﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<officiele-publicatie xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://technische-documentatie.oep.overheid.nl/repository/schemas/op-consolidated/op-consolidated_2014-05-15/xsd/op-xsd-2014-05-15.xsd">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-22622/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>STAATSCOURANT</titel>
    <subtitel>Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.</subtitel>
  </kop>
  <staatscourant>
    <intitule>Advies Raad van State inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Algemene wet
      erkenning EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het
      notarisambt, de Wet op het accountantsberoep, de Loodsenwet en de Wet op de beroepen in de
      individuele gezondheidszorg, ter nadere implementatie van richtlijn (EU) 2018/958 ten aanzien
      van beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid (implementatie
      Proportionaliteitsrichtlijn inzake beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid)</intitule>
    <adviesRvS>
      <nader-rapport>
        <kop>
          <titel>Nader Rapport</titel>
        </kop>
        <context>
          <context.al type="datum">’s-Gravenhage, 3 juni 2026</context.al>
          <context.al type="kenmerk">WJZ / 105807063</context.al>
        </context>
        <vrije-tekst>
          <tekst status="goed">
            <al>Aan de Koning</al>
            <al>
              <nadruk type="vet">Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de
                  Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de
                  Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het notarisambt, de Wet op het
                  accountantsberoep, de Loodsenwet en de Wet op de beroepen in de individuele
                  gezondheidszorg, ter nadere implementatie van richtlijn (EU) 2018/958 ten aanzien
                  van beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid (implementatie
                  Proportionaliteitsrichtlijn inzake beroepsorganisaties met regelgevende
                  bevoegdheid)</nadruk>
            </al>
            <al>Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 21 oktober 2025,
               nr. 2025002364, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de Raad van State
               haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen
               toekomen. Dit advies, gedateerd 4 februari 2026, nr. W18.25.00307/IV, bied ik U
               hierbij aan.</al>
            <al>De tekst van het advies treft u hieronder cursief aan, voorzien van mijn
               reactie.</al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Bij Kabinetsmissive van 21 oktober 2025, no.2025002364, heeft Uwe
                  Majesteit, op voordracht van de Minister van Economische Zaken, mede namens de
                  Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de Minister van Financiën, de
                  Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Volksgezondheid,
                  Welzijn en Sport bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging
                  aanhangig gemaakt het voorstel tot wijziging van de Algemene wet erkenning
                  EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de Wet op het notarisambt, de
                  Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het accountantsberoep, de Loodsenwet en de Wet
                  op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, ter nadere implementatie van
                  richtlijn (EU) 2018/958 ten aanzien van beroepsorganisaties met regelgevende
                  bevoegdheid (implementatie Proportionaliteitsrichtlijn inzake beroepsorganisaties
                  met regelgevende bevoegdheid), met memorie van toelichting.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Met dit wetsvoorstel wordt de richtlijn betreffende een
                  evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan nieuwe reglementering van beroepen
                  (hierna: Proportionaliteitsrichtlijn) nader geïmplementeerd.<noot id="n01" type="voet"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173).</noot.al></noot> In de Algemene wet
                  erkenning EU-beroepskwalificaties (hierna: Algemene wet) en in zes bijzondere
                  wetten wordt geregeld dat ook beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid een
                  evenredigheidsbeoordeling moeten uitvoeren.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Die beoordeling moet plaatsvinden voordat zij nieuwe regels
                  vaststellen of bestaande regels wijzigen die de toegang tot of de uitoefening van
                  gereglementeerde beroepen beperken. Ook worden zij verplicht om de evenredigheid
                  van dergelijke vastgestelde regels te blijven controleren. Het wetsvoorstel hangt
                  samen met een separaat voorstel van rijkswet, namelijk het wetsvoorstel tot
                  wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 ter nadere implementatie van de
                  Proportionaliteitsrichtlijn.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling advisering van de Raad van State maakt twee
                  opmerkingen bij dit voorstel.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">In de eerste plaats adviseert de Afdeling om in de toelichting
                  nader te motiveren waarom de bevoegdheid van de verantwoordelijke minister om
                  goedkeuring te onthouden aan ontwerpregelgeving in de Algemene wet en de
                  Loodsenwet discretionair van aard is. Dit gezien de in die wetten geformuleerde
                  gronden voor onthouding.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">In de tweede plaats adviseert de Afdeling om de bevoegdheid van
                  de minister tot het geven van een bindend advies te schrappen en te vervangen door
                  bevoegdheden van de minister die beter aansluiten bij de verhoudingen tussen de
                  minister en de beroepsorganisatie, zoals het geven van een advies.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">In verband hiermee is aanpassing wenselijk van de toelichting en,
                  zo nodig, van het wetsvoorstel.</nadruk>
            </al>
          </tekst>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <titel>Achtergrond en doel van het voorstel</titel>
            </kop>
            <al>
              <nadruk type="cur">Lidstaten van de Europese Unie en hun beroepsorganisaties met
                  regelgevende bevoegdheid kunnen de toegang tot en de uitoefening van beroepen,
                  door wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen, afhankelijk stellen van het
                  bezit van bepaalde beroepskwalificaties. Als zij dergelijke regels vaststellen
                  voor een beroep, dan wordt dit een ‘gereglementeerd beroep’ genoemd.<noot id="n02" type="voet"><noot.nr>2</noot.nr><noot.al>Zie artikel 3 van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PbEU 2005, L 255).</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Proportionaliteitsrichtlijn heeft als belangrijkste doel om
                  ervoor te zorgen dat de toegang tot en de uitoefening van gereglementeerde
                  beroepen niet onevenredig worden beperkt.<noot id="n03" type="voet"><noot.nr>3</noot.nr><noot.al>Zie overweging 35 van de considerans bij de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> De richtlijn verplicht de lidstaten en
                  hun beroepsorganisaties daarom een evenredigheidsbeoordeling uit te voeren voordat
                  zij nieuwe regels vaststellen of bestaande regels wijzigen die de toegang tot of
                  de uitoefening van gereglementeerde beroepen beperken.<noot id="n04" type="voet"><noot.nr>4</noot.nr><noot.al>Artikel 4, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Ook verplicht de richtlijn
                  hen om de evenredigheid van zulke vastgestelde regelgeving te blijven controleren,
                  rekening houdend met ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van die regels
                  hebben voorgedaan.<noot id="n05" type="voet"><noot.nr>5</noot.nr><noot.al>Artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Proportionaliteitsrichtlijn moest uiterlijk op 30 juli 2020
                  zijn geïmplementeerd. Aanvankelijk is de richtlijn omgezet door aan het Integraal
                  Afwegingskader voor beleid en regelgeving (thans en hierna: het Beleidskompas) een
                  afzonderlijk deel over beroepsreglementering toe te voegen.<noot id="n06" type="voet"><noot.nr>6</noot.nr><noot.al>Zie mededeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat van 7 juli 2020, nr. WJZ/20175689, houdende bekendmaking Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173), <extref doc="stcrt-2020-37281" soort="document" status="actief">Stcrt. 2020, 37281</extref>.</noot.al></noot> Omdat het
                  Beleidskompas als zodanig echter niet van toepassing is op beroepsorganisaties,
                  acht de Europese Commissie dit ontoereikend en is zij een inbreukprocedure gestart
                  tegen Nederland.<noot id="n07" type="voet"><noot.nr>7</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 2.3, ‘Implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn’.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Gelet hierop, en tegen de achtergrond van deze inbreukprocedure,
                  beoogt het voorstel de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen voor
                  beroepsorganisaties te implementeren en tegemoet te komen aan de bezwaren van de
                  Europese Commissie.<noot id="n08" type="voet"><noot.nr>8</noot.nr><noot.al>Artikel 258 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie; memorie van toelichting, algemeen deel paragraaf 1, ‘Inleiding’, en paragraaf 2.3, ‘Implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn’.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Gelet op de samenhang tussen dit wetsvoorstel en het wetsvoorstel
                  tot wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 ter nadere implementatie van de
                  Proportionaliteitsrichtlijn, is in beide adviezen dezelfde opmerking gemaakt over
                  het door de minister te geven bindende advies (punt 4).<noot id="n09" type="voet"><noot.nr>9</noot.nr><noot.al>Zie zaaknummer W18.25.00368/IV/K voor het advies bij het wetsvoorstel, vastgesteld op 4 februari 2026. Omdat dit een voorstel tot wijziging van een Rijkswet betreft, is dit voorstel separaat bij de Afdeling ingediend.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <titel>Inhoud van het voorstel</titel>
            </kop>
            <al>
              <nadruk type="cur">Met het voorstel worden de Algemene wet en zes bijzondere wetten,
                  waarin aan bepaalde beroepsorganisaties regelgevende bevoegdheid is toegekend,
                  gewijzigd. Hieronder worden de hoofdlijnen van het voorstel
               weergegeven.</nadruk>
            </al>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">a.</nr>
                <titel>Procedurele eisen bij ontwerpregelgeving die de toegang tot of de
                     uitoefening van een beroep beperken</titel>
              </kop>
              <al>
                <nadruk type="cur">Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan van de
                     beroepsorganisatie om ervoor te zorgen dat de toelichting bij
                     ontwerpregelgeving met regels die de toegang tot of de uitoefening van een
                     beroep beperken voldoende gedetailleerd is om de evenredigheid van die regels
                     te kunnen beoordelen. Ook moet de ontwerpregelgeving voor eenieder ter inzage
                     worden gelegd en moet in de toelichting worden ingegaan op de ontvangen
                     zienswijzen.<noot id="n010" type="voet"><noot.nr>10</noot.nr><noot.al>Voorgesteld artikel 30d, tweede lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 28, vierde en vijfde lid, van de Advocatenwet; voorgesteld artikel 81, tweede en derde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgesteld artikel 90, tweede en derde lid, van de Wet op het notarisambt; voorgesteld artikel 22, tweede t/m vierde lid, van de Wet op het accountantsberoep; voorgesteld artikel 16, tweede, derde en vijfde lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, vierde lid, van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (hierna: Wet BIG).</noot.al></noot></nadruk>
              </al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">b.</nr>
                <titel>De ex-ante evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>
                <nadruk type="cur">Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan ook om de
                     ontwerpregelgeving voor advies voor te leggen aan een daartoe geëquipeerd
                     onafhankelijk orgaan van de beroepsorganisatie, of, als deze er niet is, ter
                     goedkeuring aan de verantwoordelijke minister.<noot id="n011" type="voet"><noot.nr>11</noot.nr><noot.al>Voor de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg wordt de ontwerpregelgeving ter instemming voorgelegd aan de verantwoordelijke minister.</noot.al></noot> Het onafhankelijke orgaan of de
                     minister beoordelen de evenredigheid van de voorgestelde regelgeving aan de
                     hand van de in de Proportionaliteitsrichtlijn neergelegde criteria (hierna:
                     ex-ante evenredigheidsbeoordeling).<noot id="n012" type="voet"><noot.nr>12</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30f en 30i van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 32a van de Advocatenwet; voorgesteld artikel 82 van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgesteld artikel 91 van de Wet op het notarisambt; voorgesteld artikel 22b van de Wet op het accountantsberoep; voorgesteld artikel 16, zesde t/m achtste lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zesde lid, Wet BIG.</noot.al></noot></nadruk>
              </al>
              <al>
                <nadruk type="cur">Naar aanleiding van die beoordeling, geeft het onafhankelijke
                     orgaan een advies over de evenredigheid van de voorgestelde beperkende
                     beroepsregels. Het orgaan van de beroepsorganisatie dat bevoegd is om die
                     regels vast te stellen kan van dit advies afwijken, mits deugdelijk
                     gemotiveerd. De minister behoudt<noot id="n013" type="voet"><noot.nr>13</noot.nr><noot.al>Het betreft een bestaande bevoegdheid. Alleen de goedkeuring in de Algemene wet en de aanwijzing in de Wet BIG betreffen als zodanig nieuwe bevoegdheden.</noot.al></noot> de mogelijkheid om een beslissing tot
                     vaststelling van regels die de toegang tot of de uitoefening van een beroep
                     beperken te vernietigen.<noot id="n014" type="voet"><noot.nr>14</noot.nr><noot.al>Voor de Wet BIG geldt dat de minister geen vernietigingsbevoegdheid heeft, maar alleen een aanwijzingsbevoegdheid; artikel 14, elfde lid, Wet BIG.</noot.al></noot></nadruk>
              </al>
              <al>
                <nadruk type="cur">Als het de minister is die de ex-ante
                     evenredigheidsbeoordeling uitvoert, dan kan die beoordeling ertoe leiden dat de
                     gevraagde goedkeuring wordt onthouden.</nadruk>
              </al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">c.</nr>
                <titel>Monitoring en tussentijdse evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>
                <nadruk type="cur">Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan verder om
                     iedere drie jaar een rapport op te stellen over de ontwikkelingen die zich
                     hebben voorgedaan sinds de vaststelling van de regels die de toegang tot of de
                     uitoefening van een beroep beperken en die invloed kunnen hebben op de
                     evenredigheid daarvan.<noot id="n015" type="voet"><noot.nr>15</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, tweede lid, 30h, tweede lid, 30j, tweede lid, en 30k, tweede lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgestelde artikelen 32b, tweede lid, en 32c, tweede lid, van de Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, tweede lid, en 82b, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a, tweede lid, en 91b, tweede lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde artikelen 23a, tweede lid, en 23b, tweede lid, van de Wet op het accountantsberoep; voorgestelde artikelen 16a, tweede lid, en 16b, tweede lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zevende lid, onderdeel a, Wet BIG.</noot.al></noot></nadruk>
              </al>
              <al>
                <nadruk type="cur">Als het rapport hiertoe aanleiding geeft, dan voert het
                     onafhankelijke orgaan van de beroepsorganisatie een tussentijdse
                     evenredigheidsbeoordeling uit.<noot id="n016" type="voet"><noot.nr>16</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, zesde lid, 30h, zesde lid, 30j, zesde lid, en 30k, zesde lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgestelde artikelen 32b, zesde lid, en 32c, zesde lid, van de Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, zesde lid, en 82b, zesde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a, zesde lid, en 91b, zesde lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde artikelen 23a, zesde lid, en 23b, zesde lid, van de Wet op het accountantsberoep; voorgestelde artikelen 16a, zesde lid, en 16b, zesde lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zevende lid, Wet BIG.</noot.al></noot> Zij stelt hiervan een verslag op met daarin een
                     advies over de noodzaak tot wijziging of intrekking van bepaalde regels. Het
                     orgaan van de beroepsorganisatie dat die regels heeft vastgesteld beslist
                     hierover. De minister kan die beslissing vernietigen.</nadruk>
              </al>
              <al>
                <nadruk type="cur">Als de beroepsorganisatie geen onafhankelijk orgaan heeft, dan
                     wordt het rapport naar de verantwoordelijke minister gestuurd. De minister
                     beoordeelt of er aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                     en, als dit het geval is, dan brengt hij hiervan een verslag met advies uit aan
                     de beroepsorganisatie.</nadruk>
              </al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">d.</nr>
                <titel>Periodieke evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>
                <nadruk type="cur">Tot slot wordt geregeld dat het onafhankelijke orgaan of de
                     verantwoordelijke minister iedere zes jaar een evenredigheidsbeoordeling
                     uitvoert (hierna: periodieke evenredigheidsbeoordeling).<noot id="n017" type="voet"><noot.nr>17</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, vierde lid, 30h, vierde lid, 30j, vierde lid, en 30k, vierde lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgestelde artikelen 32b, vierde lid, en 32c, vierde lid, van de Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, vierde lid, en 82b, vierde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a, vierde lid, en 91b, vierde lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde artikelen 23a, vierde lid, en 23b, vierde lid, van de Wet op het accountantsberoep; voorgestelde artikelen 16a, vierde lid, en 16b, vierde lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zevende lid, Wet BIG.</noot.al></noot> Hiervoor gelden
                     dezelfde regels als voor de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, met één
                     verschil. Als de minister de periodieke evenredigheidsbeoordeling uitvoert, dan
                     stelt hij hiervan een verslag op met daarin een bindend advies.</nadruk>
              </al>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <titel>Verschillende gronden onthouding goedkeuring</titel>
            </kop>
            <al>
              <nadruk type="cur">Met dit voorstel worden de regelstellende organen van een aantal
                  beroepsorganisaties verplicht om hun ontwerpregelgeving ter goedkeuring voor te
                  leggen aan de verantwoordelijke minister. Hiervoor worden de Algemene wet, de
                  Loodsenwet, de Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt
                  gewijzigd.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling merkt op dat de bevoegdheid van de minister tot
                  onthouding van die goedkeuring in deze wetten discretionair is vormgegeven. Als
                  het gaat om de Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt, dan is deze
                  keuze begrijpelijk. Met dit voorstel wordt immers aangesloten bij de in die wetten
                  reeds bestaande discretionaire bevoegdheid van de minister om zijn goedkeuring te
                  onthouden als sprake is van strijd met het recht of algemeen belang.<noot id="n018" type="voet"><noot.nr>18</noot.nr><noot.al>Het betreft artikel 82, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet en artikel 91, eerste lid, van de Wet op het notarisambt; De Afdeling wijst er daarbij op dat de formulering zoals deze is opgenomen in de Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt, aansluit bij de formulering voor de bevoegdheid om goedkeuring te onthouden in artikel 10:27 Awb. De facultatieve formulering van de vernietigingsbevoegdheid, wat betreft de grond ‘strijd met het recht’, werd blijkens de memorie van toelichting bij de derde tranche van de Awb gekozen omdat denkbaar is dat de strijd met het recht zo beperkt is dat onthouding van goedkeuring een te zwaar middel zou zijn. Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn bij schending van vormvoorschriften, zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 188.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Als het gaat om de Algemene wet en de Loodsenwet, dan behoeft
                  deze keuze echter een nadere motivering. In die wetten wordt geregeld dat de
                  minister zijn goedkeuring kan onthouden als de ontwerpregelgeving discriminatoire,
                  ongerechtvaardigde of onevenredige regels bevat.<noot id="n019" type="voet"><noot.nr>19</noot.nr><noot.al>Voorgesteld artikel 30f, derde lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 16, achtste lid, van de Loodsenwet.</noot.al></noot> Die formulering doet vermoeden
                  dat goedkeuring in voorkomende gevallen toch kan worden verleend, zelfs als
                  ontwerpregelgeving discriminatoir, ongerechtvaardigd of onevenredig is. Het is
                  moeilijk voorstelbaar om welke gevallen het dan zou gaan. Een nadere motivering
                  voor de keuze voor een discretionaire bevoegdheid is, gegeven deze gronden voor
                  onthouding, daarom aangewezen.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling adviseert in de toelichting nader te motiveren waarom
                  ervoor is gekozen de bevoegdheid van de minister tot het onthouden van goedkeuring
                  in de Algemene wet en de Loodsenwet discretionair vorm te geven en, zo nodig, het
                  voorstel aan te passen.</nadruk>
            </al>
            <al>De Afdeling heeft geadviseerd om in de memorie van toelichting nader te motiveren
               waarom ervoor is gekozen de bevoegdheid van de minister tot het onthouden van
               goedkeuring in de Algemene wet en de Loodsenwet discretionair vorm te geven en, zo
               nodig, het voorstel aan te passen. Dit advies is opgevolgd door het uitbreiden van de
               artikelsgewijze toelichting op artikel 30f, derde lid, van de Algemene wet en artikel
               16, achtste lid, van de Loodsenwet, waar in dit verband verder naar wordt verwezen.
