Vragen van de leden Van der Werf en Ormel (CDA) aan de minister van Buitenlandse Zaken over het volledig schrappen van financiering van het Institut Néerlandais (ingezonden 18 juli 2012).

Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 1 oktober 2012).

Vraag 1

Bent u bekend met het artikel «Boosheid bij Institut Néerlandais»?¹

Antwoord

Ja.

Vraag 2

Kunt u toelichten waarom de subsidie per 2015 volledig gestopt wordt, terwijl eerder was aangekondigd dat de subsidie met 20% verlaagd zou worden?

Antwoord

Het Institut Néerlandais (IN) legt een groot beslag op de middelen voor internationaal cultuurbeleid van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. In 2012 ontvangt het IN in totaal 1.96 miljoen EUR aan subsidie, waarvan 490 000 EUR is bestemd voor de huur van het pand aan de Rue de Lille.

In het licht van de algemene bezuinigingen kondigde het ministerie van Buitenlandse Zaken in december 2011 een korting aan van 200 000 EUR vanaf 2013 (dit is 10%, niet 20% op de totale BZ-bijdrage). Daarnaast werd al langere tijd met de Fondation Custodia overlegd om tot een samenwerkingsmodel te komen waarbij de vaste kosten voor personeel, onderhoud en huur aanzienlijk worden teruggebracht. Nadat het ministerie hierover in mei een brief aan de voorzitter van Custodia had geschreven, liet deze in juli weten niet op de voorstellen van het ministerie te kunnen ingaan. Daarop heb ik besloten de subsidie na afloop van de huidige subsidie periode niet te verlengen. Door dit besluit snel en helder aan te geven, wordt een redelijke termijn geboden aan het IN om de nodige maatregelen te nemen.

Voor de uitvoering van cultureel beleid in Frankrijk acht ik een nieuw model noodzakelijk: in nauwe samenwerking met lokale en Nederlandse instellingen, moderner en kosteneffectiever.

Vraag 3

Klopt het dat naar aanleiding van de eerder voorgenomen bezuiniging van 20% het Institut Néerlandais nieuwe zakelijke en culturele partners heeft gezocht en gevonden? Deelt u de mening dat dit een goede ontwikkeling is en dat dit soort nieuwe partnerschappen juist bevorderd moet worden? Bent u het eens met het standpunt van het Institut Néerlandais dat met het volledig schrappen van de subsidie dit soort initiatieven de nek wordt omgedraaid? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Medewerkers van het IN zijn op constructieve wijze begonnen met het zoeken naar nieuwe partners en financieringsmogelijkheden om de taalafdeling te verzelfstandigen. Het streven is daarbij gericht op verzelfstandiging van het onderwijs in de Nederlandse taal per januari 2014 rond te hebben. Dit initiatief kan gewoon doorgang vinden.

Vraag 4

Klopt het dat het ministerie van Buitenlandse Zaken al in mei van plan was om de huur op te zeggen van het pand waar het Institut Néerlandais is gevestigd? Zo ja, waarom informeert u de Kamer daar dan pas tijdens het zomerreces over?

Antwoord

Zie antwoord op vraag 2.

Vraag 5

Hoe ziet u dat de unieke functies die het Institut Néerlandais heeft, zoals het onderdak bieden aan wetenschappers, worden overgenomen door de ambassade?

Antwoord

Begin jaren negentig is het IN gestopt met het onderdak bieden aan wetenschappers en studenten, nadat de eigenaar van het pand, Custodia, de verdieping waar de gastenkamers waren, had teruggenomen in ruil voor een huuraanpassing.

In de programmering van het IN heeft de wetenschap een zeer beperkte plaats. Het IN is geen wetenschappelijk instituut in de zin dat er onderzoek wordt verricht. Het is een locatie waar kunstenaars, schrijvers, intellectuelen en wetenschappers elkaar ontmoeten.

Vraag 6

Hoe is het feit dat u in debatten over internationaal cultuurbeleid het belang van Nederlandse cultuur in het buitenland voor economische doelen heeft geroemd, te rijmen met de sluiting van deze vooruitgeschoven Nederlandse culturele post?

Antwoord

In een nieuwe opzet van het Nederlands internationaal cultuurbeleid in Frankrijk zullen meer middelen beschikbaar zijn voor programmering van Nederlandse culturele activiteiten in samenwerking met diverse partners in Frankrijk en Nederland. Daardoor zullen de kansen op het verbinden van cultuur en economie toenemen. Bovendien zullen de culturele en economische afdeling op de ambassade hierin nauw samenwerken, waarmee zowel culturele als economische doelstellingen beter kunnen worden gediend.

Vraag 7

Deelt u de mening dat met de sluiting van het Institut Néerlandais niet alleen een belangrijk Nederlands wetenschappelijk en cultureel bureau in Frankrijk verloren gaat, maar ook – gezien de lange historie van het instituut – belangrijk cultureel erfgoed?

Antwoord

Het IN en het pand aan de Rue de Lille zijn geen Nederlands cultureel erfgoed. Dit geldt wel voor de kunstcollectie uit de nalatenschap van Frits Lugt. Deze collectie wordt actief en goed beheerd door de Fondation Custodia.

Vraag 8

Kunt u inzicht geven in het proces dat naar uw mening nu gevolgd moet worden tot aan de sluiting van het Institut Néerlandais?

Antwoord

Het IN blijft in de huidige subsidieperiode adequaat functioneren. Betrokken partijen zullen zich gezamenlijk over scenario’s voor de toekomst buigen.

---

1 de Volkskrant, 16 juli 2012.