STAATSCOURANTOfficiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.Advies Raad van State inzake het voorstel van wet tot uitvoering van Verordening (EU)
2024/1252 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 tot vaststelling van een
kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot
wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU)
2019/1020 (Uitvoeringswet verordening kritieke grondstoffen)Nader Rapport’s-Gravenhage, 29 juni 2026WJZ / 106342478Aan de KoningNader rapport inzake het voorstel van wet tot uitvoering van
Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024
tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke
grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU)
nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 (Uitvoeringswet
verordening kritieke grondstoffen)Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 19 februari 2026,
nr. 2026000447, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de Raad van State
haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen
toekomen. Dit advies, gedateerd 22 april 2026, nr. No. W18.26.00049/IV, bied ik U
hierbij aan.De tekst van het advies treft u hieronder aan, voorzien van mijn reactie.Bij Kabinetsmissive van 19 februari 2026, no.2026000447, heeft
Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Economische Zaken, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot uitvoering van Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees
Parlement en de Raad van 11 april 2024 tot vaststelling van een kader om een
veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot
wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en
(EU) 2019/1020 (Uitvoeringswet verordening kritieke grondstoffen), met memorie van
toelichting.De Afdeling advisering van de Raad van State heeft geen
opmerkingen bij het voorstel en adviseert het voorstel bij de Tweede Kamer der
Staten-Generaal in te dienen.De vice-president van de Raad van State,Het voorstel geeft de Afdeling advisering van de Raad van State geen aanleiding tot
het maken van inhoudelijke opmerkingen. Zij adviseert het voorstel bij de Tweede
Kamer der Staten-Generaal in te dienen.Het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zijn inhoudelijk niet gewijzigd. Er
zijn enkel aanpassingen gedaan in verband met de overgang van de
beleidsverantwoordelijkheid voor het onderwerp circulaire economie van de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat – openbaar vervoer en milieu naar
de Minister van Klimaat en Groene Groei. De aanwijzing van het centraal conctactpunt
is aangepast, omdat sinds de interdepartementale herschikking de formele
verantwoordelijkheid voor winning, verwerking én recycling van kritieke grondstoffen
bij de Minister van Klimaat en Groene Groei ligt. Dit heeft geleid tot aanpassing van
artikel 6 van het wetsvoorstel en de bijbehorende teksten uit de memorie van
toelichting. Daarnaast is een omissie hersteld in de nationale strafbaarstelling van
de verplichtingen uit de verordening kritieke grondstoffen.Ik moge U, mede namens de Minister van Klimaat en Groene Groei, verzoeken het
hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde memorie van toelichting
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Minister van Economische
Zaken en Klimaat,H.G.Herbert.Advies Raad van StateNo. W18.26.00049/IV’s-Gravenhage, 22 aril 2026Aan de KoningBij Kabinetsmissive van 19 februari 2026, no.2026000447, heeft Uwe Majesteit, op
voordracht van de Minister van Economische Zaken, bij de Afdeling advisering van de
Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot uitvoering
van Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april
2024 tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van
kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU)
nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020 (Uitvoeringswet
verordening kritieke grondstoffen), met memorie van toelichting.De Afdeling advisering van de Raad van State heeft geen opmerkingen bij het voorstel
en adviseert het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal in te dienen.De vice-president van de Raad van State,Th.C. deGraaf.Tekst zoals toegezonden aan de Raad van State Wet tot uitvoering van Verordening
(EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 tot vaststelling
van een kader om een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te
waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU)
2018/1724 en (EU) 2019/1020 (Uitvoeringswet verordening kritieke grondstoffen)Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te
weten:Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het noodzakelijk is regels
te stellen ter uitvoering van Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees
Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame
voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de
Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU)
2019/1020;Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met
gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
goedvinden en verstaan bij deze:1BegripsbepalingIn deze wet en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:verordening kritieke grondstoffen:Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de Raad tot
vaststelling van een kader om een veilige en duurzame voorziening van
kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging van de
Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU)
2019/1020.2Rol Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek
TNODe Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek TNO,
genoemd in artikel 3 van de TNO-wet, draagt zorg voor de uitvoering van de
artikelen 19, 20, tweede en derde lid, 21, tweede en derde lid, en 24, eerste lid,
van de verordening kritieke grondstoffen.3Aanwijzing toezichthouderMet het toezicht op de naleving van de artikelen 8, eerste, derde en vijfde lid,
11, zevende lid, 21, tweede lid, en 24, tweede en vierde lid, van de verordening
kritieke grondstoffen zijn belast de bij besluit van Onze Minister van Economische
Zaken aangewezen ambtenaren.4SanctioneringOnze Minister van Economische Zaken is ter handhaving van de bepalingen, genoemd
in artikel 3, bevoegd tot oplegging van een last onder dwangsom.5Wijziging MijnbouwwetIn artikel 141a, eerste lid, van de Mijnbouwwet wordt, onder
vervanging van de punt aan het slot van dat lid door een puntkomma, een onderdeel
toegevoegd, luidende:
e.strategische projecten inzake kritieke grondstoffen als bedoeld in
artikel 10 van Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement
en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame
voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging
van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724
en (EU) 2019/1020 met betrekking tot de winning van delfstoffen.
6Wijziging OmgevingswetDe Omgevingswet wordt als volgt gewijzigd:ANa paragraaf 2.6.4 wordt een paragraaf toegevoegd, luidende:2.6.5Bijzondere taken kritieke grondstoffen2.48(centraal contactpunt)1.Onze Minister van Klimaat en Groene Groei is het centraal
contactpunt, bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de verordening
kritieke grondstoffen voor projecten met betrekking tot de winning
van kritieke grondstoffen.2.Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat is het centraal
contactpunt, bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de verordening
kritieke grondstoffen voor projecten met betrekking tot de
verwerking of recycling van kritieke grondstoffen.BAan bijlage I, onder B, wordt in de alfabetische volgorde een onderdeel
ingevoegd, luidende:verordening kritieke grondstoffen:Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de
Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en duurzame
voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot
wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858,
(EU) 2018/1724 en (EU) 2019/1020.7Wijziging Wet milieubeheerDe Wet milieubeheer wordt als volgt gewijzigd:AIn artikel 1.1, eerste lid, wordt in de alfabetische volgorde een
begripsbepaling ingevoegd, luidende:EU-verordening kritieke grondstoffen:Verordening (EU) 2024/1252 van het Europees Parlement en de
Raad van 11 april 2024 tot vaststelling van een kader om een
veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te
waarborgen, en tot wijziging van de Verordeningen (EU)
nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU)
2019/1020;.BNa titel 9.4 wordt een titel ingevoegd, luidende:9.4aEU-verordening kritieke grondstoffen en EU-verordening
markttoezicht9.4a.1Voor de toepassing van artikel 9.4a.4 wordt, voor zover dat voor de
toepassing van de EU-verordening markttoezicht noodzakelijk is,
verstaan onder:in de handel brengen:in de handel brengen als bedoeld in artikel 2, onderdeel 61,
van de EU-verordening kritieke grondstoffen.9.4a.21.Het is verboden om handelingen te verrichten of na te laten in
strijd met de artikelen 28, eerste of derde tot en met zevende lid,
29, eerste of vijfde lid, 31, zesde, zevende, tiende of elfde lid,
of 33, eerste lid, van de EU-verordening kritieke grondstoffen, in
voorkomende gevallen in combinatie met de toepasselijke
voorschriften, opgenomen in:
a.een gedelegeerde handeling die is vastgesteld op grond van
artikel 29, tweede lid, 31, eerste, derde of achtste lid, of
34, van die verordening, of
b.een uitvoeringshandeling die is vastgesteld op grond van
artikel 28, tweede lid, of 31, tiende lid, van die
verordening.
2.Het is verboden om handelingen te verrichten of na te laten in
strijd met artikel 29, derde lid, van die verordening in combinatie
met de toepasselijke voorschriften uit de op dit artikel van de
verordening gebaseerde gedelegeerde handeling.3.Ter concretisering van het in het eerste of tweede lid gestelde
verbod kunnen de voorschriften van een gedelegeerde handeling of
uitvoeringshandeling waarop het verbod in elk geval betrekking
heeft, bij ministeriële regeling worden aangewezen of
omschreven.9.4a.31.Het is een marktdeelnemer als bedoeld in artikel 3, onderdeel 13,
van de EU-verordening markttoezicht, die betrokken is of betrokken
is geweest bij het in de handel brengen van een product waarvoor
vereisten zijn vastgesteld in de artikelen 28, 29 of 31 van de
EU-verordening kritieke grondstoffen, verboden om handelingen te
verrichten of na te laten in strijd met de artikelen 4, eerste,
derde en vierde lid, en 7, eerste lid, van de EU-verordening
markttoezicht.2.Het is een aanbieder van diensten van de informatiemaatschappij
als bedoeld in artikel 3, onderdeel 14, van de EU-verordening
markttoezicht die betrokken is of betrokken is geweest bij het op
de markt aanbieden of in de handel brengen van een product waarvoor
vereisten zijn vastgesteld in de artikelen 28, 29 of 31 van de
EU-verordening kritieke grondstoffen, verboden om handelingen te
verrichten of na te laten in strijd met artikel 7, tweede lid, van
de EU-verordening markttoezicht.3.Het is een gemachtigde als bedoeld in artikel 4, tweede lid,
onderdeel c, van de EU-verordening markttoezicht, die betrokken is
of betrokken is geweest bij het op de markt aanbieden of in de
handel brengen van een product waarvoor vereisten zijn vastgesteld
in de artikelen 28, 29 of 31 van de EU-verordening kritieke
grondstoffen, verboden om handelingen te verrichten of na te laten
in strijd met artikel 5, tweede lid, tweede volzin, van de
EU-verordening markttoezicht.9.4a.4Degene die op een handelsbeurs, tentoonstelling, demonstratie of
soortgelijk evenement een product toont dat niet voldoet aan de
verordening kritieke grondstoffen, neemt bij het tonen van dat product
de voorwaarde, bedoeld in artikel 32, tweede lid, van de
EU-verordening kritieke grondstoffen, in acht.9.4a.51.Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld
ten behoeve van de uitvoering van de EU-verordening kritieke
grondstoffen en op die verordening gebaseerde gedelegeerde
handelingen en uitvoeringshandelingen.2.De regels kunnen bij ministeriële regeling worden gesteld als deze
uitvoeringstechnische, administratieve of meet- en
rekenvoorschriften inhouden.CAan artikel 18.1a, eerste lid, wordt, onder vervanging van de punt aan het
slot van onderdeel e door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
f.de artikelen 28, 29, 31 en 33 van de EU-verordening kritieke
grondstoffen.
DAan artikel 18.2b, eerste lid, wordt, onder de vervanging van de punt aan het
slot van onderdeel e door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
f.de artikelen 28, 29, 31 en 33 van de EU-verordening kritieke
grondstoffen.
EArtikel 18.20, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:1.In onderdeel a wordt ‘de titels 9.3, 9.3a en 9.4’ vervangen door: ‘de
titels 9.3, 9.3a, 9.4 en 9.4a’.2.Onder vervanging van ‘of’ aan het slot van onderdeel d door een komma en
verlettering van onderdeel e tot onderdeel f wordt na onderdeel d een
onderdeel ingevoegd, luidende:
e.de artikelen 28, 29 en 31 van de EU-verordening kritieke
grondstoffen, of.
8Wijziging Wet op de economische delictenArtikel 1a, van de Wet op de economische delicten wordt als
volgt gewijzigd:1.In onderdeel 1° wordt in de zinsnede met betrekking tot de Wet milieubeheer
na ‘9.3a.3, eerste lid,’ ingevoegd ‘9.4a.2, tweede lid’.2.In onderdeel 3° wordt in de zinsnede met betrekking tot de Wet milieubeheer
na ‘de artikelen’ ingevoegd ‘9.4a.2, eerste lid, 9.4a.4’9InwerkingtredingDeze wet treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin zij wordt geplaatst.10CiteertitelDeze wet wordt aangehaald als: Uitvoeringswet verordening kritieke
grondstoffen.Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle
ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de
nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.De Minister van Economische Zaken,De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat – openbaar vervoer en
milieu,De Minister van Klimaat
en Groene Groei,MEMORIE VAN TOELICHTINGIALGEMEEN1DOEL EN AANLEIDINGDit wetsvoorstel strekt tot uitvoering van Verordening (EU) 2024/1252 van het
Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader om een veilige en
duurzame voorziening van kritieke grondstoffen te waarborgen, en tot wijziging
van de Verordeningen (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1724 en (EU)
2019/1020 (hierna ook: verordening kritieke grondstoffen, verordening of CRMA).
De verordening kritieke grondstoffen is op 23 mei 2024 in werking getreden
(conform artikel 49 van die verordening, op de twintigste dag na publicatie in
het Publicatieblad van de Europese Unie).Doel van de verordening kritieke grondstoffen is het verbeteren van de werking
van de interne markt door een kader vast te stellen waarmee de toegang van de
Europese Unie tot een veilige, veerkrachtige en duurzame voorziening van
kritieke grondstoffen wordt gewaarborgd, onder meer door het bevorderen van
efficiëntie en circulariteit in de hele waardeketen. Om dit doel te
verwezenlijken worden in de verordening maatregelen vastgesteld met als doel
om: a) het risico op verstoringen van de voorziening met betrekking tot
kritieke grondstoffen die de concurrentie waarschijnlijk zullen verstoren en de
interne markt waarschijnlijk zullen fragmenteren, te beperken; b) het vermogen
van de Europese Unie te vergroten om het voorzieningsrisico met betrekking tot
kritieke grondstoffen te monitoren en te beperken; c) het vrije verkeer te
waarborgen van in de Europese Unie in de handel gebrachte kritieke grondstoffen
en producten die kritieke grondstoffen bevatten, en tegelijkertijd een hoog
niveau van milieubescherming en duurzaamheid te bieden, onder meer door de
circulariteit van die grondstoffen en producten te verbeteren.Dit wetsvoorstel is nodig omdat de verordening kritieke grondstoffen vereist
dat lidstaten een of meer centrale contactpunten oprichten of een of meer
autoriteiten aanwijzen als centraal contactpunt. In het wetsvoorstel worden de
Nederlandse autoriteiten aangewezen. Naast deze aanwijzingen voorziet het
wetsvoorstel in een sanctieregime. Het wetsvoorstel bevat verder geen
aanvullende nationale maatregelen. Notificatie van het wetsvoorstel op grond
van richtlijn 2006/123/EG1Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van
12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (PbEU 2006,
L 376). of richtlijn 2015/1535/EU2Richtlijn (EU) 2016/1535 van het Europees Parlement en de Raad van
9 september 2015 betreffende een informatieprocedure op het gebied van
technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de
informatiemaatschappij (PbEU 2015, L 241). is dus niet vereist.In hoofdstuk 2 van het algemeen deel van deze toelichting zal de verordening
kritieke grondstoffen worden toegelicht, waarna in hoofdstuk 3 wordt ingegaan
op de inhoud van dit wetsvoorstel. In hoofdstuk 4 wordt de verhouding met ander
recht uiteengezet, waarna in hoofdstuk 5 wordt stilgestaan bij
regeldrukgevolgen (van de verordening). In hoofdstuk 6 worden de uitkomsten van
de uitvoerings- en handhavingstoetsen behandeld en het gevolg dat daaraan is
gegeven. Tot slot bevat deze memorie van toelichting een artikelsgewijze
toelichting en een transponeringstabel met betrekking tot de verordening
kritieke grondstoffen.Deze memorie van toelichting wordt mede namens de Minister van Klimaat en
Groene Groei en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat – openbaar
vervoer en milieu –, uitgebracht.2DE VERORDENING KRITIEKE GRONDSTOFFEN2.1AanleidingOp 16 maart 2023 heeft de Europese Commissie een mededeling uitgebracht aan
het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité
en het Comité van de Regio’s met als titel ‘Een betrouwbare en duurzame
aanvoer van kritieke grondstoffen ter ondersteuning van de dubbele
transitie’3COM (2023) 165..In de mededeling haalt de Europese Commissie een prognoseverslag aan waarin
de toekomstige behoeften van de Europese Unie aan kritieke grondstoffen en
de mogelijke toekomstige knelpunten in de toeleveringsketen voor belangrijke
strategische technologieën en sectoren zijn beoordeeld. Het prognoseverslag
voorziet een ongekende toename van de vraag naar de belangrijkste materialen
die nodig zijn voor een succesvolle groene en digitale transitie. Zo zal
voor onshore- en offshorewindturbines de vraag naar zeldzame aardmetalen
tegen 2030 en 2050 naar verwachting met een factor 4,5 respectievelijk 5,5
toenemen, terwijl de accu’s die onze elektrische voertuigen aandrijven de
vraag naar lithium tegen 2030 naar verwachting met een factor 11 en tegen
2050 met een factor 17 zullen doen toenemen. Uit het verslag blijkt ook dat
de Europese Unie sterk afhankelijk is van een zeer beperkt aantal
leveranciers van kritieke grondstoffen voor alle strategische technologieën
in verschillende stadia van hun toeleveringsketens en voor sommige
technologieën in de hele waardeketen.Terwijl de vraag naar kritieke grondstoffen nooit groter is geweest en in
de komende tien jaar kan vertienvoudigen, is bij het aanbod ervan sprake van
toenemende geopolitieke, ecologische en sociale risico’s en uitdagingen. De
afhankelijkheid van enkele leveranciers kan leiden tot een verstoring van de
hele toeleveringsketen, met name omdat uitvoerbeperkingen en andere
handelsbeperkende maatregelen steeds vaker worden gebruikt in een context
van toenemende wereldwijde concurrentie. Leveranciers kunnen dergelijke
afhankelijkheden in hun voordeel uitbuiten en als wapen gebruiken.Om deze uitdagingen te ondervangen, bracht de Europese Commissie
tegelijkertijd met de mededeling een voorstel uit voor een verordening over
de toegang tot kritieke grondstoffen en de aanvoer daarvan4COM(2023) 160.. Op 13 november 2023 is er een politiek akkoord bereikt over het
voorstel. De verordening is op 12 december 2023 aangenomen door het Europees
Parlement en op 18 maart 2024 door de Europese Raad.2.2Inhoud verordening2.2.1Strategische en kritieke grondstoffenOm ervoor te zorgen dat de maatregelen van de verordening kritieke
grondstoffen zijn gericht op de meest relevante grondstoffen, bevat de
verordening twee lijsten: een lijst van strategische grondstoffen en een
lijst van kritieke grondstoffen. De lijst van strategische grondstoffen
bevat grondstoffen die van groot strategisch belang zijn voor de werking
van de interne markt, rekening houdend met het gebruik ervan in
strategische technologieën die de groene en digitale transities
ondersteunen of die noodzakelijk zijn in defensie- en
ruimtevaarttoepassingen (afdeling 1 van bijlage I bij de verordening
kritieke grondstoffen). De lijst van kritieke grondstoffen bevat alle
strategische grondstoffen plus andere grondstoffen die cruciaal zijn voor
de economie van de Unie in het algemeen en waarvoor een groot risico
bestaat van verstoring van de voorziening die de mededinging kan
verstoren of de interne markt kan fragmenteren (afdeling 1 van bijlage II
bij de verordening kritieke grondstoffen).Om ervoor te zorgen dat de lijsten van strategische en kritieke
grondstoffen voldoende actueel blijven, worden deze uiterlijk op 24 mei
2027 en daarna ten minste om de drie jaar geëvalueerd en zo nodig
bijgewerkt. Dit laatste gebeurt middels gedelegeerde handelingen van de
Europese Commissie. De lijst van strategische grondstoffen wordt eveneens
geëvalueerd wanneer daar door de Europese raad voor kritieke grondstoffen
om wordt verzocht (artikelen 3, tweede en derde lid, en 4, tweede en
derde lid, van de verordening kritieke grondstoffen).2.2.2Versterking van de grondstoffenwaardeketen van de UnieBenchmarksOp grond van artikel 5 van de verordening kritieke grondstoffen
moeten de Europese Commissie en de lidstaten de capaciteit in de
verschillende stadia van de strategische grondstoffenwaardeketen
versterken om bij te dragen aan het bereiken van de volgende
benchmarks met betrekking tot de capaciteit van de Europese Unie
(in uiterlijk 2030):
a)met de winningscapaciteit van de Europese Unie kunnen de
grondstoffen worden gewonnen die nodig zijn om in ten minste
10% van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen
van de Europese Unie te voorzien;
b)met de verwerkingscapaciteit van de Europese Unie kan ten
minste 40% van het jaarlijkse verbruik van strategische
grondstoffen in de Europese Unie worden geproduceerd;
c)met de recyclingcapaciteit van de Europese Unie kan ten
minste 25% van het jaarlijkse verbruik van strategische
grondstoffen in de Europese Unie worden geproduceerd en
kunnen van elke strategische grondstof steeds aanzienlijkere
hoeveelheden worden gerecycled uit afval.