               Daarnaast is de formulering van die artikelen in het wetsvoorstel zodanig aangepast
               dat deze formulering in lijn wordt gebracht met die van artikel 10:27 van de Algemene
               wet bestuursrecht en met de reeds bestaande bepalingen van dezelfde strekking in de
               Gerechtsdeurwaarderswet (artikel 82, eerste lid) en de Wet op het notarisambt
               (artikel 91, eerste lid). Meer concreet betekent dit dat de formulering in de
               Algemene wet en de Loodsenwet, in de versie die bij de Afdeling was ingediend
               (luidende ‘De (...) goedkeuring kan worden onthouden indien (...)’, in het wetsvoorstel
               dat aan de Tweede Kamer wordt aangeboden, is vervangen door de formulering ‘De (...)
               goedkeuring kan worden onthouden wegens (...)’.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">4.</nr>
              <titel>Bindend advies door de minister</titel>
            </kop>
            <al>
              <nadruk type="cur">Voor zover de beroepsorganisatie niet beschikt over een
                  onafhankelijk orgaan, is de verantwoordelijke minister bevoegd om een bindend
                  advies te geven in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling. In het
                  kader van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geeft de minister een
                  advies.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">Voor wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                  benadrukt de toelichting enerzijds de bindende aard van het advies en de
                  verplichting voor de beroepsorganisatie om het op te volgen.<noot id="n020" type="voet"><noot.nr>20</noot.nr><noot.al>Zie de memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel 30g (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet.</noot.al></noot> Anderzijds
                  anticipeert de toelichting op de mogelijkheid dat de beroepsorganisatie toch geen
                  gehoor zou geven aan het bindend advies – in welk kader de
                  vernietigingsbevoegdheid als waarborg wordt genoemd.<noot id="n021" type="voet"><noot.nr>21</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 3.5, ‘Monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling’.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">In tegenstelling tot de bevoegdheden van goedkeuring en
                  vernietiging, is de bevoegdheid tot het geven van een bindend advies nieuw in de
                  verhoudingen tussen de verantwoordelijke minister en de beroepsorganisatie.
                  Blijkens de toelichting wordt met deze nieuwe bevoegdheid beoogd om te voorkomen
                  dat de minister, nadat bepalingen eenmaal zijn vastgesteld, geen grip meer zou
                  hebben op de verenigbaarheid ervan met het vereiste van
               evenredigheid.<noot id="n022" type="voet"><noot.nr>22</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 3.5, ‘Monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling’.</noot.al></noot></nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling mist in de toelichting een toereikende motivering
                  waarom het bindend advies in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                  noodzakelijk is om een correcte uitvoering van de verplichtingen uit de
                  Proportionaliteitsrichtlijn te verzekeren. De verplichting hiertoe vloeit niet
                  rechtstreeks voort uit de Proportionaliteitsrichtlijn. Het is onduidelijk waarom
                  bestaande bevoegdheden, zoals de mogelijkheid om over te gaan tot vernietiging,<noot id="n023" type="voet"><noot.nr>23</noot.nr><noot.al>De memorie van toelichting wijst tevens op de bevoegdheden op basis van de Wet naleving Europese regelgeving publieke entiteiten, waarin onder meer de bevoegdheid van de aanwijzing is opgenomen, zie memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 3.6.2, ‘Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten’.</noot.al></noot>
                  ontoereikend zouden zijn indien een beroepsorganisatie weigert een onevenredig te
                  oordelen bepaling aan te passen of te schrappen.<noot id="n024" type="voet"><noot.nr>24</noot.nr><noot.al>Het belang om af te wegen of een extra toezichtsbevoegdheid, gelet op bestaande bevoegdheden, werkelijk nodig is, is in lijn met Aanwijzing 2.46, tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving.</noot.al></noot> Die bestaande bevoegdheden zouden
                  kunnen worden gecombineerd met een minder ingrijpende bevoegdheid van de minister
                  ten aanzien van de periodieke evenredigheidsbeoordeling, zoals het geven van een
                  advies.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De noodzaak voor de nieuwe bevoegdheid tot het geven van een
                  bindend advies dient ook te worden beoordeeld tegen de achtergrond van de
                  zelfstandige regelgevende bevoegdheid en de positie van beroepsorganisaties.<noot id="n025" type="voet"><noot.nr>25</noot.nr><noot.al>Zie wat betreft deze kenmerken tevens de memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 6.2, ‘Toezicht en handhaving’.</noot.al></noot> Deze
                  positie vergt terughoudendheid in het ingrijpen in de zelfstandige regelgevende
                  bevoegdheid door de minister.</nadruk>
            </al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling adviseert om de bevoegdheid van de minister tot het
                  geven van een bindend advies te schrappen en te vervangen door bevoegdheden van de
                  minister die beter aansluiten bij de verhoudingen tussen de minister en de
                  beroepsorganisatie, zoals het geven van een advies.</nadruk>
            </al>
            <al>De Afdeling heeft geadviseerd om de bevoegdheid van de minister tot het geven van
               een bindend advies te schrappen en te vervangen door bevoegdheden van de minister die
               beter aansluiten bij de verhoudingen tussen de minister en de beroepsorganisatie,
               zoals het geven van een advies. Dit advies van de Afdeling is opgevolgd door de
               bevoegdheid tot het geven van een bindend advies uit de artikelen 30g en 30h van de
               Algemene wet, de artikelen 82a en 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet, de artikelen
               91a en 91b van de Wet op het notarisambt en de artikelen 16a en 16b van de Loodsenwet
               te schrappen, en te vervangen door de bevoegdheid tot het geven van een advies
               waarvan enkel mag worden afgeweken, indien hiertoe een deugdelijke motivering wordt
               opgesteld door de betreffende beroepsorganisatie (zie met name het nu voorgestelde
               nieuwe zevende lid van elk van de genoemde artikelen). Ook de memorie van toelichting
               is hierop aangepast (zie paragraaf 3.5 van het algemeen deel van de memorie van
               toelichting, en de artikelsgewijze toelichting op elk van de genoemde artikelen van
               de diverse wetten).</al>
            <al>De bevoegdheid tot het geven van een advies waarvan enkel deugdelijk gemotiveerd mag
               worden afgeweken, wordt gezien als een bevoegdheid die beter aansluit bij de
               verhoudingen tussen de minister en de beroepsorganisatie, zoals de Afdeling ook
               wenselijk acht. Tegelijkertijd borgt het feit dat enkel op basis van een deugdelijke
               motivering van het advies kan worden afgeweken, de effectieve naleving van de
               Proportionaliteitsrichtlijn. Daarmee wordt voorkomen dat dergelijke adviezen als een
               formaliteit worden behandeld; ze zouden niet al te eenvoudig terzijde moeten kunnen
               worden geschoven. Zie in dit verband ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
               paragraaf 3.3 (Objectiviteit en onafhankelijkheid van de beoordeling), p. 12.</al>
            <al>Het wetsvoorstel voorzag ten aanzien van de Advocatenwet en de Wet op het
               accountantsberoep reeds in de bevoegdheid tot het geven van een advies waarvan enkel
               deugdelijk gemotiveerd mag worden afgeweken (zie de artikelen 32b, zevende lid, en
               32c, zevende lid, van de Advocatenwet en de artikelen 23a, zevende lid, en 23b,
               zevende lid, van de Wet op het accountantsberoep). Door nu ook in die bevoegdheid te
               voorzien in de andere wetten die door het wetsvoorstel worden gewijzigd en waarin
               eerder een bindend advies was voorgesteld, wordt binnen het wetsvoorstel als geheel
               een eenduidige lijn gehanteerd wat betreft het karakter van deze
               adviesbevoegdheid.</al>
            <al>In het verlengde van de nu voorgestelde aanpassingen die strekken tot het opnemen
               van de bevoegdheid tot het geven van een advies waarvan enkel deugdelijk gemotiveerd
               mag worden afgeweken, wordt in het wetsvoorstel ook een verplichting voorgesteld die
               daar nauw mee samenhangt. Indien in voorkomend geval gemotiveerd wordt afgeweken van
               het advies en de motivering tot afwijking wordt opgenomen in een schriftelijke
               reactie van de beroepsorganisatie, dient die schriftelijke reactie aan de
               verantwoordelijke bewindspersoon te worden gezonden (zie het voorgestelde nieuwe
               negende lid van de artikelen 30g en 30h van de Algemene wet, de artikelen 82a en 82b
               van de Gerechtsdeurwaarderswet, de artikelen 91a en 91b van de Wet op het notarisambt
               en de artikelen 16a en 16b van de Loodsenwet, en de artikelsgewijze toelichting op
               elk van deze artikelleden). Door die aanpassing komt het wetsvoorstel ook op dit punt
               geheel in lijn met hetgeen daartoe in het wetsvoorstel reeds was voorgesteld ten
               aanzien van de Advocatenwet en de Wet op het accountantsberoep.</al>
            <al>In het licht van deze aanpassingen in het wetsvoorstel is het voor een goede
               toepassing van dit wetsvoorstel bovendien noodzakelijk gebleken om aanpassingen door
               te voeren in de voorgestelde artikelen 30d, zesde lid, van de Algemene wet, 83, derde
               lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet, 92, derde lid, van de Wet op het notarisambt en
               18, vierde lid, van de Loodsenwet. Die artikelen zien op de vernietigingsbevoegdheid
               van de verantwoordelijke bewindspersoon. Het startpunt van de termijn van zes maanden
               waarbinnen de vernietiging moet worden ingeroepen, behoefde nadere aanpassing in het
               licht van de invoering van de mogelijkheid tot gemotiveerde afwijking van het advies.
               Ook dit is in lijn met hetgeen op dit punt in het wetsvoorstel reeds was voorgesteld
               ten aanzien van de Advocatenwet (zie artikel 30, vierde lid (nieuw), van de
               Advocatenwet).</al>
            <al>
              <nadruk type="cur">De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal
                  opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het
                  voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.</nadruk>
            </al>
            <al-groep>
              <al>
                <nadruk type="cur">De vice-president van de Raad van State,</nadruk>
              </al>
              <al>
                <nadruk type="cur">[voorletters en naam]</nadruk>
              </al>
            </al-groep>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop kopopmaak="ondlijn">
              <titel>Ambtshalve wijzigingen</titel>
            </kop>
            <al>Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om naast de hierboven beschreven aanpassingen
               van het wetsvoorstel en de memorie van toelichting ook enkele andere aanpassingen
               daarin door te voeren. Deze zijn technisch en redactioneel van aard. Zij dienen ter
               verduidelijking en daarmee ter borging van een goede toepassing van het wetsvoorstel,
               en ter herstel van enkele beperkte omissies.</al>
          </divisie>
        </vrije-tekst>
        <tekst-sluiting>
          <slotformulering>
            <al>Ik moge U verzoeken, mede namens de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, de
               Minister van Financiën, de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister
               van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport, het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet
               en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
               zenden.</al>
          </slotformulering>
          <ondertekening>
            <functie>De Minister van Economische
               Zaken en Klimaat,</functie>
            <naam>
              <voornaam>H.G.</voornaam>
              <achternaam>Herbert.</achternaam>
            </naam>
          </ondertekening>
        </tekst-sluiting>
      </nader-rapport>
      <advies>
        <kop>
          <titel>Advies Raad van State</titel>
        </kop>
        <context>
          <context.al type="kenmerk">No. W18.25.00307/IV</context.al>
          <context.al type="datum">’s-Gravenhage, 4 februari 2026</context.al>
        </context>
        <vrije-tekst>
          <tekst status="goed">
            <al>Aan de Koning</al>
            <al>Bij Kabinetsmissive van 21 oktober 2025, no.2025002364, heeft Uwe Majesteit, op
               voordracht van de Minister van Economische Zaken, mede namens de Staatssecretaris van
               Justitie en Veiligheid, de Minister van Financiën, de Minister van Infrastructuur en
               Waterstaat en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij de Afdeling
               advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel tot
               wijziging van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de
               Wet op het notarisambt, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het accountantsberoep,
               de Loodsenwet en de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, ter nadere
               implementatie van richtlijn (EU) 2018/958 ten aanzien van beroepsorganisaties met
               regelgevende bevoegdheid (implementatie Proportionaliteitsrichtlijn inzake
               beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid), met memorie van toelichting.</al>
            <al>Met dit wetsvoorstel wordt de richtlijn betreffende een evenredigheidsbeoordeling
               voorafgaand aan nieuwe reglementering van beroepen (hierna:
               Proportionaliteitsrichtlijn) nader geïmplementeerd.<noot id="n239" type="voet"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van 28 juni
                     2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                     reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173).</noot.al></noot> In de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (hierna: Algemene wet)
               en in zes bijzondere wetten wordt geregeld dat ook beroepsorganisaties met
               regelgevende bevoegdheid een evenredigheidsbeoordeling moeten uitvoeren.</al>
            <al>Die beoordeling moet plaatsvinden voordat zij nieuwe regels vaststellen of bestaande
               regels wijzigen die de toegang tot of de uitoefening van gereglementeerde beroepen
               beperken. Ook worden zij verplicht om de evenredigheid van dergelijke vastgestelde
               regels te blijven controleren. Het wetsvoorstel hangt samen met een separaat voorstel
               van rijkswet, namelijk het wetsvoorstel tot wijziging van de Rijksoctrooiwet 1995 ter
               nadere implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
            <al>De Afdeling advisering van de Raad van State maakt twee opmerkingen bij dit
               voorstel.</al>
            <al>In de eerste plaats adviseert de Afdeling om in de toelichting nader te motiveren
               waarom de bevoegdheid van de verantwoordelijke minister om goedkeuring te onthouden
               aan ontwerpregelgeving in de Algemene wet en de Loodsenwet discretionair van aard is.
               Dit gezien de in die wetten geformuleerde gronden voor onthouding.</al>
            <al>In de tweede plaats adviseert de Afdeling om de bevoegdheid van de minister tot het
               geven van een bindend advies te schrappen en te vervangen door bevoegdheden van de
               minister die beter aansluiten bij de verhoudingen tussen de minister en de
               beroepsorganisatie, zoals het geven van een advies.</al>
            <al>In verband hiermee is aanpassing wenselijk van de toelichting en, zo nodig, van het
               wetsvoorstel.</al>
          </tekst>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <titel>Achtergrond en doel van het voorstel</titel>
            </kop>
            <al>Lidstaten van de Europese Unie en hun beroepsorganisaties met regelgevende
               bevoegdheid kunnen de toegang tot en de uitoefening van beroepen, door wettelijke of
               bestuursrechtelijke bepalingen, afhankelijk stellen van het bezit van bepaalde
               beroepskwalificaties. Als zij dergelijke regels vaststellen voor een beroep, dan
               wordt dit een ‘gereglementeerd beroep’ genoemd.<noot id="n240" type="voet"><noot.nr>2</noot.nr><noot.al>Zie artikel 3 van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de
                     Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties
                     (PbEU 2005, L 255).</noot.al></noot></al>
            <al>De Proportionaliteitsrichtlijn heeft als belangrijkste doel om ervoor te zorgen dat
               de toegang tot en de uitoefening van gereglementeerde beroepen niet onevenredig
               worden beperkt.<noot id="n241" type="voet"><noot.nr>3</noot.nr><noot.al>Zie overweging 35 van de considerans bij de
                     Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> De richtlijn verplicht de lidstaten en hun beroepsorganisaties daarom een
               evenredigheidsbeoordeling uit te voeren voordat zij nieuwe regels vaststellen of
               bestaande regels wijzigen die de toegang tot of de uitoefening van gereglementeerde
               beroepen beperken.<noot id="n242" type="voet"><noot.nr>4</noot.nr><noot.al>Artikel 4, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Ook verplicht de richtlijn hen om de evenredigheid van zulke vastgestelde
               regelgeving te blijven controleren, rekening houdend met ontwikkelingen die zich
               sinds de vaststelling van die regels hebben voorgedaan.<noot id="n243" type="voet"><noot.nr>5</noot.nr><noot.al>Artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot></al>
            <al>De Proportionaliteitsrichtlijn moest uiterlijk op 30 juli 2020 zijn geïmplementeerd.
               Aanvankelijk is de richtlijn omgezet door aan het Integraal Afwegingskader voor
               beleid en regelgeving (thans en hierna: het Beleidskompas) een afzonderlijk deel over
               beroepsreglementering toe te voegen.<noot id="n244" type="voet"><noot.nr>6</noot.nr><noot.al>Zie mededeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
                     van 7 juli 2020, nr. WJZ/20175689, houdende bekendmaking Richtlijn (EU)
                     2018/958 van het Europees parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een
                     evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van
                     beroepen (PbEU 2018, L 173), <extref doc="stcrt-2020-37281" soort="document" status="actief">Stcrt. 2020, 37281</extref>.</noot.al></noot> Omdat het Beleidskompas als zodanig echter niet van toepassing is op
               beroepsorganisaties, acht de Europese Commissie dit ontoereikend en is zij een
               inbreukprocedure gestart tegen Nederland.<noot id="n245" type="voet"><noot.nr>7</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 2.3, ‘Implementatie van
                     de Proportionaliteitsrichtlijn’.</noot.al></noot></al>
            <al>Gelet hierop, en tegen de achtergrond van deze inbreukprocedure, beoogt het voorstel
               de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen voor beroepsorganisaties te
               implementeren en tegemoet te komen aan de bezwaren van de Europese Commissie.<noot id="n246" type="voet"><noot.nr>8</noot.nr><noot.al>Artikel 258 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;
                     memorie van toelichting, algemeen deel paragraaf 1, ‘Inleiding’, en paragraaf
                     2.3, ‘Implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn’.</noot.al></noot></al>
            <al>Gelet op de samenhang tussen dit wetsvoorstel en het wetsvoorstel tot wijziging van
               de Rijksoctrooiwet 1995 ter nadere implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn,
               is in beide adviezen dezelfde opmerking gemaakt over het door de minister te geven
               bindende advies (punt 4).<noot id="n247" type="voet"><noot.nr>9</noot.nr><noot.al>Zie zaaknummer W18.25.00368/IV/K voor het advies bij het wetsvoorstel,
                     vastgesteld op 4 februari 2026. Omdat dit een voorstel tot wijziging van een
                     Rijkswet betreft, is dit voorstel separaat bij de Afdeling ingediend.</noot.al></noot></al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <titel>Inhoud van het voorstel</titel>
            </kop>
            <al>Met het voorstel worden de Algemene wet en zes bijzondere wetten, waarin aan
               bepaalde beroepsorganisaties regelgevende bevoegdheid is toegekend, gewijzigd.
