Vragen van het lid Martens-America (VVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Boa’s dreigen wapenstok en pepperspray te verliezen door personeelstekort bij politie» (ingezonden 17 juli 2026).

Antwoord van Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) (ontvangen 18 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2637.

Vraag 1

Bent u bekend met het bericht «Boa’s dreigen wapenstok en pepperspray te verliezen door personeelstekort bij politie»?1

Antwoord 1

Ja.

Vraag 2

Hoeveel aanvragen voor gewelds- en verdedigingsmiddelen zijn er door werkgevers van boa’s gedaan in 2024, 2025 en tot nu toe in 2026 en kunt u een uitsplitsing maken naar handboeien, wapenstok, pepperspray en vuurwapens?

Antwoord 2

Boa-werkgevers dienen aanvragen voor politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen en geweldmiddelen in bij Justis. In onderstaande tabel zijn de aanvragen bij Justis uitgesplitst naar het jaar en de soort middelen (handboeien, wapenstok, pepperspray en vuurwapen).

Aanvragen Justis voor domeinen (I t/m VI)

Handboeien

Wapen-

stok

Pepper-

spray

Vuurwapen

(Totaal)

2024

4.801

2.997

2.836

2.674

2025

4.988

3.025

2.911

2.801

2026 (t/m juli)

3.112

1.953

1.811

1.741

In de hiervoor aangegeven aantallen aanvragen voor de handboeien, de wapenstok en de pepperspray gaat het om het aantal boa’s in alle domeinen waarvoor de verschillende middelen zijn aangevraagd. Het vuurwapen kan alleen worden aangevraagd door boa’s in de domeinen II Milieu, Welzijn en Infrastructuur (groene boa’s) en domein VI Generieke Opsporing (bijvoorbeeld boa’s in dienst van de Douane). Op dit moment beschikken ongeveer 50 boa’s domein II over een vuurwapen.

Vraag 3

Wat was de gemiddelde doorlooptijd in 2024, 2025 en tot nu toe in 2026 van een aanvraag voor gewelds- en verdedigingsmiddelen voor boa’s, bij hoeveel aanvragen wordt een voornemen tot afwijzing of intrekking gestuurd en hoeveel worden er daarna daadwerkelijk afgewezen?

Antwoord 3

In 2024 bedroeg de gemiddelde doorlooptijd drie weken, in 2025 zeven weken en tot nu toe in 2026 gemiddeld vier weken. De gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag voor de middelen bij Justis valt ruim binnen de wettelijke behandeltermijn van dertien weken. De meeste aanvragen worden goedgekeurd. Sinds 2024 zijn 41 aanvragen voornemens tot afwijzing verstuurd, waarvan er 35 aanvragen hebben geresulteerd in een afwijzing.

Vraag 4

Hoeveel jaarlijkse hertoetsingsexamens worden er jaarlijks door boa’s afgelegd om hun bevoegdheden te behouden en hoe lang zijn de wachtlijsten hiervoor?

Antwoord 4

Op dit moment zijn er zo’n 6.500 boa’s die over geweldsbevoegdheden beschikken en dienen hiervoor conform de RTGB jaarlijks gecertificeerd te worden. Voor het vuurwapen geldt dit halfjaarlijks. Hierbij is domein VI niet meegerekend, omdat de werkgevers in dit domein (Dienst Justitiële Inrichtingen, politie, Koninklijke Marechaussee, Douane) zelf zorgdragen voor de RTGB-opleiding en -toetsing van hun boa’s. De toetsen voor de (her)certificering worden afgenomen door gecertificeerde toeters in dienst van de politie (waaronder Politieacademie) en de boa-werkgevers. Er zijn geen cijfers bekend hoeveel her-certificeringen er jaarlijks zijn bij de boa-werkgevers die hun eigen gecertificeerde toetser in dienst hebben. Van de toetsen die de Politieacademie jaarlijks afneemt, is naar schatting ongeveer 85% van het aantal toetsen een her-certificering. Voor 2025 zou het daarmee gaan om ruim 4.000 her-certificeringen. Er zijn op dit moment geen signalen dat er wachtlijsten zijn voor de her-certificeringen.