Artikel 5 van de verordening verlangt eveneens dat inspanningen
worden geleverd om ervoor te zorgen dat de Europese Unie tegen 2030 in
geen enkel stadium van de verwerking afhankelijk is van één derde land
voor meer dan 65% van haar voorziening van een onverwerkte
strategische grondstof.Strategische projectenOp grond van artikel 6 van de verordening kritieke grondstoffen
kunnen projecten door de Europese Commissie worden erkend als
strategische projecten als deze de winning, verwerking of recycling
van strategische grondstoffen dan wel de productie en opschaling van
materialen die strategische grondstoffen in strategische technologieën
kunnen vervangen, willen starten of uitbreiden. Om te worden erkend
moeten projecten een betekenisvolle bijdrage leveren aan de
Unievoorzieningszekerheid van strategische grondstoffen. De projecten
moeten ook technisch haalbaar zijn, ze moeten op ecologisch en
maatschappelijk verantwoorde wijze worden uitgevoerd, en ze moeten ook
buiten de desbetreffende lidstaten voordelen opleveren, waaronder
overloopeffecten verderop in de waardeketen. Voor projecten in derde
landen die opkomende markten of ontwikkelingslanden zijn, geldt
bovendien dat zij wederzijds voordeel moeten opleveren voor de Unie en
voor het desbetreffende derde land en van toegevoegde waarde moeten
zijn voor dat land.De onvoorspelbaarheid, complexiteit en de soms buitensporig lange
duur van nationale vergunningsprocedures ondermijnen momenteel echter
de investeringszekerheid die nodig is voor de doeltreffende
ontplooiing van projecten voor strategische grondstoffen. Voor de
doeltreffende uitvoering van projecten voor strategische grondstoffen
is het van belang dat lidstaten gestroomlijnde en voorspelbare
vergunningsprocedures op strategische projecten toepassen. Artikel 10
van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt daarom dat
strategische projecten op nationaal niveau een prioritaire status
moeten krijgen om voor een snelle administratieve afhandeling van de
vergunningsprocedures te zorgen en ervoor te zorgen dat alle daarmee
verband houdende gerechtelijke procedures en
geschillenbeslechtingsprocedures met spoed, en voor zover het
nationale recht daarin voorziet met gebruik van spoedprocedures,
worden afgehandeld. Vergunningsprocedures voor een strategisch project
mogen in ieder geval niet langer duren dan de in artikel 11 van de
verordening kritieke grondstoffen opgenomen termijnen.De verordening kritieke grondstoffen tracht de vergunningsprocedures
ook eenvoudiger, efficiënter en transparanter te maken door te bepalen
dat projectontwikkelaars van projecten voor kritieke grondstoffen (let
op: het gaat hier niet enkel om projecten voor strategische
grondstoffen) terecht moeten kunnen bij een centraal contactpunt dat
verantwoordelijk is voor het faciliteren en coördineren van de gehele
vergunningsprocedure. Daartoe moeten de lidstaten een of meer
contactpunten oprichten of aanwijzen waarbij ervoor moet worden
gezorgd dat projectontwikkelaars slechts met één centraal contactpunt
in contact hoeven te treden (artikel 9 van de verordening kritieke
grondstoffen).De verordening kritieke grondstoffen tracht de uitvoering van
strategische projecten eveneens te bevorderen door de toegang tot
financiering voor strategische projecten te vereenvoudigen. Op markten
voor strategische grondstoffen is vaak sprake van instabiele prijzen,
lange aanlooptijden en een hoge mate van concentratie en
ondoorzichtigheid. Voor financiering van de sector is daarnaast een
hoge mate van specialistische kennis nodig, die bij financiële
instellingen vaak ontbreekt. In hoofdstuk 3, afdeling 4, van de
verordening kritieke grondstoffen wordt daarom bepaald dat de Europese
Commissie en lidstaten bijstand moeten bieden wat betreft de toegang
tot financiële en administratieve ondersteuning. De Europese Commissie
moet bijvoorbeeld, in voorkomend geval in samenwerking met de
lidstaten, activiteiten uitvoeren om particuliere investeringen in
strategische projecten te versnellen en aan te trekken (artikel 15 van
de verordening kritieke grondstoffen). Ook moet zij
projectontwikkelaars in staat stellen om bij een speciale subgroep van
de raad kritieke grondstoffen advies in te kunnen winnen over hoe de
financiering van projecten kan worden voltooid (artikel 16 van de
verordening kritieke grondstoffen) en ervoor zorgdragen dat een
systeem wordt opgezet om de sluiting van afnameovereenkomsten in
verband met strategische projecten te faciliteren, in overeenstemming
met de mededingingsregels (artikel 17 van de verordening kritieke
grondstoffen).Exploratieprogramma’sEen gebrek aan actuele geologische informatie over kritieke
grondstoffen in de Unie kan de ontwikkeling van winningsprojecten
ondermijnen, waardoor de inspanningen om het voorzieningsrisico te
verminderen en de werking van de interne markt te beschermen, worden
afgezwakt. Artikel 19 van de verordening kritieke grondstoffen
verlangt daarom van lidstaten dat zij nationale exploratieprogramma’s
voor de algemene exploratie van kritieke grondstoffen en de
belangrijkste mineralen waarmee zij samen worden gewonnen, opstellen.
Deze programma’s moeten maatregelen omvatten zoals geografische
inkaartbrenging, geochemische campagnes, geowetenschappelijke
onderzoeken en de herverwerking van bestaande geowetenschappelijke
gegevensverzamelingen. Het nationaal exploratieprogramma is in
Nederland door het Nederlands Materialen Observatorium (NMO)
opgesteld.5Kamerstukken II 2024/25,
32 852, nr. 374. Het NMO is ondergebracht bij de Geologische Dienst Nederland
(GDN), onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor
toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO).2.2.3Monitoring en beperking van risico’sMonitoring en stresstestsVanwege de mondiale dimensie en de complexiteit van
toeleveringsketens van kritieke grondstoffen, verlangt artikel 20 van
de verordening kritieke grondstoffen dat de Europese Commissie een
specifiek monitoringdashboard ontwikkelt om de voorzieningsrisico’s
van kritieke grondstoffen te beoordelen en ervoor te zorgen dat de
verzamelde informatie beschikbaar is voor overheidsinstanties en
particulieren, waardoor de synergiën tussen de lidstaten worden
vergroot. Om ervoor te zorgen dat de waardeketens van de Europese Unie
voldoende voorbereid zijn op mogelijke verstoringen van de voorziening
die de mededinging kunnen verstoren en de interne markt kunnen
fragmenteren, moeten stresstests worden uitgevoerd om te beoordelen
hoe kwetsbaar de toeleveringsketens van strategische grondstoffen zijn
en in hoeverre zij blootstaan aan voorzieningsrisico’s. De nationale
autoriteiten die deelnemen aan de in artikel 36, achtste lid,
onderdeel e, van de verordening kritieke grondstoffen bedoelde
permanente subgroep ondersteunen de Europese Commissie bij de
monitoring en het uitvoeren van stresstests. Deze ondersteuning
bestaat voor een belangrijk deel uit het aanleveren van relevante
informatie. Vanuit Nederland zal dit worden verzorgd door het
NMO.Informatieverplichtingen voor monitoringArtikel 21 van de verordening kritieke grondstoffen verlangt van
lidstaten dat zij belangrijke marktdeelnemers in de gehele
kritiekegrondstoffenwaardeketen identificeren en hun activiteiten
monitoren. De informatie die hiermee wordt gewonnen dient vervolgens
te worden gedeeld met de nationale bureaus voor de statistiek en
Eurostat. In Nederland zal het NMO hiervoor zorgdragen.Strategische voorradenStrategische voorraden zijn een belangrijk instrument om de gevolgen
van verstoringen van de voorziening, met name van kritieke
grondstoffen, te beperken. Desondanks bestaat er geen verplichting
voor lidstaten en ondernemingen om strategische voorraden op te bouwen
voordat de voorziening wordt verstoord. Wel verplicht artikel 22 van
de verordening kritieke grondstoffen lidstaten om informatie te
verstrekken over hun eventuele strategische voorraden. Die informatie
moet in ieder geval betrekking hebben op de omvang van de beschikbare
strategische voorraden per strategische grondstof, op geaggregeerd
niveau, de vooruitzichten voor de omvang van de strategische
voorraden, en de regels en procedures die voor die strategische
voorraden gelden. Artikel 23 van de verordening kritieke grondstoffen
verplicht de Europese Commissie vervolgens om op basis van de
verkregen informatie een voorlopige benchmark vast te stellen voor wat
als een veilige omvang van de strategische voorraden van de Europese
Unie moet worden beschouwd, daarbij rekening houdend met het totale
jaarlijkse verbruik van de desbetreffende strategische grondstoffen in
de Europese Unie. De Europese Commissie kan, rekening houdend met de
zienswijze van de raad kritieke grondstoffen, de lidstaten
niet-bindende adviezen verstrekken over de wijze waarop de
convergentie kan worden vergroot en hen aanmoedigen om strategische
voorraden aan te leggen en te vergroten.Risicoparaatheid van ondernemingenArtikel 24 van de verordening kritieke grondstoffen verlangt van
grote ondernemingen in de Europese Unie die met strategische
grondstoffen strategische technologieën vervaardigen dat zij een
risicobeoordeling uitvoeren van hun toeleveringsketens om ervoor te
zorgen dat zij voldoende voorbereid zijn op verstoringen van de
voorziening. Dit moet ervoor zorgen dat zij rekening houden met de
voorzieningsrisico’s van strategische grondstoffen en indien nodig
geschikte mitigatiestrategieën ontwikkelen om beter voorbereid te zijn
op verstoringen van de voorziening. Namens Nederland brengt het NMO
periodiek de grote ondernemingen in kaart die binnen de reikwijdte van
dit artikel vallen.Gezamenlijke aankoopVeel markten voor strategische grondstoffen zijn niet volledig
transparant en zijn geconcentreerd aan de aanbodzijde, hetgeen de
onderhandelingspositie van verkopers versterkt en de prijzen voor
kopers opdrijft. Om de prijzen voor de in de Europese Unie gevestigde
ondernemingen te helpen verlagen, verlangt artikel 25 van de
verordening kritieke grondstoffen dat de Europese Commissie een
systeem opzet waarmee de vraag van geïnteresseerde afnemers kan worden
gebundeld. Om onevenredige gevolgen voor de mededinging op de interne
markt te voorkomen moet de Europese Commissie, in overleg met de raad
kritieke grondstoffen, een beoordeling uitvoeren van het effect van
het systeem op de markt voor elke strategische grondstof die aan het
systeem wordt toegevoegd.2.2.4DuurzaamheidNationaal beleid voor circulariteitDe verordening kritieke grondstoffen verplicht lidstaten om uiterlijk
per mei 2027 maatregelen voor de circulariteit van kritieke
grondstoffen op te nemen in nationale programma’s. Deze maatregelen,
beschreven in artikel 26 van de verordening, omvatten onder andere het
verminderen van het verbruik van kritieke grondstoffen, het voorkomen
van afval, en het bevorderen van hergebruik en recycling. Tevens
moeten de beschikbaarheid en kwaliteit van recyclebare materialen
worden verbeterd. Lidstaten worden ook verplicht op verschillende
wijze kennis en innovatie te bevorderen, door onder andere de
ontwikkeling van recyclingtechnologieën en circulair ontwerp en de
opleiding van beroepsbevolking die over vaardigheden beschikt om
circulariteit van kritieke grondstoffen te bevorderen. Alle
maatregelen moeten worden vastgelegd in nationale programma’s en over
de voortgang moet worden gerapporteerd aan de Europese Commissie.In Nederland worden deze verplichtingen opgevangen en uitgevoerd
binnen de kaders van de Nationale Grondstoffenstrategie (NGS), het
Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) en het Circulair
Materialenplan (CMP).Het kabinet versterkt de leveringszekerheid van kritieke grondstoffen
via de NGS. In de NGS staan vijf handelingsperspectieven centraal: 1)
circulariteit en innovatie, 2) Europese mijnbouw en raffinage, 3)
verduurzaming internationale ketens, 4) diversificatie, en 5)
kennisopbouw en monitoring. Binnen het handelingsperspectief
'circulariteit en innovatie' wordt ingezet op een weerbare en
circulaire industrie.Bij het NPCE ligt de focus op het bevorderen van de circulaire
transitie, waarbij specifieke aandacht wordt besteed aan producten die
veel kritieke grondstoffen bevatten. Het NPCE bevat aankondigingen van
circulaire maatregelen van de Rijksoverheid om de transitie naar een
circulaire economie te realiseren. Het NPCE geeft het
maatregelenpakket over de volle breedte weer met onder andere: het
stimuleren van afvalpreventie door levensduurverlening en hergebruik
van producten, hoogwaardige recycling; het verminderen van het gebruik
en substitueren van primaire kritieke grondstoffen met financiële
stimulansen, zoals innovatiesubsidies, maatschappelijk verantwoord
inkopen (bijvoorbeeld het bevorderen van gerecycled materiaal in
producten zoals ICT en zonnepanelen); en aanbestedingseisen (zoals bij
windparken). Binnen het NPCE is ruimte voor initiatieven, zoals
Versnellingshuis Nederland Circulair en Circonnect, die ondernemers
ondersteunen bij de transitie naar een circulaire economie en bij
circulair ontwerp. Ook is in het NPCE opgenomen dat de Rijksoverheid
het opdoen van circulaire vaardigheden op het gebied van circulair
ontwerp en reparatie stimuleert in het (beroeps)onderwijs. Gezien de
reikwijdte en aard van het NPCE is dit programma geschikt om te
benutten voor de uitvoering van artikel 26, eerste lid tot en met
zesde lid. Hiermee wordt het beleid op kritieke grondstoffen
geïntegreerd in het bestaande circulaire economie beleid. Om
uitvoering te geven aan artikel 26 van de verordening wordt
leveringszekerheid opgenomen als indicator in het doelen-dashboard van
het NPCE, zodat de voortgang op de genomen maatregelen gemonitord kan
worden. Het NPCE wordt elke twee jaar herzien, wat aansluit bij de
vijfjarige evaluatietermijn van de verordening, zodat Nederland tijdig
kan rapporteren over de voortgang van de genomen maatregelen en de
effectiviteit van de circulaire aanpak.Het CMP biedt een uniform beleidskader voor het gebruik van
grondstoffen, afvalbeheer en het bevorderen van de circulaire
economie, en wordt elke zes jaar herzien, wat overeenkomt met de
evaluatietermijn van de verordening. Het CMP omvat onder andere de
nationale implementatie van afvalbeheerplannen en
afvalpreventieprogramma’s uit richtlijn 2008/98/EG.6Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking
van een aantal richtlijnen (PbEU 2008, L312) Daarnaast bevat het CMP ook een beoordelingskader voor
bevoegde gezagen voor vergunningverlening. Ter uitvoering van artikel
26 van de verordening zal vanaf 2026 elk afvalplan een paragraaf
bevatten over de aanwezigheid van kritieke materialen en de
mogelijkheden voor het terugwinnen van deze materialen. Het opnemen
van de maatregelen in het CMP is in lijn met artikel 26, tweede lid,
van de verordening.Terugwinning uit winningsafvalDe verordening kritieke grondstoffen besteedt bijzondere aandacht aan
de terugwinning van kritieke grondstoffen uit winningsafval. Artikel
27 van de verordening legt verplichtingen op aan exploitanten van
winningsafvalinstallaties (eerste tot en met derde lid) en aan
lidstaten. Exploitanten moeten economische evaluatiestudies uitvoeren
om de haalbaarheid van terugwinning van kritieke grondstoffen te
onderzoeken. In Nederland zijn er momenteel geen exploitanten die
onder de genoemde verplichting vallen. De verplichting uit de
verordening is niet gericht op toekomstige situaties, maar heeft een
eenmalig karakter. Doordat in Nederland op dit moment geen
exploitanten zijn die onder de verplichtingen van artikel 27 vallen,
voorziet dit wetsvoorstel voor deze verplichting dan ook niet in het
stellen van nadere uitvoeringsregels of de aanwijzing van een
toezichthouder.Artikel 27 regelt daarnaast ook verplichtingen ten aanzien van de
lidstaten. Lidstaten moeten een databank opzetten met gegevens over
gesloten winningsafvalinstallaties. In Nederland wordt dit opgepakt
via de landelijke mijnbouwdatabase, waarin informatie over
mijnbouwactiviteiten en vergunningen is opgenomen. Daarnaast moeten er
aanvullende evaluaties en onderzoeken worden uitgevoerd door de
lidstaat naar de mogelijkheden tot terugwinning van kritieke
grondstoffen.Er is een algemene consensus dat er kritieke grondstoffen gewonnen
kunnen worden uit verbrandingsproducten van winningsafval.7Bennet Sam Thomas, Piet Dimitriadis, Chandan Kundu, Sai
Sree Varsha Vuppaladadiyam, R.K. Singh Raman, Sankar
Bhattacharya, Extraction and separation of rare earth elements
from coal and coal fly ash: A review on fundamental
understanding and on-going engineering advancements, Journal of
Environmental Chemical Engineering, Volume 12, Issue 3, 2024,
112769, ISSN 2213-3437 Op basis van eerdere onderzoeken en de nationale context kan
worden geconcludeerd dat de mogelijkheden tot terugwinning in
Nederland echter zeer beperkt zijn. De geringe in Nederland
voorkomende mijnbouw bestaat uit zout-, aardgas-, aardoliewinning en
geothermie. Bij deze vormen van mijnbouw komt weinig tot geen
winningsafval vrij. Het water dat uit de diepe ondergrond omhoog wordt
gepompt voor geothermie kan kritieke grondstoffen bevatten. Er is
onderzocht of het in Nederland economisch rendabel is om lithium uit
dit water te halen8Lithiumwinning uit geothermie |
Kamerstuk | Rijksoverheid.nl. De concentratie van lithium in het water uit de onderzochte
geothermiebronnen is vooralsnog te laag om winning economisch haalbaar
te maken. Wat betreft steenkoolwinning, werd in de 19e en 20e eeuw
steenkool in Nederland gewonnen. Afval uit steenkoolmijnen, zijnde het
opgepompte mijnwater, mijnsteen of mijnslik, werd destijds in een
rivier geloosd (o.a. de Maas), er werd een heuvel (steenberg of
steenkoolterrils), of een vijver (slikvijver) van gemaakt.