               Hieronder worden de hoofdlijnen van het voorstel weergegeven.</al>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">a.</nr>
                <titel>Procedurele eisen bij ontwerpregelgeving die de toegang tot of de
                     uitoefening van een beroep beperken</titel>
              </kop>
              <al>Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan van de beroepsorganisatie om
                  ervoor te zorgen dat de toelichting bij ontwerpregelgeving met regels die de
                  toegang tot of de uitoefening van een beroep beperken voldoende gedetailleerd is
                  om de evenredigheid van die regels te kunnen beoordelen. Ook moet de
                  ontwerpregelgeving voor eenieder ter inzage worden gelegd en moet in de
                  toelichting worden ingegaan op de ontvangen zienswijzen.<noot id="n248" type="voet"><noot.nr>10</noot.nr><noot.al>Voorgesteld artikel 30d, tweede lid, van de Algemene wet erkenning
                        EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 28, vierde en vijfde lid, van
                        de Advocatenwet; voorgesteld artikel 81, tweede en derde lid, van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet; voorgesteld artikel 90, tweede en derde lid, van de
                        Wet op het notarisambt; voorgesteld artikel 22, tweede t/m vierde lid, van
                        de Wet op het accountantsberoep; voorgesteld artikel 16, tweede, derde en
                        vijfde lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, vierde lid, van de
                        Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (hierna: Wet
                        BIG).</noot.al></noot></al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">b.</nr>
                <titel>De ex-ante evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan ook om de ontwerpregelgeving
                  voor advies voor te leggen aan een daartoe geëquipeerd onafhankelijk orgaan van de
                  beroepsorganisatie, of, als deze er niet is, ter goedkeuring aan de
                  verantwoordelijke minister.<noot id="n249" type="voet"><noot.nr>11</noot.nr><noot.al>Voor de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg wordt de
                        ontwerpregelgeving ter instemming voorgelegd aan de verantwoordelijke
                        minister.</noot.al></noot> Het onafhankelijke orgaan of de minister beoordelen de evenredigheid van
                  de voorgestelde regelgeving aan de hand van de in de Proportionaliteitsrichtlijn
                  neergelegde criteria (hierna: <nadruk type="cur">ex-ante</nadruk>
                     evenredigheidsbeoordeling).<noot id="n250" type="voet"><noot.nr>12</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30f en 30i van de Algemene wet erkenning
                        EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 32a van de Advocatenwet;
                        voorgesteld artikel 82 van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgesteld artikel
                        91 van de Wet op het notarisambt; voorgesteld artikel 22b van de Wet op het
                        accountantsberoep; voorgesteld artikel 16, zesde t/m achtste lid, van de
                        Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zesde lid, Wet BIG.</noot.al></noot></al>
              <al>Naar aanleiding van die beoordeling, geeft het onafhankelijke orgaan een advies
                  over de evenredigheid van de voorgestelde beperkende beroepsregels. Het orgaan van
                  de beroepsorganisatie dat bevoegd is om die regels vast te stellen kan van dit
                  advies afwijken, mits deugdelijk gemotiveerd. De minister behoudt<noot id="n251" type="voet"><noot.nr>13</noot.nr><noot.al>Het betreft een bestaande bevoegdheid. Alleen de goedkeuring in de
                        Algemene wet en de aanwijzing in de Wet BIG betreffen als zodanig nieuwe
                        bevoegdheden.</noot.al></noot> de mogelijkheid om een beslissing tot vaststelling van regels die de
                  toegang tot of de uitoefening van een beroep beperken te vernietigen.<noot id="n252" type="voet"><noot.nr>14</noot.nr><noot.al>Voor de Wet BIG geldt dat de minister geen vernietigingsbevoegdheid
                        heeft, maar alleen een aanwijzingsbevoegdheid; artikel 14, elfde lid, Wet
                        BIG.</noot.al></noot></al>
              <al>Als het de minister is die de ex-ante evenredigheidsbeoordeling uitvoert, dan kan
                  die beoordeling ertoe leiden dat de gevraagde goedkeuring wordt onthouden.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">c.</nr>
                <titel>Monitoring en tussentijdse evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>Het voorstel verplicht het regelstellende orgaan verder om iedere drie jaar een
                  rapport op te stellen over de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan sinds de
                  vaststelling van de regels die de toegang tot of de uitoefening van een beroep
                  beperken en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid daarvan.<noot id="n253" type="voet"><noot.nr>15</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, tweede lid, 30h, tweede lid, 30j, tweede
                        lid, en 30k, tweede lid, van de Algemene wet erkenning
                        EU-beroepskwalificaties; voorgestelde artikelen 32b, tweede lid, en 32c,
                        tweede lid, van de Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, tweede lid, en
                        82b, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a,
                        tweede lid, en 91b, tweede lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde
                        artikelen 23a, tweede lid, en 23b, tweede lid, van de Wet op het
                        accountantsberoep; voorgestelde artikelen 16a, tweede lid, en 16b, tweede
                        lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zevende lid, onderdeel a,
                        Wet BIG.</noot.al></noot></al>
              <al>Als het rapport hiertoe aanleiding geeft, dan voert het onafhankelijke orgaan van
                  de beroepsorganisatie een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling uit.<noot id="n254" type="voet"><noot.nr>16</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, zesde lid, 30h, zesde lid, 30j, zesde lid,
                        en 30k, zesde lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties;
                        voorgestelde artikelen 32b, zesde lid, en 32c, zesde lid, van de
                        Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, zesde lid, en 82b, zesde lid, van
                        de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a, zesde lid, en 91b,
                        zesde lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde artikelen 23a, zesde
                        lid, en 23b, zesde lid, van de Wet op het accountantsberoep; voorgestelde
                        artikelen 16a, zesde lid, en 16b, zesde lid, van de Loodsenwet; voorgesteld
                        artikel 14, zevende lid, Wet BIG.</noot.al></noot> Zij stelt hiervan een verslag op met daarin een advies over de noodzaak
                  tot wijziging of intrekking van bepaalde regels. Het orgaan van de
                  beroepsorganisatie dat die regels heeft vastgesteld beslist hierover. De minister
                  kan die beslissing vernietigen.</al>
              <al>Als de beroepsorganisatie geen onafhankelijk orgaan heeft, dan wordt het rapport
                  naar de verantwoordelijke minister gestuurd. De minister beoordeelt of er
                  aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling en, als dit het
                  geval is, dan brengt hij hiervan een verslag met advies uit aan de
                  beroepsorganisatie.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">d.</nr>
                <titel>Periodieke evenredigheidsbeoordeling</titel>
              </kop>
              <al>Tot slot wordt geregeld dat het onafhankelijke orgaan of de verantwoordelijke
                  minister iedere zes jaar een evenredigheidsbeoordeling uitvoert (hierna:
                  periodieke evenredigheidsbeoordeling).<noot id="n255" type="voet"><noot.nr>17</noot.nr><noot.al>Voorgestelde artikelen 30g, vierde lid, 30h, vierde lid, 30j, vierde
                        lid, en 30k, vierde lid, van de Algemene wet erkenning
                        EU-beroepskwalificaties; voorgestelde artikelen 32b, vierde lid, en 32c,
                        vierde lid, van de Advocatenwet; voorgestelde artikelen 82a, vierde lid, en
                        82b, vierde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet; voorgestelde artikelen 91a,
                        vierde lid, en 91b, vierde lid, van de Wet op het notarisambt; voorgestelde
                        artikelen 23a, vierde lid, en 23b, vierde lid, van de Wet op het
                        accountantsberoep; voorgestelde artikelen 16a, vierde lid, en 16b, vierde
                        lid, van de Loodsenwet; voorgesteld artikel 14, zevende lid, Wet
                        BIG.</noot.al></noot> Hiervoor gelden dezelfde regels als voor de tussentijdse
                  evenredigheidsbeoordeling, met één verschil. Als de minister de periodieke
                  evenredigheidsbeoordeling uitvoert, dan stelt hij hiervan een verslag op met
                  daarin een <nadruk type="cur">bindend</nadruk> advies.</al>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <titel>Verschillende gronden onthouding goedkeuring</titel>
            </kop>
            <al>Met dit voorstel worden de regelstellende organen van een aantal beroepsorganisaties
               verplicht om hun ontwerpregelgeving ter goedkeuring voor te leggen aan de
               verantwoordelijke minister. Hiervoor worden de Algemene wet, de Loodsenwet, de
               Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt gewijzigd.</al>
            <al>De Afdeling merkt op dat de bevoegdheid van de minister tot onthouding van die
               goedkeuring in deze wetten discretionair is vormgegeven. Als het gaat om de
               Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt, dan is deze keuze begrijpelijk.
               Met dit voorstel wordt immers aangesloten bij de in die wetten reeds bestaande
               discretionaire bevoegdheid van de minister om zijn goedkeuring te onthouden als
               sprake is van strijd met het recht of algemeen belang.<noot id="n256" type="voet"><noot.nr>18</noot.nr><noot.al>Het betreft artikel 82, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet en
                     artikel 91, eerste lid, van de Wet op het notarisambt; De Afdeling wijst er
                     daarbij op dat de formulering zoals deze is opgenomen in de
                     Gerechtsdeurwaarderswet en de Wet op het notarisambt, aansluit bij de
                     formulering voor de bevoegdheid om goedkeuring te onthouden in artikel 10:27
                     Awb. De facultatieve formulering van de vernietigingsbevoegdheid, wat betreft
                     de grond ‘strijd met het recht’, werd blijkens de memorie van toelichting bij
                     de derde tranche van de Awb gekozen omdat denkbaar is dat de strijd met het
                     recht zo beperkt is dat onthouding van goedkeuring een te zwaar middel zou
                     zijn. Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn bij schending van
                     vormvoorschriften, zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 188.</noot.al></noot></al>
            <al>Als het gaat om de Algemene wet en de Loodsenwet, dan behoeft deze keuze echter een
               nadere motivering. In die wetten wordt geregeld dat de minister zijn goedkeuring
                  <nadruk type="cur">kan</nadruk> onthouden als de ontwerpregelgeving
               discriminatoire, ongerechtvaardigde of onevenredige regels bevat.<noot id="n257" type="voet"><noot.nr>19</noot.nr><noot.al>Voorgesteld artikel 30f, derde lid, van de Algemene wet erkenning
                     EU-beroepskwalificaties; voorgesteld artikel 16, achtste lid, van de
                     Loodsenwet.</noot.al></noot> Die formulering doet vermoeden dat goedkeuring in voorkomende gevallen toch
               kan worden verleend, zelfs als ontwerpregelgeving discriminatoir, ongerechtvaardigd
               of onevenredig is. Het is moeilijk voorstelbaar om welke gevallen het dan zou gaan.
               Een nadere motivering voor de keuze voor een discretionaire bevoegdheid is, gegeven
               deze gronden voor onthouding, daarom aangewezen.</al>
            <al>De Afdeling adviseert in de toelichting nader te motiveren waarom ervoor is gekozen
               de bevoegdheid van de minister tot het onthouden van goedkeuring in de Algemene wet
               en de Loodsenwet discretionair vorm te geven en, zo nodig, het voorstel aan te
               passen.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">4.</nr>
              <titel>Bindend advies door de minister</titel>
            </kop>
            <al>Voor zover de beroepsorganisatie niet beschikt over een onafhankelijk orgaan, is de
               verantwoordelijke minister bevoegd om een
               <nadruk type="cur">bindend advies</nadruk> te geven in het kader van de <nadruk type="cur">periodieke</nadruk> evenredigheidsbeoordeling. In het kader van de <nadruk type="cur">tussentijdse</nadruk> evenredigheidsbeoordeling, geeft de minister een
                  <nadruk type="cur">advies</nadruk>.</al>
            <al>Voor wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling benadrukt de toelichting
               enerzijds de bindende aard van het advies en de verplichting voor de
               beroepsorganisatie om het op te volgen.<noot id="n258" type="voet"><noot.nr>20</noot.nr><noot.al>Zie de memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel
                     30g (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet.</noot.al></noot> Anderzijds anticipeert de toelichting op de mogelijkheid dat de
               beroepsorganisatie toch geen gehoor zou geven aan het bindend advies – in welk kader
               de vernietigingsbevoegdheid als waarborg wordt genoemd.<noot id="n259" type="voet"><noot.nr>21</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 3.5, ‘Monitoring en
                     periodieke evenredigheidsbeoordeling’.</noot.al></noot></al>
            <al>In tegenstelling tot de bevoegdheden van goedkeuring en vernietiging, is de
               bevoegdheid tot het geven van een bindend advies nieuw in de verhoudingen tussen de
               verantwoordelijke minister en de beroepsorganisatie. Blijkens de toelichting wordt
               met deze nieuwe bevoegdheid beoogd om te voorkomen dat de minister, nadat bepalingen
               eenmaal zijn vastgesteld, geen grip meer zou hebben op de verenigbaarheid ervan met
               het vereiste van evenredigheid.<noot id="n260" type="voet"><noot.nr>22</noot.nr><noot.al>Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 3.5, ‘Monitoring en
                     periodieke evenredigheidsbeoordeling’.</noot.al></noot></al>
            <al>De Afdeling mist in de toelichting een toereikende motivering waarom het bindend
               advies in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is om
               een correcte uitvoering van de verplichtingen uit de Proportionaliteitsrichtlijn te
               verzekeren. De verplichting hiertoe vloeit niet rechtstreeks voort uit de
               Proportionaliteitsrichtlijn. Het is onduidelijk waarom bestaande bevoegdheden, zoals
               de mogelijkheid om over te gaan tot vernietiging,<noot id="n261" type="voet"><noot.nr>23</noot.nr><noot.al>De memorie van toelichting wijst tevens op de bevoegdheden op basis van
                     de Wet naleving Europese regelgeving publieke entiteiten, waarin onder meer de
                     bevoegdheid van de aanwijzing is opgenomen, zie memorie van toelichting,
                     algemeen deel, paragraaf 3.6.2, ‘Wet Naleving Europese regelgeving publieke
                     entiteiten’.</noot.al></noot> ontoereikend zouden zijn indien een beroepsorganisatie weigert een
               onevenredig te oordelen bepaling aan te passen of te schrappen.<noot id="n262" type="voet"><noot.nr>24</noot.nr><noot.al>Het belang om af te wegen of een extra toezichtsbevoegdheid, gelet op
                     bestaande bevoegdheden, werkelijk nodig is, is in lijn met Aanwijzing 2.46,
                     tweede lid, van de Aanwijzingen voor de regelgeving.</noot.al></noot> Die bestaande bevoegdheden zouden kunnen worden gecombineerd met een minder
               ingrijpende bevoegdheid van de minister ten aanzien van de periodieke
               evenredigheidsbeoordeling, zoals het geven van een advies.</al>
            <al>De noodzaak voor de nieuwe bevoegdheid tot het geven van een bindend advies dient
               ook te worden beoordeeld tegen de achtergrond van de zelfstandige regelgevende
               bevoegdheid en de positie van beroepsorganisaties.<noot id="n263" type="voet"><noot.nr>25</noot.nr><noot.al>Zie wat betreft deze kenmerken tevens de memorie van toelichting,
                     algemeen deel, paragraaf 6.2, ‘Toezicht en handhaving’.</noot.al></noot> Deze positie vergt terughoudendheid in het ingrijpen in de zelfstandige
               regelgevende bevoegdheid door de minister.</al>
            <al>De Afdeling adviseert om de bevoegdheid van de minister tot het geven van een
               bindend advies te schrappen en te vervangen door bevoegdheden van de minister die
               beter aansluiten bij de verhoudingen tussen de minister en de beroepsorganisatie,
               zoals het geven van een advies.</al>
          </divisie>
        </vrije-tekst>
        <tekst-sluiting>
          <slotformulering>
            <al>De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het
               voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede
               Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.</al>
          </slotformulering>
          <ondertekening>
            <functie>De vice-president van de Raad van State,</functie>
            <naam>
              <voornaam>Th.C. de</voornaam>
              <achternaam>Graaf.</achternaam>
            </naam>
          </ondertekening>
        </tekst-sluiting>
      </advies>
      <object_van_advies>
        <kop>
          <titel>Tekst zoals aangeboden aan de Raad van State: Wijziging van de Algemene wet
            erkenning EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de Wet op het notarisambt, de
            Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het accountantsberoep, de Loodsenwet en de Wet op de
            beroepen in de individuele gezondheidszorg, ter nadere implementatie van richtlijn (EU)
            2018/958 ten aanzien van beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid (implementatie
            Proportionaliteitsrichtlijn inzake beroepsorganisaties met regelgevende
            bevoegdheid)</titel>
        </kop>
        <wet-besluit>
          <aanhef>
            <wij>Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van
               Oranje-Nassau, enz. enz. enz.</wij>
            <considerans>
              <considerans.al>Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te
                  weten:</considerans.al>
              <considerans.al>Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de
                  Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties, de Advocatenwet, de
                  Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het notarisambt, de Wet op het
                  accountantsberoep, de Loodsenwet en de Wet op de beroepen in de individuele
                  gezondheidszorg te wijzigen ter implementatie van Richtlijn (EU) 2018/958 van het
                  Europees Parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een
                  evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen
                  (implementatie Proportionaliteitsrichtlijn inzake beroepsorganisaties met
                  regelgevende bevoegdheid);</considerans.al>
            </considerans>
            <afkondiging>
              <al>Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met
                  gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij
                  goedvinden en verstaan bij deze:</al>
            </afkondiging>
          </aanhef>
          <wettekst>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">I</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties wordt als
                  volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het eerste lid worden in de alfabetische volgorde de volgende
                        begripsbepalingen ingevoegd:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <term>beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid:</term>
                        <definitie>
                          <al>organisatie ter bevordering van in ieder geval een goede en
                                    vakbekwame uitoefening van een gereglementeerd beroep:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>a.</li.nr>
                              <al>waarvan aangeslotenen beoefenaren zijn van dat
                                          gereglementeerde beroep; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>b.</li.nr>
                              <al>die een orgaan heeft dat over regelgevende bevoegdheid
                                          beschikt en waarvan de regelgeving bindend is voor de
                                          beoefenaren van het beroep waarop de organisatie
                                          betrekking heeft;</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                      <definitie-item>
                        <term>onafhankelijk orgaan:</term>
                        <definitie>
                          <al>een bij wet ingesteld orgaan van een beroepsorganisatie:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>a.</li.nr>
                              <al>dat in ieder geval een adviserende taak heeft ten aanzien
                                          van ontwerpregelgeving die is opgesteld door het daartoe
                                          bevoegde orgaan binnen de beroepsorganisatie; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>b.</li.nr>
                              <al>dat zodanig is samengesteld en ingericht dat het zijn
                                          taken op objectieve en onafhankelijke wijze, zonder
                                          belangenconflicten en onbevooroordeeld, kan
                                          uitvoeren;</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                      <definitie-item>
                        <term>proportionaliteitsrichtlijn:</term>
                        <definitie>
                          <al>Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                                    evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                                    reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173);</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van de proportionaliteitsrichtlijn gaat voor de
                              toepassing van deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de
                              betrokken wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>Na hoofdstuk 3b wordt een hoofdstuk ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <wijzig-divisie opmaak="default" soort="hoofdstuk">
                    <kop>
                      <label>HOOFDSTUK</label>
                      <nr status="officieel">3C.</nr>
                      <titel>VERPLICHTINGEN OMTRENT BEROEPSREGLEMENTERING VANUIT
                              BEROEPSORGANISATIES MET REGELGEVENDE BEVOEGDHEID</titel>
                    </kop>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30d.</nr>
                        <titel>Verplichtingen voor beroepsorganisaties met regelgevende
                                 bevoegdheid met en zonder onafhankelijk orgaan</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald, zijn:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>de artikelen 30f, 30g en 30h van toepassing op
                                       beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid die geen
                                       onafhankelijk orgaan hebben;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de artikelen 30i, 30j, 30k van toepassing op
                                       beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid die een
                                       onafhankelijk orgaan hebben; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>dit artikel en artikel 30e van toepassing op
                                       beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, ongeacht of
                                       ze een onafhankelijk orgaan hebben.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Indien het orgaan dat binnen een beroepsorganisatie met
                                 regelgevende bevoegdheid bevoegd is tot het ontwerpen van
                                 regelgeving een ontwerp opstelt dat strekt tot invoering van een
                                 nieuwe of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot
                                 of de uitoefening van het betreffende gereglementeerde beroep
                                 beperkt:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>voorziet dit orgaan deze ontwerpbepaling van een toelichting
                                       die dusdanig gedetailleerd is dat op basis daarvan in ieder
                                       geval in het kader van de evenredigheidsbeoordeling, bedoeld
                                       in artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, dan wel artikel 30i,
                                       tweede lid, onderdeel b, de inachtneming van het
                                       evenredigheidsbeginsel ten aanzien van deze bepaling kan
                                       worden beoordeeld;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>wordt deze ontwerpbepaling op elektronische wijze ter inzage
                                       gelegd voor eenieder, met inbegrip van de toelichting
                                       daarop;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>kan een ieder gedurende een door dit orgaan te bepalen
                                       redelijke termijn na de elektronische terinzagelegging,
                                       bedoeld in onderdeel b, een zienswijze indienen ten aanzien
                                       van deze ontwerpbepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>d.</li.nr>
                            <al>brengt dit orgaan in de regelgeving of in de bijbehorende
                                       toelichting tot uitdrukking welke gevolgtrekkingen zijn
                                       verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>Indien een besluit van een orgaan van de beroepsorganisatie met
                                 regelgevende bevoegdheid strekt tot vaststelling van een bepaling
                                 die de toegang tot of de uitoefening van het betreffende