Vraag 5

Bent u ervan op de hoogte dat boa’s opsporingsbevoegdheden en gewelds- en verdedigingsmiddelen dreigen te verliezen door capaciteitsproblemen bij de Politieacademie en hoe lang is dit al bekend bij het ministerie?

Antwoord 5

De Politieacademie heeft volgens de RTGB de wettelijke taak om de toetsen voor de (her)certificering op te stellen en de toetsers op te leiden en deze te certificeren. Naast deze wettelijke taak, heeft de Politieacademie de afgelopen jaren ook toetsen voor de (her)certificering van boa’s afgenomen. Behalve de Politieacademie kunnen (mits hiervoor gecertificeerd) ambtenaren van de politie, ambtenaren in vaste dienst bij een overheidsinstantie die opsporingsambtenaren in dienst heeft of werknemers in vaste dienst bij een particuliere werkgever van buitengewoon opsporingsambtenaren de toetsen afnemen.

Ik ben op de hoogte dat de Politieacademie vanwege beperkte capaciteit niet langer her-certificeringen voor haar rekening kan nemen. Dit is, zoals gezegd, ook geen wettelijke taak van de Politieacademie. Het is de verantwoordelijkheid van de boa-werkgevers om tijdig hun boa’s te (her)certificeren conform de RTGB. Zoals ook aangegeven in het eerste Halfjaarbericht Politie 20262 kunnen boa-werkgevers hiervoor gebruik maken van elkaars gecertificeerde toetsers. De certificering vindt in een dergelijk geval daarmee plaats uit hoofde van de boa-organisatie waar de toetser in vaste dienst is. Er dient hiervoor een overeenkomst te bestaan tussen de beide boa-werkgevers. Hiermee is het mogelijk om extra toets-capaciteit te creëren. Daarnaast heeft de Politieacademie aangegeven in 2026 nogmaals toetsen af te zullen nemen voor de her-certificering van 2027, waardoor er geen acuut probleem is. Voor de lange termijn ben ik bezig met een structurele oplossing. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn de registratie, de randvoorwaarden, de waarborgen en de juridische/wettelijke vastlegging.

Vraag 6

Wat vindt u ervan dat veel boa’s die namens ons allemaal in de frontlinie staan en steeds vaker te maken krijgen met agressie en geweld, met een lege riem hun werk moeten doen?

Antwoord 6

Agressie en geweld tegen boa’s kunnen niet worden getolereerd. In de praktijk betekent dit dat boa’s effectief moeten kunnen optreden, ook als zij worden geconfronteerd met agressie en geweld tijdens de uitoefening van hun publieke taak. Boa’s kunnen aanspraak maken op politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen en/of geweldmiddelen indien dit noodzakelijk is voor de uitoefening van hun taken. Wanneer boa’s tijdens de uitvoering van hun taken worden geconfronteerd met agressie en geweld en daarbij niet kunnen terugvallen op de aan hen toegekende bevoegdheden en/of middelen, kan het noodzakelijk zijn om afstand te nemen van de situatie en de politie in te schakelen. Dat is onderdeel van professioneel en veilig optreden. Immers, daar waar sprake is van een te grote gevaarzetting, trekt de boa zich terug en verandert het in een politietaak.

Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 5 is er op dit moment geen acuut probleem bij de her-certificeringen voor 2027.

Vraag 7

Deelt u de mening dat alle gekwalificeerde boa’s die dat nodig hebben voor de uitvoering van hun werk, moeten kunnen beschikken over adequate gewelds- en verdedigingsmiddelen en trainingen?

Antwoord 7

Ja.