Winningsafval dat in rivieren is geloosd is niet meer terug te
herleiden tot één locatie. Steenbergen bestaan voornamelijk uit
mijnsteen en onverbrande steenkool. Daarom wordt niet verwacht dat
hierin economisch winbare concentraties kritieke grondstoffen zitten.
De inhoud van slikvijvers bestaat uit een combinatie van
verbrandings-as en steen, waardoor de mogelijke concentraties van
kritieke grondstoffen lager zullen liggen dan bij zuivere
verbrandings-as. Daarom wordt niet verwacht dat hierin economische
winbare concentraties kritieke grondstoffen zitten. Veel slikvijvers
zijn deels opgeruimd, gesaneerd of anders ingepast in het landschap,
waardoor er geen sprake meer is van een winningsafvalinstallatie. Er
kan geconcludeerd worden dat er geen extra inspanningen verricht
hoeven te worden om te voldoen aan artikel 27 van de verordening
kritieke grondstoffen.Recycling van permanente magnetenPermanente magneten worden in de verordening kritieke grondstoffen
aangemerkt als prioritaire producten, met als doel de circulariteit
van de kritieke grondstoffen van deze producten te vergroten. Artikel
28 van de verordening verplicht producenten om permanente magneten te
voorzien van een etiket met informatie over gewicht, locatie,
chemische samenstelling, coatings, kleefmiddelen en additieven.
Daarnaast wordt vereist dat deze magneten een gegevensdrager bevatten
met een unieke productidentificatiecode. Uiterlijk op 31 december 2031
moet de Europese Commissie normen vaststellen voor een minimaal
aandeel gerecycled materiaal in permanente magneten, zoals vastgelegd
in artikel 29 van de verordening. De circulariteitseisen voor
permanente magneten in voertuigen werken ook door in de
typegoedkeuringen voor de voertuigen uit bijlage II van de
verordeningen EU/168/2013 en EU/2018/858.9Verordening (EU) nr. 168/2013 van het Europees Parlement
en de Raad van 15 januari 2013 betreffende de goedkeuring van en
het markttoezicht op twee- of driewielige voertuigen en
vierwielers (PbEU 2013, L60) en Verordening (EU) 2018/858 van
het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 betreffende de
goedkeuring van en het markttoezicht op motorvoertuigen en
aanhangwagens daarvan en systemen, onderdelen en technische
eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd, tot
wijziging van Verordeningen (EG) nr. 715/2007 en (EG)
nr. 595/2009 en tot intrekking van Richtlijn 2007/46/EG (PbEU
2018, L151). Artikelen 40 en 41 van de verordening kritieke grondstoffen
regelen deze doorwerking in de Europese typegoedkeuringen.Erkende certificeringsregelingenDe verordening kritieke grondstoffen stelt in artikel 30 eisen aan
certificeringsregelingen die de duurzaamheid van kritieke grondstoffen
beoordelen. Dergelijke regelingen, ontwikkeld door overheden,
bedrijfsverenigingen of andere belanghebbenden, kunnen door de
Europese Commissie worden erkend als zij voldoen aan specifieke
criteria. Deze criteria, beschreven in bijlage IV van de verordening,
hebben betrekking op transparantie, openheid, multi-stakeholder
governance en onafhankelijke audits. Na erkenning door de Europese
Commissie kunnen de certificeringsregelingen door marktdeelnemers
worden gebruikt als bewijs voor duurzame praktijken. De Europese
Commissie controleert de naleving van de criteria en onderhoudt een
openbaar register van erkende regelingen.MilieuvoetafdrukverklaringArtikel 31 van de verordening kritieke grondstoffen verplicht
producenten en handelaren van kritieke grondstoffen om een
milieuvoetafdrukverklaring op te stellen. Deze verklaring heeft tot
doel de transparantie te vergroten en moet informatie bevatten over
emissies, watergebruik, landgebruik en vervuiling. De Europese
Commissie zal gedelegeerde handelingen vaststellen voor de berekening
en verificatie van deze milieuvoetafdrukken. Ook wordt gewerkt met een
maximale milieudrempel om de impact van kritieke grondstoffen op het
milieu binnen aanvaardbare grenzen te houden. De
milieuvoetafdrukverklaring wordt periodiek vernieuwd, aangezien de
impact op het milieu kan variëren in tijd en plaats. Om te voorkomen
dat aandacht enkel wordt gericht op één impactgebied, worden
aanvullende milieudimensies meegenomen in de verklaring. Hiermee biedt
de verordening kritieke grondstoffen een kader om de duurzaamheid van
kritieke grondstoffen structureel te verbeteren en beter te integreren
in de interne markt.Vrij verkeer, conformiteit en markttoezicht &
harmonisatiewetgevingIn de artikelen 32 tot en met 34 van de verordening kritieke
grondstoffen worden de onderwerpen vrij verkeer, conformiteit,
markttoezicht en harmonisatiewetgeving geregeld. Artikel 32 stelt
regels over vrij verkeer van producten met permanente magneten of
kritieke grondstoffen die aan de verordening voldoen en voorwaarden
over het tentoonstellen van producten met permanente magneten die niet
aan de verordening voldoen. In artikel 33 wordt een
conformiteitsbeoordelingsprocedure voorgeschreven voor producten met
permanente magneten. Om uniforme uitvoering te bewerkstelligen, regelt
artikel 34 een bevoegdheid voor de Europese Commissie om gedelegeerde
handelingen vast te stellen over de uitwerking van een aantal
verplichtingen uit artikelen 28, 29, 31 en 33 van de verordening.2.2.5GovernanceOm de uitvoering van taken in verband met de ontwikkeling en
financiering van strategische projecten, exploratieprogramma’s,
monitoringcapaciteiten of strategische voorraden te ondersteunen en de
Europese Commissie passend te adviseren, bepaalt artikel 35 van de
verordening kritieke grondstoffen dat een Europese raad voor kritieke
grondstoffen wordt opgericht. Deze raad bestaat uit vertegenwoordigers
van de lidstaten en de Europese Commissie, en moet voorzien in de
deelname van andere partijen als waarnemers, met name het Europees
Parlement. Om de nodige deskundigheid voor de uitvoering van bepaalde
taken te ontwikkelen, moet de raad voor kritieke grondstoffen permanente
subgroepen voor financiering, draagvlak onder de bevolking, exploratie,
monitoring en strategische voorraden, alsmede voor circulariteit,
hulpbronnenefficiëntie en vervanging oprichten, die als netwerk moeten
fungeren door de relevante nationale autoriteiten bijeen te brengen en
indien nodig het bedrijfsleven, de academische wereld, het
maatschappelijk middenveld en andere relevante belanghebbenden te
raadplegen.Deelname aan de raad voor kritieke grondstoffen is voorbehouden aan de
high-level representative (HLR) of een van de vaste vervangers. Deze
vertegenwoordiger of diens vervanger dient tevens aanwezig te zijn bij de
werkzaamheden van de subgroepen. Daarnaast kan een vaste nationale expert
aan de subgroepen deelnemen. Zo is bijvoorbeeld de nationale expert
binnen de subgroep monitoring een expert van het NMO.2.2.6SlotbepalingenHet uitblijven van voortgang richting de doelstellingen en de
capaciteits- en diversificatiebenchmarks die in de verordening kritieke
grondstoffen zijn vastgelegd, zou er op kunnen wijzen dat aanvullende
maatregelen noodzakelijk zijn. Het is daarom van belang dat de Europese
Commissie toezicht houdt op de voortgang richting de doelstellingen en
benchmarks. De verplichtingen die in dit verband gelden voor de Europese
Commissie zijn neergelegd in artikel 44 van de verordening kritieke
grondstoffen. Artikel 44 van de verordening kritieke grondstoffen
verplicht de Europese Commissie onder andere om: a) uiterlijk op
24 november 2025 een verslag in te dienen met indicatieve prognoses van
het jaarlijkse verbruik van elke kritieke grondstof in 2030, 2040 en
2050, evenals indicatieve benchmarks voor de winning en verwerking per
strategische grondstof, en b) uiterlijk op 24 mei 2027 en daarna ten
minste om de drie jaar een verslag uit te brengen over de voortgang van
de Europese Unie richting de verwezenlijking van de benchmarks en de
matiging van de verwachte toename van het verbruik van kritieke
grondstoffen in de Europese Unie.Artikel 48 van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt bovendien
dat de Europese Commissie uiterlijk op 24 mei 2029 de verordening
kritieke grondstoffen in het licht van de nagestreefde doelstellingen
evalueert en hierover verslag uitbrengt aan het Europees Parlement, de
Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité.3INHOUD WETSVOORSTEL3.1InleidingEen EU-verordening werkt rechtstreeks door in de rechtsorde van de
lidstaten en lidstaten van de Europese Unie zijn verplicht om alle
maatregelen te nemen die nodig zijn voor de volledige verwezenlijking van
een verordening. Gelet op het rechtstreekse karakter maakt een verordening
automatisch deel uit van de nationale rechtsorde en is het verboden om
bepalingen ervan in het nationale recht over te nemen (het zogenaamde
overschrijfverbod). Wel kan het voor de operationalisering van een
verordening nodig zijn om bepalingen met betrekking tot procedures,
handhaving, rechtsbescherming en aanwijzing van uitvoeringsorganen op te
nemen in nationale regelgeving. Daarin voorziet dit wetsvoorstel.3.2Centraal contactpuntOm de vergunningsprocedure eenvoudiger, efficiënter en transparanter te
maken, moeten projectontwikkelaars van projecten inzake kritieke
grondstoffen terecht kunnen bij een centraal contactpunt dat
verantwoordelijk is voor het faciliteren en coördineren van de gehele
vergunningsprocedure. Daartoe moeten de lidstaten een of meer contactpunten
oprichten of aanwijzen, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat
projectontwikkelaars slechts met één centraal contactpunt in contact hoeven
te treden. Om ervoor te zorgen dat centrale contactpunten hun taken
doeltreffend uitvoeren, moeten de lidstaten hen van voldoende personeel en
middelen voorzien (artikel 9 van de verordening kritieke grondstoffen).In dit wetsvoorstel wordt de Minister van Klimaat en Groene Groei
aangewezen als het centrale contactpunt voor projecten met betrekking tot de
winning van kritieke grondstoffen. De Minister van Infrastructuur en
Waterstaat wordt aangewezen als het centrale contactpunt voor projecten met
betrekking tot de verwerking of recycling van kritieke grondstoffen. De
aanwijzing wordt geregeld in de Omgevingswet, omdat de belangrijkste
vergunningen voor projecten inzake kritieke grondstoffen in de Omgevingswet
worden geregeld. Belangrijk om op te merken is dat er geen sprake is van
verschuiving van het bevoegd gezag. De verschillende bevoegde gezagen
blijven bevoegd gezag.De daadwerkelijke uitvoering van het centraal contactpunt zal door de
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) gebeuren. RVO zal een
faciliterende en coördinerende rol vervullen bij vergunningverlening voor
projecten inzake kritieke grondstoffen. RVO vult deze rol in door
projectontwikkelaars te informeren en begeleiden bij de vergunningprocedure.
Via een website wordt informatie over o.a. termijnen, procedure, planning en
aanvraag van de vergunning beschikbaar gesteld. Via diezelfde website kunnen
projectontwikkelaars in contact komen met RVO en kan per project inzake
kritieke grondstoffen een contactpersoon worden aangewezen, die de
projectontwikkelaar de gehele vergunningprocedure begeleidt.In geval van strategische projecten wordt ook toegezien op de naleving van
de artikelen 11 en 12 van de verordening kritieke grondstoffen. RVO heeft
zicht op strategische projecten doordat deze door de Europese Commissie aan
Nederland worden gemeld. Artikel 11 bevat de maximale termijnen voor de
vergunningsprocedure voor strategische projecten. Voor strategische
projecten met betrekking tot de winning van kritieke grondstoffen geldt een
maximale termijn van 27 maanden, met een mogelijkheid tot verlenging
(maximaal zes maanden). Voor strategische projecten met betrekking tot de
verwerking of recycling van kritieke grondstoffen geldt een maximale termijn
van 15 maanden, met een mogelijkheid tot verlenging (drie maanden). Deze
maximale termijnen zullen in principe niet worden overschreden, wanneer de
termijnen uit de Omgevingswet worden gevolgd.10Zie de transponeringstabel. Daarvoor is het wel van belang dat alle aanvragen tijdig worden
ingediend. In het verlengde van de regels over vergunningverlening uit
artikel 11 bevat artikel 12 regels over de milieubeoordelingen die in dit
kader overlegd moeten worden. Als centraal contactpunt krijgt RVO de taak om
de relevante, op basis van Europese regelgeving verplichte,
milieueffectbeoordelingen die benodigd zijn voor de vergunningverlening te
coördineren. Uit artikel 12 volgen ook procedurele vereisten en termijnen
voor de uitvoering van milieubeoordelingen, welke rechtstreeks van
toepassing zijn.11Zie de transponeringstabel. RVO zal hierin zowel richting bevoegd gezag als projectontwikkelaar
een coördinerende rol vervullen. Met deze invulling wordt gekozen voor de
gecoördineerde procedure zoals omschreven in artikel 12, tweede lid, tweede
alinea.3.3Hoogst mogelijke nationale status strategische projectenArtikel 10, vierde lid, van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt
dat strategische projecten, indien het nationale recht in een dergelijke
status voorziet, de hoogst mogelijke nationale status dienen te verkrijgen.
In verband hiermee wordt in artikel 5 van dit wetsvoorstel voorgesteld om
artikel 141a, eerste lid, van de Mijnbouwwet te wijzigen. Artikel 141a,
eerste lid, benoemt projecten die van nationaal belang worden geacht en
waarbij de minister de bevoegdheid heeft om een projectbesluit vast te
stellen. In artikel 5 wordt voorgesteld om strategische projecten inzake
kritieke grondstoffen met betrekking tot de winning van delfstoffen aan
artikel 141a, eerste lid, toe te voegen.Volledigheidshalve wordt nog opgemerkt dat artikel 141a, eerste lid, van de
Mijnbouwwet bepaalt wanneer de minister in ieder geval bevoegd is een
projectbesluit vast te stellen. Artikel 5.44 van de Omgevingswet biedt
ruimte om ook in andere gevallen een projectbesluit vast te stellen. Daarbij
moeten dan wel de grenzen van artikel 2.3 van de Omgevingswet in acht worden
genomen.Artikel 5.44 van de Omgevingswet kan zo nodig ook uitkomst bieden voor
projecten met betrekking tot de verwerking of recycling van kritieke
grondstoffen. Er bestaat hiervoor namelijk geen met artikel 141a, eerste
lid, van de Mijnbouwwet vergelijkbaar artikel waaraan projecten met
betrekking tot de verwerking of recycling van kritieke grondstoffen kunnen
worden toegevoegd. Bij projecten met betrekking tot de verwerking of
recycling van kritieke grondstoffen zal het in principe ook niet gaan om
complexe projecten waarbij de projectprocedure past, waardoor het wettelijk
inregelen naar het voorbeeld van de Mijnbouwwet voor dit type projecten niet
passend is. Per geval kan gekeken worden of het bestaande artikel 5.44 van
de Omgevingswet een mogelijkheid is voor verwerking en recycling projecten,
maar in de regel zal dit niet passend zijn en ook geen versnellend effect
opleveren ten opzichte van de reguliere vergunningprocedure.3.4Rol Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk
onderzoek TNOArtikel 2 van het wetsvoorstel bepaalt dat de Nederlandse Organisatie
voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) zorgdraagt voor de
uitvoering van de artikelen 19, 20, tweede en derde lid, 21, tweede en
derde lid, en 24, eerste lid, van de verordening kritieke grondstoffen.