                                 gereglementeerde beroep beperkt, kan dit besluit ten aanzien van
                                 die bepaling bij koninklijk besluit worden vernietigd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>Ingeval van vernietiging als bedoeld in het derde lid geschiedt
                                 deze binnen zes maanden na de in artikel 30f, vierde lid, bedoelde
                                 kennisgeving dan wel de in artikel 30i, vierde lid, bedoelde
                                 mededeling van het besluit waarin de betreffende bepaling is
                                 opgenomen.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                        <al>In afwijking van het vierde lid kan vernietiging als bedoeld in
                                 het derde lid ook na zes maanden plaatsvinden indien:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>Onze Minister die het aangaat in het in artikel 30g, vierde
                                       lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, of artikel 30h,
                                       vierde lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde
                                       verslag, dan wel het onafhankelijke orgaan in het in artikel
                                       30j, vierde lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, of
                                       artikel 30k, vierde lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel
                                       b, bedoelde verslag heeft geadviseerd tot wijziging of
                                       schrapping van de betreffende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de betreffende bepaling ongewijzigd in stand is
                                       gebleven.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                        <al>De vernietiging in het in het vijfde lid bedoelde geval geschiedt
                                 binnen zes maanden nadat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>het in het vijfde lid, onderdeel a, bedoelde verslag van
                                       Onze Minister die het aangaat dan wel van het onafhankelijke
                                       orgaan, is gezonden aan het orgaan dat de bepaling heeft
                                       vastgesteld waarop dat verslag ziet; of</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de schriftelijke reactie, bedoeld in artikel 30j, zevende
                                       lid, onderdeel a, ofwel artikel 30k, zevende lid, onderdeel
                                       a, ter kennis is gekomen van Onze Minister die het
                                       aangaat.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30e.</nr>
                        <titel>Reikwijdte verplichtingen voor beroepsorganisaties met
                                 regelgevende bevoegdheid met en zonder onafhankelijk orgaan</titel>
                      </kop>
                      <al>De artikelen 30d en 30f tot en met 30k zijn niet van toepassing voor
                              zover een in die artikelen bedoelde bepaling de toegang tot of de
                              uitoefening van het betreffende gereglementeerde beroep weliswaar
                              beperkt, maar deze specifieke beperking is vastgelegd in een
                              afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de lidstaten geen
                              keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze specifieke
                              beperking wordt omgezet in nationaal recht.</al>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30f.</nr>
                        <titel>Aanvullende verplichtingen voor beroepsorganisaties met
                                 regelgevende bevoegdheid zonder onafhankelijk orgaan</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Indien een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid geen
                                 onafhankelijk orgaan heeft, behoeft regelgeving van die
                                 beroepsorganisatie die strekt tot invoering van een nieuwe of
                                 wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de
                                 uitoefening beperkt van het gereglementeerde beroep waarop die
                                 beroepsorganisatie ziet, voorafgaande goedkeuring van Onze Minister
                                 die het aangaat.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Voorafgaand aan de besluitvorming omtrent de goedkeuring, bedoeld
                                 in het eerste lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>beoordeelt Onze Minister die het aangaat de verenigbaarheid
                                       van de in het eerste lid bedoelde bepaling met de artikelen 5
                                       en 6 van de proportionaliteitsrichtlijn;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>verricht Onze Minister die het aangaat ten aanzien van de in
                                       het eerste lid bedoelde bepaling een
                                       evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste
                                       lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij:</al>
                            <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                              <li>
                                <li.nr>1°.</li.nr>
                                <al>de omvang van die beoordeling evenredig is met de
                                             aard, de inhoud en de effecten van de te beoordelen
                                             bepaling;</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>2°.</li.nr>
                                <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                             gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, door Onze
                                             Minister die het aangaat met kwalitatieve en, indien
                                             mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen worden
                                             onderbouwd; en</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>3°.</li.nr>
                                <al>de onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing worden
                                             opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring.</al>
                              </li>
                            </lijst>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>De in het eerste lid bedoelde goedkeuring kan worden onthouden
                                 indien Onze Minister die het aangaat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>oordeelt dat de betreffende bepaling niet verenigbaar is met
                                       artikel 5 of 6 van de proportionaliteitsrichtlijn; of</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>op basis van de in het tweede lid, onderdeel b, bedoelde
                                       evenredigheidsbeoordeling oordeelt dat de betreffende
                                       bepaling onevenredig is in de zin van die richtlijn.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>De regelgeving, bedoeld in het eerste lid, wordt, na de
                                 goedkeuring en de vaststelling door het daartoe bevoegde orgaan van
                                 de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid, onverwijld ter
                                 kennis gebracht van Onze Minister die het aangaat en vervolgens
                                 bekendgemaakt in de Staatscourant. Bij de bekendmaking van deze
                                 regelgeving wordt het besluit vermeld waarbij deze is
                                 goedgekeurd.</al>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30g.</nr>
                        <titel>Rapportage en periodieke beoordeling bepalingen van
                                 beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid zonder
                                 onafhankelijk orgaan, vastgesteld vóór inwerkingtreding
                                 wijzigingswet</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                                 vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van een
                                 beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid, die de toegang tot
                                 of de uitoefening van het gereglementeerde beroep beperken waarop
                                 die beroepsorganisatie ziet, en die in werking zijn getreden na
                                 30 juli 2020 en vóór de inwerkingtreding van de wet waarbij dit
                                 artikel is ingevoerd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat daartoe door die beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt
                                 geacht, brengt aan Onze Minister die het aangaat een rapport uit
                                 ten aanzien van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                       inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                       twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                       van het betreffende gereglementeerde beroep die zich hebben
                                       voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                                       het rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de
                                       evenredigheid van die bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                       inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen
                                       in de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling
                                       waarop het rapport ziet; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                       tot het verrichten van een onverwijlde
                                       evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid ten
                                       aanzien van de bepaling waarop het rapport ziet.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                                 eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                                 uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                                 kalenderjaar:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>verricht Onze Minister die het aangaat op basis van in ieder
                                       geval de op dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het
                                       tweede lid, ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                       evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde
                                       lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>zendt Onze Minister die het aangaat daarvan een verslag aan
                                       het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende
                                       bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld waarop het
                                       verslag ziet:</al>
                            <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                              <li>
                                <li.nr>1°.</li.nr>
                                <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van
                                             Onze Minister die het aangaat nog in overeenstemming is
                                             met het evenredigheidsbeginsel; en</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>2°.</li.nr>
                                <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                             gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                             kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                             kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                              </li>
                            </lijst>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>neemt Onze Minister die het aangaat in dat verslag een
                                       bindend advies op aan het in onderdeel b bedoelde orgaan over
                                       het gevolg dat de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling
                                       naar het oordeel van Onze Minister die het aangaat zou moeten
                                       hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                        <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                                 bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                                 met de ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende
                                 gereglementeerde beroep die zich hebben voorgedaan sinds de
                                 inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet en
                                 die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                 bepaling.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                        <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                                 lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                                 evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                                 door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding
                                 is of dreigt te raken:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>Onze Minister die het aangaat onverwijld een
                                       evenredigheidsbeoordeling verricht als bedoeld in artikel 4,
                                       zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>Onze Minister die het aangaat daarvan aan het orgaan van de
                                       beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid dat de
                                       bepaling heeft vastgesteld, een verslag met een advies
                                       uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                       beschreven elementen bevat.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                        <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                                 onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde
                                 bepaling evenredig is te achten en het advies van Onze Minister die
                                 het aangaat, bedoeld in het zesde lid, onderdeel b, is dat de
                                 bepaling gelet op de evenredigheid geen wijziging behoeft, geldt
                                 dat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                       periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde
                                       lid, onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat
                                       het rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze
                                       onverwijlde evenredigheidsbeoordeling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                       overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                       volgende zesde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30h.</nr>
                        <titel>Rapportage en periodieke beoordeling bepalingen van
                                 beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid zonder
                                 onafhankelijk orgaan, vastgesteld na inwerkingtreding
                                 wijzigingswet</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                                 vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van een
                                 beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid, die de toegang tot
                                 of de uitoefening van het gereglementeerde beroep beperken waarop
                                 die beroepsorganisatie ziet, en die in werking zijn getreden na de
                                 inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat daartoe door die beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt
                                 geacht, brengt aan Onze Minister die het aangaat een rapport uit
                                 ten aanzien van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                       vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die
                                       bepaling twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten
                                       aanzien van een in artikel 30g, eerste lid, bedoelde bepaling
                                       overeenkomstig het tweede lid van dat artikel een rapport
                                       wordt uitgebracht; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                       van het betreffende gereglementeerde beroep die zich hebben
                                       voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                                       het rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de
                                       evenredigheid van die bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                       inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen
                                       in de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling
                                       waarop het rapport ziet; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                       tot het verrichten van een onverwijlde
                                       evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid ten
                                       aanzien van de bepaling waarop het rapport ziet.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                                 eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                                 uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                                 kalenderjaar:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>verricht Onze Minister die het aangaat op basis van in ieder
                                       geval de op dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het
                                       tweede lid, ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                       evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde
                                       lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>zendt Onze Minister die het aangaat daarvan een verslag aan
                                       het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende
                                       bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld waarop het
                                       verslag ziet:</al>
                            <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                              <li>
                                <li.nr>1°.</li.nr>
                                <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van
                                             Onze Minister die het aangaat nog in overeenstemming is
                                             met het evenredigheidsbeginsel; en</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>2°.</li.nr>
                                <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                             gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                             kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                             kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                              </li>
                            </lijst>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>neemt Onze Minister die het aangaat in dat verslag een
                                       bindend advies op aan het in onderdeel b bedoelde orgaan over
                                       het gevolg dat de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling
                                       naar het oordeel van Onze Minister die het aangaat zou moeten
                                       hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                        <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                                 bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                                 met de ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende
                                 gereglementeerde beroep die zich hebben voorgedaan sinds de
                                 inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet en
                                 die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                 bepaling.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                        <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                                 lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                                 evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                                 door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding
                                 is of dreigt te raken:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>Onze Minister die het aangaat onverwijld een
                                       evenredigheidsbeoordeling verricht als bedoeld in artikel 4,
                                       zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>Onze Minister die het aangaat daarvan aan het orgaan van de
                                       beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid dat de
                                       bepaling heeft vastgesteld, een verslag met een advies
                                       uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                       beschreven elementen bevat.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                        <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                                 onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde
                                 bepaling evenredig is te achten en het advies van Onze Minister die
                                 het aangaat, bedoeld in het zesde lid, onderdeel b, is dat de
                                 bepaling gelet op de evenredigheid geen wijziging behoeft, geldt
                                 dat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                       periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde
                                       lid, onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat
                                       het rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze
                                       onverwijlde evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                       overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                       volgende zesde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30i.</nr>
                        <titel>Aanvullende verplichtingen voor beroepsorganisaties met
                                 regelgevende bevoegdheid met onafhankelijk orgaan</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Indien een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid een
                                 onafhankelijk orgaan heeft, wordt in ieder geval het ontwerp voor
                                 regelgeving die strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging
                                 van een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening
                                 beperkt van het gereglementeerde beroep waarop die
                                 beroepsorganisatie ziet, voorafgaand aan vaststelling van deze
                                 regelgeving voor advies aan dit orgaan voorgelegd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Indien het ontwerp strekt tot invoering van een nieuwe of
                                 wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de
                                 uitoefening van het betreffende beroep beperkt:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>beoordeelt het onafhankelijke orgaan de verenigbaarheid van
                                       die bepaling met de artikelen 5 en 6 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>verricht het onafhankelijke orgaan ten aanzien van die
                                       bepaling een</al>
                          </li>
                        </lijst>
                        <al>evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                                 samenhang met artikel 7 van proportionaliteitsrichtlijn,
                                 waarbij:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>1°.</li.nr>
                            <al>de omvang van die beoordeling evenredig is met de aard, de
                                       inhoud en de effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>2°.</li.nr>
                            <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd en
                                       evenredig wordt geacht, door het onafhankelijke orgaan met
                                       kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve
                                       elementen worden onderbouwd en in een advies worden
                                       opgenomen; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>3°.</li.nr>
                            <al>dit advies eveneens een advies omvat over het gevolg dat de
                                       uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel
                                       van het onafhankelijke orgaan zou moeten hebben ten aanzien
                                       van de betreffende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>4°.</li.nr>
                            <al>het advies van dit onafhankelijke orgaan wordt overgelegd
                                       bij het indienen van het ontwerp waarin de beoordeelde
                                       bepaling is vervat bij het orgaan van de beroepsorganisatie
                                       met regelgevende bevoegdheid dat bevoegd is tot vaststelling
                                       van de regelgeving waarop het advies ziet.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat bevoegd is tot vaststelling van de regelgeving kan van het
                                 advies, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, slechts deugdelijk
                                 gemotiveerd afwijken, in welk geval de motivering tot afwijking van
                                 het advies wordt opgenomen in de toelichting bij de regelgeving
                                 waarin de betreffende bepaling is vervat.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>Het advies, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, wordt binnen
                                 een redelijke termijn gezonden aan Onze Minister die het aangaat.
