Vragen van het lid Van der Staaij (SGP) aan de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het verstoren van kerkdiensten (ingezonden 2 maart 2010).

Antwoord van minister Hirsch Ballin (Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen 8 april 2010). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1967

Vraag 1

Hebt u kennisgenomen van berichten dat actievoerders een kerkdienst in 's-Hertogenbosch verstoord hebben en voornemens hebben geuit om vaker op deze wijze actie te voeren?¹

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Wat is uw oordeel over dergelijke actievormen? Is de regering bereid krachtig afstand te nemen van uitingen als demonstratief handgeklap en luidkeels protest die kerkdiensten verstoren?

Antwoord 2

Ik ben van mening dat actievormen die het ongestoord kunnen houden van godsdienstige samenkomsten en plechtigheden belemmeren ongepast zijn. Wanneer verschillen van inzicht leven over de vraag of een leefwijze al dan niet in overeenstemming is met een godsdienstige leer, verdient het de voorkeur dat daarover een dialoog plaatsvindt tussen gelovigen, geestelijken en eventuele andere betrokkenen. De beantwoording van vragen over religieuze opvattingen is niet aan de overheid.

Vraag 3

Is het Openbaar Ministerie (OM) voornemens om, mede in het licht van artikel 146 van het Wetboek van Strafrecht, actie te ondernemen tegen deze verstoring van kerkdiensten? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 3

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft aangegeven kennis te hebben genomen van de gebeurtenissen in de Sint-Jan Evangelist in Den Bosch op zondag 28 februari 2010 en daarna.

In de eerste week van maart is er een gesprek geweest tussen de plebaan, het Kerkbestuur, het COC Nederland en de Stichting Vrienden van de Gay Krant. Dat gesprek heeft op 3 maart 2010 geleid tot een gezamenlijke verklaring waaruit blijkt dat er sprake is van wederzijds begrip en verzoening en de wens om de discussie voort te zetten.

Hieruit blijkt dat betrokkenen de weg van de dialoog kiezen. In dat licht is strafrechtelijk optreden volgens het OM in dit geval niet opportuun.

Vraag 4 en 5

In hoeverre kan ook het oproepen tot het protesteren bij of tijdens kerkdiensten met daarbij het risico dat er daadwerkelijk sprake zal zijn van verstoring van de kerkdiensten, strafrechtelijk worden aangepakt?

Welke mogelijkheden hebben politie en OM respectievelijk burgemeesters om op voorhand iets te ondernemen tegen dreigende verstoring van kerkdiensten? Welke maatregelen gaat de regering ervoor treffen om te voorkomen dat herhaling van een dergelijke verstoring plaatsvindt?

Antwoord 4 en 5

Op grond van artikel 146 Sr is het strafbaar om door het veroorzaken van wanorde of gedruis opzettelijk een kerkdienst te storen. Het is denkbaar dat een persoon die een bijdrage levert aan de totstandkoming van dit delict, bijvoorbeeld door op te roepen tot de verstoring, op basis van de deelnemingsregeling in het Wetboek van Strafrecht daarvoor mede strafrechtelijke aansprakelijkheid draagt. Daartoe zal sprake moeten zijn van een handeling die concreet gericht is op de totstandkoming van een delict, waarvan bij het enkele oproepen tot protest bij of tijdens een kerkdienst niet op voorhand sprake lijkt te zijn.

In zijn algemeenheid geldt dat een verdachte van een strafbaar feit kan worden aangehouden. Of er bij een dreigende verstoring van kerkdiensten sprake is van een strafbaar feit en aanhouding mogelijk is, zijn vragen die, mede gezien het voorgaande, op grond van de omstandigheden van het geval zullen moeten worden beantwoord.

De burgemeester is op grond van de Gemeentewet belast met de handhaving van de openbare orde. Een verstoring van een kerkdienst is, voor zover die verstoring in de kerk zelf plaatsvindt, geen verstoring van de openbare orde. De burgemeester is tevens belast met het toezicht op de voor het publiek openstaande gebouwen en kan in dat kader de bevelen geven (artikel 174 van de Gemeentewet). Deze taak is ruimer dan de handhaving van de openbare orde. Het betreft tevens de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van de burger. De burgemeester kan bijvoorbeeld van deze bevoegdheid gebruik maken wanneer er brand uitbreekt of instortingsgevaar dreigt. Gelet op het voorgaande lijkt het niet mogelijk dat de burgemeester voor het geval een kerkdienst enkel verstoord wordt door demonstratief handgeklap en protest, van deze bevoegdheid gebruik zal maken.

Wij zien geen aanleiding maatregelen te treffen om herhaling te voorkomen, nu er geen indicaties zijn dat herhaling zal plaatsvinden.

Vraag 6

Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden?

Antwoord 6

Ja.

---

1 de Volkskrant, 1 maart 2010: «COC zet protesten tegen kerk voort».