TNO heeft hiervoor het eerdergenoemde Nederlands Materialen Observatorium
(NMO) opgericht. Het NMO is verantwoordelijk voor:
–het opstellen van een nationaal exploratieprogramma en het
informeren hierover (artikel 19);
–het ondersteunen van de Europese Commissie bij het monitoren van
de voorzieningsrisico’s met betrekking tot kritieke grondstoffen en
het uitvoeren van stresstests (artikel 20, tweede en derde
lid);
–het identificeren en monitoren van activiteiten van belangrijke
marktdeelnemers in de gehele kritiekegrondstoffenwaardeketen en het
delen van de gewonnen informatie met de nationale bureaus voor de
Statistiek en Eurostat (artikel 21, tweede en derde lid);
–het in kaart brengen van grote ondernemingen (artikel 24, eerste
lid).
Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat TNO een onderzoeksinstelling
zonder openbaar gezag is en blijft. Informatieverzoeken in het kader van
artikel 21, tweede lid, van de verordening kritieke grondstoffen worden door
de Minister van Economische Zaken ingediend.3.5Toezicht en handhavingIn deze paragraaf wordt ingegaan op het toezicht op de naleving van de in
de verordening opgenomen verplichtingen en de sanctionering bij
niet-naleving van deze verplichtingen. Artikel 47 van de verordening bepaalt
namelijk dat lidstaten voorschriften vaststellen betreffende de sancties die
aan inbreuken op deze verordening worden verbonden, en dat zij alle nodige
maatregelen nemen om te waarborgen dat deze sancties worden toegepast. De
sancties moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.3.5.1In de verordening opgenomen verplichtingenZoals ook al naar voren gekomen in hoofdstuk 2 van deze toelichting
bevat de verordening kritieke grondstoffen diverse verplichtingen. De
verordening bevat verplichtingen op onder meer het gebied van
risicoparaatheid, rapportage over projecten en (informatie over)
duurzaamheidseisen. Onderstaand zijn deze verplichtingen overzichtelijk
opgesomd.3.5.1.1Verplichtingen op het gebied van risicoparaatheid en rapportage
over projectenArtikel 8 van de verordening kritieke grondstoffen bevat
rapportageverplichtingen voor strategische projecten. Het eerste lid
bepaalt dat de projectontwikkelaar van een strategisch project elke
twee jaar, gerekend vanaf de datum van erkenning van het project, een
verslag in moet dienen. In dit verslag gaat de projectontwikkelaar in
op: a) de voortgang bij de uitvoering van het strategisch project, b)
de redenen voor eventuele vertragingen en een plan om die vertragingen
in te halen, en c) de voortgang bij de financiering van het
strategische project. Mochten er tussentijds echter veranderingen
optreden aan het project die er mogelijk toe leiden dat een project
niet langer als strategisch kan worden aangemerkt, is het niet de
bedoeling dat deze veranderingen pas in het verslag aan de orde worden
gesteld. De Europese Commissie wenst in een dergelijk geval eerder te
worden geïnformeerd. Ditzelfde geldt wanneer er sprake is van
langdurige veranderingen in de zeggenschap over de ondernemingen die
bij het strategische project zijn betrokken (derde lid). Artikel 8
acht het ook van belang dat de plaatselijke bevolking wordt
geïnformeerd. Het vijfde lid vraagt de projectontwikkelaar om op de
website van de onderneming of een specifieke website voor het
strategische project informatie te plaatsen die relevant is voor de
plaatselijke bevolking. In ieder geval dienen de effecten en voordelen
van het strategisch project voor het milieu, de maatschappij en de
economie aan de orde te komen.Artikel 11, zevende lid, van de verordening kritieke grondstoffen
bepaalt dat de projectontwikkelaar van een strategisch project op de
hiervoor bedoelde website ook een gedetailleerd tijdschema voor de
vergunningsprocedure dient te plaatsen. Dit schema wordt opgesteld in
nauwe samenwerking met het betrokken centraal contactpunt en andere
betrokken bevoegde autoriteiten.Artikel 21, tweede lid, van de verordening kritieke grondstoffen
heeft betrekking op belangrijke marktdeelnemers. Onder belangrijke
marktdeelnemers verstaat de verordening: ‘ondernemingen in de
toeleveringsketen van kritieke grondstoffen van de Unie en
downstreamondernemingen die kritieke grondstoffen gebruiken, wier
betrouwbare werking van essentieel belang is voor de levering van
kritieke grondstoffen’. Ingevolge artikel 21, tweede lid, mogen
belangrijke marktdeelnemers weigeren bepaalde gegevens te verstrekken
aan lidstaten. Dit is echter alleen toegestaan wanneer het delen van
gegevens zou leiden tot de openbaarmaking van handels- en of
bedrijfsgeheimen. Gegevens hoeven ook niet te worden verstrekt in
geval deze niet al beschikbaar zijn. In geval belangrijke
marktdeelnemers gegevensverstrekking weigeren, dienen zij daar een
reden toe te verstrekken aan de verzoekende lidstaat.Artikel 24 van de verordening kritieke grondstoffen richt zich op
grote ondernemingen. Onder grote onderneming wordt door de verordening
verstaan: ‘een onderneming met gemiddeld meer dan 500 werknemers en
een wereldwijde netto-omzet van meer van 150 miljoen EUR in het
recentste boekjaar waarvoor jaarrekeningen zijn opgesteld’. Een
dergelijke onderneming dient ten minste om de drie jaar en voor zover
de informatie voor hem beschikbaar is, een risicobeoordeling uit te
voeren van zijn toeleveringsketen van strategische grondstoffen.
Daarbij wordt onder meer in kaart gebracht waar strategische
grondstoffen die worden gebruikt worden gewonnen, verwerkt of
gerecycled, een analyse gemaakt van de factoren die gevolgen kunnen
hebben voor de voorziening van strategische grondstoffen en een
beoordeling gemaakt van kwetsbaarheden voor verstoringen van de
voorziening (artikel 24, tweede lid). Mochten kwetsbaarheden voor
verstoringen van de voorziening aan het licht komen, verlangt de
verordening dat grote ondernemingen zich inspannen om die
kwetsbaarheden te beperken, door onder meer de mogelijkheid te
beoordelen om hun toeleveringsketen van grondstoffen te diversifiëren
of de strategische grondstoffen te vervangen (artikel 24, vierde
lid).3.5.1.2Verplichtingen inzake duurzaamheidIn de artikelen 28 en 29 van de verordening kritieke grondstoffen
worden verplichtingen gesteld over recyclebaarheid en toepassing van
recyclaat in permanente magneten. In deze artikelen worden
verplichtingen opgelegd aan natuurlijke of rechtspersonen die
apparaten voor beeldvorming door middel van magnetische resonantie
(MRI-apparaten), windenergiegeneratoren, industriële robots,
motorvoertuigen, lichte vervoermiddelen, koelgeneratoren,
warmtepompen, elektrische motoren (ook als elektrische motoren in
andere producten zijn geïntegreerd), automatische wasmachines,
droogtrommels, magnetronovens, stofzuigers of vaatwassers in de handel
brengen. Met ingang van 24 mei 2029 wordt dit uitgebreid naar
motorvoertuigen, en lichte vervoermiddelen van categorie L waarvoor
typegoedkeuring is verleend (artikel 28, tiende lid, van de
verordening kritieke grondstoffen). Voor de natuurlijke of
rechtspersonen die deze producten in de handel brengen, gelden op
basis van artikel 28 verplichtingen over de recyclebaarheid van
permanente magneten. Op de producten met permanente magneten moet een
onuitwisbaar etiket worden aangebracht (eerste lid). Twee jaar na de
inwerkingtreding van de uitvoeringshandeling van de Europese Commissie
over het etiket (uiterlijk 24 november 2028) moet op of in de
producten een gegevensdrager aanwezig zijn. Artikel 28, derde tot en
met zevende lid, bevatten de verplichtingen met de eisen waaraan de
gegevensdrager moet voldoen.Artikel 29 van de verordening kritieke grondstoffen bevat
verplichtingen over het aandeel recyclaat in permanente magneten. Op
basis van het eerste lid moet voor producten met in totaal meer dan
0,2 kg permanente magneten het teruggewonnen aandeel neodymium,
dysprosium, praseodymium, terbium, boor, samarium, nikkel en kobalt
dat is toegepast in permanente magneten openbaar worden gemaakt.
Daarnaast moet de informatie ook beschikbaar zijn voor klanten die de
producten kopen (vijfde lid). Uit de gedelegeerde handelingen die de
Europese Commissie op basis van artikel 29, tweede en derde lid,
vaststelt, volgen de exacte verplichtingen over het minimum aandeel
recyclaat dat moet worden toegepast en de berekening en verificatie
hiervan.Artikel 31, zesde lid, van de verordening kritieke grondstoffen
verplicht natuurlijke of rechtspersonen die kritieke grondstoffen in
de handel brengen een milieuvoetafdrukverklaring beschikbaar te
stellen. De verordening regelt daarnaast welke informatie de
milieuvoetafdrukverklaring moet bevatten (zevende lid), verplicht
openbaarmaking op een website (tiende lid) en vereist toegang tot de
milieuvoetafdrukverklaring voor klanten (elfde lid).Uit artikel 32, tweede lid, van de verordening kritieke grondstoffen
volgt dat lidstaten niet mogen belemmeren dat op handelsbeurzen,
tentoonstellingen of bij demonstraties of soortgelijke evenementen
producten worden getoond die niet aan de verordening voldoen. Hierbij
geldt wel de voorwaarde dat op een zichtbaar bord is vermeld dat die
producten niet aan de verordening kritieke grondstoffen voldoen en de
producten niet op de markt mogen worden gebracht zolang niet wordt
voldaan aan de verordening.Artikel 33, eerste lid, van de verordening kritieke grondstoffen
verplicht de natuurlijke of rechtspersonen uit artikel 28 en 29 van de
verordening om de toepasselijke conformiteitsbeoordelingsprocedure te
volgen, waarmee wordt aangetoond dat aan de verplichtingen uit de
verordening wordt voldaan. Als aan de vereisten wordt voldaan moet een
EU-conformiteitsverklaring worden opgesteld en de CE-markering worden
aangebracht. Voor de producten die onder artikel 28 van de verordening
kritieke grondstoffen vallen wordt de conformiteitsbeoordeling
uitgevoerd volgens een van de in bijlage IV bij Richtlijn 2009/125/EG
beschreven procedure.12Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een
kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp
voor energiegerelateerde producten (PbEU 2009, L 285). Als de producten ook onder artikel 29 van de verordening
vallen, moet de procedure voor berekening en verificatie uit artikel
29, tweede lid, van de verordening worden gevolgd. De procedurele
vereisten van de conformiteitsbeoordeling volgen uit artikel 33,
tweede lid, van de verordening.3.5.2Toezicht en handhaving op de in de verordening opgenomen
verplichtingen3.5.2.1Toezicht en handhaving op de verplichtingen op het gebied van
risicoparaatheid en rapportage over projectenArtikel 3 van het wetsvoorstel bepaalt dat de Minister van
Economische Zaken ambtenaren zal aanwijzen die worden belast met het
toezicht op de naleving van de in paragraaf 3.5.1.1 besproken
verplichtingen op het gebied van risicoparaatheid en rapportage over
projecten (artikelen 8, eerste, derde en vijfde lid, 11, zevende lid,
21, tweede lid en 24, tweede en vierde lid, van de verordening
kritieke grondstoffen). Dit zullen de ambtenaren van de afdeling
Toezicht Economische Veiligheid van de directie Toezicht Economische
Veiligheid en Eigenaarsadvisering van het Ministerie van Economische
Zaken worden.13De afdeling Toezicht Economische Veiligheid staat ook
bekend als het Bureau Toetsing Investeringen. Dit is een voor de hand liggende keuze, gezien de aansluiting
met hun huidige focus op economische veiligheid en geopolitiek.
Tegelijkertijd zorgt het voor een duidelijke splitsing tussen het
grondstoffenbeleid (ondergebracht bij de verantwoordelijke
beleidsdirectie binnen het Directoraat-Generaal Bedrijfsleven en
Innovatie) en het toezicht. Bij de uitoefening van het toezicht kunnen
de ambtenaren van de afdeling Toezicht Economische Veiligheid gebruik
maken van de toezichthoudende bevoegdheden uit de Algemene wet
bestuursrecht (hierna ook: Awb) (artikelen 5:15 tot en met 5:20), maar
zij zullen ook sterk afhankelijk zijn van signalen die ze ontvangen.
Tekortkomingen in de naleving van de verplichtingen uit de artikelen
8, eerste, derde en vijfde lid, en 11, zevende lid, zullen
bijvoorbeeld veelal pas aan het licht komen na signalen van het
centraal contactpunt of andere bevoegde autoriteiten.
Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de ambtenaren van de afdeling
Toezicht Economische Veiligheid geen toezicht uitoefenen op het
centraal contactpunt of andere bevoegde autoriteiten.Om ervoor te zorgen dat bij een geconstateerde inbreuk kan worden
gesanctioneerd, wordt in artikel 4 van het wetsvoorstel voorgesteld om
de Minister van Economische Zaken de bevoegdheid toe te kennen tot
oplegging van een last onder dwangsom. De last onder dwangsom wordt
het meest passend geacht, omdat hiermee kan worden bewerkstelligd dat
alsnog aan verplichtingen wordt voldaan. Voor het bepalen van de
hoogte van de dwangsom is geen wettelijke standaard vastgelegd. Van
belang is dat de hoogte van de dwangsom evenredig is en voldoende
afschrikkend voor zowel de overtreder (speciale preventie) als andere
potentiële overtreders (generale preventie). Deze doelstelling is ook
neergelegd in artikel 5:32b, derde lid, van de Awb. Met de bevoegdheid
tot oplegging van een last onder dwangsom dient terughoudend te worden
omgegaan. Zij mag slechts worden ingezet wanneer er sprake is van een
onmiskenbare inbreuk. Een last onder dwangsom voor niet naleving van
de verplichting uit artikel 24, tweede lid, van de verordening
kritieke grondstoffen kan bijvoorbeeld slechts worden opgelegd wanneer
een grote onderneming in zijn geheel weigert een risicobeoordeling uit
te voeren.3.5.2.2Toezicht en handhaving op verplichtingen inzake
duurzaamheidToezicht en bestuursrechtelijke handhavingVoor de verplichtingen uit de artikelen 28, 29, 31, 32 tweede lid,
en 33 van de verordening inzake duurzaamheid wordt aangesloten bij
het regime van het toezicht en de bestuursrechtelijke handhaving
dat geregeld is in de Wet milieubeheer (hierna ook: Wm), de
Omgevingswet en de Awb.Op grond van het Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke
leefomgeving worden de ambtenaren van de Inspectie Leefomgeving en
Transport (hierna ook: ILT) belast met het toezicht op de naleving
van de in artikel 18.1a, eerste lid, van de Wm genoemde
regelgeving. Het Besluit aanwijzing toezichthouders fysieke
leefomgeving zal net als artikel 18.1a, eerste lid van de Wm worden
aangepast, zodat de ILT de aangewezen toezichthouder is voor de
artikelen over duurzaamheid uit de verordening kritieke
grondstoffen. In artikel 18.1a, eerste lid, van de Wm wordt bepaald
dat onder andere artikel 18.6 van de Omgevingswet van
overeenkomstige toepassing is met betrekking tot toezicht. De ILT
beschikt hierdoor bij uitoefening van het toezicht over de
bevoegdheden van de artikelen 5:15 tot en met 5:20 van de Awb.De bestuursrechtelijke handhaving is belegd bij de Minister van
Infrastructuur en Waterstaat op grond van artikel 18.2b van de Wm.
Dit wetsvoorstel voorziet in de benodigde aanpassing van artikel
18.2b van de Wm. Op grond van het Organisatie- en mandaatbesluit
Infrastructuur en Waterstaat 2023 is de ILT aangewezen om in
mandaat uitvoering te geven aan de bestuursrechtelijke
handhavingstaak van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat.