                                 De regelgeving, bedoeld in het eerste lid, wordt na vaststelling
                                 onverwijld medegedeeld aan Onze Minister die het aangaat en
                                 gepubliceerd in de Staatscourant.</al>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30j.</nr>
                        <titel>Rapportage en periodieke beoordeling bepalingen van
                                 beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid met onafhankelijk
                                 orgaan, vastgesteld vóór inwerkingtreding wijzigingswet</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                                 vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van een
                                 beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid, die de toegang tot
                                 of de uitoefening van het gereglementeerde beroep beperken waarop
                                 die beroepsorganisatie ziet, en die in werking zijn getreden na
                                 30 juli 2020 en vóór de inwerkingtreding van de wet waarbij dit
                                 artikel is ingevoerd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat daartoe door die beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt
                                 geacht, brengt aan het onafhankelijke orgaan van die
                                 beroepsorganisatie een rapport uit ten aanzien van een bepaling als
                                 bedoeld in het eerste lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                       inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                       twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                       van het betreffende gereglementeerde beroep die zich hebben
                                       voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                                       het rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de
                                       evenredigheid van die bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                       inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen
                                       in de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling
                                       waarop het rapport ziet; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                       tot het verrichten van een onverwijlde
                                       evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid ten
                                       aanzien van de bepaling waarop het rapport ziet.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                        <al>Het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat het rapport heeft opgesteld, zendt het rapport aan het
                                 onafhankelijke orgaan en Onze Minister die het aangaat.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                                 eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                                 uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                                 kalenderjaar:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>verricht het onafhankelijke orgaan op basis van in ieder
                                       geval de op dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het
                                       tweede lid, ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                       evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde
                                       lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>zendt het onafhankelijke orgaan daarvan een verslag aan het
                                       orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                       dat de bepaling heeft vastgesteld waarop het verslag
                                       ziet:</al>
                            <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                              <li>
                                <li.nr>1°.</li.nr>
                                <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van het
                                             onafhankelijke orgaan nog in overeenstemming is met het
                                             evenredigheidsbeginsel; en</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>2°.</li.nr>
                                <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                             gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                             kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                             kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                              </li>
                            </lijst>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>neemt het onafhankelijke orgaan in dat verslag een advies op
                                       aan het in onderdeel b bedoelde orgaan, over het gevolg dat
                                       de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel
                                       van het onafhankelijke orgaan zou moeten hebben ten aanzien
                                       van de betreffende bepaling.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                        <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                                 bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                                 met de ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende
                                 gereglementeerde beroep die zich hebben voorgedaan sinds de
                                 inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet en
                                 die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                 bepaling.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                        <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                                 lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                                 evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                                 door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding
                                 is of dreigt te raken:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>het onafhankelijke orgaan onverwijld een
                                       evenredigheidsbeoordeling verricht als bedoeld in artikel 4,
                                       zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>het onafhankelijke orgaan daarvan aan het orgaan van de
                                       beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid dat de
                                       bepaling heeft vastgesteld, een verslag met een advies
                                       uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                       beschreven elementen bevat.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                        <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het
                                 zesde lid, onderdeel b, kan het orgaan van de beroepsorganisatie
                                 met regelgevende bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld
                                 waarop het advies ziet, slechts deugdelijk gemotiveerd afwijken.
                                 Deze motivering tot afwijking van het advies wordt opgenomen:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in een aan het onafhankelijke orgaan gerichte schriftelijke
                                       reactie van het orgaan van de beroepsorganisatie met
                                       regelgevende bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld
                                       waarop het advies ziet, ingeval die bepaling niet wordt
                                       gewijzigd of geschrapt; of</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>in de toelichting bij de regelgeving tot wijziging van de
                                       bepaling waarop het advies ziet, ingeval die bepaling wordt
                                       gewijzigd of geschrapt.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                        <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                                 evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                                 vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een
                                 afwijking vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde
                                 advies, geldt dat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                       periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde
                                       lid, onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat
                                       het rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze
                                       onverwijlde evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                       overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                       volgende zesde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat bevoegd is tot het opstellen van regelgeving draagt er zorg
                                 voor dat aan Onze Minister die het aangaat binnen een redelijke
                                 termijn wordt gezonden:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel
                                       b, bedoelde verslag van het onafhankelijke orgaan; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onder a, bedoelde
                                       schriftelijke reactie.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                    </artikel>
                    <artikel status="goed">
                      <kop>
                        <label>Artikel</label>
                        <nr status="officieel">30k.</nr>
                        <titel>Rapportage en periodieke beoordeling bepalingen van
                                 beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid met onafhankelijk
                                 orgaan, vastgesteld na inwerkingtreding wijzigingswet</titel>
                      </kop>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                        <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                                 vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van een
                                 beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid, die de toegang tot
                                 of de uitoefening beperken van het gereglementeerde beroep waarop
                                 die beroepsorganisatie ziet, en die in werking zijn getreden na de
                                 inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat daartoe door die beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt
                                 geacht, brengt aan het onafhankelijke orgaan van die
                                 beroepsorganisatie een rapport uit ten aanzien van een bepaling als
                                 bedoeld in het eerste lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                       vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die
                                       bepaling twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten
                                       aanzien van een in artikel 30j, eerste lid, bedoelde bepaling
                                       overeenkomstig het tweede lid van dat artikel een rapport
                                       wordt uitgebracht; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                        <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                       van het betreffende gereglementeerde beroep die zich hebben
                                       voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                                       het rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de
                                       evenredigheid van die bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                       inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen
                                       in de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling
                                       waarop het rapport ziet; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                       tot het verrichten van een onverwijlde
                                       evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid ten
                                       aanzien van de bepaling waarop het rapport ziet.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                        <al>Het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat het rapport heeft opgesteld zendt dit rapport aan het
                                 onafhankelijke orgaan en Onze Minister die het aangaat.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                        <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                                 eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                                 uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                                 kalenderjaar:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>verricht het onafhankelijke orgaan op basis van in ieder
                                       geval de op dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het
                                       tweede lid, ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                       evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde
                                       lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>zendt het onafhankelijke orgaan daarvan een verslag aan het
                                       orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                       dat de bepaling heeft vastgesteld waarop het verslag
                                       ziet:</al>
                            <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                              <li>
                                <li.nr>1°.</li.nr>
                                <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van het
                                             onafhankelijke orgaan nog in overeenstemming is met het
                                             evenredigheidsbeginsel; en</al>
                              </li>
                              <li>
                                <li.nr>2°.</li.nr>
                                <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                             gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                             kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                             kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                              </li>
                            </lijst>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>c.</li.nr>
                            <al>neemt het onafhankelijke orgaan in dat verslag een advies op
                                       aan het in onderdeel b bedoelde orgaan over het gevolg dat de
                                       uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel
                                       van het onafhankelijke orgaan zou moeten hebben ten aanzien
                                       van de betreffende bepaling.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                        <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                                 bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                                 met de ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende
                                 gereglementeerde beroep die zich hebben voorgedaan sinds de
                                 inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet en
                                 die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                 bepaling.</al>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                        <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                                 lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                                 evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                                 door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding
                                 is of dreigt te raken:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>het onafhankelijke orgaan onverwijld een
                                       evenredigheidsbeoordeling verricht als bedoeld in artikel 4,
                                       zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                                       proportionaliteitsrichtlijn, waarbij de omvang van die
                                       beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de
                                       effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>het onafhankelijke orgaan daarvan aan het orgaan van de
                                       beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid dat de
                                       bepaling heeft vastgesteld, een verslag met een advies
                                       uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                       beschreven elementen bevat.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                        <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het
                                 zesde lid, onderdeel b, kan het orgaan van de beroepsorganisatie
                                 met regelgevende bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld
                                 waarop het betreffende advies ziet, slechts deugdelijk gemotiveerd
                                 afwijken. Deze motivering tot afwijking van het advies wordt
                                 opgenomen:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in een aan het onafhankelijke orgaan gerichte schriftelijke
                                       reactie van het orgaan van de beroepsorganisatie met
                                       regelgevende bevoegdheid dat de bepaling heeft vastgesteld
                                       waarop het advies ziet, ingeval die bepaling niet wordt
                                       gewijzigd of geschrapt; of</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>in de toelichting bij de regelgeving tot wijziging van de
                                       bepaling waarop het advies ziet, ingeval die bepaling wordt
                                       gewijzigd of geschrapt.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                        <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                                 evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                                 vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een
                                 afwijking vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde
                                 advies, geldt dat:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                       periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde
                                       lid, onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat
                                       het rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze
                                       onverwijlde evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                       overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                       volgende zesde kalenderjaar.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                      <lid>
                        <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                        <al>Het orgaan van de beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                                 dat bevoegd is tot het opstellen van regelgeving draagt er zorg
                                 voor dat aan Onze Minister die het aangaat binnen een redelijke
                                 termijn wordt gezonden:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>a.</li.nr>
                            <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel
                                       b, bedoelde verslag van het onafhankelijke orgaan; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>b.</li.nr>
                            <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onderdeel a,
                                       bedoelde schriftelijke reactie.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </lid>
                    </artikel>
                  </wijzig-divisie>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">II</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Advocatenwet wordt als volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 28 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het vierde en vijfde lid tot zesde en zevende lid
                        worden twee leden ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het derde lid, worden voorstellen voor verordeningen en
                              voor regels krachtens verordening die strekken tot invoering van een
                              nieuwe of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of
                              de uitoefening van het beroep van advocaat beperken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voorzien van een toelichting die dusdanig gedetailleerd is dat
                                    op basis daarvan in ieder geval in het kader van de
                                    evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in artikel 32a, derde lid, de
                                    inachtneming van het evenredigheidsbeginsel ten aanzien van de
                                    betreffende bepaling kan worden beoordeeld; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>ten aanzien van die bepaling op elektronische wijze ter inzage
                                    gelegd voor eenieder, met inbegrip van de toelichting
                                    daarop.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Eenieder kan gedurende een door de algemene raad te bepalen redelijke
                              termijn na de elektronische terinzagelegging van een voorstel voor een
                              verordening of regels als bedoeld in het vierde lid, bij de algemene
                              raad een zienswijze indienen ten aanzien van de betreffende bepaling.
                              De algemene raad brengt in de betreffende verordening of regels, of in
                              de bijbehorende toelichting tot uitdrukking welke gevolgtrekkingen
                              zijn verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Aan het zesde lid (nieuw) wordt de zin toegevoegd ‘Regels als bedoeld in
                        het vierde lid worden na vaststelling onverwijld medegedeeld aan Onze
                        Minister voor Rechtsbescherming en op elektronische wijze voor eenieder
                        kenbaar gemaakt.’.</wat>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>Artikel 30 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het tweede lid wordt ‘artikel 28, vierde lid’ vervangen door ‘artikel
                        28, zesde lid’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er worden twee leden toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In afwijking van het tweede lid, kan schorsing of vernietiging van
                              een besluit als bedoeld in het eerste lid, voor zover dat besluit
                              strekt tot vaststelling van een bepaling die de toegang tot of de
                              uitoefening van het beroep van advocaat beperkt, ook na de in het
                              tweede lid bedoelde termijn plaatsvinden, indien:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>de raad van advies in het in artikel 32b, vierde lid, onderdeel
                                    b, of zesde lid, onderdeel b, dan wel artikel 32c, vierde lid,
                                    onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag heeft
                                    geadviseerd tot wijziging of schrapping van de bij dat besluit
                                    vastgestelde bepaling die de toegang tot of de uitoefening van
                                    het beroep van advocaat beperkt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>blijkens de schriftelijke reactie bedoeld in artikel 32b,
                                    zevende lid, onderdeel a, dan wel artikel 32c, zevende lid,
                                    onderdeel a, wordt afgeweken van dat advies; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>de betreffende bepaling ongewijzigd in stand is gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>De schorsing of vernietiging in het in het derde lid bedoelde geval
                              geschiedt binnen zes maanden nadat de schriftelijke reactie, bedoeld
                              in artikel 32b, zevende lid, onderdeel a, dan wel artikel 32c, zevende
                              lid, ter kennis van Onze Minister voor Rechtsbescherming is
                              gekomen.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>Artikel 32a wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het tweede lid wordt na ‘wordt ingediend,’ ingevoegd ‘en alvorens een
                        voorstel voor regels krachtens verordening als bedoeld in artikel 28, vierde
                        lid, door het daartoe bevoegde orgaan wordt vastgesteld,’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het derde lid tot vierde lid en het vierde en
                        vijfde lid tot zevende en achtste lid wordt na het tweede lid een lid
                        ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Indien het voorgelegde voorstel voor een verordening of voor regels
                              krachtens verordening strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging
                              van een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van
                              het beroep van advocaat beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt de raad van advies de verenigbaarheid van die
                                    bepaling met de artikelen 5 en 6 van richtlijn (EU) 2018/958 van
                                    het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
                                    28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                                    voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU
                                    2018, L 173); en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies ten aanzien van die bepaling een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn, waarbij:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>de omvang van die beoordeling door de raad van advies
                                          evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten van de
                                          te beoordelen bepaling;</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                                          en evenredig wordt geacht, door de raad van advies met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd en in een advies
                                          worden opgenomen; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>3°.</li.nr>
                              <al>dit advies eveneens een advies omvat over het gevolg dat
                                          de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling naar het
                                          oordeel van de raad van advies zou moeten hebben ten
                                          aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het vierde lid (nieuw) wordt na ‘advisering’ ingevoegd ‘, behoudens ten
                        aanzien van een voorstel als bedoeld in het derde lid’ en wordt de zin
                        toegevoegd ‘In afwijking van de voorgaande zin wordt het uitgebrachte
                        advies, indien dit ziet op een bepaling als bedoeld in het derde lid die is
                        opgenomen in krachtens een verordening vastgestelde regels, overgelegd aan
                        het orgaan dat krachtens die verordening bevoegd is tot vaststelling van de
                        betreffende regels.’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Na het vierde lid (nieuw) worden twee leden ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Van het advies ten aanzien van een voorstel als bedoeld in het derde
                              lid, kan, indien het advies ziet op een verordening of op krachtens
                              verordening vast te stellen regels, het college van afgevaardigden,
                              respectievelijk het orgaan van de Nederlandse orde van advocaten dat
                              bevoegd is tot vaststelling van die regels, slechts deugdelijk
                              gemotiveerd afwijken, in welk geval de motivering tot afwijking van
                              het advies opgenomen wordt in de toelichting bij de betreffende
                              verordening of regels.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>De algemene raad draagt er zorg voor dat het advies, bedoeld in het
                              derde lid, onderdeel b, binnen een redelijke termijn aan Onze Minister
                              voor Rechtsbescherming wordt gezonden.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">D</lidnr>
                <wat>Na artikel 32a worden vier artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">32b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de Nederlandse orde
                              van advocaten, die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              advocaat beperken, en die in werking zijn getreden na 30 juli 2020 en
                              vóór de inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is
                              ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>De algemene raad brengt aan de raad van advies een rapport uit ten
                              aanzien van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                    inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                    twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van advocaat die zich hebben voorgedaan sinds de
                                    inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport ziet en die
                                    invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>De algemene raad zendt het rapport aan de raad van advies en Onze
                              Minister voor Rechtsbescherming.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies op basis van in ieder geval de op
                                    dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid,
                                    ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958 van het
                                    Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 28 juni
                                    2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan
                                    een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173),
                                    waarbij de omvang van die beoordeling evenredig is met de aard,
                                    de inhoud en de effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt de raad van advies daarvan aan de algemene raad een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van de
                                          raad van advies nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt de raad van advies in dat verslag een advies op aan de
                                    algemene raad over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van de raad van
                                    advies zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende
                                    bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van advocaat die zich
                              hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                              deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid
                              van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>de raad van advies onverwijld een evenredigheidsbeoordeling
                                    verricht als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met
                                    artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement
                                    en de Raad van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                                    evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                                    reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173), waarbij de
                                    omvang van die beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud
