﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<officiele-publicatie xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://technische-documentatie.oep.overheid.nl/repository/schemas/op-consolidated/op-consolidated_2014-05-15/xsd/op-xsd-2014-05-15.xsd">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-26768/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>STAATSCOURANT</titel>
    <subtitel>Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.</subtitel>
  </kop>
  <staatscourant>
    <intitule>Besluit van de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur 16 juli 2026, nr. 107543321, houdende tijdelijke vrijstelling op grond van artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden voor de beheersing van bladluizen en wortelluis in de onbedekte pennenteelt van witlof (Tijdelijke vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en wortelluis in de onbedekte pennenteelt van witlof, 2026)</intitule>
    <regeling>
      <aanhef>
        <wie>De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,</wie>
        <considerans>
          <considerans.al>handelende in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat;</considerans.al>
          <considerans.al bevat="grondslag">Gelet op artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van de Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309);</considerans.al>
        </considerans>
        <afkondiging>
          <al>BESLUIT:</al>
        </afkondiging>
      </aanhef>
      <regeling-tekst>
        <artikel status="goed">
          <kop>
            <label>Artikel</label>
            <nr status="officieel">1</nr>
          </kop>
          <al>Tijdelijke vrijstelling als bedoeld in artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt verleend voor het gebruik van Movento voor de beheersing van bladluizen (o.a. <nadruk type="cur">groene perzikluis (Myzus persicae)</nadruk>) en wollige slawortelluis (<nadruk type="cur">Pemphigus bursarius</nadruk>) in de onbedekte pennenteelt van witlof.</al>
        </artikel>
        <artikel status="goed">
          <kop>
            <label>Artikel</label>
            <nr status="officieel">2</nr>
          </kop>
          <al>Aan de vrijstelling bedoeld in artikel 1 zijn de in de bijlage bij dit besluit opgenomen voorschriften en beperkingen verbonden.</al>
        </artikel>
        <artikel status="goed">
          <kop>
            <label>Artikel</label>
            <nr status="officieel">3</nr>
          </kop>
          <al>Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en vervalt op 28 september 2026.</al>
        </artikel>
        <artikel status="goed">
          <kop>
            <label>Artikel</label>
            <nr status="officieel">4</nr>
          </kop>
          <al>Dit besluit wordt aangehaald als: Tijdelijke vrijstelling voor de beheersing van bladluizen en wortelluis in de onbedekte pennenteelt van witlof, 2026.</al>
        </artikel>
      </regeling-tekst>
      <regeling-sluiting status="goed">
        <slotformulering>
          <al>Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.</al>
        </slotformulering>
        <ondertekening>
          <functie>De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,</functie>
          <naam>
            <voornaam>S.P.A.</voornaam>
            <achternaam>Erkens</achternaam>
          </naam>
        </ondertekening>
      </regeling-sluiting>
      <bezwaarschrift locatie="na-sluiting">
        <al-groep>
          <al>
            <nadruk type="cur">Bezwaar</nadruk>
          </al>
          <al>Als u het niet eens bent met deze beslissing, kunt u binnen zes weken na dagtekening van dit besluit digitaal of schriftelijk een bezwaarschrift indienen.</al>
          <al>Een digitaal bezwaarschrift kunt u indienen via ‘mijn.rvo.nl’. Om in te loggen heeft u uw gebruikerscode en wachtwoord nodig, voor de ondertekening een TAN-code. Bij een digitaal bezwaarschrift stuurt u een kopie van dit besluit mee als pdf-bestand of u stuurt een kopie per post na.</al>
        </al-groep>
        <al>Als u schriftelijk bezwaar wilt maken, stuurt u het ondertekende bezwaarschrift naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, afdeling Juridische Zaken, Postbus 40219, 8004 DE Zwolle. Bij een schriftelijk bezwaar stuurt u een kopie van dit besluit mee met uw bezwaarschrift.</al>
        <al>Op mijn.rvo.nl/bezwaar vindt u meer belangrijke informatie over het digitaal en schriftelijk indienen van een bezwaarschrift.</al>
        <al-groep>
          <al>
            <nadruk type="cur">Meer informatie</nadruk>
          </al>
          <al>Heeft u nog vragen over uw bezwaarschrift, kijk dan op de website: mijn.rvo.nl. of bel: 088 042 42 42 (lokaal tarief).</al>
