Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de minister van Infrastructuur en
Milieu over een hardheidsclausule bij annulering van rijexamens door winterweer (ingezonden
22 januari 2013).
Antwoord van minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus (Infrastructuur en Milieu)
(ontvangen 11 februari 2013).
Vraag 1
Bent u er van op de hoogte dat het Centraal Bureau Rijvaardigheid (CBR), in verband
met de weersomstandigheden, examens voor het motorrijbewijs A deze week heeft geannuleerd
en dat dergelijke besluiten van het CBR bindend zijn?1
Vraag 2
Is het waar dat hierdoor kandidaten onder de 24 jaar niet meer, vóór het ingaan van
de nieuwe regeling op 19 januari 2013, hun motorrijbewijs A kunnen halen en deze groep
daardoor extra kosten moet maken omdat het oude theorie-examen en de behaalde bijzondere
oefeningen niet meer geldig zijn? Kunt u aangeven om hoeveel kandidaten dit gaat?
Antwoord 2
Het theorie-examen is 1,5 jaar geldig, het praktijkexamen, dat uit twee delen bestaat,
één jaar. Als het tweede deel van het praktijkexamen wegens weers-omstandigheden wordt
uitgesteld, dan kan dat kosteloos worden ingehaald. Dit geldt voor alle kandidaten,
ongeacht de leeftijd.
Jongeren vanaf 18 jaar konden onder de oude regeling het motorrijbewijs A-beperkt
halen. Daarmee kon 2 jaar later automatisch het rijbewijs A-zwaar verkregen worden,
zonder aanvullende examens.
Na de inwerkingtreding van de derde rijbewijsrichtlijn op 19 januari 2013 is het niet
meer mogelijk rijbewijzen oude stijl te halen, dus ook niet rijbewijs A-beperkt. Jongeren
tot 24 jaar kunnen momenteel uitsluitend rijbewijs A1 halen. A1 is geldig voor lichte
motoren (125 cc en maximaal 11 kW); voor een zwaarder type motor
moet eerst twee jaar praktijkervaring op een A1 motor worden opgedaan en praktijkexamen
A2 worden gedaan. Met rijbewijs A2 kan na 2 jaar op dezelfde wijze worden doorgestroomd
naar rijbewijs A.
Dit systeem van getrapte instroom betekent voor jongeren dat de weg naar een rijbewijs
voor zware motoren (A) langer is geworden. Bovendien moeten zij meer examens afleggen
dan onder de oude regeling.
Naast het systeem van getrapte instroom bestaat ook de mogelijkheid directe toegang
tot rijbewijs A te krijgen. Die weg staat open voor jongeren vanaf 24 jaar. Voor de
volledigheid meld ik u dat ik onlangs heb besloten ook de directe toegang tot rijbewijs
A2 in te voeren voor jongeren vanaf 20 jaar. De wetgeving en de uitvoeringspraktijk
worden hierop aangepast.
Bij directe instroom moeten theorie- en praktijkexamen worden gedaan.
Volgens de opgave van het CBR zijn 999 jongeren onder de 24 jaar gedupeerd door de
uitval van motorrijexamens in januari.
Vraag 3
Vindt u het acceptabel dat jongeren onder de 24 jaar, die alleen nog moesten opgaan
voor hun praktijkexamen voor motorrijbewijs A, nu gedwongen worden examen te doen
voor motorrijbewijs A1 en pas als ze 24 jaar zijn examen kunnen doen voor motorrijbewijs
A, dan wel pas twee jaar na het behalen van motorrijbewijs A1 examen kunnen doen voor
motorrijbewijs A2?
Antwoord 3
De aanscherping van de toegang tot de rijbewijzen voor de zwaardere motoren maakt
deel uit van de derde rijbewijsrichtlijn en is bedoeld om de veiligheid van deze kwetsbare
groep verkeersdeelnemers te verhogen. De regels van de richtlijn zijn bindend. Zij
laten mij geen ruimte hiervan af te wijken.
Voor deze verandering zijn de kandidaten in een vroegtijdig stadium gewaarschuwd door
het CBR. Het CBR heeft sinds begin vorig jaar uitgebreide voorlichting gegeven over
de nieuwe wetgeving en heeft gewaarschuwd niet te lang te wachten met het reserveren
van de praktijkexamens vanwege de grote drukte in de aanloop naar de inwerkingtreding
van de nieuwe regeling en het risico van slecht weer in januari.
Vraag 4
Bestaat er een hardheidsclausule bij het CBR voor enerzijds kandidaten die buiten
hun schuld om geen examen hebben kunnen doen en anderzijds specifiek voor deze situatie
waarin sprake is van wijzigende regelgeving? Zo nee, bent u bereid in overleg met
het CBR tot een regeling te komen waardoor de kandidaten die deze week door de weersomstandigheden
geen examen hebben kunnen doen alsnog onder de oude regelgeving examen kunnen doen?
Bent u bereid om in overleg met het CBR te komen tot een meer algemene hardheidsclausule
voor dit soort situaties?
Antwoord 4
Een hardheidsclausule die eruit bestaat dat onder de nieuwe regeling tijdelijk nog
rijbewijzen oude stijl worden afgegeven is juridisch niet mogelijk. De richtlijn biedt
daar geen ruimte voor. Een dergelijke overgangsregeling zou bovendien praktisch niet
uitvoerbaar zijn geweest vanwege de verregaande aanpassingen aan de geautomatiseerde
systemen en de software van de uitvoerende organisaties (RDW en gemeenten) die daarvoor
nodig zouden zijn geweest.
Ik ben bereid om de kandidaten voor het motorrijbewijs onder de 24 jaar die vanwege
de weersomstandigheden in januari geen examen konden doen, financieel tegemoet te
komen in de extra kosten die zij onder de nieuwe regeling hebben als zij een zwaarder
rijbewijs willen halen. Ik heb het CBR verzocht dit verder uit te werken.