                                    en de effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de raad van advies daarvan aan de algemene raad een verslag met
                                    een advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en
                                    c, beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het zesde
                              lid, onderdeel b, kan, indien het advies ziet op een verordening, het
                              college van afgevaardigden, of, indien het advies ziet op krachtens
                              verordening vast te stellen regels, het orgaan van de Nederlandse orde
                              van advocaten dat bevoegd is tot vaststelling van die regels, slechts
                              deugdelijk gemotiveerd afwijken. Deze motivering tot afwijking van het
                              advies wordt opgenomen:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in een aan de raad van advies gerichte schriftelijke reactie
                                    van het college van afgevaardigden respectievelijk het orgaan
                                    dat bevoegd is tot vaststelling van de betreffende regels,
                                    ingeval de bepaling waarop het advies ziet niet wordt gewijzigd
                                    of geschrapt; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in de toelichting bij de verordening of bij de krachtens
                                    verordening vast te stellen regels tot wijziging van de bepaling
                                    waarop het advies ziet, ingeval die bepaling wordt gewijzigd of
                                    geschrapt.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                      <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                              evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                              vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een afwijking
                              vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde advies, geldt
                              dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                      <al>De algemene raad draagt er zorg voor dat aan de Minister voor
                              Rechtsbescherming binnen een redelijke termijn wordt gezonden:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel b,
                                    bedoelde verslag van de raad van advies; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onder a, bedoelde
                                    schriftelijke reactie.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">32c</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de Nederlandse orde
                              van advocaten, die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              advocaat beperken, en die in werking zijn getreden na de
                              inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>De algemene raad brengt aan de raad van advies een rapport uit ten
                              aanzien van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                    vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die bepaling
                                    twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten aanzien van een
                                    in artikel 32b, eerste lid, bedoelde bepaling overeenkomstig het
                                    tweede lid van dat artikel een rapport wordt uitgebracht;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van advocaat die zich hebben voorgedaan sinds de
                                    inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport ziet en die
                                    invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>De algemene raad zendt dit rapport aan de raad van advies en de
                              Minister voor Rechtsbescherming.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies op basis van in ieder geval de op
                                    dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid,
                                    ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958 van het
                                    Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 28 juni
                                    2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan
                                    een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173),
                                    waarbij de omvang van die beoordeling evenredig is met de aard,
                                    de inhoud en de effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt de raad van advies daarvan aan de algemene raad een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van de
                                          raad van advies nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt de raad van advies in dat verslag een advies op aan de
                                    algemene raad over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van de raad van
                                    advies zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende
                                    bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van advocaat die zich
                              hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop
                              deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid
                              van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>de raad van advies onverwijld een evenredigheidsbeoordeling
                                    verricht als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met
                                    artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement
                                    en de Raad van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                                    evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                                    reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173), waarbij de
                                    omvang van die beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud
                                    en de effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de raad van advies daarvan aan de algemene raad een verslag met
                                    een advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en
                                    c, beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het zesde
                              lid, onderdeel b, kan, indien het advies ziet op een verordening, het
                              college van afgevaardigden, of, indien het advies ziet op krachtens
                              verordening vast te stellen regels, het orgaan van de Nederlandse orde
                              van advocaten dat bevoegd is tot vaststelling van die regels, slechts
                              deugdelijk gemotiveerd afwijken. Deze motivering tot afwijking van het
                              advies wordt opgenomen:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in een aan de raad van advies gerichte schriftelijke reactie
                                    van het college van afgevaardigden respectievelijk het orgaan
                                    dat bevoegd is tot vaststelling van de betreffende regels,
                                    ingeval de bepaling waarop het advies ziet niet wordt gewijzigd
                                    of geschrapt; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in de toelichting bij de verordening of bij de krachtens
                                    verordening vast te stellen regels tot wijziging van de bepaling
                                    waarop het advies ziet, ingeval die bepaling wordt gewijzigd of
                                    geschrapt.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                      <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                              evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                              vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een afwijking
                              vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde advies, geldt
                              dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                      <al>De algemene raad draagt er zorg voor dat aan de Minister voor
                              Rechtsbescherming binnen een redelijke termijn wordt gezonden:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel b,
                                    bedoelde verslag van de raad van advies; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onderdeel a,
                                    bedoelde schriftelijke reactie.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">32d</nr>
                    </kop>
                    <al>De artikelen 28, vierde, vijfde en zesde lid, tweede zin, 30, derde en
                           vierde lid, 32a, derde lid, vierde lid, slotzin, vijfde en zesde lid, 32b
                           en 32c, zijn niet van toepassing voor zover de in die artikelen bedoelde
                           regels of bepalingen de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           advocaat weliswaar beperken, maar deze specifieke beperkingen zijn
                           vastgelegd in een afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de
                           lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze
                           specifieke beperkingen worden omgezet in nationaal recht.</al>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">32e</nr>
                    </kop>
                    <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en
                           de Raad van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                           evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van
                           beroepen (PbEU 2018, L 173) gaat voor de toepassing van deze wet gelden
                           met ingang van de dag waarop aan de betrokken wijziging uitvoering moet
                           zijn gegeven.</al>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">III</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Gerechtsdeurwaarderswet wordt als volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot van
                        onderdeel k door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <li.nr>l.</li.nr>
                        <term>richtlijn (EU) 2018/958:</term>
                        <definitie>
                          <al>richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                                    voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU
                                    2018, L 173).</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 gaat voor de toepassing van
                              deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken
                              wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>In artikel 5 wordt in onderdeel b na ‘heeft doorlopen’ ingevoegd ‘, dan wel
                     in het bezit is van een ten aanzien van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                     afgegeven erkenning van beroepskwalificaties als bedoeld in artikel 5 van de
                     Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties’.</wat>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>In artikel 25, eerste lid, wordt na ‘heeft doorlopen’ ingevoegd ‘, dan wel in
                     het bezit is van een ten aanzien van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                     afgegeven erkenning van beroepskwalificaties als bedoeld in artikel 5 van de
                     Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties,’.</wat>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">D</lidnr>
                <wat>Artikel 81 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er worden twee leden toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het eerste lid, wordt een voorstel van een verordening
                              en een voorstel van nadere regels als bedoeld in artikel 80, vijfde
                              lid, dat strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging van een
                              bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                              van gerechtsdeurwaarder beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voorzien van een toelichting die dusdanig gedetailleerd is dat
                                    op basis daarvan in ieder geval in het kader van de
                                    evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in artikel 82, tweede lid,
                                    onderdeel b, de inachtneming van het evenredigheidsbeginsel ten
                                    aanzien van de betreffende bepaling kan worden beoordeeld;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>ten aanzien van de betreffende bepaling op elektronische wijze
                                    ter inzage gelegd voor eenieder, met inbegrip van de toelichting
                                    daarop.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Een ieder kan gedurende een door het bestuur van de KBvG te bepalen
                              redelijke termijn na de elektronische terinzagelegging van een
                              voorstel voor een verordening of nadere regels als bedoeld in het
                              tweede lid bij het bestuur een zienswijze indienen ten aanzien van de
                              betreffende bepaling. Het bestuur brengt in de betreffende verordening
                              of nadere regels, of in de bijbehorende toelichting tot uitdrukking
                              welke gevolgtrekkingen zijn verbonden aan de naar voren gebrachte
                              zienswijzen.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">E</lidnr>
                <wat>Artikel 82 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt na de eerste zin ingevoegd ‘Nadere regels als
                        bedoeld in artikel 80, vijfde lid, behoeven goedkeuring van Onze Minister,
                        voor zover deze nadere regels strekken tot invoering van een nieuwe of
                        wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening
                        van het beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt.’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het tweede lid tot derde lid wordt een lid
                        ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Indien het ter goedkeuring voorgelegde voorstel van een verordening
                              of nadere regels strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging van
                              een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het
                              beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt Onze Minister de verenigbaarheid van die bepaling
                                    met de artikelen 5 en 6 van richtlijn (EU) 2018/958; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister ten aanzien van die bepaling voorafgaand
                                    aan het besluit omtrent goedkeuring een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn, waarbij:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>de omvang van die beoordeling door Onze Minister
                                          evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten van de
                                          te beoordelen bepaling;</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                                          en evenredig wordt geacht, door Onze Minister met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>3°.</li.nr>
                              <al>de onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing worden
                                          opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Een lid wordt toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Nadere regels als bedoeld in het eerste lid, worden, nadat zij zijn
                              goedgekeurd, door de zorg van het bestuur van de KBvG op elektronische
                              wijze voor eenieder kenbaar gemaakt.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">F</lidnr>
                <wat>Na artikel 82 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">82a</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de KBvG, die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                              beperken, en die in werking zijn getreden na 30 juli 2020 en vóór de
                              inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien van
                              een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                    inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                    twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van gerechtsdeurwaarder die zich hebben
                                    voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het
                                    rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid
                                    van die bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan
                                    het bestuur over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder die zich hebben voorgedaan sinds de
                              inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet en die
                              invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dat de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">82b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de KBvG, die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                              beperken, en die in werking zijn getreden na de inwerkingtreding van
                              de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien van
                              een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                    vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die bepaling
                                    twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten aanzien van een
                                    in artikel 82a, eerste lid, bedoelde bepaling overeenkomstig het
                                    tweede lid van dat artikel een rapport wordt uitgebracht;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van gerechtsdeurwaarder die zich hebben
                                    voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het
                                    rapport ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid
                                    van die bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan
                                    het bestuur over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder die zich hebben voorgedaan sinds de
                              inwerkingtreding van de bepaling waarop deze beoordeling ziet, en die
                              invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dat de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">82c</nr>
                    </kop>
                    <al>De artikelen 81, tweede en derde lid, 82, eerste lid, tweede zin, tweede
                           en vierde lid, 82a, 82b en 83, tweede en derde lid, zijn niet van
                           toepassing voor zover de in die artikelen bedoelde regels of bepalingen
                           de toegang tot of de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                           weliswaar beperken, maar deze specifieke beperkingen zijn vastgelegd in
                           een afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de lidstaten geen
                           keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze specifieke
                           beperkingen worden omgezet in nationaal recht.</al>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">G</lidnr>
                <wat>Artikel 83 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er worden twee leden toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>In afwijking van het eerste lid, kan vernietiging van een besluit van
                              de ledenraad, met inbegrip van een verordening die op grond van
                              artikel 82 rechtsgeldig tot stand is gekomen, of van een besluit van
                              het bestuur voor zover dat strekt tot vaststelling van een bepaling
                              die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder beperkt, ook na de in het eerste lid bedoelde
                              termijn plaatsvinden, indien:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister in het in artikel 82a, vierde lid, onderdeel b,
                                    of zesde lid, onderdeel b, dan wel in het in artikel 82b, vierde
                                    lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag
                                    adviseert tot schrapping of wijziging van de bij dat besluit
                                    vastgestelde bepaling die de toegang tot of de uitoefening van
                                    het beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de betreffende bepaling in afwijking van dit advies ongewijzigd
                                    in stand is gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>De vernietiging in het in het tweede lid bedoelde geval geschiedt
                              binnen zes maanden nadat het in artikel 82a, vierde lid, onderdeel b,
                              of zesde lid, onderdeel b, dan wel in het in artikel 82b, vierde lid,
                              onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag aan het
                              bestuur is gezonden.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">IV</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Wet op het notarisambt wordt als volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Aan het eerste lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot van
                        onderdeel l door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <li.nr>m.</li.nr>
                        <term>richtlijn (EU) 2018/958:</term>
                        <definitie>
                          <al>richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                                    evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                                    reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173).</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 gaat voor de toepassing van
                              deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken
                              wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>Artikel 90 komt te luiden:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">90</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Het voorstel van een verordening wordt met een toelichting ten minste
                              twee maanden vóór de dag waarop de ledenraad daarover beraadslaagt ter
                              kennis gebracht van de leden van elke ring.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het bepaalde in het eerste lid, wordt een voorstel van
                              een verordening en een voorstel van nadere regels als bedoeld in
                              artikel 89, vijfde lid, dat strekt tot invoering van een nieuwe of
                              wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de
                              uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voorzien van een toelichting die dusdanig gedetailleerd is dat
                                    op basis daarvan in ieder geval in het kader van de
                                    evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in artikel 91, tweede lid,
                                    onderdeel b, de inachtneming van het evenredigheidsbeginsel ten
                                    aanzien van de betreffende bepaling kan worden beoordeeld;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>ten aanzien van de betreffende bepaling op elektronische wijze
                                    ter inzage gelegd voor eenieder, met inbegrip van de toelichting
                                    daarop.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Eenieder kan gedurende een door het bestuur van de KNB te bepalen
                              redelijke termijn na de elektronische terinzagelegging van een
                              voorstel als bedoeld in het tweede lid bij het bestuur een zienswijze
                              indienen ten aanzien van de betreffende bepaling. Het bestuur brengt
                              in de betreffende verordening of nadere regels, of in de bijbehorende
                              toelichting tot uitdrukking welke gevolgtrekkingen zijn verbonden aan
                              de naar voren gebrachte zienswijzen.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Het bestuur van de ring brengt, na raadpleging van de leden, zijn
                              advies omtrent het voorstel ten minste drie weken vóór de dag waarop
                              daarover wordt beraadslaagd ter kennis van de ledenraad.</al>
                    </lid>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>Artikel 91 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt na de eerste zin de zin ingevoegd ‘In afwijking
                        van artikel 89, vijfde lid, tweede zin, behoeven ook nadere regels als
                        bedoeld in dat artikel 89, vijfde lid, goedkeuring van Onze Minister, voor
                        zover deze nadere regels strekken tot invoering van een nieuwe of wijziging
                        van een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het
                        beroep van kandidaat-notaris beperkt.’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het tweede lid tot derde lid wordt een lid
                        ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Indien het ter goedkeuring van Onze Minister voorgelegde voorstel van
                              een verordening of voorstel van nadere regels strekt tot invoering van
                              een nieuwe of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot
                              of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt Onze Minister voorafgaand aan het besluit omtrent
                                    goedkeuring de verenigbaarheid van die bepaling met de artikelen
                                    5 en 6 van richtlijn (EU) 2018/958; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister ten aanzien van die bepaling voorafgaand
                                    aan het besluit omtrent goedkeuring een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn, waarbij:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°</li.nr>
                              <al>de omvang van die beoordeling door Onze Minister
                                          evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten van de
                                          te beoordelen bepaling;</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°</li.nr>
                              <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                                          en evenredig wordt geacht, door Onze Minister met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>3°</li.nr>
                              <al>de onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing worden
                                          opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Een lid wordt toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Nadere regels als bedoeld in het eerste lid worden, nadat zij zijn
                              goedgekeurd, door de zorg van het bestuur van de KNB op elektronische
                              wijze voor eenieder kenbaar gemaakt.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">D</lidnr>
                <wat>Na artikel 91 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">91a</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de KNB, die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris
                              beperken, en die in werking zijn getreden na 30 juli 2020 en vóór de
                              inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien van
                              een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                    inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                    twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde jaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van kandidaat-notaris die zich hebben voorgedaan
                                    sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport
                                    ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan
                                    het bestuur over het gevolg dat de uitkomsten van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van kandidaat-notaris
                              die zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dat de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">91b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de KNB, die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris
                              beperken, en die in werking zijn getreden na de inwerkingtreding van
                              de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien van
                              een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                    vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die bepaling
                                    twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten aanzien van de in
                                    artikel 91a, eerste lid, bedoelde bepaling overeenkomstig het
                                    tweede lid van dat artikel een rapport wordt uitgebracht;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van kandidaat-notaris die zich hebben voorgedaan
                                    sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport
                                    ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan
                                    het bestuur over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van kandidaat-notaris
                              die zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van de richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dat de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">91c</nr>
                    </kop>
                    <al>De artikelen 90, tweede en derde lid, 91, eerste lid, tweede zin, tweede
                           en vierde lid, 91a, 91b en 92, tweede en derde lid, zijn niet van
                           toepassing voor zover:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>a.</li.nr>
                        <al>de in die artikelen bedoelde regels of bepalingen de toegang tot
                                 of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris weliswaar
                                 beperken, maar deze specifieke beperkingen zijn vastgelegd in een
                                 afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de lidstaten geen
                                 keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze specifieke
                                 beperkingen worden omgezet in nationaal recht; of</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>b.</li.nr>
                        <al>de in die artikelen bedoelde bepalingen betrekking hebben op het
                                 beroep van kandidaat-notaris voor zover deze is belast met
                                 waarneming als bedoeld in artikel 29.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">E</lidnr>
                <wat>Artikel 92 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er worden twee leden toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>In afwijking van het eerste lid, kan vernietiging van een besluit van
                              de ledenraad of van het bestuur voor zover dat strekt tot vaststelling
                              van een bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                              van kandidaat-notaris beperkt, met inbegrip van een verordening die op
                              grond van artikel 91 rechtsgeldig tot stand is gekomen, na de in het
                              eerste lid bedoelde termijn plaatsvinden, indien:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister in het in artikel 91a, vierde lid, onderdeel b,
                                    of zesde lid, onderdeel b, dan wel het in artikel 91b, vierde
                                    lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag
                                    heeft geadviseerd tot wijziging of schrapping van de bij dat
                                    besluit vastgestelde bepaling die de toegang tot of de
                                    uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris beperkt;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de betreffende bepaling in afwijking van dit advies ongewijzigd
