Vragen van het lid Dobbe (SP) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over het bericht «Taliban grijpen gewelddadig in bij protest voor vrouwenrechten Afghanistan» (ingezonden 11 juni 2026).

Antwoord van Minister Berendsen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 22 juli 2026).

Vraag 1

Wat is uw reactie op het bericht dat de Taliban gewelddadig heeft ingegrepen bij een protest voor vrouwenrechten in Afghanistan?¹

Antwoord 1

Het kabinet veroordeelt het gewelddadig ingrijpen door de Taliban bij een protest voor vrouwenrechten. Het gebruik van geweld tegen vreedzame demonstranten en de willekeurige arrestaties van vrouwen in Herat is niet te verdedigen. De Taliban dienen mensenrechten, die universeel, ondeelbaar en voor iedereen gelijk zijn, te respecteren.

Vraag 2

Hoe bent u van plan deze gewelddadige acties te veroordelen en op te volgen?

Antwoord 2

Het kabinet veroordeelt deze acties van de de facto autoriteiten. Nederland heeft zich aangesloten bij de verklaring van de EU waarin het belang van internationale mensenrechtenverplichtingen wordt benadrukt en heeft de de facto autoriteiten opgeroepen het geweld tegen demonstranten te stoppen². Nederland blijft zich uitspreken tegen mensenrechtenschendingen door de de facto autoriteiten in Afghanistan, zowel in EU- als in VN-verband. Ook in de minimale operationele contacten met de de facto autoriteiten brengt Nederland de grote zorgen over de situatie van vrouwen en meisjes in Afghanistan op.

Vraag 3

Wat gaat Nederland extra doen om Afghaanse vrouwen te beschermen en te ondersteunen tegen geweld en onderdrukking vanuit de Taliban?

Antwoord 3

Het kabinet heeft zich gecommitteerd aan het steunen van de Afghaanse bevolking, met name vrouwen en meisjes. Dat doet Nederland via onder andere humanitaire hulp, steun aan VN organisaties en steun aan lokale mensenrechteninitiatieven. Nederland werkt altijd vanuit de «voor vrouwen, door vrouwen»-benadering, waarbij er in alle programmering speciale aandacht voor vrouwen en meisjes is.

Ook heeft Nederland op 25 september 2024 – samen met Australië, Canada en Duitsland – Afghanistan aansprakelijk gesteld voor grove en systematische schendingen van het Vrouwenverdrag. Door Afghanistan aansprakelijk te stellen, zet Nederland zich samen met de bovengenoemde staten in om naleving van de internationale verplichtingen van Afghanistan onder het Vrouwenverdrag af te dwingen en toekomstige schendingen te voorkomen. Afghaanse vrouwen en meisjes moeten hun rechten op grond van het Vrouwenverdrag kunnen uitoefenen. In het bijzonder moet het recht op onderwijs, gezondheidszorg en deelname aan het openbare leven voor Afghaanse vrouwen en meisjes worden gerespecteerd en gewaarborgd.

Vraag 4

Bent u bereid om lokale vrouwenorganisaties extra te ondersteunen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 4

Nederland ondersteunt verschillende lokale organisaties die zich richten op de bevordering van de rechten van vrouwen en meisjes in Afghanistan. Vanwege de toenemende restrictieve regels van de de facto autoriteiten blijf deze steun noodzakelijk.

Vraag 5

Gaat u, danwel in samenspraak met hulporganisaties danwel in Europees of VN verband, ervoor zorgen dat bewijs wordt verzameld en veiliggesteld zodat misdaden tegen vrouwen worden gedocumenteerd en beschikbaar zijn voor vervolging van daders? Zo ja, welke stappen bent u bereid te nemen? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 5

Nederland heeft zich in 2025 in EU-verband in de VN-Mensenrechtenraad hard gemaakt voor accountability en het tegengaan van straffeloosheid van ernstige mensenrechtenschendingen door de Taliban en van internationale misdrijven in Afghanistan, wat heeft geresulteerd in de oprichting van een onafhankelijk onderzoeksmechanisme voor Afghanistan. Dit mechanisme zal op termijn bijdragen aan het verzamelen en analyseren van bewijsmateriaal van internationale misdrijven en ernstige schendingen van internationaal recht in Afghanistan, ten behoeve van (inter)nationale procedures.

Vraag 6

Deelt u de oproep van The Human Rights Watch om onmiddellijke alle arrestanten vrij te laten en de gewonden medische zorg te bieden? Zo ja, hoe gaat u de druk op de Taliban opvoeren? Zo nee, waarom niet?

Antwoord 6

Zoals aangegeven in de beantwoording van vraag 1 veroordeelt het kabinet de willekeurige arrestaties van vreedzame demonstranten. Nederland zal hier ook zijn zorgen over blijven uitspreken, zowel in EU- als in VN-verband.

Vraag 7

Hoe hebben deze berichten invloed op mogelijke onderhandelingen met de Taliban over het al dan niet terugsturen van Afghaanse vrouwen die in Nederland verblijven? Deelt u de mening dat het terugsturen van Afghaanse vrouwen naar de Taliban niet kan?

Antwoord 7

Het kabinet steunt het initiatief van de Europese Commissie om op technisch niveau verkennende gesprekken te voeren met de de facto autoriteiten over terugkeer.

Het terugkeerbeleid is een nationale aangelegenheid en valt onder het Ministerie van Asiel en Migratie. De beginselen van non-refoulement en de verplichtingen onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens bevat bindende vereisten die onder alle omstandigheden door Nederland zullen worden nageleefd. In het landgebonden asielbeleid voor Afghanistan is rekening gehouden met de zeer kwetsbare positie van vrouwen en meisjes.

---

1 NOS, 9 juni 2026, «Taliban grijpen gewelddadig in bij protest voor vrouwenrechten Afghanistan» (https://nos.nl/artikel/2617867-taliban-grijpen-gewelddadig-in-bij-protest-voor-vrouwenrechten-afghanistan)

2 X, 12 juni 2026, bericht Nederlandse mensenrechtenambassadeur (https://x.com/wjpgeerts/status/2065407161295892784?s=20)