        </al-groep>
      </bezwaarschrift>
      <bijlage status="goed">
        <kop>
          <label>BIJLAGE:</label>
          <titel>WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT MOVENTO (150 G/L SPIROTETRAMAT)</titel>
        </kop>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <titel>Wettelijk Gebruiksvoorschrift</titel>
          </kop>
          <al>Het middel is uitsluitend toegelaten als insectenbestrijdingsmiddel voor het professionele gebruik in het volgende toepassingsgebied (volgens Definitielijst toepassingsgebieden versie 2.2 Ctgb juni 2019) onder de hierna vermelde toepassingsvoorwaarden.</al>
          <table tabstyle="zebra1" frame="all" pgwide="1" rowsep="1" colsep="1">
            <tgroup tgroupstyle="zebra1" cols="9" char="" charoff="50" align="left">
              <colspec colnum="1" colname="col1" colwidth="109*" />
              <colspec colnum="2" colname="col2" colwidth="99*" />
              <colspec colnum="3" colname="col3" colwidth="75*" />
              <colspec colnum="4" colname="col4" colwidth="71*" />
              <colspec colnum="5" colname="col5" colwidth="69*" />
              <colspec colnum="6" colname="col6" colwidth="64*" />
              <colspec colnum="7" colname="col7" colwidth="71*" />
              <colspec colnum="8" colname="col8" colwidth="78*" />
              <colspec colnum="9" colname="col9" colwidth="87*" />
              <thead valign="bottom">
                <row rowsep="1">
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col1" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Toepassingsgebied</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col2" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Type</al>
                    <al>toepassing</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col3" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Te bestrijden organisme</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col4" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Dosering middel per toepassing</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col5" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Maximale dosering middel per toepassing</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col6" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Maximaal aantal toepassingen per 12 maanden</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col7" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Maximaal aantal liter middel per ha per 12 maanden</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col8" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Minimum interval tussen toepassingen in dagen</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col9" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Veiligheidstermijn in dagen</al>
                  </entry>
                </row>
              </thead>
              <tbody valign="top">
                <row rowsep="1">
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col1" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Witlof (pennenteelt)</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col2" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Gewasbehandeling</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col3" morerows="0" rotate="0">
                    <al>Wortelluis<noot id="n1" type="tabel"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Wollige slawortelluis <nadruk type="cur">(Pemphigus bursarius)</nadruk></noot.al></noot></al>
                    <al>Bladluis<noot id="n2" type="tabel"><noot.nr>2</noot.nr><noot.al>Groene perzikluis (<nadruk type="cur">Myzus persicae</nadruk>)</noot.al></noot></al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col4" morerows="0" rotate="0">
                    <al>0,5 L/ha</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col5" morerows="0" rotate="0">
                    <al>0,5 L/ha</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col6" morerows="0" rotate="0">
                    <al>2</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col7" morerows="0" rotate="0">
                    <al>1 L/ha</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col8" morerows="0" rotate="0">
                    <al>14</al>
                  </entry>
                  <entry colsep="1" valign="top" align="left" colname="col9" morerows="0" rotate="0">
                    <al>70</al>
                  </entry>
                </row>
              </tbody>
            </tgroup>
          </table>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <titel>Toepassingsvoorwaarden</titel>