Uit artikel 18.1a van de Wm in samenhang met artikel 18.4 van de
Omgevingswet volgt dat de minister in het kader van de
bestuursrechtelijke handhaving bevoegd is tot oplegging van een
last onder bestuursdwang. Uit artikel 5:32 van de Awb volgt dat een
bestuursorgaan dat bevoegd is om een last onder bestuursdwang op te
leggen tevens bevoegd is om een last onder dwangsom op te
leggen.Met dit wetsvoorstel (artikel 7) worden de relevante bepalingen in
de Wm aangepast om toezicht en bestuursrechtelijke handhaving voor
de verplichtingen inzake duurzaamheid te regelen. In de
artikelsgewijze toelichting wordt dit nader toegelicht.Strafrechtelijke handhavingUit artikel 47 van de verordening volgt dat sancties doeltreffend,
evenredig en afschrikkend moeten zijn. Om hierin te kunnen voorzien
wordt naast bestuursrechtelijke handhaving voor de verplichtingen
inzake duurzaamheid ook strafrechtelijke handhaving mogelijk
gemaakt. Strafrechtelijke handhaving wordt mogelijk voor
overtreding van bepaalde artikelleden uit de artikelen 28, 29, 31
en 33 van de verordening kritieke grondstoffen. Dit past binnen het
regime van de Wet op de economische delicten (hierna ook: WED),
waarbij milieudelicten strafbaar worden gesteld als economische
delicten.Bij milieudelicten kan onomkeerbare schade aan het milieu
optreden. Hierdoor is een afschrikkende sanctie noodzakelijk gezien
het niet mogelijk is om te herstellen. De artikelen uit de
verordening kritieke grondstoffen bevatten informatieverplichtingen
en ontwerpeisen van producten met permanente mageneten. In geval
van overtreding is de schade niet in alle gevallen meer te
herstellen of kan dit grote gevolgen hebben voor het milieu. Voor
deze artikelen wordt daarom zowel strafrechtelijke handhaving als
bestuursrechtelijke handhaving mogelijk gemaakt, zodat de handhaver
het strafrecht kan toepassen (enkel) in gevallen waar het
bestuursrecht niet in evenredige, doeltreffende en afschrikkende
handhaving kan voorzien. Het strafrecht blijft immers een ultimum
remedium.Met het oog op het legaliteitsbeginsel worden eisen gesteld aan de
duidelijkheid van strafbaarstelling van overtredingen onder de
WED.14Zie aanwijzing 5.47, tweede lid, van de Aanwijzingen
voor de regelgeving Hiertoe worden in de Wm in een verbodsbepaling verwijzingen
naar de relevante artikelen uit de verordening kritieke
grondstoffen opgenomen om de strafbaarstelling van overtreding van
verplichtingen op grond van die artikelen als economisch delict te
expliciteren. In de artikelsgewijze toelichting bij artikel 7,
onderdeel B, wordt de strafbaarstelling nader toegelicht. Bij de
artikelsgewijze toelichting over de wijziging van de WED wordt
daarnaast de plaatsing in verschillende strafcategorieën
onderbouwd.Markttoezichtverordening15Verordening (EU) 2019/1020 van het
Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende
markttoezicht en conformiteit van producten en tot wijziging van
Richtlijn 2004/42/EG en de Verordeningen (EG) nr. 765/2008 en
(EU) nr. 305/2011 (PbEU 2019, L 169).In artikel 43 van de verordening kritieke grondstoffen worden de
artikelen 28, 29 en 31 van die verordening toegevoegd aan bijlage I
bij de markttoezichtverordening. Dat betekent volgens artikel 2
markttoezichtverordening dat de verordening markttoezicht van
toepassing is op producten die onder de artikelen 28, 29 en 31 van
de verordening kritieke grondstoffen vallen. Dit houdt in dat de
markttoezichtautoriteit, uitgerust met de bevoegdheden die hem
volgens artikel 14 markttoezichtverordening door de lidstaten
moeten worden toegekend, de conformiteit van de producten
controleert en de nodige maatregelen neemt als de producten niet
aan de vereisten in het kader van de verordening kritieke
grondstoffen voldoen. In Nederland is artikel 14
markttoezichtverordening uitgevoerd via de regelgeving die voorziet
in bestuursrechtelijke handhaving. De Minister van Infrastructuur
en Waterstaat wordt voor de producten die onder de artikelen 28, 29
en 31 van de verordening kritieke grondstoffen vallen, in artikel
18.2b, tweede lid, onderdeel f, Wm aangewezen als bevoegd gezag
voor de bestuursrechtelijke handhaving. Daarmee heeft Nederland
uitvoering gegeven dat de markttoezichtautoriteit m.b.t. producten
die onder de artikelen 28, 29 en 31 van de verordening kritieke
grondstoffen vallen (onder de noemer van bestuursrechtelijke
handhaving) markttoezicht kan uitoefenen dat voldoet aan de
vereisten van art. 14 markttoezichtverordening.Daarnaast bevatten de artikelen 4, 5 en 7 markttoezichtverordening
ook verplichtingen m.b.t. producten die onder de artikelen 28, 29
en 31 van de verordening kritieke grondstoffen vallen. In artikel
9.4a.3 is een verbod opgenomen op overtreding van genoemde
bepalingen van de verordening markttoezicht. Dat verbod valt onder
artikel 18.2b, eerste lid, onder a, Wm. Dat betekent dat de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat bevoegd gezag is voor de
bestuursrechtelijke handhaving en (onder de noemer van
bestuursrechtelijke handhaving) markttoezicht kan uitoefenen.In de praktijk is de ILT namens de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat met de bestuursrechtelijke handhaving belast. Ambtenaren
van de ILT zullen worden aangewezen als toezichthouder, door een
daartoe strekkende wijziging van artikel 9 van het Besluit
aanwijzing toezichthouders fysieke leefomgeving.Europese typegoedkeuring voertuigenZoals omschreven in paragraaf 2.2.4 werken de circulariteitseisen
voor permanente magneten ook door in de Europese typegoedkeuringen
uit bijlage II van verordeningen EU/168/2013 en EU/2018/858.16Verordening (EU) nr. 168/2013 van het Europees
Parlement en de Raad van 15 januari 2013 betreffende de
goedkeuring van en het markttoezicht op twee- of driewielige
voertuigen en vierwielers (PbEU 2013, L60) en Verordening
(EU) 2018/858 van het Europees Parlement en de Raad van
30 mei 2018 betreffende de goedkeuring van en het
markttoezicht op motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en
systemen, onderdelen en technische eenheden die voor
dergelijke voertuigen zijn bestemd, tot wijziging van
Verordeningen (EG) nr. 715/2007 en (EG) nr. 595/2009 en tot
intrekking van Richtlijn 2007/46/EG (PbEU 2018,
L151). In Nederland is de Dienst Wegverkeer (hierna ook: RDW)
belast met Europese typegoedkeuringen op grond van artikel 4b van
de Wegenverkeerwet 1994. De circulariteitseisen voor permanente
magneten worden meegenomen in de beoordeling door de RDW naar
aanleiding van de wijzigingen uit artikel 40 en 41 van de
verordening kritieke grondstoffen. Doordat dit slechts een beperkte
toevoeging in het verlengde van reeds bestaande verplichtingen
betreft, is de verwachte impact voor de RDW zeer beperkt. De RDW
heeft enkel een rol met betrekking tot artikel 40 en 41.4VERHOUDING TOT ANDER RECHT4.1Nederlands recht4.1.1Wet open overheidOp grond van artikel 4.1, eerste lid, van de Wet open overheid (hierna
ook: Woo) kan eenieder verzoeken om publieke informatie die is neergelegd
in documenten die bij een bestuursorgaan berusten. Een document is een
schriftelijk stuk of ander geheel van vastgelegde gegevens, bijvoorbeeld
brieven, e-mails, foto’s, video’s, sms- en Whatsapp-berichten. Het stuk
moet opgemaakt of ontvangen zijn door het bestuursorgaan en verband
houden met de publieke taak (beleid en bedrijfsvoering) van het
bestuursorgaan. Documenten die in het kader van de verordening kritieke
grondstoffen worden opgemaakt of ontvangen kunnen voorwerp zijn van een
verzoek om informatie. Artikel 46, tweede lid, van de verordening
kritieke grondstoffen bepaalt dat de lidstaten en de Europese Commissie
de bescherming dienen te waarborgen van de bij de toepassing van de
verordening verzamelde vertrouwelijke informatie. Tegelijkertijd wordt in
diezelfde bepaling aangegeven dat dit moet geschieden in overeenstemming
met het Unierecht en het toepasselijke nationale recht. Het gevolg
hiervan is dat weliswaar de vertrouwelijkheid in acht moet worden
genomen, maar dat de Woo in principe wel van toepassing is nu de
verordening zelf niets bepaald over de openbaarmaking van informatie. Van
openbaarmaking kan slechts worden afgeweken indien daarvoor een grond
aanwezig is als bedoeld in artikel 5.1 of 5.2 van de Woo. Ook wanneer
informatie in Nederland wordt gerubriceerd overeenkomstig het Besluit
voorschrift informatiebeveiliging rijksdienst bijzondere informatie
2025(VIRBI 2025), kan de verstrekking van informatie gevraagd op grond
van de Woo niet zonder meer worden geweigerd. Bij een verzoek tot
openbaarmaking zal de rubricering opnieuw worden beoordeeld en slechts in
stand blijven indien de belangen onder de weigeringsgronden van de Woo
vallen.4.1.2Wet bescherming staatsgeheimen en Besluit voorschrift
informatiebeveiliging rijksdienst bijzondere informatie 2025Het wetsvoorstel laat de Wet bescherming staatsgeheimen en het VIRBI
2025 onverlet. Het al dan niet rubriceren of derubriceren van informatie
die bij de Rijksdienst (alle organisatieonderdelen waarvoor de
ministeriële verantwoordelijkheid geldt) ligt in het kader van de
uitvoering van de verordening kritieke grondstoffen, zal plaatsvinden in
overeenstemming met het VIRBI 2025. Daarbij geldt wel dat voor zover de
verordening en de toepasselijke Europese kaders inzake de omgang van
gerubriceerde informatie afwijkende regels en procedures kennen, deze
voorrang hebben op het VIRBI 2025 (zie artikel 2, derde lid, artikel 5,
tweede lid, onderdeel a, en artikel 7, tweede lid, van het VIRBI
2025).4.2Europees recht4.2.1Verordening (EG) nr. 1049/2001Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van
30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het
Europees Parlement, de Raad en de Commissie (PbEG 2001, L 145) (hierna
ook: Eurowob) is van toepassing op alle bij een instelling berustende
documenten, dat wil zeggen alle documenten die door de instelling zijn
opgesteld of ontvangen en zich in haar bezit bevinden (zie artikel 2,
derde lid, Eurowob). Dit betekent dat niet alleen documenten die zijn
opgesteld door de instellingen onder de reikwijdte van de Eurowob vallen,
maar ook alle documenten die door de instellingen zijn ontvangen.17Arrest HvJEU van 18 december 2007, C-64/05 P,
Zweden/Commissie. Door wie een document is opgesteld of met welk doel, is voor de
werkingssfeer van de Eurowob niet van belang.18Arrest HvJEU van 18 juli 2017, C-213/15 P,
Commissie/Breyer. De op grond van de verordening kritieke grondstoffen door de
lidstaten toegezonden informatie ligt (tevens) bij de Europese Commissie.
Op grond van artikel 2, derde lid, van de Eurowob vallen deze documenten
– die zich in het bezit van de Europese Commissie bevinden – onder de
reikwijdte van de Eurowob. Op grond van de Eurowob kan het openbaar maken
van gevraagde informatie worden geweigerd op de gronden die de Eurowob
kent. Tevens bepaalt artikel 4, vijfde lid, van de Eurowob dat indien een
instelling om openbaarmaking van documenten afkomstig van een lidstaat
wordt gevraagd, de lidstaat de instelling kan verzoeken dit document niet
zonder zijn voorafgaande toestemming openbaar te maken. De lidstaat dient
dan geconsulteerd te worden, maar het besluit blijft aan de instelling
voorbehouden. Deze voorwaarde gaat dan ook niet zover dat dit een
vetorecht geeft aan de lidstaat om de instelling te dwingen niet te
openbaren. De lidstaat moet motiveren waarom in een concreet geval
openbaarmaking moet worden geweigerd, gebaseerd op de weigeringsgronden
van de Eurowob.19Arrest HvJEU van 21 juni 2012, C-135/11P, IFAW/Commissie,
overwegingen 57–60. In artikel 9 van de Eurowob is bepaald dat gerubriceerde
documenten aan een bijzondere behandeling worden onderworpen. Uit de
jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie blijkt
echter dat wanneer een document gerubriceerd is, ook dan een van de
weigeringsgronden van de Eurowob van toepassing moet zijn om de
openbaarmaking te weigeren.20Arrest HvJEU van 28 november 2013, C-576/12 P,
Jurasˇinovic´/Raad, overweging 46. Ook indien sprake is van gerubriceerde documenten moet een van de
weigeringsgronden dus van toepassing zijn om openbaarmaking te mogen
weigeren.4.2.2Europese kaders inzake behandeling van gerubriceerde
informatieArtikel 46, tweede lid, van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt
dat de lidstaten en de Europese Commissie de bescherming waarborgen van
de bij de toepassing van de verordening verzamelde vertrouwelijke
informatie overeenkomstig het Unierecht en het toepasselijke nationale
recht. Voor zover het gaat om gerubriceerde informatie is in artikel 46,
derde lid, van de verordening kritieke grondstoffen expliciet bepaald dat
de lidstaten en de Europese Commissie ervoor zorg zullen dragen dat op
grond van de verordening verstrekte of uitgewisselde gerubriceerde
informatie geen lagere rubriceringsgraad krijgt of gederubriceerd wordt
zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opsteller. De
rubricering en behandeling van gerubriceerde informatie door de Europese
Commissie zal plaatsvinden in overeenstemming met het Besluit (EU,
Euratom) 2015/443 van de Commissie van 13 maart 2015 betreffende
veiligheid binnen de Commissie en het Besluit (EU, Euratom) 2015/444 van
de Commissie van 13 maart 2015 betreffende de veiligheidsvoorschriften
voor de bescherming van gerubriceerde EU-informatie. De
gegevensuitwisseling van gerubriceerde informatie tussen de lidstaten
overeenkomstig de verordening geschiedt in overeenstemming met de
Overeenkomst tussen de lidstaten van de Europese Unie, in het kader van
de Raad bijeen, betreffende de bescherming van in het belang van de
Europese Unie uitgewisselde gerubriceerde informatie.21Overeenkomst tussen de lidstaten van de Europese Unie, in het
kader van de Raad bijeen, betreffende de bescherming van in het
belang van de Europese Unie uitgewisselde gerubriceerde informatie
(Trb. 2011, 148).4.3Internationaal rechtVerdrag van Aarhus en Verdrag van EspooArtikel 14, eerste lid, van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt
dat de verordening kritieke grondstoffen de verplichtingen uit hoofde van
het Verdrag betreffende toegang tot informatie, inspraak in
besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden
(Trb. 1998, 289)(hierna ook: verdrag
van Aarhus) en het Verdrag inzake milieu-effectrapportage in
grensoverschrijdend verband (Trb. 1991, 104)
(hierna ook: Espoo-verdrag) en het daarbij behorende protocol inzake de
strategische milieueffectbeoordeling (hierna ook: SEA-protocol) onverlet
laat. Nederland heeft voor de naleving van het verdrag van Aarhus de
EU-regelgeving geïmplementeerd die dient ter uitvoering van dit
verdrag.22Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad
van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van
bepaalde openbare en particuliere projecten (PbEU 2012, L 26),
Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van
28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot
milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de
Raad (PbEG 2003, L 41) en Richtlijn 2003/35/EG van het Europees
parlement en de Raad van 26 mei 2003 tot voorziening in inspraak
van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en
programma’s betreffende het milieu en, met betrekking tot inspraak
van het publiek en toegang tot de rechter, tot wijziging van de
Richtlijnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de Raad (PbEU2003,
L156). Dit is gebeurd in onder andere de Awb, de Wm en de Woo. De
bepalingen uit deze wetten blijven gelden. Het Espoo-verdrag en het
bijhorende SEA-protocol zijn uitgevoerd in de Omgevingswet, de Awb en het
Omgevingsbesluit.23Zie voor transponeringstabel omzetting Verdrag van Espoo en
SEA-Protocol de nota van toelichting bij het omgevingsbesluit
(Stb.2018, nr. 290). Ook deze bepalingen blijven hun geldigheid behouden.5GEVOLGEN5.1InleidingHet wetsvoorstel heeft geen directe financiële gevolgen voor het
bedrijfsleven. Dit in tegenstelling tot de verordening kritieke
grondstoffen. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de uit de verordening
kritieke grondstoffen voortvloeiende regeldruk. Dit enkel ter informering
van het bedrijfsleven. De uit de verordening kritieke grondstoffen
voortvloeiende regeldruk is immers een gegeven.De verordening kritieke grondstoffen richt zich op het deel van het
bedrijfsleven dat zich focust op de winning, verwerking, recycling en/of
substitutie van kritieke of strategische grondstoffen. Hierbij gaat het om
zowel het MKB als grote ondernemingen. Daarnaast focust de verordening
kritieke grondstoffen op grote ondernemingen die strategische grondstoffen
gebruiken voor de productie van batterijen voor energieopslag en elektrische
mobiliteit, uitrusting met betrekking tot de productie en het gebruik van
waterstof, uitrusting met betrekking tot de opwekking van hernieuwbare
energie, luchtvaartuigen, tractiemotoren, warmtepompen, uitrusting met
betrekking tot de overdracht en opslag van gegevens, mobiele elektronische
apparaten, uitrusting met betrekking tot additieve productie en uitrusting
met betrekking tot robotica, drones, raketwerpers, satellieten of
geavanceerde chips. Deze specifieke focus zorgt ervoor dat de reikwijdte van
de verordening kritieke grondstoffen is afgebakend. Als gevolg van deze
afgebakende reikwijdte zijn onderstaande inschattingen van de
regeldrukeffecten realistisch. De regeldrukkosten zijn in kaart gebracht
voor die onderdelen van de verordening kritieke grondstoffen die betrekking
hebben op het bedrijfsleven. Voor het inschatten van de kosten van
verschillende beroepsgroepen is de verdeling in beroepsgroepen en
uurtarieven zoals beschreven in het handboek Meting Regeldrukkosten
gehanteerd.24De beroepsgroepen bestaan uit: leidinggevenden en managers
(uurtarief van € 77,–), hoogopgeleide medewerkers (uurtarief van
€ 54,–), administratief personeel (uurtarief van € 39,–), technici en
ander middelbaar opgeleid personeel (uurtarief van € 33,–),
laaggeschoold en ongeschoold personeel (uurtarief van
€ 23,–)5.2Regeldruk voor het bedrijfslevenArtikel 7 van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt dat
projectontwikkelaars bij de Europese Commissie een aanvraag kunnen indienen
om een project inzake grondstoffen als strategisch project te erkennen.