                                    in stand is gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>De vernietiging in het in het tweede lid bedoelde geval geschiedt
                              binnen zes maanden nadat het in 91a, vierde lid, onderdeel b, of zesde
                              lid, onderdeel b, dan wel het in artikel 91b, vierde lid, onderdeel b,
                              of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag aan het bestuur is
                              gezonden.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">V</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Wet op het accountantsberoep wordt als volgt
                  gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt in de alfabetische volgorde de volgende
                        begripsbepaling ingevoegd:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <li.nr>–</li.nr>
                        <term>richtlijn (EU) 2018/958:</term>
                        <definitie>
                          <al>richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                                    voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU
                                    2018, L 173).</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 gaat voor de toepassing van
                              deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken
                              wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>In artikel 4 wordt de zinsnede ‘ledengroepen en een bureau’ vervangen door
                     ‘ledengroepen, een bureau en een raad van advies’.</wat>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>Artikel 22 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en vierde lid
                        wordt een lid ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Een ontwerp van een verordening die en van een nader voorschrift dat
                              strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging van een bestaande
                              bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              accountant beperkt, wordt voorzien van een toelichting die dusdanig
                              gedetailleerd is dat op basis daarvan in ieder geval in het kader van
                              de evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in artikel 22b, tweede lid,
                              onderdeel b, de inachtneming van het evenredigheidsbeginsel ten
                              aanzien van de betreffende bepaling kan worden beoordeeld.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het derde lid (nieuw) wordt na ‘nadere voorschriften’ ingevoegd
                        ‘, alsmede nadere voorschriften als bedoeld in artikel 19, derde lid, met de
                        in het tweede lid bedoelde strekking,’, en wordt na ‘ter inzage’ ingevoegd
                        ‘, met inbegrip van de toelichting op het ontwerp indien het een ontwerp
                        betreft als bedoeld in het tweede lid’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Aan het vierde lid (nieuw) wordt toegevoegd ‘en brengt, indien het een
                        ontwerp betreft als bedoeld in het tweede lid, in dat ontwerp of in de
                        bijbehorende toelichting tot uitdrukking welke gevolgtrekkingen zijn
                        verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen’.</wat>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">D</lidnr>
                <wat>Na artikel 22 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">22a</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>De raad van advies bestaat uit ten minste vijf leden, de voorzitter
                              en de plaatsvervangend voorzitter daaronder begrepen. De raad van
                              advies bestaat in meerderheid uit leden die geen accountant zijn.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het lidmaatschap van de raad van advies is niet verenigbaar met:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>het lidmaatschap van het bestuur of van enig ander orgaan van
                                    de beroepsorganisatie, uitgezonderd de ledenvergadering,
                                    ongeacht of het betreffende orgaan bij of krachtens deze wet of
                                    bij verordening tot stand is gebracht; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>een arbeidsovereenkomst met de beroepsorganisatie of het
                                    verrichten van werkzaamheden voor deze beroepsorganisatie uit
                                    hoofde van een andere overeenkomst.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Bij verordening worden regels vastgesteld over de verdere
                              samenstelling en de inrichting van de raad van advies.</al>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">22b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Alvorens een ontwerpverordening bij de ledenvergadering wordt
                              ingediend ter vaststelling, of een ontwerp van een nader voorschrift
                              als bedoeld in artikel 22, tweede lid, door het bestuur wordt
                              vastgesteld, wordt het ontwerp voor advies aan de raad van advies
                              voorgelegd, overeenkomstig de navolgende leden van dit artikel, over
                              de verenigbaarheid van een dergelijke verordening of een dergelijk
                              nader voorschrift met richtlijn (EU) 2018/958.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Indien de voorgelegde ontwerpverordening of het ontwerp van een nader
                              voorschrift strekt tot invoering van een nieuwe of wijziging van een
                              bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                              van accountant beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt de raad van advies de verenigbaarheid van die
                                    bepaling met de artikelen 5 en 6 van richtlijn (EU) 2018/958;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies ten aanzien van die bepaling een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn, waarbij:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>de omvang van die beoordeling door de raad van advies
                                          evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten van de
                                          te beoordelen bepaling;</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                                          en evenredig wordt geacht, door de raad van advies met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd en in een advies
                                          worden opgenomen; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>3°.</li.nr>
                              <al>dit advies eveneens een advies omvat over het gevolg dat
                                          de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling naar het
                                          oordeel van de raad van advies zou moeten hebben ten
                                          aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Nadat een advies is uitgebracht, wordt dit voorgelegd aan het
                              bestuur. Het bestuur betrekt het advies van de raad van advies bij de
                              finalisering van de ontwerpverordening of het ontwerp van een nader
                              voorschrift en, indien het om een ontwerpverordening gaat, dient het
                              bestuur deze vervolgens in bij de ledenvergadering.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Van het advies ten aanzien van een ontwerpverordening of een ontwerp
                              van een nader voorschrift als bedoeld in het tweede lid, kan de
                              ledenvergadering respectievelijk het bestuur slechts deugdelijk
                              gemotiveerd afwijken, in welk geval de motivering tot afwijking van
                              het advies wordt opgenomen in de toelichting bij de betreffende
                              verordening of het betreffende nadere voorschrift.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Het bestuur draagt er zorg voor dat het advies binnen een redelijke
                              termijn aan Onze Minister wordt gezonden.</al>
                    </lid>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">E</lidnr>
                <wat>Na artikel 23 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">23a</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de
                              beroepsorganisatie, die de toegang tot of de uitoefening van het
                              beroep van accountant beperken, en die in werking zijn getreden na
                              30 juli 2020 en vóór de inwerkingtreding van de wet waarbij dit
                              artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan de raad van advies een rapport uit ten aanzien
                              van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                    inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                    twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van accountant die zich hebben voorgedaan sinds
                                    de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport ziet en
                                    die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid, ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>Het bestuur zendt dit rapport aan de raad van advies en Onze
                              Minister.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies op basis van in ieder geval de op
                                    dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid,
                                    ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij
                                    de omvang van die beoordeling evenredig is met de aard, de
                                    inhoud en de effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt de raad van advies daarvan aan het bestuur een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van de
                                          raad van advies nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt de raad van advies in dat verslag een advies op aan het
                                    bestuur over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van de raad van
                                    advies zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende
                                    bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van accountant die
                              zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>de raad van advies onverwijld een evenredigheidsbeoordeling
                                    verricht als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met
                                    artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de raad van advies daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het zesde
                              lid, onderdeel b, kan, indien het advies ziet op een verordening, de
                              ledenvergadering, of, indien het advies ziet op nadere voorschriften,
                              het bestuur, slechts deugdelijk gemotiveerd afwijken. Deze motivering
                              tot afwijking van het advies wordt opgenomen:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in een aan de raad van advies gerichte schriftelijke reactie
                                    van de ledenvergadering respectievelijk het bestuur, ingeval de
                                    bepaling waarop het advies ziet niet wordt gewijzigd of
                                    geschrapt; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in de toelichting bij de verordening of bij de nadere
                                    voorschriften tot wijziging van de bepaling waarop het advies
                                    ziet, ingeval de die bepaling wordt gewijzigd of geschrapt.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                      <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                              evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                              vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een afwijking
                              vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde advies, geldt
                              dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                      <al>Het bestuur draagt er zorg voor dat aan Onze Minister binnen een
                              redelijke termijn wordt gezonden:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel b,
                                    bedoelde verslag van de raad van advies; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onder a, bedoelde
                                    schriftelijke reactie.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">23b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de
                              beroepsorganisatie, die de toegang tot of de uitoefening van het
                              beroep van accountant beperken, en die in werking zijn getreden na de
                              inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Het bestuur brengt aan de raad van advies een rapport uit ten aanzien
                              van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                    vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die bepaling
                                    twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten aanzien van een
                                    in artikel 23a, eerste lid, bedoelde bepaling overeenkomstig het
                                    tweede lid van dat artikel een rapport wordt uitgebracht;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van accountant die zich hebben voorgedaan sinds
                                    de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport ziet en
                                    die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>Het bestuur zendt dit rapport aan de raad van advies en Onze
                              Minister.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht de raad van advies op basis van in ieder geval de op
                                    dat moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid,
                                    ten aanzien van die bepaling periodiek een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, zesde lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij
                                    de omvang van die beoordeling evenredig is met de aard, de
                                    inhoud en de effecten van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt de raad van advies daarvan aan het bestuur een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van de
                                          raad van advies nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt de raad van advies in dat verslag een advies op aan het
                                    bestuur over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van de raad van
                                    advies zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende
                                    bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van accountant die
                              zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>de raad van advies onverwijld een evenredigheidsbeoordeling
                                    verricht als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met
                                    artikel 7 van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de raad van advies daarvan aan het bestuur een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Van het advies, bedoeld in het vierde lid, onderdeel c, en het zesde
                              lid, onderdeel b, kan, indien het advies ziet op een verordening, de
                              ledenvergadering, of, indient het advies ziet op nadere voorschriften,
                              het bestuur, slechts deugdelijk gemotiveerd afwijken. Deze motivering
                              tot afwijking van het advies wordt opgenomen:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in een aan de raad van advies gerichte schriftelijke reactie
                                    van de ledenvergadering respectievelijk het bestuur, ingeval de
                                    bepaling waarop het advies ziet, niet wordt gewijzigd of
                                    geschrapt; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in de toelichting bij de verordening of de nadere voorschriften
                                    tot wijziging van de bepaling waarop het advies ziet, ingeval
                                    die bepaling wordt gewijzigd of geschrapt.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                      <al>Indien de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde onverwijlde
                              evenredigheidsbeoordeling is verricht en de beoordeelde bepaling
                              vervolgens ongewijzigd in stand blijft, ongeacht of dat een afwijking
                              vormt van het in het zesde lid, onderdeel b, bedoelde advies, geldt
                              dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">9.</lidnr>
                      <al>Het bestuur draagt er zorg voor dat aan Onze Minister binnen een
                              redelijke termijn wordt gezonden:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>het in het vierde lid, onderdeel b, en zesde lid, onderdeel b,
                                    bedoelde verslag van de raad van advies; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>in voorkomend geval de in het zevende lid, onder a, bedoelde
                                    schriftelijke reactie.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">23c</nr>
                    </kop>
                    <al>De artikelen 22, tweede lid, derde lid, wat betreft de zinsnede na de
                           eerste komma over nadere voorschriften als bedoeld in artikel 19, derde
                           lid, alsook wat betreft de zinsnede na de laatste komma, en vierde lid,
                           wat betreft het slot na de zinsnede ‘ter kennis van de leden’, 22b, 23a
                           en 23b zijn niet van toepassing voor zover de in die artikelen bedoelde
                           regels of bepalingen de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           accountant weliswaar beperken, maar deze specifieke beperkingen zijn
                           vastgelegd in een afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de
                           lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze
                           specifieke beperkingen worden omgezet in nationaal recht.</al>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">VI</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Loodsenwet wordt als volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Aan het eerste lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot van
                        onderdeel l door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <li.nr>m.</li.nr>
                        <term>richtlijn (EU) 2018/958:</term>
                        <definitie>
                          <al>richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                                    voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU
                                    2018, L 173).</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 gaat voor de toepassing van
                              deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken
                              wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>Artikel 16 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het tweede en derde lid tot vierde en vijfde lid en
                        het vierde tot en met zesde lid tot negende tot en met elfde lid, worden na
                        het eerste lid twee leden ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Ontwerpen voor verordeningen en voor nadere voorschriften als bedoeld
                              in artikel 15, tweede lid, die strekken tot invoering van een nieuwe
                              of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de
                              uitoefening van het beroep van registerloods beperkt, worden voorzien
                              van een toelichting die dusdanig gedetailleerd is dat op basis daarvan
                              in ieder geval in het kader van de evenredigheidsbeoordeling, bedoeld
                              in het zevende lid, onderdeel b, de inachtneming van het
                              evenredigheidsbeginsel ten aanzien van de betreffende bepaling kan
                              worden beoordeeld.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>Ten aanzien van de in het tweede lid bedoelde bepaling in nadere
                              voorschriften geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>deze op elektronische wijze ter inzage worden gelegd voor
                                    eenieder, met inbegrip van de toelichting daarop; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>een ieder gedurende een redelijke termijn, te bepalen door het
                                    orgaan dat bevoegd is tot vaststelling van de betreffende
                                    bepaling, na de in onderdeel a bedoelde terinzagelegging bij het
                                    betreffende bevoegde orgaan een zienswijze kan indienen. Dit
                                    bevoegde orgaan brengt in de betreffende nadere voorschriften of
                                    in de bijbehorende toelichting tot uitdrukking welke
                                    gevolgtrekkingen zijn verbonden aan de naar voren gebrachte
                                    zienswijzen.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Aan het vijfde lid (nieuw) wordt de zin toegevoegd ‘Indien de zienswijzen
                        betrekking hebben op bepalingen in ontwerpen voor verordeningen als bedoeld
                        in het tweede lid, brengt de algemene raad in de verordening of in de
                        bijbehorende toelichting tot uitdrukking welke gevolgtrekkingen zijn
                        verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen.’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Na het vijfde lid (nieuw) worden drie leden ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd artikel 4, eerste lid, behoeven verordeningen of nadere
                              voorschriften als bedoeld in het tweede lid, de goedkeuring van Onze
                              Minister.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien ter goedkeuring van Onze Minister voorgelegde ontwerpen van
                              verordeningen of van nadere voorschriften als bedoeld in artikel 15,
                              tweede lid, strekken tot invoering van een nieuwe of wijziging van een
                              bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                              van registerloods beperkt:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt Onze Minister voorafgaand aan het besluit omtrent
                                    goedkeuring de verenigbaarheid van die bepaling met de artikelen
                                    5 en 6 van richtlijn (EU) 2018/958; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister ten aanzien van die bepaling voorafgaand
                                    aan het besluit omtrent goedkeuring een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn, waarbij:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>de omvang van die beoordeling door Onze Minister
                                          evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten van de
                                          te beoordelen bepaling;</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>de redenen waarom de bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                                          en evenredig wordt geacht, door Onze Minister met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>3°.</li.nr>
                              <al>de onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing worden
                                          opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">8.</lidnr>
                      <al>De in het zesde lid bedoelde goedkeuring kan ten aanzien van een
                              bepaling als bedoeld in het tweede lid worden onthouden indien Onze
                              Minister:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>oordeelt dat de bepaling niet verenigbaar is met artikel 5 of 6
                                    van richtlijn (EU) 2018/958; of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>op basis van de in het zevende lid bedoelde
                                    evenredigheidsbeoordeling oordeelt dat de bepaling onevenredig
                                    is in de zin van die richtlijn.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">4.</nr>
                  <wat>In het elfde lid (nieuw) wordt ‘vierde en vijfde lid’ vervangen door
                        ‘negende en tiende lid’.</wat>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>Na artikel 16 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">16a</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de corporatie of
                              krachtens verordening vastgesteld door het bestuur van de regionale
                              corporatie, die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              registerloods beperken, en die in werking zijn getreden na 30 juli
                              2020 en vóór de inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is
                              ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>De algemene raad brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien
                              van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                    inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd,
                                    twaalf maanden zijn verstreken; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van registerloods die zich hebben voorgedaan
                                    sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport
                                    ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het derde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan de algemene raad een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan de
                                    algemene raad over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van registerloods die
                              zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan de algemene raad een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dar de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">16b</nr>
                    </kop>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                      <al>Dit artikel is slechts van toepassing ten aanzien van bepalingen,
                              vastgesteld door het daartoe bevoegde orgaan van de corporatie of
                              krachtens verordening vastgesteld door het bestuur van de regionale
                              corporatie, die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              registerloods beperken, en die in werking zijn getreden na de
                              inwerkingtreding van de wet waarbij dit artikel is ingevoerd.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>De algemene raad brengt aan Onze Minister een rapport uit ten aanzien
                              van een bepaling als bedoeld in het eerste lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>voor het eerst in het eerstvolgende kalenderjaar, gerekend
                                    vanaf het moment dat sinds de inwerkingtreding van die bepaling
                                    twaalf maanden zijn verstreken, waarin ook ten aanzien van een
                                    in artikel 16a, eerste lid, bedoelde bepaling overeenkomstig het
                                    tweede lid van dat artikel een rapport wordt uitgebracht;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>vervolgens telkens in het volgende derde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In een rapport als bedoeld in het tweede lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>wordt aangegeven of sprake is van ontwikkelingen ten aanzien
                                    van het beroep van registerloods die zich hebben voorgedaan
                                    sinds de inwerkingtreding van de bepaling waarop het rapport
                                    ziet en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van die
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>wordt op basis van de bevindingen in het rapport een
                                    inschatting opgenomen van de effecten die deze ontwikkelingen in
                                    de praktijk hebben op de evenredigheid van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>wordt gemotiveerd aangegeven of het rapport aanleiding geeft
                                    tot het verrichten van een onverwijlde evenredigheidsbeoordeling
                                    overeenkomstig het zesde lid ten aanzien van de bepaling waarop
                                    het rapport ziet.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>In het zesde kalenderjaar nadat ten aanzien van een bepaling het
                              eerste rapport, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, is
                              uitgebracht, en vervolgens telkens in het volgende zesde
                              kalenderjaar:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister op basis van in ieder geval de op dat
                                    moment uitgebrachte rapporten, bedoeld in het tweede lid, ten
                                    aanzien van die bepaling periodiek een evenredigheidsbeoordeling
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling evenredig is met de aard, de inhoud en de effecten
                                    van de te beoordelen bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>zendt Onze Minister daarvan aan de algemene raad een
                                    verslag:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>waaruit blijkt of de bepaling naar het oordeel van Onze
                                          Minister nog in overeenstemming is met het
                                          evenredigheidsbeginsel; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>waarin de redenen waarom de bepaling al dan niet
                                          gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                                          kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                                          kwantitatieve elementen worden onderbouwd; en</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>c.</li.nr>
                          <al>neemt Onze Minister in dat verslag een bindend advies op aan de
                                    algemene raad over het gevolg dat de uitkomst van de
                                    evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van Onze Minister zou
                                    moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepaling.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">5.</lidnr>
                      <al>Bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling en in het verslag,
                              bedoeld in het vierde lid, wordt in het bijzonder rekening gehouden
                              met de ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van registerloods die
                              zich hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de bepaling
                              waarop deze beoordeling ziet en die invloed kunnen hebben op de
                              evenredigheid van die bepaling.</al>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Onverminderd het vierde lid geldt dat indien uit het in het tweede
                              lid bedoelde rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                              evenredigheid van een bepaling waarop dat rapport betrekking heeft,
                              door de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen in het geding is
                              of dreigt te raken:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister onverwijld een evenredigheidsbeoordeling verricht
                                    als bedoeld in artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7
                                    van richtlijn (EU) 2018/958, waarbij de omvang van die
                                    beoordeling die het aangaat evenredig is met de aard, de inhoud
                                    en de effecten van de te beoordelen bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>Onze Minister daarvan aan de algemene raad een verslag met een