          </kop>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Artikel 1: koop</titel>
            </kop>
            <al-groep>
              <al>De koop van dit middel, voor gebruik in overeenstemming met dit vrijstellingsbesluit, is verboden tenzij deze plaats vindt onder gecontroleerde distributie middels het digitale registratiesysteem van de Stichting Certificatie Distributie in Gewasbeschermingsmiddelen, Stichting CDG.</al>
              <al>De koper verstrekt bij de melding:</al>
              <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                <li>
                  <li.nr>a)</li.nr>
                  <al>De bij de gecombineerde opgave aangemelde percelen waar hij het product wil toepassen, waarbij het systeem controleert of het perceel aangemeld is om het gewas waarvoor een vrijstelling is afgegeven te telen.</al>
                </li>
                <li>
                  <li.nr>b)</li.nr>
                  <al>Een verklaring dat de te behandelen percelen beschikken over een teeltvrije zone van tenminste</al>
                  <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                    <li>
                      <li.nr>•</li.nr>
                      <al>125 centimeter bij het gebruik van een techniek uit de klasse DRT97,5;</al>
                    </li>
                    <li>
                      <li.nr>•</li.nr>
                      <al>225 centimeter bij het gebruik van een techniek uit de klasse DRT95;</al>
                    </li>
                    <li>
                      <li.nr>•</li.nr>
                      <al>of 275 centimeter bij het gebruik van een techniek uit de klasse DRT90.</al>
                    </li>
                  </lijst>
                </li>
                <li>
                  <li.nr>c)</li.nr>
                  <al>Voor de controle door de distributeur dat de koper kan voldoen aan de in dit Wettelijk Gebruiksvoorschrift (WG) gestelde eisen ten aanzien van driftreductie.</al>
                  <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                    <li>
                      <li.nr>1.</li.nr>
                      <al>Het SKL<noot id="n3" type="voet"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek</noot.al></noot> keuringsrapport van de te gebruiken spuitapparatuur niet ouder dan 3 jaar of</al>
                    </li>
                    <li>
                      <li.nr>2.</li.nr>
                      <al>voor spuitapparatuur niet ouder dan 3 jaar het aanschafbewijs.</al>
                    </li>
                  </lijst>
                </li>
                <li>
                  <li.nr>d)</li.nr>
                  <al>Een verklaring dat hij kennis heeft genomen van, en voldoet aan de voorwaarden in dit besluit.</al>
                </li>
              </lijst>
            </al-groep>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Artikel 2: gebruik of voorhanden hebben</titel>
            </kop>
            <al>Het is verboden om dit middel voorhanden te hebben voor gebruik in de onbedekte pennenteelt van witlof of in die teelt te gebruiken zonder aan de eisen te voldoen genoemd onder artikel 1.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Artikel 3: verkoop</titel>
            </kop>
            <al>Het is verboden dit middel te verkopen voor gebruik in de onbedekte pennenteelt van broccoli aan een koper die niet aantoont dat hij voldoet aan de eisen genoemd onder artikel 1. Verkoop vindt plaats volgens het regime van gecontroleerde distributie van de Stichting CDG.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Artikel 4: toepassing</titel>
            </kop>
            <al>Gevaarlijk voor bijen. Om de bijen en andere bestuivende insecten te beschermen mag u dit product niet gebruiken op in bloei-staande gewassen of op niet-bloeiende gewassen wanneer deze actief bezocht worden door bijen en hommels. Gebruik dit product niet wanneer bloeiende onkruiden aanwezig zijn. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden</al>
            <al>In de teelt van witlof het middel toepassen vanaf BBCH 30 (rozetgroei).</al>
            <al>Om niet tot de doelsoorten behorende insecten/geleedpotigen, bijen en andere bestuivende insecten te beschermen is toepassing van dit middel in de teelt van witlof uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik gemaakt wordt van een van de volgende maatregelen:</al>
            <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>een techniek uit tenminste de klasse DRT97,5 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 125 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of</al>
              </li>