Projectontwikkelaars zullen een inspanning moeten leveren om deze aanvraag
voor te bereiden. De Europese Commissie verwacht bij een aanvraag onder
andere: voldoende relevante documenten en bewijsmaterialen, een
classificatie van het project volgens de kaderclassificatie voor hulpbronnen
van de Verenigde Naties, een tijdschema voor de uitvoering van het project,
een plan om draagvlak onder lokale bevolking te creëren, een
ondernemingsplan en tot slot een plan ter verbetering van de milieusituatie
van projecten die gevolgen hebben voor inheemse volkeren. Dit laatste geldt
alleen voor projecten in derde landen. Het kost tijd om deze informatie bij
elkaar te verzamelen en op de juiste manier in te vullen via de
aanmeldingswebsite van de Europese Commissie. Afhankelijk van de grootte van
het bedrijf (start up/scale up of grote onderneming) wordt ingeschat dat dit
ongeveer 40 tot 250 uur kost. Deze informatie is verkregen door een uitvraag
bij bedrijven. Dit werk kan worden gedaan door een combinatie van
hoogopgeleide medewerkers, leidinggevenden en managers. Voor één bedrijf
resulteert dit in regeldrukkosten met een bandbreedte tussen ongeveer 2000
en 20.000 euro. Er is geen limiet aan het aantal strategische projecten dat
er kan zijn. Gebaseerd op het aantal aanmeldingen in 2024 is de verwachting
is dat er tussen de 0 en 5 strategische projecten per jaar kunnen zijn.De erkenning van een project als strategisch project gaat gepaard met
bepaalde rapportage- en informatieverplichtingen (artikel 8 van de
verordening kritieke grondstoffen). Een projectontwikkelaar dient vanaf het
moment van erkenning van een project als strategisch project elke twee jaar
een verslag in bij de Europese Commissie over de voortgang van de uitvoering
van het strategische project, met name wat betreft de vergunningsprocedure,
en de voortgang van de financiering van het strategische project. De
inschatting is dat dit ongeveer 80 uur kost. Deze schatting is gebaseerd op
tijdinvesteringen voor andere EU-verplichtingen, zoals non-financial
reporting, die meestal tussen de 60 en 100 uur in beslag nemen. Dit werk kan
gedaan worden door een combinatie van administratief personeel en
hoogopgeleide medewerkers. Dit resulteert in regeldrukkosten van ongeveer
3.000 à 4.500 euro per erkend strategisch project per twee jaar.
Tegelijkertijd brengt de erkenning van een project als strategisch project
de verplichting met zich mee dat een website moet worden opgezet met
informatie die relevant is voor de plaatselijke bevolking. De inschatting is
dat dit ongeveer 40 tot 160 uur kost. Dit resulteert in eenmalige
regeldrukkosten van ongeveer 1.500 à 8.500 euro per erkend strategisch
project.Op grond van artikel 24 van de verordening kritieke grondstoffen dienen
lidstaten uiterlijk op 24 mei 2025 en binnen twaalf maanden na elke
bijwerking van de lijst van strategische grondstoffen grote ondernemingen in
kaart te brengen die op hun grondgebied actief zijn en strategische
grondstoffen gebruiken. De geïdentificeerde grote ondernemingen dienen ten
minste om de drie jaar een risicobeoordeling van hun toeleveringsketen uit
te voeren. Als onderdeel van die risicobeoordeling, brengen dergelijke grote
ondernemingen de oorsprong van hun strategische grondstoffen in kaart,
analyseren ze de factoren die van invloed zouden kunnen zijn op hun
voorziening, en beoordelen ze hun kwetsbaarheden voor verstoringen. Als
kwetsbaarheden worden ontdekt, leveren die ondernemingen inspanningen om
kwetsbaarheden te beperken. Risicobeoordelingen vereisen een systematische
aanpak, waaronder het verzamelen van gegevens over toeleveringsketens, het
analyseren van risico’s en het opstellen van een rapport met aanbevelingen.
Voor ondernemingen met eenvoudige ketens en een beperkt aantal strategische
grondstoffen zullen de kosten relatief laag zijn, terwijl ondernemingen met
complexe, internationale ketens substantieel meer tijd en middelen nodig
hebben. Daarbij komt dat de inzet van externe consultants noodzakelijk kan
zijn wanneer onvoldoende interne expertise beschikbaar is. Op basis van
ervaring met vergelijkbare verplichtingen op het gebied van due diligence, onder meer in het kader van
internationale grondstoffenregelgeving, wordt voor dergelijke
risicobeoordelingen bij ondernemingen met complexe ketens een tijdsbesteding
van ongeveer 200 tot 400 uur ingeschat. Dit betreft onder meer de
verzameling en analyse van gegevens, interne afstemming, beoordeling van
risico’s en het opstellen van een rapportage. Bij enkel interne inzet
waarbij wordt uitgegaan van een uurtarief van 77 euro leidt dit tot kosten
die kunnen oplopen tot ongeveer € 15.000 à € 30.000 per beoordeling. Hoewel
er geen volledige gegevens beschikbaar zijn over de aard en structuur van de
supply chains van het Nederlandse bedrijfsleven wordt op basis van een best
effort inschatting uitgegaan van ongeveer 10 grote ondernemingen in
Nederland die onder deze verplichting vallen. Met een gemiddelde
kostenschatting va € 15.000 tot € 30.000 per onderneming komt de totale
kostenraming voor de uitvoering van de risicobeoordelingen in Nederland
daarmee uit op ongeveer € 150.000 tot € 300.000 per drie jaar. Deze raming
dient als indicatief te worden beschouwd en is onderhevig aan onzekerheden,
onder meer vanwege verschillen in ketenstructuur, het missen van
bedrijfsspecifieke kennis, sectorspecifieke omstandigheden en de mate waarin
ondernemingen beschikken over interne risicobeoordelingscapaciteit. Een deel
van de grote ondernemingen zal dit soort risicobeoordelingen al uitvoeren
omdat het in hun eigen belang is. Voor deze ‘voorlopers’ is er geen sprake
van extra regeldruk.Artikel 28 van de verordening kritieke grondstoffen richt zich op de
recyclebaarheid van permanente magneten en gaat gepaard met lichte
regeldruk. Op grond van het artikel ontstaat de verplichting voor
natuurlijke personen en rechtspersonen om op een bepaalde producten die zij
in de handel brengen, een etiket aan te brengen. Het gaat om de volgende
producten: apparaten gebruikt voor beeldvorming via magnetische resonantie
(MRI-apparaten), windenergiegeneratoren, industriële robots,
motorvoertuigen, lichte vervoermiddelen, koelgeneratoren, warmtepompen,
elektrische motoren (ook als elektrische motoren in andere producten zijn
geïntegreerd), automatische wasmachines, droogtrommels, magnetronovens,
stofzuigers of vaatwassers. Op het etiket moet worden aangegeven of het
product permanente magneten bevat en zo ja, of deze magneten tot een van de
volgende soorten behoren: neodymium-ijzer-boor, samarium-kobalt,
aluminium-nikkel-kobalt of ferriet. Aangezien van deze uitputtende lijst aan
producten doorgaans al bekend is of er permanente magneten in aanwezig zijn
– anders mogen zij niet op de markt worden gebracht – wordt de inspanning
voor de etikettering beperkt geacht. Indien een product standaard al een
etiket bevat, is de additionele regeldruk in feite nihil. De Europese
Commissie zal het format van het etiket vaststellen, waardoor er geen
ontwerpkosten zijn. Het aanbrengen van het etiket kan worden meegenomen in
het verpakkingsproces. Op basis van het Handboek Regeldrukkosten wordt
geschat dat het aanbrengen van een etiket gemiddeld 3 minuten kost. Bij een
uurtarief va € 40 (MBO-niveau, all-in; dit is inclusief werkgeverslasten en
overhead) komt dit neer op circa € 2,00 per product. Bij 50 producten
bedragen de etiketteringskosten daarmee ongeveer € 100 per bedrijf. Dit
betreft uitsluitend de fysieke handeling van het aanbrengen van het etiket.
Deze kosten kunnen verder worden beperkt indien de etikettering
geautomatiseerd of geïntegreerd wordt in bestaande processen. Op basis van
bureau-onderzoek en KvK- en sectordata wordt ingeschat dat het om ongeveer
tussen de 300 en 850 bedrijven gaat die deze producten in de handel brengen
in Nederland. De uiteindelijke regeldruk is afhankelijk van het aantal
betrokken producten per bedrijf en de mate waarin etikettering handmatig of
geautomatiseerd verloopt, wat kan leiden tot grote verschillen in de
uiteindelijke kosten per bedrijf.Twee jaar nadat de Europese Commissie heeft vastgesteld hoe de etiketten
vormgegeven zullen worden, moeten de natuurlijke personen en rechtspersonen
die de eerdergenoemde producten op de markt brengen, waarborgen dat het
product een gegevensdrager, ofwel streepjescode, bevat. Het voldoen aan de
gestelde vereisten, zal meer tijd en kosten vragen van het bedrijfsleven.
Hoewel een streepjescode gratis gemaakt kan worden, moet er wel toegang
worden geboden tot bepaalde informatie. Het verzamelen en samenvoegen van
deze informatie zal naar verwachting 2 uur per product kosten. Dit werk kan
gedaan worden door een administratief medewerker. Het is moeilijk in te
schatten hoeveel producten een bedrijf op de markt brengt. Dit kan er één
zijn of tientallen. Dit resulteert in regeldrukkosten uiteenlopend van
ongeveer 100 euro voor één product tot ongeveer 4.000 euro voor 50
producten. Naargelang er meer producten op de markt worden gebracht, zullen
de regeldrukkosten stijgen.De natuurlijke personen en rechtspersonen als bedoeld in artikel 28, eerste
lid,25Het gaat om elke natuurlijke of rechtspersoon die apparaten voor
beeldvorming door middel van magnetische resonantie (MRI-apparaten),
windenergiegeneratoren, industriële robots, motorvoertuigen, lichte
vervoermiddelen, koelgeneratoren, warmtepompen, elektrische motoren
(ook als elektrische motoren in andere producten zijn geïntegreerd),
automatische wasmachines, droogtrommels, magnetronovens, stofzuigers
of vaatwassers in de handel brengt. moeten per de in het eerste lid van artikel 29 genoemde datum
(24 mei 2027), informatie openbaar maken op een vrij toegankelijke website
over het gehalte aan gerecycled materiaal in permanente magneten. Hiervoor
zullen de natuurlijke personen en rechtspersonen zich moeten vergewissen van
deze informatie bij hun leveranciers. Er wordt ingeschat dat dit ongeveer 2
uur kost. Het ontwikkelen van een pagina met informatie over gerecycled
materiaal vraagt tijd voor het verzamelen van data, het schrijven van
teksten, en het publiceren op een bestaande of nieuwe website. Er wordt
ingeschat dat dit ongeveer 40 tot 160 uur voor de initiële opzet duurt en
ongeveer 5 uur per update. Periodieke updates zijn relatief eenvoudig,
aangezien de basisstructuur van de website al aanwezig is. Dit werk kan
uitgevoerd worden door een administratief medewerker. Dit resulteert in
regeldrukkosten met een bandbreedte van ongeveer tussen de 1.600 en 6.300
euro. Afhankelijk van daadwerkelijk bestede aantal uren zou het meer of
minder kunnen zijn. Daarnaast verbiedt de verordening het niet om deze
informatie op een reeds bestaande site te plaatsen, wat de kosten flink kan
drukken.Artikel 31 van de verordening kritieke grondstoffen geeft de Europese
Commissie de mogelijkheid om regels op te stellen voor de berekening en
verificatie van de milieuvoetafdruk van een specifieke kritieke grondstof
als blijkt dat, na verschillende relevante milieueffectcategorieën in
aanmerking te hebben genomen, de Commissie concludeert dat een kritieke
grondstof een significante milieuvoetafdruk heeft en dat de verplichting om
de milieuvoetafdruk van die kritieke grondstof te verklaren daarom
noodzakelijk en evenredig is om bij te dragen aan de klimaat- en
milieudoelstellingen van de Europese Unie door de voorziening van kritieke
grondstoffen met een kleinere milieuvoetafdruk te faciliteren. Indien voor
een specifieke kritieke grondstof milieuvoetafdrukverklaring-regels worden
opgesteld moeten natuurlijke of rechtspersonen die kritieke grondstoffen,
met inbegrip van verwerkte en gerecycled grondstoffen, in de handel brengen
waarvoor de Commissie regels voor de berekening en verificatie heeft
vastgesteld, een milieuvoetafdrukverklaring beschikbaar stellen. Het
opstellen van een milieuvoetafdrukverklaring gaat gepaard met regeldruk. Het
is niet te kwantificeren met hoeveel regeldruk dit mogelijk gepaard gaat,
omdat de regels voor de berekening en verificatie van de
milieuvoetafdrukverklaring nog niet bestaan.6UITVOERINGHet wetsvoorstel is op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid getoetst door de
afdeling Toezicht Economische Veiligheid, en door de ILT tevens op
fraudebestendigheid. Hieronder worden ingegaan op de uitkomsten van deze
toetsen en op de verwerking daarvan in het wetsvoorstel en de memorie van
toelichting. Daarnaast is het wetsvoorstel en de memorie van toelichting
afgestemd met de RDW en het Openbaar Ministerie. Gezien de beperkte impact op
de uitvoering is in overleg met deze organisaties afgezien van een officiële
uitvoeringstoets.6.1Uitvoerbaarheids-, handhaafbaarheids- en
fraudebestendigheidstoetsen6.1.1Uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets TEVBij brief (23 juli 2025) heeft de afdeling Toezicht Economische
Veiligheid aangegeven het wetsvoorstel uitvoerbaar te achten, maar
vraagtekens te hebben bij de handhaafbaarheid. De door de verordening van
ondernemingen verlangde informatie dient bijvoorbeeld bij anderen (onder
andere de Europese Commissie en het centraal contactpunt) te worden
aangeleverd. Dat heeft gevolgen voor de handhaving door de ambtenaren van
de afdeling Toezicht Economische Veiligheid. Zij zullen sterk afhankelijk
zijn van deze anderen. Dat wordt in de memorie van toelichting nu ook
benoemd. Tegelijkertijd merkte de afdeling Toezicht Economische
Veiligheid in haar brief op dat de artikelen 8, 11, 21 en 24 van de
verordening kritieke grondstoffen ook deels tot autoriteiten zijn
gericht. In de memorie van toelichting is verduidelijkt dat het niet de
bedoeling is dat de afdeling Toezicht Economische Veiligheid toezicht
houdt op deze autoriteiten. Tot slot is aan de memorie van toelichting
toegevoegd dat slechts in uitzonderlijke gevallen tot sanctionering kan
worden overgegaan. Dit wordt veroorzaakt door de aard van de
bepalingen.6.1.2Handhaafbaarheids-, uitvoerbaarheids- en fraudebestendigheidstoets
ILTDe ILT heeft in de brief van 30 september 2025 de resultaten van de
handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en fraudebestendigheid-toets gedeeld.
De ILT geeft aan dat het toezicht op de verordening kritieke grondstoffen
voor een groot gedeelte als een nieuw aspect kan worden toegevoegd binnen
het regulier producttoezicht. Het toezicht op basis van de verordening
kritieke grondstoffen kan, voor zover het toezicht op de producten al bij
de ILT belegd is, worden gecombineerd met het regulier toezicht op deze
producten. De productgroepen MRI-apparaten, windturbines, industriële
robots en een deel van de lichte vervoersmiddelen zijn niet belegd bij de
ILT. De ILT geeft aan op deze productgroepen slechts reactief te kunnen
handhaven op basis van signalering door de specialistische
toezichthouders. Hierover zal de ILT toezichtafspraken maken met andere
toezichthouders.De ILT beoordeelt de artikelen als handhaafbaar en fraudebestendig. Bij
de uitvoerbaarheid maakt de ILT een voorbehoud, omdat op een aantal
punten de verplichtingen nog nader moeten worden ingevuld door
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen van de Europese Commissie
(artikelen 28 en 29). De verplichtingen op artikel 28 (Recyclebaarheid
van permanente magneten) en 29 (Gehalte aan gerecycled materiaal in
permanente magneten) (respectievelijk) zullen uiterlijk 24 november 2026
en 24 mei 2027 vast worden gesteld. Tot die tijd zal de ILT reactief
toezicht uitoefenen. Nadat de openstaande wetgevingshandelingen zijn
vastgesteld, zal met de ILT in gesprek worden gegaan om de benodigde
capaciteit en middelen voor toezicht en handhaving opnieuw te beoordelen.
