Vragen van het lid Ceulemans (JA21) aan de Minister van Asiel en Migratie over het publiceren van tien gemeenten op trede 3 van de interventieladder met betrekking tot de Spreidingswet (ingezonden 8 juli 2026).

Antwoord van Minister Van den Brink (Asiel en Migratie) (ontvangen 2 september 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 2616.

Vraag 1

Op grond waarvan zijn specifiek deze tien gemeenten nu op trede 3 van de interventieladder binnen het interbestuurlijk toezicht geplaatst?

Antwoord 1

Naar aanleiding van de tot nu toe gevoerde ambtelijke gesprekken is een aantal gemeenten inmiddels op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Deze gemeenten voldoen niet aan de wettelijke taak die voortkomt uit de verdeelbesluiten. Dit zijn de eerste gemeenten waarmee ambtelijke gesprekken zijn gevoerd en afgerond.

Vraag 2

Waarin wijken deze gemeenten af van andere gemeenten die eveneens op 9 april jl. een brief (en op 26 mei jl. een vervolgbrief) van u hebben gehad over interbestuurlijk toezicht naar aanleiding van het verdeelbesluit inzake de eerste cyclus van de Spreidingswet?

Antwoord 2

Er wordt gestart met de gemeenten die nog geen opvangplekken hebben. Het gaat in totaal om veel gemeenten waarmee gesprekken gevoerd moeten worden. Er vinden de komende maanden nog meer ambtelijke gesprekken plaats.

Vraag 3

Hoeveel gemeenten verwacht u nog meer op trede 3 te gaan plaatsen en op welke termijn? Kunt u het proces schetsen dat hieraan ten grondslag ligt?

Antwoord 3

Op 28 mei voldeden 107 gemeenten niet en 116 gemeenten gedeeltelijk. Met al deze gemeenten zullen de komende maanden ambtelijke gesprekken gevoerd worden waarbij gestart wordt met de gemeenten die niet voldoen. Parallel zullen ook de bestuurlijke gesprekken gevoerd worden.

Aan de gemeenten wordt bij de stappen van het interbestuurlijk toezicht maximaal de gelegenheid geboden zelf alsnog de benodigde opvangplekken te realiseren. Ik hoop vanzelfsprekend er met gemeenten uit te komen.

Vraag 4

Op grond waarvan wordt bepaald of bij gemeenten sprake is van «voldoende voortgang» om plaatsing op trede 3 te voorkomen, zoals o.a. in de vervolgbrief interbestuurlijk toezicht van 26 mei jl. wordt vermeld? Kunt u dit zo concreet mogelijk toelichten?

Antwoord 4

Naar aanleiding van de tot nu toe gevoerde ambtelijke gesprekken is een aantal gemeenten inmiddels op trede 3 van de interventieladder geplaatst. Deze gemeenten voldoen niet aan de wettelijke taak en er is geen concreet zicht op de realisatie van opvangplekken dit jaar. Deze gemeenten zijn geselecteerd op basis van de volgorde waarin de gesprekken zijn gevoerd en afgerond.

Doel van het gesprek in trede 3 is het maken van afspraken over de realisatie van voldoende opvangplekken en de termijn waarbinnen dit moet gebeuren.

Vraag 5

Klopt het dat u heeft aangegeven van de nu aangewezen gemeenten «nul op rekest» heeft gekregen naar aanleiding van uw brief van 9 april jl.? Zo ja, wat is uw reactie op het feit dat in ieder geval de gemeente Beverwijk aangeeft wel degelijk een bestuurlijke reactie op deze brief te hebben gegeven en daarop ook een reactie van het ministerie teruggekregen te hebben?¹

Antwoord 5

Op 9 april jl. hebben gemeenten een brief ontvangen in het kader van het interbestuurlijk toezicht. In deze brief is, mede vanwege de actuele opvangsituatie, urgentie kenbaar gemaakt van het voldoen aan de wettelijke taak. Ook in de brief van 26 mei jl. is de urgentie van de opgave nogmaals onderstreept. De gemeente Beverwijk, alsook de andere gemeenten die geplaatst zijn op trede 3 van het interbestuurlijk toezicht, voldoen niet aan de wettelijke opgave die voortkomt vanuit het verdeelbesluit.

Vraag 6

Klopt het tevens dat één of meerdere van deze gemeenten de plaatsing op trede 3 uit de media moest(en) vernemen? Zo ja, vindt u dit een gepaste manier om met gemeenten om te gaan?

Antwoord 6

Wanneer opschaling naar trede 3 plaatsvindt worden gemeenten hierover vooraf door mijn ministerie per brief geïnformeerd. Aan de betreffende gemeenten is een bericht verstuurd over de opschaling naar trede 3. Dit vond plaats voordat externe berichtgeving hierover plaatsvond. In het vervolg zal zo vroeg mogelijk duidelijkheid aan de gemeenten worden geboden alvorens externe communicatie zal plaatsvinden.

Vraag 7

Bent u bereid deze verdere escalatie binnen een operatie waar toch al geen maatschappelijk draagvlak voor bestaat te staken? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 7

De wet wordt uitgevoerd zo lang deze nodig is. Daarbij blijft de opgave op dit moment groot, zoals de actuele situatie in Ter Apel laat zien. Deze hoge opvangdruk toont de noodzaak van deze wet aan. Daarom benadrukt dit kabinet de volledige uitvoering en toepassing van de Spreidingswet om hiermee voldoende duurzame opvangplekken te realiseren. Het interbestuurlijk toezicht is onderdeel van de uitvoering van de wet.

---

1 NH, 6 juli 2026, «Beverwijk herkent kritiek om tekort opvangplekken niet: «Jammer dat we dit via media horen»», www.nhnieuws.nl/nieuws/361389/beverwijk-herkent-kritiek-om-tekort-opvangplekken-niet-jammer-dat-we-dit-via-media-horen