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>een techniek uit tenminste de klasse DRT95 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 225 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of</al>
              </li>
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>een techniek uit tenminste de klasse DRT90 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 275 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens).</al>
              </li>
            </lijst>
            <al>Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg deskundigen (uw leverancier van natuurlijke vijanden, de producent van dit middel, uw adviseur) over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.</al>
          </divisie>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <titel>Resistentiemanagement</titel>
          </kop>
          <al>Dit middel bevat de werkzame stof spirotetramat. Spirotetramat behoort tot de acetyl CoA carboxylase remmers. De IRAC code is 23. Bij dit product bestaat er kans op resistentieontwikkeling. In het kader van resistentiemanagement dient u de adviezen die gegeven worden in de voorlichtingsboodschappen, op te volgen.</al>
        </divisie>
      </bijlage>
      <nota-toelichting>
        <kop>
          <titel>TOELICHTING</titel>
        </kop>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <nr status="officieel">1</nr>
            <titel>Algemeen</titel>
          </kop>
          <al>Artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en nr. 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309) (hierna: Verordening (EG) nr. 1107/2009) en artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) maken het mogelijk in bijzondere omstandigheden tijdelijke vrijstelling te verlenen van het verbod om een niet toegelaten gewasbeschermingsmiddel binnen Nederland te brengen, op de markt te brengen, voorhanden te hebben of te gebruiken.</al>
          <al>Tijdelijke vrijstelling kan worden verleend als een maatregel nodig blijkt voor een gecontroleerd en beperkt gebruik ter beheersing van een noodsituatie die op geen enkele andere redelijke manier te bestrijden is.</al>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <nr status="officieel">2</nr>
            <titel>Adviezen</titel>
          </kop>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">2.1</nr>
              <titel>Landbouwkundig advies</titel>
            </kop>
            <al>De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een landbouwkundig advies opgesteld bestaande uit (a) een onderbouwing van de noodsituatie op het gebied van gewasbescherming en (b) een advies over de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de door het Ctgb voorgeschreven risico reducerende maatregelen / restrictiezinnen.</al>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">2.1.1</nr>
                <titel>Noodsituatie op het gebied van gewasbescherming</titel>
              </kop>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Bijzondere omstandigheden</tussenkop>
              <al>Het middel op basis van de werkzame stof spirotetramat was tot voor kort beschikbaar voor de beheersing van luizen in de onbedekte pennenteelt van witlof. De werkzame stof spirotetramat is vanaf 30 april 2024 niet langer goedgekeurd in de Europese Unie. Het middel op basis van spirotetramat had in Nederland een opgebruiktermijn tot 30 oktober 2025.</al>
              <al>Op 11 november 2022 heeft het Ctgb de intrekking van de toelating van de middelen op basis van spirotetramat bekend gemaakt. Om voor een transitievrijstelling in aanmerking te komen, moet een plan van aanpak zicht bieden op het realiseren van een oplossing binnen vijf jaar na deze datum (november 2027).</al>
              <al>De aanvrager heeft voor deze transitievrijstelling het plan van aanpak ‘Weerbare teelt van witlof’ opgesteld. Dit plan van aanpak bevat een opsomming van onderzoek bij het Praktijkpunt voor landbouw en Inagro, het POP3 project ‘Toegevoegde waarde van compost in de witlofteelt’ en onderzoek op het Witlofplatform. Het plan van aanpak beschrijft welke onderzoeksthema’s naar de beheersing van slawortelluis zijn uitgevoerd vanaf 2018 en welke onderzoeksthema’s nog uitgevoerd gaan worden in 2026 en 2027. Beheersing van bladluizen is geen onderdeel van het plan van aanpak.</al>