Hoewel de ILT de artikelen handhaafbaar en fraudebestendig acht, zijn er
wel een aantal risico’s gesignaleerd. Wat betreft de fraudebestendigheid
wordt gewezen op het risico dat ILT geen inzicht en invloed heeft op de
betrouwbaarheid van certificaten en conformiteitsdocumenten. Het systeem
van zelfcertificering en conformiteit is vastgelegd in de verordening. In
overleg met ILT en andere betrokken partijen zal worden verkend welke
mogelijkheden er zijn om dit risico op zorgvuldige wijze te
mitigeren.In de HUF-toets merkt de ILT op dat het voor toezicht en handhaving
noodzakelijk is dat de Minister van Infrastructuur en Waterstaat wordt
aangewezen als markttoezichtautoriteit in de zin van de
markttoezichtverordening. Zoals in paragraaf 3.5.2 is toegelicht is zijn
de vereisten die in artikel 14 markttoezichtverordening aan het
markttoezicht en de bevoegdheden van de markttoezichtautoriteit zijn
gesteld, in Nederland uitvoering gegeven via de regeling van de
bestuursrechtelijke handhaving, waarvoor in het geval van producten die
onder de artikelen 28, 29 of 31 van de verordening kritieke grondstoffen
vallen, in artikel 18.2b, eerste lid, onderdeel f, Wet milieubeheer de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat is aangewezen als bevoegd
gezag. De ILT treedt hierbij op namens de minister. Dit betekent dat de
bevoegdheid van de ILT om toezicht te houden en te handhaven op zodanige
wijze is geregeld dat is voldaan aan de vereisten die de
markttoezichtverordening daaraan stelt. In geval van non-conformiteit van
producten die onder de artikelen 28, 29 of 31 van de verordening kritieke
grondstoffen vallen, kan de ILT optreden zonder dat aanvullende
regelgeving in dit wetsvoorstel nodig is.Tot slot zijn nog een aantal opmerkingen van de ILT van technisch
juridische aard over de definities en reikwijdte overgenomen, die hebben
geleid tot aanpassing van het artikel tot wijziging van de Wm en van de
memorie van toelichting.6.2Financiële gevolgen6.2.1Financiële gevolgen TEVIn de eerder genoemde brief heeft de afdeling Toezicht Economische
Veiligheid aangegeven het wetsvoorstel uitvoerbaar te achten binnen hun
bestaande bezetting. Er is geen noodzaak voor extra fte’s, aldus de
afdeling Toezicht Economische Veiligheid.6.2.2Financiële gevolgen ILTDe uitvoering van het toezicht en de handhaving op de
etiketteringsverplichtingen voor permanente magneten brengt voor de ILT
aanvullende werkzaamheden met zich mee. Het betreft controles op de
aanwezigheid van een etiket waarin de locatie, het gewicht en de
samenstelling van de zeldzame aardmetalen (neodymium-ijzer-boor,
samarium-kobalt, aluminium-nikkel-kobalt of ferriet) in de magneet zijn
vermeld. Daarnaast zal de ILT in de toekomst toezien op de naleving van
door de Europese Commissie vast te stellen verplichtingen inzake het
minimumgehalte gerecyclede content in permanente magneten en de
verklaring omtrent de milieuvoetafdruk van kritieke grondstoffen.In de door de ILT uitgebrachte brief is aangegeven dat een deel van deze
taken kan worden geïntegreerd in de reeds bestaande
handhavingsactiviteiten. Hiervoor zijn derhalve vooralsnog geen extra
fte’s benodigd. Voor het specifieke toezicht op permanente magneten acht
de ILT de inzet van twee fte noodzakelijk, hetgeen neerkomt op een
jaarlijkse kostenraming van circa € 228.000 tot € 255.000. Deze inzet
ziet op deskundigheidsopbouw, juridische ondersteuning en reactief
toezicht naar aanleiding van signalen van andere toezichthouders en
lidstaten.Afhankelijk van de nadere uitvoeringshandelingen van de Europese
Commissie met betrekking tot de milieuvoetafdrukverklaring en het
minimumaandeel gerecyclede content in permanente magneten, kan dit bedrag
in overleg met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat nog worden
aangepast.6.2.3Financiële gevolgen RVOZoals eerder vermeld wordt de uitvoering van het centraal contactpunt
belegd bij RVO. RVO richt hiervoor een centraal contactpunt in voor de
Net Zero Industry Act (NZIA) en de verordening kritieke grondstoffen. De
NZIA kent een vergelijkbaar centraal contactpunt met grotendeels dezelfde
taken als beschreven in paragraaf 3.2 van deze toelichting. Omwille van
doelmatigheid is gekozen voor één gecombineerd centraal contactpunt voor
beide verordeningen. In de kosteninschatting voor 2026 is uitgegaan van
zes initiatieven (drie strategische projecten met kritieke grondstoffen
en drie strategische projecten met nettonul-technologieën). Voor deze
werkzaamheden is in 2026 een totale inzet van 5.808 uur voorzien. Op
basis van de voor 2026 vastgestelde RVO-tarieven bedragen de
uitvoeringskosten voor beide verordeningen gezamenlijk € 795.797, waarvan
€ 715.010 aan loonkosten en € 80.787 aan Directe Uitvoeringsgebonden
Kosten (DUK)-kosten. Deze kosteninschatting heeft uitsluitend betrekking
op 2026. Voor latere jaren kan de inzet worden bijgesteld op basis van
opgedane ervaringen.IIARTIKELENArtikel 2Artikel 2 van het wetsvoorstel bepaalt dat de Nederlandse Organisatie voor
toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) zorgdraagt voor de uitvoering
van de artikelen 19, 20, tweede en derde lid, 21, tweede en derde lid, en 24,
eerste lid, van de verordening kritieke grondstoffen. Zie voor de uitgebreide
toelichting paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze toelichting.Artikelen 3 en 4Zoals besproken in paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze toelichting
bevat de verordening kritieke grondstoffen verplichtingen voor
projectontwikkelaars (artikelen 8, eerste, derde en vijfde lid, en 11, zevende
lid), belangrijke marktdeelnemers (artikel 21, tweede lid) en grote
ondernemingen (artikel 24, tweede en vierde lid). Op grond van het voorgestelde
artikel 3 wijst de Minister van Economische Zaken de ambtenaren aan die zijn
belast met het toezicht op deze verplichtingen. Dit zullen de ambtenaren zijn
van de afdeling Toezicht Economische Veiligheid.Tegen door de ambtenaren van de afdeling Toezicht Economische Veiligheid
geconstateerde overtredingen kan handhavend worden opgetreden door de Minister
van Economische Zaken. Het voorgestelde artikel 4 geeft de Minister van
Economische Zaken de bevoegdheid tot oplegging van een last onder dwangsom bij
overtreding van een van de in het voorgestelde artikel 3 genoemde bepalingen.
Zie voor de uitgebreide toelichting paragraaf 3.5 van het algemeen deel van
deze toelichting.Artikel 5 Wijziging MijnbouwwetArtikel 10 van de verordening kritieke grondstoffen bepaalt dat strategische
projecten op nationaal niveau een prioritaire status moeten krijgen om voor een
snelle administratieve afhandeling te zorgen en ervoor te zorgen dat alle
daarmee verband houdende gerechtelijke procedures en
geschillenbeslechtingsprocedures met spoed worden behandeld. In dat verband
wordt voorgesteld om artikel 141a, eerste lid, van de Mijnbouwwet te wijzigen.
Artikel 141a, eerste lid, van de Mijnbouwwet merkt een viertal projecten aan
als werken met een nationaal belang waarvoor een projectbesluit als bedoeld in
afdeling 5.2 van de Omgevingswet wordt vastgesteld. Voorgesteld wordt om
strategische projecten inzake kritieke grondstoffen met betrekking tot de
winning van delfstoffen eveneens aan te merken als werken van nationaal belang
waarvoor een projectbesluit als bedoeld in afdeling 5.2 wordt vastgesteld. Zie
voor de uitgebreide toelichting paragraaf 3.3 van het algemeen deel van deze
toelichting.Artikel 6 Wijziging OmgevingswetArtikel 9, eerste lid, van de verordening kritieke grondstoffen verplicht
lidstaten één of meer contactpunten op te richten of aan te wijzen. In dat
verband wordt voorgesteld om in de Omgevingswet een bepaling op te nemen waarin
de Ministers van Klimaat en Groene Groei en Infrastructuur en Waterstraat als
centraal contactpunt worden aangewezen. De belangrijkste vergunningen voor
projecten inzake kritieke grondstoffen worden namelijk in de Omgevingswet
geregeld. Voorts wordt met een wijziging van de Omgevingswet aangesloten bij
het wetsvoorstel tot wijziging van de Omgevingswet, Algemene wet bestuursrecht
en de Wet windenergie op zee ter implementatie van onderdelen van de met
Richtlijn 2023/2413 gewijzigde richtlijn hernieuwbare energie (REDIII,
vergunnen). Ook in dit wetsvoorstel is ervoor gekozen om de aanwijzing van een
contactpunt in de Omgevingswet op te nemen.26Kamerstukken II, 2025/26, 36 872,
nr. 2 (Getracht is de aanwijzingen zoveel mogelijk op elkaar
af te stemmen, rekening houdend met het feit dat het ene wetsvoorstel de
implementatie van een richtlijn betreft, terwijl het andere wetsvoorstel
de uitvoering van een verordening betreft). Zie voor de uitgebreide toelichting paragraaf 3.2 van het algemeen deel
van deze toelichting.Artikel 7 Wijziging Wet milieubeheerDe uitvoering van hoofdstuk 5 van de verordening kritieke grondstoffen met de
artikelen inzake duurzaamheid en circulariteit worden uitgevoerd in de Wet
milieubeheer. De verplichtingen uit dit hoofdstuk passen binnen het kader van
milieubescherming dat de Wet milieubeheer beoogd te bieden. Voor de uitvoering
van de verordening kritieke grondstoffen wordt voorgesteld een nieuwe titel
9.4a toe te voegen in de Wm. Hieronder worden de voorgestelde aanpassingen van
de Wm per onderdeel toegelicht.AIn artikel 1.1, eerste lid, van de Wm wordt het begrip ‘EU-verordening
kritieke grondstoffen’ met bijbehorende omschrijving ingevoegd, zodat in de
Wm en de daarop berustende bepalingen niet telkens de naam van de
verordening voluit hoeft te worden uitgeschreven. Dit komt de leesbaarheid
ten goede.BIn hoofdstuk 9 van de Wm over stoffen en produkten wordt een nieuwe titel
9.4a ingevoegd waarin de uitvoering van de verordening kritieke grondstoffen
wordt geregeld.Artikel 9.4a.1In het voorgestelde artikel 9.4a.1 is één begrip gedefinieerd dat in
artikel 9.4a3 gebruikt wordt voor de uitvoering van de
markttoezichtverordening. Het gaat om de definitie van het begrip ‘in de
handel brengen’. Dit Europeesrechtelijke begrip wordt in beide
verordeningen hetzelfde gedefinieerd. Er is gekozen om te verwijzen naar
de definitie van ‘in de handel brengen’ uit de verordening kritieke
grondstoffen, omdat voor toepassing van de marktoezichtverordening wordt
gekeken naar de specifiekere regelgeving.27Artikel 2, eerste lid, Markttoezichtverordening.Voor de andere relevante begrippen is in artikel 9.4a.3 zelf verwezen
naar de definities uit de markttoezichtverordening. Voor de aanvullende
uitvoering van de samenwerkingsverplichting van artikel 7 van de
markttoezichtverordening zijn de begrippen ‘marktdeelnemer’ en ‘aanbieder
van diensten van de informatiemaatschappij’ relevant en voor de
aanvullende uitvoering van de verplichtingen uit de artikelen 4 en 5 van
de markttoezichtverordening zijn ook de begrippen
‘fulfilmentdienstverlener’ en ‘gemachtigde’ relevant. Omdat die begrippen
maar één keer gebruikt worden, is bij die begrippen in de artikelleden
zelf naar de definitie in de markttoezichtverordening verwezen.Artikel 9.4a.2Artikel 9.4a.2 bevat een voorgesteld verbod om handelingen te verrichten
of na te laten in strijd met voorschriften van de verordening kritieke
grondstoffen of een daarop gebaseerde gedelegeerde handeling of
uitvoeringshandeling. Dit artikel voorziet daarmee in een nationale
verbodsbepaling voor overtreding van de in de verordening opgenomen
rechtstreeks werkende verplichtingen. In paragrafen 2.2.4 (inhoud
verordening) en 3.5.1.2 (verplichtingen inzake duurzaamheid) van het
algemeen deel van de toelichting is gespecificeerd wat deze artikelen
regelen en jegens wie deze verplichting geldt.Deze bepaling is noodzakelijk voor het operationaliseren van de
handhaving (zie paragraaf 3.6.2 algemeen deel van de memorie van
toelichting). Artikel 9.4a.2 is bedoeld als nationale verbodsbepaling
waarmee de handhaafbare bepalingen van de EU-regelgeving worden
geëxpliciteerd en op basis waarvan de strafbaarstelling in de WED kan
worden geregeld. De voorgestelde verbodsbepaling artikel 9.4a.3 wordt
opgenomen in de WED (zie artikel 9 van het wetsvoorstel), waarmee
overtreding van dit artikel strafbaar wordt gesteld als economisch
delict.Artikel 9.4a.3Dit artikel strekt tot uitvoering van de markttoezichtverordening. De
markttoezichtverordening is van toepassing op de producten waarvoor de
artikelen 28, 29 en 31 van de verordening kritieke grondstoffen vereisten
bevatten, waardoor aanvullende verplichtingen uit de
markttoezichtverordening gelden. Dit volgt uit artikel 43 van de
verordening kritieke grondstoffen. Hierdoor gelden ook de aanvullende
verplichtingen (bijvoorbeeld de samenwerkingsverplichting) en
bevoegdheden (voor de toezichthouder) van de
markttoezichtverordening.Het voorgestelde artikel 9.4a.3 voorziet in de strafbaarstelling van
overtreding van de verplichtingen uit artikelen 4, 5 en 7 van de
markttoezichtverordening in relatie tot artikel 28, 29 of 31 van de
verordening kritieke grondstoffen. De markttoezichtverordening beoogt het
toezicht op en de handhaving van de normconformiteit van een groot deel
van de producten, waarvoor Europese productregelgeving geldt, te
versterken en legt marktdeelnemers (zoals fabrikanten, importeurs,
distributeurs) en aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij
aanvullende verplichtingen op (zie memorie van toelichting bij de
uitvoeringswet).28Kamerstukken II 2021/22, 36 093, nr. 3, p.
7–9. Zo ook voor producten waarvoor vereisten zijn vastgesteld in de
artikelen 28, 29 of 31 van de EU-verordening kritieke grondstoffen.Artikel 9.4a.4Dit voorgestelde artikel is noodzakelijk voor de uitvoering en
handhaving van artikel 32, tweede lid van de verordening kritieke
grondstoffen. Die bepaling is gericht tot de lidstaten en houdt in dat
zij niet mogen verhinderen dat op handelsbeurzen, tentoonstellingen,
demonstraties en vergelijkbare evenementen producten worden getoond die
niet voldoen aan de verordening. Voorwaarde voor het mogen tonen van een
dergelijk product is dat duidelijk op een zichtbaar bord is vermeld dat
het getoonde product niet aan de verordening voldoet en het product niet
op de markt wordt aangeboden voordat het in overeenstemming is gebracht
met de verordening. Die voorwaarde is echter niet opgenomen in een
bepaling die is gericht tot degene die het product op de beurs
tentoonstelt. Zonder dergelijke bepaling kunnen onduidelijke situaties
ontstaan voor bezoekers van de beurs, die in het product zijn
geïnteresseerd en wellicht een order zouden willen plaatsen om het
product aan te kopen, doordat zij niet in de gaten hebben dat het een
product betreft dat niet aan de vereisten van de verordening kritieke
grondstoffen voldoet en dat zij niet op de gemeenschappelijke markt mogen
verhandelen of gebruiken. In de praktijk willen producenten dergelijke
producten soms toch op beurzen in de EU tentoonstellen om te laten zien
welke producten zij aan het ontwikkelen zijn of elders op de wereldmarkt
aanbieden. Het is daarom nuttig om de verordening op dit punt aan te
vullen met een bepaling die voor toezichthouders een duidelijke grondslag
biedt om in te grijpen wanneer zich op een beurs een situatie voordoet
waarin een product dat niet aan de eisen van de verordening voldoet wordt
tentoongesteld zonder dat dit voor de bezoekers van de beurs duidelijk is
gemaakt. De bestuursrechtelijke handhaving van titel 9.4a, en dus deze
bepaling, is geregeld in artikel 18.1a, eerste lid, onderdeel a, van de
Wm, de strafrechtelijke handhaving loopt via artikel 1a, onderdeel 2°,
van de WED.Artikel 9.4a.5Het voorgestelde artikel 9.4a.5 biedt de grondslag om bij algemene
maatregel van bestuur of ministeriële regeling de nodige regels vast te
stellen ter uitvoering van de verordening kritieke grondstoffen of de
daarop gebaseerde gedelegeerde of uitvoeringshandelingen. De voornaamste
reden voor het opnemen van deze grondslag is om de mogelijkheid te
creëren om regels te stellen nodig zijn voor de uitvoering van
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen die de Europese Commissie nog moet
vaststellen ten aanzien van de artikelen 26, 28, 29 en 31. Daarnaast
volgt uit artikel 26 ook de verplichting om allerlei nationale
maatregelen op te nemen in nationale programma’s. Met deze
delegatiebepaling kan ook worden voorzien in de daadwerkelijke uitvoering
daarvan. Bij het stellen van regels op grond van de delegatiebepaling
wordt rekening gehouden met het niveau van regulering conform de
Aanwijzingen voor de regelgeving.CDit onderdeel voorziet erin dat toezicht en bestuursrechtelijke handhaving
van bepalingen in de verordening kritieke grondstoffen rechtstreeks mogelijk
wordt. In paragraaf 3.6.2 van het algemeen deel van de memorie van
toelichting wordt toezicht en bestuursrechtelijke handhaving voor de
maatregelen inzake duurzaamheid toegelicht. Dit wordt mogelijk gemaakt door
(artikelen 28, 29, 31 en 33 van) deze verordening toe te voegen als
onderdeel f van de opsomming van EU-verordeningen in artikel 18,1a, eerste
lid, Wm. Artikel 18.1a, eerste lid, van de Wm verklaart een aantal
bepalingen uit de Omgevingswet van overeenkomstige toepassing, waarmee de in
die artikelen opgenomen toezichts- en handhavingsbevoegdheden ook in dit
kader van toepassing worden.DIn artikel 18.2b, eerste lid, van de Wm is bepaald dat de
bestuursrechtelijke handhaving van onder andere de daarin opgesomde
EU-verordeningen is opgedragen aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat. In paragraaf 3.6.2 van het algemeen deel van de memorie van
toelichting is de bestuursrechtelijke handhaving voor de maatregelen inzake
duurzaamheid toegelicht. Aan de opsommingen van EU-verordeningen in het
eerste lid wordt de verordening kritieke grondstoffen toegevoegd om hier
uitvoering aan te geven.EIn de artikelen 18.20 tot en met 18.22 van de Wm zijn de
markttoezichtbevoegdheden opgenomen, die voor de uitvoering van de
markttoezichtverordening aan de (markt-)toezichthouder toegekend. Om ervoor
te zorgen dat de (markt-)toezichthouder deze bevoegdheden ook heeft voor de
producten waarvoor vereisten zijn vastgesteld in de artikelen 28, 29 of 31
van de EU-verordening kritieke grondstoffen, is artikel 18.20 van de Wm
aangepast.Artikel 8 Wijziging Wet op de economische delictenMet deze bepaling wordt de WED gewijzigd. Overtredingen van milieuregelgeving
(milieudelicten) worden strafbaar gesteld door de desbetreffende wettelijke
bepalingen te vermelden in artikel 1a WED.29Aanwijzing 5.47, Aanwijzingen voor de regelgeving. Uit artikel 2 van de WED volgt dat economische delicten uit artikel 1a,
onderdelen 1° en 2°, misdrijven zijn, wanneer zij opzettelijk zijn begaan.
