richtlijnen opgesteld.2 Ook door provincies, waterschappen, gemeenten en particuliere organisaties worden
dergelijke voorzieningen getroffen. Het is mij niet bekend hoe deze organisaties op
het functioneren van faunavoorzieningen controleren.
Vraag 3
Kunt u uiteenzetten hoe vaak er de afgelopen 3 jaar wettelijke sancties zijn opgelegd
voor het niet functioneren van faunavoorzieningen die zijn aangelegd ter compensatie
van activiteiten of ontwikkelingen die schade toebrengen aan de natuur? Zo neen, waarom
niet?
Antwoord 3
Indien het gaat om overtredingen van de Flora- en faunawet of voorzieningen die zijn
voorgeschreven op grond van een ontheffing ex artikel 75 van die wet, kan ik handhavend
optreden. De afgelopen drie jaar is door Dienst Regelingen in 200 gevallen afgedwongen
dat de vereiste faunavoorzieningen alsnog werden gerealiseerd of, indien deze niet
functioneerden, werden gerepareerd. In de meeste gevallen zijn de beheerders tot herstel
van de faunavoorzieningen overgegaan, zodat geen sancties behoefden te worden opgelegd.
Het betrof hier niet slechts faunapassages, maar ook andere faunavoorzieningen zoals
nestgelegenheid voor vogels, vleermuiskasten, voortplantingspoelen voor amfibieën
e.d.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het zorgwekkend is dat er bij schadelijke activiteiten voor
de natuur op basis van de natuurwetgeving vaak wordt overgegaan tot mitigerende en
compenserende maatregelen in de vorm van faunavoorzieningen, terwijl de gerealiseerde
voorzieningen vervolgens niet of onvoldoende worden gecontroleerd en gemonitord op
deugdelijkheid, functioneren en op de te realiseren doelen ten aanzien van de getroffen
soort(en)? Zo ja, op welke termijn en wijze wilt u maatregelen treffen? Zo neen, waarom
niet?
Antwoord 4
Zoals vermeld in mijn antwoord op vraag 3 beperkt mijn verantwoordelijkheid en bevoegdheid
zich tot voorzieningen die zijn gerelateerd aan overtredingen van de Flora- en faunawet
en voorzieningen die zijn voorgeschreven op grond van een ontheffing ex artikel 75
Flora- en faunawet. In voorkomende gevallen wordt bestuurlijk handhavend opgetreden.
Vraag 5
Kunt u de observaties bevestigen van ecoloog en onderzoeker Edgar van der Grift van
Alterra dat de vele in verval geraakte loopbruggen, verdronken zoogdiertunnels en
in slechte staat verkerende paddenschermen geen incidenten zijn? Zo nee, waarom niet
en hoe verhoudt dit zich dan tot de vele niet functionerende voorzieningen die zijn
aangetroffen in een steekproef waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in Natuur Bos
en Landschap?
Antwoord 5
De publicatie in Vakblad Natuur, Bos en Landschap heeft dezelfde strekking als de
publicatie waarnaar u in vraag 1 verwijst. Als dit allemaal klopt, is dat reden voor
zorg. Ik kan echter deze beweringen nu niet bevestigen.
Ik verwijs u verder naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 6
Bent u bereid een onderzoek in te stellen naar het functioneren van faunavoorzieningen?
Zo nee, waarom acht u dit niet noodzakelijk? Zo ja, op welke termijn?
Antwoord 6
Eenieder die gebreken aan faunavoorzieningen constateert, kan de verantwoordelijke
beheerder daarop aanspreken en, indien de voorziening voortkomt uit verplichtingen
voortvloeiend uit de Natuurbeschermingswet 1998 of de Flora- en faunawet, een handhavingsverzoek
indienen bij respectievelijk de provincie dan wel Dienst Regelingen van mijn ministerie.
Ik roep dan ook iedereen op dit ook te doen. Ik zal zelf de verschillende terreinbeherende
organisaties en de gemeenten en provincies benaderen en hen vragen te bezien of er
inderdaad een achteruitgang is in het functioneren van faunavoorzieningen.
X Noot
1Onbegaanbaar verklaard, Trouw, 22 februari 2013