              <al>In het plan worden bouwstenen genoemd, die in lijn zijn met de doelstelling van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030. Onderzoekthema’s zijn vochtbeheersing en bemesting, teeltmaatregelen, tolerante rassen, voorspellingsmodellen en monitoring, en inzet van biologische bestrijders. De NVWA constateert dat er een brede inspanning geleverd wordt om tot een duurzame oplossing te komen, hoewel niet op voorhand aangegeven kan worden welke maatregelen of middelen effectief zijn en wanneer deze beschikbaar komen. Een tussentijdse voortgangsrapportage moet inzicht bieden in de resultaten van 2026 en zal moeten uitwijzen of eind 2027 de beheersstrategie praktijkrijp kan zijn.</al>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Gevaar</tussenkop>
              <tussenkop kopopmaak="ondlijn">Bladluizen</tussenkop>
              <al>In de onbedekte pennenteelt van witlof kunnen bladluizen zorgen voor zuigschade en indirect voor meer schimmelvorming door productie van honingdauw.</al>
              <tussenkop kopopmaak="ondlijn">Wortelluis</tussenkop>
              <al>De larven van de wollige slawortelluis zuigen aan de haarwortels. Het onttrekken van vocht uit de wortel zorgt bij droge omstandigheden voor groeiremming of groeistilstand van de wortels op het veld. Tevens laat deze wortelluis een witte, wollige afscheiding achter op de wortels, wat een voedingsbodem is voor schimmels.</al>
              <al-groep>
                <al>Beide aantasters veroorzaken zowel kwantitatieve als kwalitatieve schade.</al>
                <al>In droge jaren kunnen de planten slap gaan hangen. De pennen blijven te fijn, waardoor het aantal leverbare pennen in de maat van 3,5 tot 6 centimeter doorsnee, per hectare afneemt. Kwantitatieve schade uit zich in het wegvallen, of verwelken van aangetaste planten, waardoor er minder bruikbare pennen geoogst kunnen worden.</al>
              </al-groep>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Alternatieven</tussenkop>
              <tussenkop kopopmaak="ondlijn">Maatregelen</tussenkop>
              <al>Een gezonde bodem met voldoende organische stof en een goede waterhuishouding draagt bij aan gezonde en weerbare planten tegen ziekten en plagen. Bij een slechte bodemstructuur treedt groeistagnatie op en kan met name wortelluis meer schade veroorzaken. Vruchtwisseling heeft enig effect op de aantasting door wortelluis in de onbedekte pennenteelt van witlof. Voor beheersing van bladluizen heeft dit weinig effect. Percelen die regelmatig worden beregend hebben weinig problemen met wortelluis.</al>
              <al>Veredelingsbedrijven werken aan de ontwikkeling van rassen die resistent zijn tegen wortelluis, maar deze rassen zijn nog niet op de markt.</al>
              <al>Vroegtijdige signalering van luizen is belangrijk. Met name het controleren van de wortels op witte, wollige massa’s en de bladeren op bladluizen. Een goede hygiëne en het schoonhouden van het veld helpen om verspreiding te voorkomen.</al>
              <al>Aanpassingen in de teelttechniek, zoals minimale grondbewerking, strokenteelt en het optimaliseren van het zaaimoment, kunnen helpen om de plaagdruk te verlagen.</al>
              <al>Het gebruik van biostimulanten, zoals silicium, kan de weerbaarheid van witlofplanten tegen luizen verhogen. Compost en het gebruik van knoflook- of neemextracten hebben een afwerend effect.</al>
              <al>Het stimuleren van spontaan voorkomende natuurlijke vijanden als sluipwespen, lieveheersbeestjes en gaasvliegen leveren een bijdrage aan de beheersing van bladluizen. Tegen wortelluis kunnen bodemroofmijten nuttig zijn. Het aanleggen van een bloemenrand en functionele habitat bevordert de populaties van deze nuttige insecten.</al>
              <tussenkop kopopmaak="ondlijn">Toegelaten gewasbeschermingsmiddelen en goedgekeurde basisstoffen</tussenkop>
              <al>In de onbedekte pennenteelt van witlof zijn insecticiden op basis van deltamethrin, cyantraniliprole, chlorotraniliprole, maltodextrine,<nadruk type="cur"> Bacillus thuringiensis</nadruk>, <nadruk type="cur">Beauveria bassiana</nadruk> en <nadruk type="cur">Metarhizium anisopliae</nadruk> beschikbaar.</al>
              <al>Middelen op basis van deltamethrin zijn in de onbedekte pennenteelt van witlof toegelaten tegen vliegen en muggen (conform artikel 51 EG 1107/2009). Deze middelen hebben een nevenwerking tegen bladluizen. Ze hebben een contactwerking, waardoor ze niet effectief zullen zijn tegen wortelluis zodra die zich gevestigd heeft in de grond.</al>
              <al>Middelen op basis van cyantraniliprole zijn in de onbedekte pennenteelt van witlof toegelaten tegen vliegen en muggen (conform artikel 51 EG 1107/2009). Deze middelen zijn in een aantal andere teelten toegelaten tegen bladluizen, waardoor mag worden aangenomen dat deze middelen in de pennenteelt van witlof een nevenwerking hebben tegen bladluizen. Volgens de aanvrager hebben deze middelen geen goede neerwaartse systemische werking, waardoor ze beperkt effectief zullen zijn tegen wortelluis die vanuit de grond komt.</al>