Wanneer het delict geen misdrijf is, betreft het een overtreding. Het
onderscheid tussen misdrijven en overtredingen heeft gevolgen voor de hoogte
van de straf, die volgt uit artikel 6 van de WED.Naast het onderscheid tussen overtredingen en misdrijven kent de WED binnen
artikel 1a ook verschillende zwaartecategorieën van sancties, al naar gelang
van de ernst van het strafbare feit. In artikel 1a, onder 1°, worden opgenomen
delicten die een directe aantasting opleveren van het milieu, dan wel daarvoor
een ernstige en rechtstreekse bedreiging vormen. In de regel worden onder 1°
niet opgenomen de minder ernstige milieudelicten, die voornamelijk betrekking
hebben op het niet nakomen van administratieve verplichtingen.30Dit volgt uit aanwijzing 5.47 van de Aanwijzingen voor de
regelgeving.Overtreding van artikel 29, derde lid, van de kritieke grondstoffen
verordening en de daarop gebaseerde gedelegeerde handeling, levert een directe
aantasting op van het milieu, waardoor deze is geplaatst in de zwaarste
strafcategorie in artikel 1a onder 1° van de WED. Deze verplichting betreft het
toepassen van een minimum aandeel recyclaat van kritieke materialen in
permanente magneten. Met uitvoering van deze verplicht is een zekere
milieu-impact beoogd voor toepassingen met kritieke grondstoffen. Niet-nakoming
levert daarom direct negatief effect op voor het milieu.Uit artikel 6 van de WED volgen voor economische delicten uit artikel 1a,
onder 1° de volgende strafmaxima:
–Wanneer sprake is van een misdrijf: met gevangenisstraf van ten
hoogste zes jaren, taakstraf of geldboete van de vijfde
categorie;
–Wanneer sprake is van een overtreding: met hechtenis van ten hoogste
een jaar, taakstraf of geldboete van de vierde categorie.
Voor alle andere verplichtingen uit de verordening kritieke grondstoffen is
gekozen om deze onder te brengen in de lichtere strafcategorie in artikel 1a,
onder 3° van de WED. Hiervoor is gekozen, omdat overtreding van de betreffende
bepaling uit de verordening niet een directe aantasting opleveren van het
milieu, maar voornamelijk zien op het nakomen van administratieve
verplichtingen. Dit is conform aanwijzing 5.47 van de Aanwijzingen voor de
regelgeving. De verplichtingen uit artikel 28, 29, 31 en 33 van de verordening
kritieke grondstoffen waarvoor strafrechtelijke vervolging mogelijk is onder de
WED omvatten informatieverplichtingen en rapportageverplichtingen en zijn
daarmee van administratieve aard.Uit artikel 6 van de WED volgt voor overtreding van voorschriften, zoals
bedoeld in artikel 1a, onder 3° een strafmaxima van ten hoogste zes maanden
hechtenis, taakstraf op een geldboete van de vierde categorie.Eventueel kunnen ook nog bijkomende straffen worden opgelegd op grond van
artikel 7 WED.IIITRANSPONERINGSTABEL
Bepaling CRMABehoeft betreffende bepaling uitvoering in regelgeving
(+toelichting)Omschrijving beleidsruimteToelichting op de keuze(n) bij de invulling van de
beleidsruimteHoofdstuk 1 Algemene bepalingenArtikel 1 (Onderwerp en doelstellingen)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 2 (Definities)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenHoofdstuk 2 Strategische en kritiek grondstoffenArtikel 3 (Lijst van strategische grondstoffen), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 3 (Lijst van strategische grondstoffen), tweede en derde
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 4 (Lijst van kritieke grondstoffen), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 4 (Lijst van kritieke grondstoffen), tweede en derde
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenHoofdstuk 3 VergunningsprocedureAfdeling 1 BenchmarksArtikel 5 (Benchmarks), eerste en tweede lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; de Europese Commissie
en lidstaten versterken de grondstoffenwaardeketen van strategische
grondstoffen en leveren inspanningen om de technologische
vooruitgang en hulp-bronnenefficiëntie te stimuleren door middel
van CRMA maatregelenGeenArtikel 5 (Benchmarks), derde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenAfdeling 2 Strategische projectenArtikel 6 (Criteria voor de erkenning van strategische projecten),
eerste en tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 6 (Criteria voor de erkenning van strategische projecten),
derde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 7 (Aanvraag en erkenning), eerste, zesde (eerste alinea),
achtste (eerste alinea), twaalfde en dertiende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 7 (Aanvraag en erkenning), tweede tot en met vijfde, zesde
(tweede alinea), zevende, achtste (tweede alinea) en negende tot en
met elfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 8 (Rapportage- en informatieverplichtingen voor
strategische projecten), eerste (eerste alinea), derde en vijfde
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 8 (Rapportage- en informatieverplichtingen voor
strategische projecten), eerste (tweede alinea), tweede en vierde
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenAfdeling 3 VergunningprocedureArtikel 9 (Centraal contactpunt), eerste lidArtikel 6 van het wetsvoorstelOprichten/aanwijzen één of meer centrale contactpuntenZie par. 3.2 van de memorie van toelichtingArtikel 9 (Centraal contactpunt), tweede lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten zorgen voor
een eenvoudige, toegankelijke website waarop alle contactpunten,
met inbegrip van hun adres en elektronische communicatiemiddelen,
duidelijk zijn vermeld en ingedeeld per relevant administratief
niveau en per stadium van de kritiekegrondstoffenwaardeketenGeenArtikel 9 (Centraal contactpunt), derde tot en met zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 9 (Centraal contactpunt), zevende lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten zorgen ervoor
dat rekening wordt gehouden met alle gefundeerde studies die voor
een bepaald project inzake kritieke grondstoffen zijn uitgevoerd,
en alle vergunningen of toestemmingen die voor dat project zijn
verleend, en dat er geen duplicaten van studies, vergunningen of
toestemmingen vereist zijn, tenzij dat uit hoofde van het Unierecht
of nationaal recht vereist isZie in dit verband ook artikel 3:2 van de Algemene wet
bestuursrecht (zorgvuldigheidsbeginsel)GeenArtikel 9 (Centraal contactpunt), achtste lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten zorgen ervoor
dat de aanvragers gemakkelijk toegang hebben tot informatie over en
procedures voor geschillenbeslechting met betrekking tot de
vergunningsprocedure voor projecten inzake kritieke
grondstoffenZie in dit verband ook artikel 3:45 van de Algemene wet
bestuursrechtGeenArtikel 9 (Centraal contactpunt), negende lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten zorgen ervoor
dat de centrale contactpunten beschikken over voldoende
gekwalificeerd personeel en voldoende financiële, technische en
technologische middelenGeenArtikel 10 (Prioritaire status van strategische projecten), eerste
en tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 10 (Prioritaire status van strategische projecten), derde
lidArtikel 5 van het wetsvoorstelWordt voor het overige vormgegeven door feitelijk handelen;
projectontwikkelaars en alle betrokken autoriteiten zorgen ervoor
dat vergunningsprocedures met betrekking tot strategische projecten
zo snel mogelijk overeenkomstig het Unierecht en nationaal recht
worden afgehandeldGeenArtikel 10 (Prioritaire status van strategische projecten), vierde
lidArtikel 5 van het wetsvoorstelGeenArtikel 10 (Prioritaire status van strategische projecten), vijfde
lidReeds uitgevoerd in artikel 16.87 van de OmgevingswetGeenArtikel 11 (Duur van de vergunningsprocedure), eerste, tweede en
vierde (eerste alinea) lidReeds uitgevoerd in de artikelen:16.62 j° 16.64 van de Omgevingswet (reguliere
voorbereidingsprocedure omgevingsvergunning)16.65 j° 16.66 van de Omgevingswet j° 3.18 van de Algemene wet
bestuursrecht (uniforme openbare voorbereidingsprocedure
omgevingsvergunning)GeenArtikel 11 (Duur van de vergunningsprocedure), derde, vierde
(tweede alinea) en vijfde tot en met tiende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 12 (Milieubeoordelingen en milieuvergunningen), eerste
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 12 (Milieubeoordelingen en milieuvergunningen), tweede
lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; het centraal
contactpunt zal een coördinerende rol vervullen richting bevoegde
gezagen en aanvragers ten aanzien van de milieueffectbeoordelingen
die nodig zijn voor de vergunningverlening.Keuze tussen een gecoördineerde of gezamenlijke procedure.Zie par. 3.2 van de memorie van toelichtingArtikel 12 (Milieubeoordelingen en milieuvergunningen), derde
lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; het bevoegde gezag
verstrekt de gemotiveerde conclusie, hetgeen ook binnen de
termijnen van de reguliere nationale procedure past. Het centraal
contactpunt vervult de rol als aanspreekpunt en proces
coördinator.Zie in dit verband ook artikel 3:18 van de Algemene wet
bestuursrechtGeenArtikel 12 (Milieubeoordelingen en milieuvergunningen), vierde tot
en met zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 13 (Planning), eerste lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; de nationale, regionale
en lokale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het opstellen
van plannen overwegen daar in voorkomend geval bepalingen voor de
ontwikkeling van projecten inzake kritieke grondstoffen in op te
nemenGeenArtikel 13 (Planning), tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 14 (Toepasbaarheid van VN/ECE-verdragen), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 14 (Toepasbaarheid van VN/ECE-verdragen), tweede lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; alle besluiten die op
grond van deze afdeling worden vastgesteld worden openbaar gemaakt
op een gemakkelijk te begrijpen manier, en alle besluiten die
betrekking hebben op één project zijn op dezelfde website
beschikbaarGeenAfdeling 4 RandvoorwaardenArtikel 15 (Versnelling van de uitvoering van strategische
projecten), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich (primair) tot
de Europese CommissieGeenArtikel 15 (Versnelling van de uitvoering van strategische
projecten), tweede lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; de lidstaat waarvan het
grondgebied valt onder een strategisch project treft maatregelen om
de tijdige en doeltreffende uitvoering ervan te
vergemakkelijkenGeenArtikel 16 (Coördinatie van de financiering), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 16 (Coördinatie van de financiering), tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 17 (Facilitering van afnameovereenkomsten)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 18 (Online toegankelijkheid van administratieve
informatie), eerste lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten verstrekken
informatie op websiteGeenArtikel 18 (Online toegankelijkheid van administratieve
informatie), tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenAfdeling 5 ExploratieArtikel 19 (Nationale exploratieprogramma’s), eerste tot en met
vijfde en zesde (eerste alinea) lidArtikel 2 van het wetsvoorstelGeenArtikel 19 (Nationale exploratieprogramma’s), zesde (tweede
alinea) lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 19 (Nationale exploratieprogramma’s), zevende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenHoofdstuk 4 Monitoring en beheersing van risico’sArtikel 20 (Monitoring en stresstests), eerste, derde, vierde en
vijfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 20 (Monitoring en stresstests), tweede en derde lidArtikel 2 van het wetsvoorstelGeenArtikel 21 (Informatieverplichtingen voor monitoring), eerste
lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten verstrekken
informatie aan de Europese CommissieGeenArtikel 21 (Informatieverplichtingen voor monitoring), tweede
(eerste alinea) en derde lidArtikel 2 van het wetsvoorstelGeenZie par. 3.4 van de memorie van toelichtingArtikel 21 (Informatieverplichtingen voor monitoring), tweede
(tweede alinea) lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 22 (Verslaglegging inzake strategische voorraden)Wordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten verstrekken
informatie aan de Europese CommissieGeenArtikel 23 (Coördinatie van strategische voorraden), eerste tot en
met vierde, zesde en zevende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 23 (Coördinatie van strategische voorraden), vijfde
lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten verstrekken
informatie aan de Europese CommissieGeenArtikel 23 (Coördinatie van strategische voorraden), achtste
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 24 (Risicoparaatheid van ondernemingen), eerste lidArtikel 2 van het wetsvoorstelGeenArtikel 24 (Risicoparaatheid van ondernemingen), tweede tot en met
vijfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 24 (Risicoparaatheid van ondernemingen), zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; facultatieve bepaling waar
geen gebruik van wordt gemaaktLidstaten kunnen eisen dat ondernemingen informatie aan hun raad
van bestuur voorleggenBesloten is niet van ondernemingen te eisen dat zij informatie aan
hun raad van bestuur voorleggenArtikel 25 (Gezamenlijke aankoop), eerste tot en met derde,
zevende en achtste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 25 (Gezamenlijke aankoop), vierde tot en met zesde,
negende en tiende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenHoofdstuk 5 DuurzaamheidAfdeling 1 CirculariteitArtikel 26 (Nationale maatregelen inzake circulariteit), eerste
tot en met zesde lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten moeten
nationale programma’s implementeren en de Europese Commissie
informerenGeenZie par. 2.2.4 van de memorie van toelichtingArtikel 26 (Nationale maatregelen inzake circulariteit), zevende
lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 27 (Terugwinning van kritieke grondstoffen uit
winningsafval), eerste tot en met derde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 27 (Terugwinning van kritieke grondstoffen uit
winningsafval), vierde tot en met achtste lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten moeten een
database oprichten (vierde, zesde en achtste, tweede en derde
volzin, lid), maatregelen nemen (vijfde lid), activiteiten
uitvoeren (zevende en achtste, eerste volzin, lid).Keuze maatregelen (vijfde lid) en activiteiten (zevende lid)Zie par. 2.2.4 van de memorie van toelichtingArtikel 28 (Recyclebaarheid van permanente magneten), eerste en
derde tot en met elfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is deels wel sanctionering
vereist, zie verderop in deze tabelGeenArtikel 28 (Recyclebaarheid van permanente magneten), tweede en
twaalfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieOp grond van artikel 47 van de CRMA is deels wel sanctionering
vereist, zie verderop in deze tabelGeenArtikel 29 (Gehalte aan gerecyclede materiaal in permanente
magneten), eerste en vierde tot en met zevende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 29 (Gehalte aan gerecyclede materiaal in permanente
magneten), tweede en derde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenAfdeling 2 Certificering en milieuvoetafdrukArtikel 30 (Erkende regelingen), eerste (eerste, tweede en vierde
alinea), derde en vijfde (eerste zin) lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 30 (Erkende regelingen), eerste (derde alinea), tweede,
vierde, vijfde (tweede zin), zesde tot en met negende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 31 (Milieuvoetafdrukverklaring), eerste tot en met vijfde,
achtste, negende lid en tiende lid (tweede zin)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 31 (Milieuvoetafdrukverklaring), zesde, zevende, tiende
(eerste zin) en elfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenAfdeling 3 Vrij verkeer, conformiteit en markttoezichtArtikel 32 (Vrij verkeer), eerste lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 32 (Vrij verkeer), tweede lidArtikel 7 wetsvoorstel (onderdeel B)GeenArtikel 33 (Conformiteit en markttoezicht)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenArtikel 34 (Tenuitvoerlegging en aanpassing aan de
harmonisatiewetgeving van de Unie)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieOp grond van artikel 47 van de CRMA is wel sanctionering vereist,
zie verderop in deze tabelGeenHoofdstuk 6 GovernanceArtikel 35 (Europese raad voor kritieke grondstoffen)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 36 (Samenstelling en werking van de raad kritieke
grondstoffen), eerste, tweede (tweede alinea), derde tot en met
vijfde en zevende tot en met tiende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 36 (Samenstelling en werking van de raad kritieke
grondstoffen), tweede (eerste alinea) lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten wijzen
vertegenwoordigers en plaatsvervangers aanAanwijzen vertegenwoordiger(s) en plaatsvervanger(s)Artikel 36 (Samenstelling en werking van de raad kritieke
grondstoffen), zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 37 (Internationale samenwerking en strategische
partnerschappen), eerste en tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 37 (Internationale samenwerking en strategische
partnerschappen), derde lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten informeren de
Europese Commissie en kunnen de Europese Commissie
ondersteunenGeenArtikel 37 (Internationale samenwerking en strategische
partnerschappen), vierde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenHoofdstuk 7 Gedelegeerde bevoegdheden en comitéprocedureArtikel 38 (Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie), eerste tot
en met derde en zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 38 (Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie), tweede
(tweede zin), vierde en vijfde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 39 (Comitéprocedure)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenHoofdstuk 8 (Wijzigingen)Artikel 40 (Wijziging van Verordening (EU) nr. 168/2013)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenZie par. 3.5.2.2 van de memorie van toelichtingArtikel 41 (Wijziging van Verordening (EU) 2018/858)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenZie par. 3.5.2.2 van de memorie van toelichtingArtikel 42 (Wijziging van Verordening (EU) 2018/1724) (Vo
oprichting digitale toegangspoort informatie etc.) EZK en
I&WBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 43 (Wijziging van Verordening (EU) 2019/1020)Artikel 7 (onderdeel E) van het wetsvoorstelGeenHoofdstuk 9 SlotbepalingenArtikel 44 (Monitoring van de vooruitgang)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 45 (Rapportage door de lidstaten), eerste (eerste zin)
lidWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten dienen een
verslag in bij de Europese CommissieGeenArtikel 45 (Rapportage door de lidstaten), eerste (tweede zin) en
derde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 45 (Rapportage door de lidstaten), tweede lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 46 (Behandeling van vertrouwelijke informatie), eerste tot
en met vijfde en zevende lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenArtikel 46 (Behandeling van vertrouwelijke informatie), tweede,
derde, vijfde en zesde lidBehoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 47 (Sancties), eerste en tweede zinArtikelen 3, 4, 7 en 8 van het wetsvoorstelAanwijzen toezichthouders en vaststellen sanctiesZie par. 3.5 en 3.6 van de memorie van toelichtingArtikel 47 (Sancties), derde zinWordt vormgegeven door feitelijk handelen; lidstaten verstrekken
informatie aan de Europese CommissieArtikel 48 (Evaluatie)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; richt zich tot de Europese
CommissieGeenArtikel 49 (Inwerkingtreding)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenBijlagesBijlage I (Strategische grondstoffen)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenBijlage II (Kritieke grondstoffen)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenBijlage III (Beoordeling van de erkenningscriteria voor
strategische projecten)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenBijlage IV (Criteria voor certificeringsregelingen)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassingGeenBijlage V (Milieuvoetafdruk)Behoeft naar zijn aard geen uitvoering; rechtstreeks van
toepassing en richt zich tot de Europese CommissieGeen