Vraag 8

Klopt het dat de Politieacademie voorrang geeft aan de examinering van politieagenten boven boa’s en, zo ja, wat is hier de wettelijke grondslag voor en waarom is deze keuze gemaakt?

Antwoord 8

De Politieacademie heeft conform de RTGP de wettelijke taak voor het examineren en certificeren van politiemedewerkers. Daarnaast heeft de Politieacademie conform de RTGB de wettelijke taak om de toetsen voor de (her)certificering op te stellen en de toetsers op te leiden en te certificeren. Het (her)certificeren van boa’s is dus geen wettelijke taak van de Politieacademie. Wel heeft de Politieacademie in het verleden veel (her)certificeringen voor boa’s uitgevoerd. Gezien de behoeftestelling vanuit het korps wordt er voorrang gegeven aan het toetsen van nieuwe politiemedewerkers.

Vraag 9

Welke gevolgen heeft het (tijdelijk) verlies van een wapenstok en pepperspray voor de veiligheid van boa’s zelf en voor hun mogelijkheden om effectief te handhaven?

Antwoord 9

Zie het antwoord op vraag 6.

Boa’s blijven bevoegd om te handhaven voor de feiten waarvoor zij reeds bevoegd zijn. Zonder certificering conform de RTGB kunnen boa’s geen gebruik maken van de aan hen toegekende politiebevoegdheden, vrijheidsbeperkende middelen en geweldmiddelen. Als er bij de uitvoering van de boa-taak sprake is van een te grote gevaarzetting doet de boa een stap terug en verandert het in een politietaak. Wanneer de boa’s geen gebruik kunnen maken van de aan hen toegekende bevoegdheden en/of middelen is het mogelijk dat zij eerder een stap terug zullen moeten doen. Dat is onderdeel van professioneel en veilig optreden.

Vraag 10

In hoeverre wordt gebruikgemaakt van de mogelijkheid om examens door reguliere mbo-instellingen te examineren naar aanleiding van de motie-Michon-Derkzen?3

Antwoord 10

De examens van deze reguliere mbo-instellingen, en daarmee ook de motie-Michon-Derkzen, zien op de permanente her- en bijscholing (PHB) van de boa’s. Dit gaat om het up-to-date houden van hun kennis en vaardigheden met betrekking tot de opsporingsbevoegdheid. Dit ziet niet op de RTGB, waarbij het gaat om de toetsing voor de geweldsbevoegdheid, vrijheidsbeperkende middelen en geweldmiddelen. Gezien de impact van het toepassen van geweld door boa’s, past het niet om het examen hiervoor af te laten nemen door reguliere mbo-instellingen.

Vraag 11

Welke afspraken heeft u gemaakt met gemeenten en andere werkgevers van boa’s om de continuïteit van de handhaving te waarborgen zolang het capaciteitsprobleem niet is opgelost?

Antwoord 11

Zie het antwoord op vraag 5.

Vraag 12

Bent u bereid tijdelijke extra maatregelen te treffen zoals het verlengen van geldigheidstermijnen of extra examenmomenten, zodat boa’s niet onnodig hun bevoegdheden en gewelds- en verdedigingsmiddelen verliezen?

Antwoord 12

Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag 5 is er op dit moment geen acuut probleem bij de hercertificeringen voor 2027. Ik zie daarom geen reden om tijdelijk extra maatregelen te treffen.

Vraag 13

In het coalitieakkoord is afgesproken dat boa’s en politieagenten die dat nodig hebben voor de uitvoering van hun taak, een bodycam krijgen; kunt u toelichten wanneer en hoe u uitvoering geeft aan deze afspraak?

Antwoord 13

Op dit moment is mijn ministerie bezig met het uitwerken van dit punt uit het coalitieakkoord. Daarbij wordt rekening gehouden met de primaire verantwoordelijkheid van de werkgever om politiemedewerkers en boa’s hun werk veilig te kunnen laten doen. Hierover zal ik uw Kamer te zijner tijd over informeren.

Naar boven