              <al>Middelen op basis van chlorantraniliprole zijn in de onbedekte pennenteelt van witlof toegelaten tegen rupsen (conform artikel 51 EG 1107/2009). Er is geen nevenwerking bekend tegen luizen.</al>
              <al>Een middel op basis van maltodextrine is in de onbedekte pennenteelt van witlof toegelaten tegen spint en witte vlieg (conform artikel 51 EG 1107/2009). Er is een nevenwerking bekend tegen dopluizen, maar niet tegen andere luizen.</al>
              <al>Er zijn middelen toegelaten op basis van de micro organismen <nadruk type="cur">Bacillus thuringiensis</nadruk>, <nadruk type="cur">Beauveria bassiana</nadruk> en <nadruk type="cur">Metarhizium anisopliae</nadruk>. Deze middelen hebben een toelating tegen diverse insecten. Er is voor deze middelen geen nevenwerking bekend tegen luizen.</al>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Conclusie</tussenkop>
              <al>De NVWA komt tot de volgende conclusies:</al>
              <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                <li>
                  <li.nr>•</li.nr>
                  <al>De aanvraag voldoet aan de voorwaarden van bijzondere omstandigheden;</al>
                </li>
                <li>
                  <li.nr>•</li.nr>
                  <al>Blad- en wortelluizen vormen een bedreiging voor een landbouwtechnisch doelmatige onbedekte pennenteelt van witlof in Nederland.</al>
                </li>
                <li>
                  <li.nr>•</li.nr>
                  <al>Een landbouwtechnisch doelmatige onbedekte pennenteelt van witlof is met het beschikbare pakket aan maatregelen en middelen niet mogelijk.</al>
                </li>
              </lijst>
              <al>Vrijstelling conform artikel 38 Wgb, van Movento in de onbedekte pennenteelt van witlof voldoet aan de criteria voor een noodsituatie op het gebied van gewasbescherming.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">2.1.2</nr>
                <titel>Naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de toepassingsvoorwaarden</titel>
              </kop>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Naleefbaarheid</tussenkop>
              <al>De NVWA toets de naleefbaarheid van de bovengenoemde toepassingsvoorwaarden in de praktijk aan de technische naleefbaarheid, de naleefcijfers (toezicht) en de ingeschatte motivatie voor naleving.</al>
              <al>De technische naleefbaarheid richt zich op de beschikbaarheid van de juiste apparatuur, het praktisch kunnen voldoen aan aanvullende voorwaarden zoals teeltvrije zones en insectengaas en de mogelijkheid om toepassingsvoorwaarden op de juiste wijze toe te kunnen toepassen.</al>
              <al>De aanvrager schat in dat 100% van de witloftelers kan voldoen aan de gecombineerde toepassingsvoorwaarden voor techniek en teeltvrije zone. Hierbij gebruikt ongeveer 20% van de telers een loonwerker. Dat 100% van de witloftelers kan voldoen aan de gestelde toepassingsvoorwaarden is volgens de NVWA in theorie mogelijk. Echter, de voorgestelde risico-reducerende maatregelen zijn strenger dan de maatregelen die golden tot 30 oktober 2025 voor Movento in witlof. De voorgestelde teeltvrije zones (125 tot 275 centimeter) zijn namelijk breder dan die eerder golden (125 tot 225 centimeter). Voor deze vrijstelling geldt een teeltvrije zone langs alle zijden van het perceel.</al>
              <al>De NVWA voert bedrijfsinspecties en toepassingsinspecties uit. Bij bedrijfsinspecties voeren we een fysieke en administratieve controle uit en nemen we een gewasmonster. Toepassingsinspecties worden tijdens het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen uitgevoerd (heterdaad in het veld).</al>
              <al>Of een teler de voorgeschreven voorwaarden zal naleven, is naar verwachting afhankelijk van de mate waarin een ziekte, plaag of onkruid beheerst kan worden en de economische schade die het mogelijk tot gevolg heeft. Er zijn diverse aspecten die het gedrag van de teler beïnvloeden, zoals de verwachte omvang van de economische schade, ‘gemak’, werkzaamheid of kosten. Om deze redenen zal een deel van de telers die niet aan de toepassingsvoorwaarden kan voldoen toch het middel inzetten.</al>
              <al>Witlof wordt in het algemeen in mei en juni gezaaid. Hierbij is geen rekening gehouden met de aangepaste restrictie van een teeltvrije zone van 125, 225 of 275 centimeter. Om aan deze restrictie te voldoen kan een deel van het gewas worden verwijderd of gebruik gemaakt worden van een loonwerker met geschikte spuitapparatuur. De NVWA schat in dat het gebruik van een loonwerker in de teelt van witlof minder gebruikelijk is. Verder is het niet uit te sluiten dat de telers de keuze maken om de witlof te laten staan. Afhankelijk van de verwachte schade, zal de teler besluiten Movento in te zetten om schade te voorkomen.</al>
