Aanhangsel van de Handelingen
Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden
1048
Vragen van de leden Dittrich (D66) en Wolfsen
(PvdA) aan de minister van Justitie over de uitlevering van oorlogsmisdadiger
Hoogendam. (Ingezonden 5 maart 2003)
1
Is het u bekend dat op 1 oktober 2002 de Hoge Raad heeft bepaald dat het
verzet van de in Duitsland woonachtige oorlogsmisdadiger Dirk Hoogendam niet
rechtsgeldig is ingesteld en dat derhalve zijn vonnis, de doodstraf omgezet
in levenslange gevangenisstraf, onherroepelijk is geworden?1
2
Bent u bekend met de uitspraak van persofficier M. van der Mark: «De
volgende stap is het ten uitvoer leggen van het vonnis waardoor de verdachte
alsnog zijn straf zal uitzitten.»?2
3
Welke stappen heeft het openbaar ministerie (OM) tot nu toe gezet om de
straf van Hoogendam ten uitvoer te leggen?
4
Is het OM reeds overgegaan tot het verzoeken aan Duitsland om uitlevering
van Hoogendam? Zo neen, heeft het OM nader onderzocht of een uitleveringsverzoek
aan Duitsland enige kans van slagen heeft? Waarom is er reeds zoveel tijd
verstreken sinds voormelde uitspraak van de Hoge Raad zonder dat er een uitleveringsverzoek
is gedaan?
5
Bent u bereid zich ervoor in te zetten dat de straf van Hoogendam zo spoedig
mogelijk ten uitvoer zal worden gelegd? Welke actie gaat u in dit verband
ondernemen?
Antwoord
Antwoord van minister Donner (Justitie). (Ontvangen
2 april 2003)
2
De letterlijke tekst van haar uitspraak staat de persofficier van justitie
niet meer voor ogen. De strekking van haar opmerking was in ieder geval, dat
het Openbaar Ministerie ook in deze zaak wil komen tot de tenuitvoerlegging
van het onherroepelijke vonnis.
3, 4 en 5
In het verleden is met de Duitse autoriteiten meermalen ambtelijk overleg
gevoerd over de afdoeningsmogelijkheden van de dossiers van de nog overgebleven
(oorspronkelijk) Nederlandse oorlogsmisdadigers uit de Tweede Wereldoorlog.
Zoals gemeld in mijn antwoorden van 30 oktober 2002 op vragen van het lid
van uw Kamer Van Haersma Buma, zou er op korte termijn wederom een dergelijk
overleg plaatsvinden. Dit overleg heeft op 18 november 2002 plaatsgevonden.
Tijdens dit overleg zijn de juridische mogelijkheden besproken om de tenuitvoerlegging
te bewerkstelligen van de kort na de WO II in Nederland aan de thans in Duitsland
wonende personen opgelegde levenslange gevangenisstraffen. Van deze straffen
is de executie namelijk nog niet verjaard. Het gaat in casu om zes personen.
Tijdens dit overleg bleek dat uitlevering van de desbetreffende personen
thans en in de nabije toekomst kansloos moet worden geacht. Van vier van de
voornoemde personen is in het verleden de uitlevering verzocht aan de Duitse
autoriteiten. Deze verzoeken zijn toen gestuit op de Duitse rechterlijke beslissing
dat betrokkene de Duitse nationaliteit heeft of mogelijk heeft. De desbetreffende
personen hebben indertijd allen door hun indiensttreding bij de Waffen-SS,
op grond van het Führererlass, de Duitse nationaliteit gekregen. In enkele
gevallen bestaat daar twijfel over, in welke gevallen deze personen echter
niettemin als Duitsers worden beschouwd. Gelet op de ervaring met deze vier
uitleveringsverzoeken, werden en worden verzoeken tot uitlevering van de overige
twee personen kansloos geacht. Dit werd bevestigd in eerder vermeld ambtelijk
overleg van 18 november 2002 met de Duitse autoriteiten.
Tijdens dit overleg is uitvoerig gesproken over de mogelijkheid de strafvonnissen
ter tenuitvoerlegging aan de Duitse autoriteiten over te dragen. Het Verdrag
tussen de lid-staten van de Europese Gemeenschappen inzake de tenuitvoerlegging
van buitenlandse strafvonnissen biedt daarvoor de verdragsrechtelijke basis.
Van Duitse zijde is medegedeeld dat de Duitse minister van Justitie bereid
is alle medewerking aan een overdracht te verlenen. Daarbij is echter ook
vastgesteld dat zich ook hier een groot aantal juridische knelpunten voordoen
die aan de tenuitvoerlegging van de Nederlandse strafvonnissen in Duitsland
mogelijk in de weg staan. De Duitse autoriteiten hebben toegezegd de verzoeken
om overname in ieder geval, conform de toepasselijke Duitse procedure, aan
de Duitse rechter voor te leggen. Indien deze vervolgens de tenuitvoerlegging
om juridische redenen niet toelaatbaar acht, is de Duitse minister van Justitie
daaraan uiteraard gebonden.
Daar een overdracht van de tenuitvoerlegging van de strafvonnissen naar
het zich laat aanzien nog de enige mogelijkheid is om uitvoering te geven
aan de strafvonnissen, heb ik besloten de Duitse autoriteiten te verzoeken
de tenuitvoerlegging van de strafvonnissen over te nemen. Dit verzoek is thans
in voorbereiding en zal op korte termijn worden gedaan.
XNoot
1 Zie antwoord van uw ambtsvoorganger op 9 juli 2001 op de schriftelijke
vraag ingezonden door de leden Middel en Van Oven op 13 juni 2001 met betrekking
tot Hoogendam, Aanhangsel Handelingen nr. 1473, vergaderjaar 2000–2001.
XNoot
2 Telegraaf, 2 oktober jl.