              <al>De NVWA schat in dat de naleefbaarheid van de voorgestelde toepassingsvoorwaarden door de teler <nadruk type="vet">laag</nadruk> is.</al>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Handhaafbaarheid</tussenkop>
              <al>De mogelijkheden voor het uitoefenen van toezicht op de voorschriften bestaan uit bedrijfscontrole (administratief en fysiek achteraf), toepassingscontrole (heterdaad), monstername en/of toezicht op gecontroleerde distributie.</al>
              <al>Het gebruik van Movento is via monstername van het gewas en analyse in een lab vast te stellen. De aanwezigheid/beschikbaarheid van de vereiste spuittechniek bij een teler is vast te stellen, echter het gebruik daarvan is alleen bij heterdaad vast te stellen. De mogelijkheid om de vereiste combinatie van voorwaarden te voldoen kan bij inspectie van het perceel worden vastgesteld.</al>
              <al>Het is enkel op heterdaad vast te stellen of het product gebruikt wordt in de buurt van in bloei staand onkruid. Of het gewas actief wordt bezocht door bijen en hommels is ook enkel op heterdaad vast te stellen. De voorwaarde voor het toepassen van Movento vanaf BBCH 30 is enkel bij heterdaad tijdens het toepassen op het perceel vast te stellen.</al>
              <al>De NVWA schat in dat de mogelijkheid voor het uitoefenen van toezicht (handhaafbaarheid) <nadruk type="vet">slecht</nadruk> is.</al>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Conclusie</tussenkop>
              <al>De NVWA concludeert dat de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de toepassingsvoorwaarden <nadruk type="vet">slecht</nadruk> is. Het niet naleven van wet- en regelgeving leidt tot risico’s voor mens, dier en milieu.</al>
              <tussenkop kopopmaak="cur">Advies NVWA</tussenkop>
              <al-groep>
                <al>De NVWA schat in dat de naleefbaarheid van de voorgestelde toepassingsvoorwaarden laag. Er is door telers bij het zaaien geen rekening gehouden met de voorgeschreven teeltvrije zones die afwijken van de vervallen toelating. Dit in combinatie met de voorgeschreven drift reducerende spuittechniek.</al>
                <al>Daarnaast schat de NVWA in dat de handhaafbaarheid slecht is op basis van het feit dat het toepassen van Movento vanaf BBCH 30 enkel bij heterdaad tijdens het toepassen op het perceel is vast te stellen.</al>
                <al>Op basis van de beoordeling van de noodsituatie (bijzondere omstandigheden, gevaar voor de teelt en beschikbare alternatieven voor de teelt) en de verwachte naleefbaarheid en handhaafbaarheid adviseert de NVWA een vrijstelling van het gewasbeschermingsmiddel Movento in de onbedekte pennenteelt van witlof <nadruk type="ondlijn">niet</nadruk> te verlenen.</al>
                <al>Indien voor het gewasbeschermingsmiddel Movento toch een vrijstelling wordt verleend, adviseert NVWA nadrukkelijk om het middel enkel onder <nadruk type="vet">gecontroleerde distributie</nadruk> te laten leveren met daarbij een controle op de specifieke toepassingsvoorwaarden.</al>
              </al-groep>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">2.2</nr>
              <titel>Risicobeoordeling</titel>
            </kop>
            <al>Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een advies opgesteld waarin de vraag wordt beantwoord of er sprake is van aanvaardbare risico’s.</al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Humane toxiciteit</tussenkop>
            <al>Voldoet aan de eisen.</al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Volksgezondheid</tussenkop>
            <al>Voldoet aan de eisen.</al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Gedrag in het milieu</tussenkop>
            <al>Voldoet aan de eisen.</al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Ecotoxiciteit</tussenkop>
            <al>Voldoet aan de eisen met inachtneming van de volgende risicoreducerende maatregelen/ restrictiezinnen:</al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Gevaarlijk voor bijen. Om de bijen en andere bestuivende insecten te beschermen mag u dit product niet gebruiken op in bloei-staande gewassen of op niet-bloeiende gewassen wanneer deze actief bezocht worden door bijen en hommels. Gebruik dit product niet wanneer bloeiende onkruiden aanwezig zijn. Verwijder onkruid voordat het bloeit. Na een gewasbehandeling percelen nog minimaal twee weken vrijhouden van bloeiende onkruiden.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">In de teelt van witlof het middel toepassen vanaf BBCH 30 (rozetgroei).</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Om niet tot de doelsoorten behorende insecten/geleedpotigen, bijen en andere bestuivende insecten te beschermen is toepassing van dit middel in de toepassing van witlof uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik gemaakt wordt van een van de volgende maatregelen:</nadruk>
            </al>
            <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>
                  <nadruk type="cur">een techniek uit tenminste de klasse DRT97,5 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 125 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of</nadruk>
                </al>
              </li>
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>
                  <nadruk type="cur">een techniek uit tenminste de klasse DRT95 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 225 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of</nadruk>
                </al>
              </li>
              <li>
                <li.nr>–</li.nr>
                <al>
                  <nadruk type="cur">een techniek uit tenminste de klasse DRT90 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 275 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens).</nadruk>
                </al>
              </li>
            </lijst>
            <al>
              <nadruk type="cur">Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg deskundigen (uw leverancier van natuurlijke vijanden, de producent van dit middel, uw adviseur) over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.</nadruk>
            </al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Conclusie</tussenkop>
            <al>Het College constateert dat na het nemen van risicoreducerende maatregelen / het inachtnemen van restrictiezinnen het risico verbonden aan de vrijstelling acceptabel is.</al>
            <tussenkop kopopmaak="cur">Advies</tussenkop>
            <al>Gezien het risico adviseert het College een vrijstelling ex artikel 38 Wgb van het gewasbeschermingsmiddel Movento in de teelt van witlof (pennenteelt) te verlenen onder vermelding van bovengenoemde risicoreducerende maatregelen / restrictiezinnen.</al>
          </divisie>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <nr status="officieel">3</nr>
            <titel>Overwegingen</titel>
          </kop>
          <al-groep>
            <al>Overwegende dat er geen adequate middelen en maatregelen beschikbaar zijn om bladluizen en wortelluis effectief te beheersen in de onbedekte pennenteelt van witlof en de sector inzet op het onderzoeken en beschikbaar krijgen van alternatieve methoden en middelen gedurende de looptijd van de aangevraagde transitievrijstelling.</al>
            <al>Dat daarnaast de uitgifte van het middel gecontroleerd kan verlopen middels borging via stichting CDG en dat het Ctgb mij positief heeft geadviseerd over het verlenen van deze vrijstelling.</al>
          </al-groep>
          <al>Heeft mij doen besluiten om deze vrijstelling te verlenen. Hierbij wijs ik de sector met klem op het feit dat ik belang hecht aan een juiste naleving van de vrijstellingsvoorwaarden en dat de duur van de transitievrijstelling de termijn van 5 jaar na het bekend worden van het intrekken van het middel niet zal overschrijden. Hiermee is november 2027 het laatste moment dat een transitievrijstelling voor dit middel kan worden verleend.</al>
          <al>In het Wettelijk Gebruiksvoorschrift (zie bijlage bij dit besluit) zijn de risico reducerende maatregelen overgenomen die door het Ctgb zijn voorgesteld.</al>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <nr status="officieel">4</nr>
            <titel>Besluit</titel>
          </kop>
          <al>In afwijking van het advies van de NVWA en het advies van het Ctgb overnemend, heb ik in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, besloten om op grond van artikel 38 van de Wgb tijdelijke vrijstelling te verlenen voor het gebruik van het gewasbeschermingsmiddel Movento voor de beheersing van bladluizen en wortelluis in de onbedekte pennenteelt van witlof.</al>
          <al>Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en vervalt op 28 september 2026.</al>
        </divisie>
        <ondertekening>
          <functie>De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,</functie>
          <naam>
            <voornaam>S.P.A.</voornaam>
            <achternaam>Erkens</achternaam>
          </naam>
        </ondertekening>
      </nota-toelichting>
    </regeling>
  </staatscourant>
</officiele-publicatie>