                                    advies uitbrengt dat de in het vierde lid, onderdelen b en c,
                                    beschreven elementen bevat.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Indien de uitkomst van de in het zesde lid, onderdeel a, bedoelde
                              onverwijlde evenredigheidsbeoordeling is dat de beoordeelde bepaling
                              evenredig is te achten en het advies van Onze Minister, bedoeld in het
                              zesde lid, onderdeel b, is dat de bepaling gelet op de evenredigheid
                              geen wijziging behoeft, geldt dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>in afwijking van het vierde lid, aanhef, de eerstvolgende
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het vierde lid,
                                    onderdeel a, plaatsvindt in het zesde kalenderjaar nadat het
                                    rapport werd uitgebracht dat aanleiding gaf tot deze onverwijlde
                                    evenredigheidsbeoordeling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de periodieke evenredigheidsbeoordeling vervolgens,
                                    overeenkomstig het vierde lid, plaatsvindt telkens in het
                                    volgende zesde kalenderjaar.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                  </artikel>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">16c</nr>
                    </kop>
                    <al>De artikelen 16, tweede en derde lid, vijfde lid, tweede zin, zesde,
                           zevende en achtste lid, 16a, 16b en 18, derde en vierde lid, zijn niet
                           van toepassing voor zover de in die artikelen bedoelde regels of
                           bepalingen de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           registerloods weliswaar beperken, maar deze specifieke beperkingen zijn
                           vastgelegd in een afzonderlijke handeling van de Europese Unie die de
                           lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop deze
                           specifieke beperkingen worden omgezet in nationaal recht.</al>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">D</lidnr>
                <wat>Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt na ‘de ledenvergadering van de corporatie’
                        ingevoegd ‘, alsook besluiten als bedoeld in artikel 15, tweede lid, van het
                        bestuur van een regionale corporatie die strekken tot vaststelling van
                        bepalingen die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                        registerloods beperken,’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Er worden twee leden toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                      <al>In afwijking van het tweede lid kan vernietiging van een besluit als
                              bedoeld in het eerste lid voor zover dat strekt tot vaststelling van
                              een bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              registerloods beperkt, ook na de in het tweede lid bedoelde termijn
                              plaatsvinden, indien:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>Onze Minister in het in artikel 16a, vierde lid, onderdeel b,
                                    of zesde lid, onderdeel b, dan wel het in artikel 16b, vierde
                                    lid, onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag
                                    heeft geadviseerd tot wijziging of schrapping van de bij dat
                                    besluit vastgestelde bepaling die de toegang tot of de
                                    uitoefening van het beroep van registerloods beperkt; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>de betreffende bepaling in afwijking van dit advies ongewijzigd
                                    in stand is gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>De vernietiging in het in het derde lid bedoelde geval geschiedt
                              binnen zes maanden nadat het in artikel 16a, vierde lid, onderdeel b,
                              of zesde lid, onderdeel b, dan wel het in artikel 16b, vierde lid,
                              onderdeel b, of zesde lid, onderdeel b, bedoelde verslag aan de
                              algemene raad is gezonden.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">VII</nr>
              </kop>
              <wat type="wijziging">De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg wordt
                  als volgt gewijzigd:</wat>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">A</lidnr>
                <wat>Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>Voor de tekst wordt de aanduiding ‘1.’ geplaatst.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>In het eerste lid wordt in de alfabetische volgorde de volgende
                        begripsbepaling ingevoegd:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <definitielijst nr-sluiting="." plaatsing="inline" type="ongemarkeerd">
                      <definitie-item>
                        <li.nr>–</li.nr>
                        <term>richtlijn (EU) 2018/958:</term>
                        <definitie>
                          <al>richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad
                                    van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                                    voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU
                                    2018, L 173);</al>
                        </definitie>
                      </definitie-item>
                    </definitielijst>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Er wordt een lid toegevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                      <al>Een wijziging van richtlijn (EU) 2018/958 gaat voor de toepassing van
                              deze wet gelden met ingang van de dag waarop aan de betrokken
                              wijziging uitvoering moet zijn gegeven.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">B</lidnr>
                <wat>Artikel 14 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <wat>In het derde lid wordt ‘tweede lid, onder d’ vervangen door ‘tweede lid,
                        onder c of d’ en wordt ‘het Verdrag tot oprichting van de Europese
                        Gemeenschap’ vervangen door ‘het Verdrag betreffende de werking van de
                        Europese Unie’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <wat>Onder vernummering van het vierde lid tot vijfde lid, het vijfde lid tot
                        achtste lid en het zesde tot en met dertiende lid tot negende tot en met
                        zestiende lid wordt na het derde lid een lid ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">4.</lidnr>
                      <al>Ten aanzien van het opstellen en de totstandkoming van regels als
                              bedoeld in het tweede lid, onder c, en onder d, tweede
                              gedachtestreepje, die de toegang tot of de uitoefening van het
                              betrokken beroep beperken, is artikel 30d, tweede lid, van de Algemene
                              wet erkenning EU-beroepskwalificaties van toepassing.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <wat>Na het vijfde lid (nieuw) worden twee leden ingevoegd, luidende:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">6.</lidnr>
                      <al>Voorafgaand aan het besluit omtrent instemming als bedoeld in het
                              vijfde lid:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>beoordeelt Onze Minister ten aanzien van regels, als bedoeld in
                                    het tweede lid, onder c, en onder d, tweede gedachtestreepje,
                                    die de toegang tot of de uitoefening van het betrokken beroep
                                    beperken, de verenigbaarheid van die regels met de artikelen 5
                                    en 6 van richtlijn (EU) 2018/958; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister ten aanzien van deze regels een
                                    evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid,
                                    in samenhang met artikel 7 van die richtlijn. Hierbij is artikel
                                    30f, tweede lid, onder b, subonderdelen 1° tot en met 3° van de
                                    Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties van
                                    overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat in plaats van
                                    ‘goedkeuring’ wordt gelezen ‘instemming’.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </lid>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">7.</lidnr>
                      <al>Ten aanzien van de in het vierde lid bedoelde regels die in werking
                              zijn getreden na 30 juli 2020:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>brengt het daartoe bevoegde orgaan van de organisatie, bedoeld
                                    in het tweede lid, na de inwerkingtreding van die regels
                                    periodiek een rapport uit over de ontwikkelingen ten aanzien van
                                    het betreffende beroep die zich sinds de inwerkingtreding van
                                    die regels hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de
                                    evenredigheid van de regels waarop het rapport betrekking
                                    heeft;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>verricht Onze Minister in ieder geval periodiek een
                                    evenredigheidsbeoordeling en brengt daarvan een verslag
                                    uit.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>De artikelen 30g en 30h van de Algemene wet erkenning
                              EU-beroepskwalificaties zijn van toepassing.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">4.</nr>
                  <wat>Het elfde lid (nieuw) komt te luiden:</wat>
                  <artikeltekst>
                    <lid>
                      <lidnr status="officieel">11.</lidnr>
                      <al>Onze Minister kan:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>a.</li.nr>
                          <al>een organisatie als bedoeld in het tweede lid, onder c,
                                          in verband met richtlijn (EU) 2018/958 aanwijzingen geven
                                          met betrekking tot regels van deze organisatie die de
                                          toegang tot of de uitoefening van het betreffende beroep
                                          waarop de regels zien, beperken indien:</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>1°.</li.nr>
                              <al>Onze Minister in het in artikel 30g, vierde lid,
                                                onder b, dan wel 30h, vierde lid, onder b, van de
                                                Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties
                                                bedoelde verslag heeft geadviseerd tot wijziging of
                                                schrapping van een vastgestelde bepaling die de
                                                toegang tot of de uitoefening van het betrokken
                                                beroep beperkt; en</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>2°.</li.nr>
                              <al>de betreffende bepaling in afwijking van dit advies
                                                ongewijzigd in stand is gebleven;</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>b.</li.nr>
                          <al>een orgaan als bedoeld in het tweede lid, onder d, met
                                          betrekking tot de in dit artikel bedoelde taken en
                                          verplichtingen aanwijzingen geven in verband met bindende
                                          rechtshandelingen van de Europese Unie, alsmede ter
                                          bevordering van de goede uitoefening van de individuele
                                          gezondheidszorg.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>Alvorens tot het geven van de onder a en b bedoelde aanwijzingen over
                              te gaan, hoort Onze Minister de betrokken organisatie of het betrokken
                              orgaan. Een aanwijzing kan niet inhouden dat een specialistenregister
                              voor een bepaald deelgebied tot stand dient te worden gebracht. Een
                              aanwijzing heeft geen betrekking op een individuele specialist,
                              opleidingsinstelling of opleider.</al>
                    </lid>
                  </artikeltekst>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">5.</nr>
                  <wat>In het vijftiende lid (nieuw), onderdeel a, wordt ‘het eerste, vierde,
                        achtste en negende lid’ vervangen door ‘eerste, vijfde, elfde en twaalfde
                        lid’.</wat>
                </wijziging>
                <wijziging>
                  <nr status="officieel">6.</nr>
                  <wat>In het zestiende lid (nieuw) wordt ‘Het vierde en twaalfde lid’ vervangen
                        door ‘Het vijfde en vijftiende lid’.</wat>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
              <wijzig-lid>
                <lidnr status="officieel">C</lidnr>
                <wat>Na artikel 14 wordt een artikel ingevoegd, luidende:</wat>
                <wijziging>
                  <artikel status="goed">
                    <kop>
                      <label>Artikel</label>
                      <nr status="officieel">14a</nr>
                    </kop>
                    <al>Artikel 14, vierde, zesde, zevende en elfde lid, onderdeel a, is niet
                           van toepassing voor zover de in dat artikel bedoelde regels de toegang
                           tot of de uitoefening van het beroep met een wettelijk erkende
                           specialistentitel weliswaar beperken, maar deze specifieke beperkingen
                           zijn vastgelegd in een afzonderlijke handeling van de Europese Unie die
                           de lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop
                           deze specifieke beperkingen worden omgezet in nationaal recht.</al>
                  </artikel>
                </wijziging>
              </wijzig-lid>
            </wijzig-artikel>
            <wijzig-artikel status="goed">
              <kop>
                <label>ARTIKEL</label>
                <nr status="officieel">VIII</nr>
              </kop>
              <al>Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
                  tijdstip.</al>
            </wijzig-artikel>
          </wettekst>
          <wetsluiting status="goed">
            <slotformulering>
              <al>Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle
                  ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de
                  nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.</al>
            </slotformulering>
            <ondertekening>
              <functie>De Minister van Economische Zaken,</functie>
            </ondertekening>
            <ondertekening>
              <functie>De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,</functie>
            </ondertekening>
            <ondertekening>
              <functie>De Minister van Financiën,</functie>
            </ondertekening>
            <ondertekening>
              <functie>De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,</functie>
            </ondertekening>
            <ondertekening>
              <functie>De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,</functie>
            </ondertekening>
          </wetsluiting>
          <nota-toelichting>
            <kop>
              <titel>MEMORIE VAN TOELICHTING</titel>
            </kop>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Inhoudsopgave</titel>
              </kop>
              <table colsep="0" frame="none" pgwide="1" rowsep="0" tabstyle="xml1">
                <?xpp lead;-1?>
                <tgroup align="left" char="" charoff="50" cols="3" tgroupstyle="xml1">
                  <colspec colname="col1" colnum="1" colwidth="10*" />
                  <colspec colname="col2" colnum="2" colwidth="20*" />
                  <colspec colname="col3" colnum="3" colwidth="440*" />
                  <tbody valign="top">
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">I.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">ALGEMEEN</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">1.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Inleiding</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">2.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Achtergrond bij de
                                    Proportionaliteitsrichtlijn</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>2.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Beroepsreglementering</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>2.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Aanleiding en totstandkoming van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>2.3.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">3.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Proportionaliteitsrichtlijn in relatie tot dit
                                    wetsvoorstel</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Inleiding</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Evenredigheidsbeoordeling</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.3.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Reikwijdte</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.4.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Aspecten van de ex ante evenredigheidsbeoordeling</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.5.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>3.6.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Verhouding tot andere wetgeving</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">4.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Implementatie in Nederlandse wet- en
                                    regelgeving</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Inleiding</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.3.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging van de Advocatenwet</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.4.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.5.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging van de Wet op het notarisambt</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.6.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging van de Wet op het accountantsberoep</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.7.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijziging van de Loodsenwet</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>4.8.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Wijzigingen van de Wet op de beroepen in de individuele
                                 gezondheidszorg</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">5.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Regeldruk</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>5.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Eenmalige kennisname</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>5.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Inrichting van de beroepsorganisatie ten behoeve van
                                 verplichtingen</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>5.3.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Evenredigheid van beperkende bepalingen</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>5.4.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Periodieke evenredigheidsbeoordeling en monitoring</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">6.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Overige gevolgen</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>6.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Uitvoeringsaspecten</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>6.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Toezicht en handhaving</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">7.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Consultatie</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.1.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Algemeen</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.2.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Nederlandse orde van advocaten (NOvA)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.3.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
                                 (KBvG)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.4.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.5.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
                                 (NBA)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.6.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Nederlandse Loodsencorporatie (NLc)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>7.7.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Colleges van de beroepen in de individuele gezondheidszorg</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">8.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">Advisering</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">II.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">ARTIKELSGEWIJS</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I (Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel II (Advocatenwet)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel III (Gerechtsdeurwaarderswet)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel IV (Wet op het notarisambt)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel V (Wet op het accountantsberoep)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel VI (Loodsenwet)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel VII (Wet op de beroepen in de individuele
                                 gezondheidszorg)</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="0" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">III.</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="0" morerows="0" nameend="col3" namest="col2" rotate="0" valign="top">
                        <al>
                          <nadruk type="vet">TRANSPONERINGSTABEL</nadruk>
                        </al>
                      </entry>
                    </row>
                  </tbody>
                </tgroup>
              </table>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">I.</nr>
                <titel>ALGEMEEN</titel>
              </kop>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">1.</nr>
                  <titel>Inleiding</titel>
                </kop>
                <al>Met dit wetsvoorstel wordt nader uitvoering gegeven aan Richtlijn (EU)
                     2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een
                     evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van
                     beroepen (hierna: de Proportionaliteitsrichtlijn of de richtlijn).<noot id="n1" type="voet"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van
                           28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan
                           een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173).</noot.al></noot> De Proportionaliteitsrichtlijn is onderdeel van het geheel van
                     EU-regels waaraan lidstaten moeten voldoen tijdens procedures voor de erkenning
                     van beroepskwalificaties. Deze regels hebben als doel het bevorderen van het
                     vrije verkeer van werknemers, bedrijven en dienstverrichters.<noot id="n2" type="voet"><noot.nr>2</noot.nr><noot.al>Zie voor een recente beoordeling van de effectiviteit van deze
                           regels: Europese Rekenkamer, Speciaal verslag 10/2024: De erkenning van
                           beroepskwalificaties in de EU – Een essentieel, maar mondjesmaat en
                           inconsistent gebruikt mechanisme.</noot.al></noot> De richtlijn moest uiterlijk op 30 juli 2020 zijn geïmplementeerd.</al>
                <al>Een inmiddels vergevorderde inbreukprocedure op grond van artikel 258 van het
                     Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna: VWEU) is de
                     aanleiding voor dit wetsvoorstel.<noot id="n3" type="voet"><noot.nr>3</noot.nr><noot.al>De Tweede Kamer is hierover op 9 juni 2023 geïnformeerd, zie:
                           Kamerstukken II 2022/23, <extref doc="kst-21109-261" soort="document" status="actief">21 109, nr. 261</extref>.</noot.al></noot> De Europese Commissie achtte de oorspronkelijke Nederlandse
                     implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn<noot id="n4" type="voet"><noot.nr>4</noot.nr><noot.al>Mededeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
                           van 7 juli 2020, nr. WJZ/20175689, houdende bekendmaking Richtlijn (EU)
                           2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van 28 juni 2018
                           betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe
                           reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173) (<extref doc="stcrt-2020-37281" soort="document" status="actief">Stcrt. 2020,
                              37281</extref>).</noot.al></noot> namelijk ontoereikend, omdat daarin niet was geborgd dat een
                     evenredigheidsbeoordeling plaatsvindt ten aanzien van beperkende
                     beroepsreglementering van beroepsorganisaties met regelgevende
                        bevoegdheid.<noot id="n5" type="voet"><noot.nr>5</noot.nr><noot.al>Zie voor een verdere toelichting op de inbreukprocedure: paragraaf
                           2.3 van deze memorie van toelichting.</noot.al></noot></al>
                <al>Dit wetsvoorstel regelt daarom de nationale implementatie van de
                     verplichtingen die voor beroepsorganisaties met een zelfstandige regelgevende
                     bevoegdheid voortvloeien uit de Proportionaliteitsrichtlijn.<noot id="n6" type="voet"><noot.nr>6</noot.nr><noot.al>Zie voor een toelichting op de overige implementatie: paragraaf 2.2
                           van deze memorie van toelichting.</noot.al></noot> De richtlijnverplichtingen gelden alleen voor regels van deze
                     organisaties die de toegang tot of de uitoefening van het betreffende beroep
                     beperken, dus niet voor de overige regels of besluiten die zij
                     vaststellen.</al>
                <al>In hoofdstuk 2 van deze memorie van toelichting wordt de aanleiding voor dit
                     wetsvoorstel en de achtergrond bij de Proportionaliteitsrichtlijn geschetst.
                     Hoofdstuk 3 behandelt de richtlijn in relatie tot dit wetsvoorstel. Hoofdstuk 4
                     behandelt de diverse Nederlandse wetten, waarin wijzigingen worden aangebracht
                     met dit implementatiewetsvoorstel. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de te
                     verwachten regeldrukeffecten. Overige gevolgen worden behandeld in hoofdstuk 6.
                     Hoofdstuk 7 behandelt de consultatie van beroepsorganisaties in het
                     totstandkomingsproces van dit wetsvoorstel. In hoofdstuk 8, ten slotte, wordt
                     ingegaan op advisering door het Adviescollege toetsing regeldruk (hierna: ATR).
                     In onderdeel II van deze memorie van toelichting is de artikelsgewijze
                     toelichting opgenomen. Deze is verhoudingsgewijs langer dan gebruikelijk, omdat
                     ervoor is gekozen om per te wijzigen wet een gedetailleerde beschrijving te
                     geven van de verplichtingen die uit de betreffende wetswijziging volgen. In
                     onderdeel III van deze memorie van toelichting is een transponeringstabel
                     opgenomen.</al>
                <al>Deze memorie van toelichting wordt gegeven mede namens de Staatssecretaris van
                     Justitie en Veiligheid, de Minister van Financiën, de Minister van
                     Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
                     Sport.</al>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">2.</nr>
                  <titel>Achtergrond bij de Proportionaliteitsrichtlijn</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">2.1.</nr>
                    <titel>Beroepsreglementering</titel>
                  </kop>
                  <al>Gereglementeerde beroepen, zoals dierenarts, leraar of verpleegkundige,
                        worden in de praktijk ook wel ‘beschermde beroepen’ genoemd. Een beroep is
                        gereglementeerd als door de overheid is geregeld dat het beroep niet voor
                        iedereen vrij toegankelijk is. Het bezit van bepaalde kwalificaties
                        (‘beroepskwalificaties’) bepaalt dan of een persoon het beroep mag
                        uitoefenen. Dat gebeurt om publieke belangen te beschermen, zoals de
                        volksgezondheid of de veiligheid van de afnemers van diensten. Het bezit van
                        beroepskwalificaties kan worden bewezen door middel van een opleidingstitel
                        (een diploma, certificaat of andere wettelijk vastgelegde titel), een
                        bekwaamheidsattest of beroepservaring. Sommige beroepstitels zijn bovendien
                        wettelijk beschermd, zodat blijkt op welk gebied een beroepsbeoefenaar
                        daadwerkelijk deskundig is. Iemand mag zich bijvoorbeeld niet zomaar voor
                        ‘apotheker’, ‘arts’ of ‘fysiotherapeut’ uitgeven.</al>
                  <al>Sommige beroepen zijn beschermd op basis van Europese wet- en regelgeving,
                        waarin bepaald wordt wat de vereisten zijn om het beroep te mogen
                        uitoefenen. De EU-lidstaten kunnen aanvullende beroepen reglementeren,
                        indien zij dat nodig vinden om een bepaald publiek belang te beschermen. De
                        hoeveelheid beschermde beroepen verschilt daarom per lidstaat en is
                        afhankelijk van politieke afwegingen en de noodzaak in het maatschappelijk
                        verkeer. In Nederland zijn bijvoorbeeld de beroepen vastgoedmakelaar en
                        berggids om uiteenlopende redenen niet (meer) gereglementeerd, terwijl dat
                        in andere EU-lidstaten wel het geval is.</al>
                  <al>Deze verschillen binnen de EU en de bijbehorende formaliteiten, waarvoor de
                        lidstaten individueel kiezen, maken het moeilijker voor beroepsbeoefenaren
                        om hun diensten ook in andere lidstaten aan te bieden, terwijl dat wel
                        gunstig kan zijn voor de Europese economie. De nationale maatregelen
                        (oftewel vereisten in wet- en regelgeving) waarmee een beroep
                        gereglementeerd wordt, vormen aldus een beperking van het vrije verkeer op
                        de Europese interne markt. Dergelijke beperkingen moeten door de
                        autoriteiten van de lidstaat worden gerechtvaardigd. Zij moeten conform de
                        Proportionaliteitsrichtlijn duidelijk maken waarom de gekozen
                        beroepsreglementering passend is en het vrij verkeer van diensten binnen de
                        EU niet onevenredig bemoeilijkt. Anders gezegd: de autoriteiten moeten op
                        basis van solide argumentatie aannemelijk maken dat er geen sprake is van
                        ongeoorloofd protectionisme voor het beroep in die lidstaat.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">2.2.</nr>
                    <titel>Aanleiding en totstandkoming van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn</titel>
                  </kop>
                  <al>Als sterk internationaal georiënteerde economie heeft Nederland zich altijd
                        voorstander getoond van een diepere en eerlijkere interne markt in Europa.
                        Het evenredigheidsbeginsel is stevig ingebed in de algemene beginselen van
                        het EU-recht en staat centraal in de bescherming van de vier fundamentele
                        vrijheden zoals vastgelegd in het VWEU. Dit beginsel bepaalt dat nationale
                        maatregelen die de uitoefening van deze vrijheden kunnen belemmeren of
                        minder aantrekkelijk kunnen maken, slechts gerechtvaardigd zijn indien die
                        maatregelen aan specifieke voorwaarden voldoen.<noot id="n7" type="voet"><noot.nr>7</noot.nr><noot.al>Deze voorwaarden omvatten het vereiste van non-discriminatie,
                              het nastreven van een legitieme doelstelling van algemeen belang
                              (noodzakelijkheid), geschiktheid voor het bereiken van die
                              doelstelling en proportionaliteit in de mate waarin de maatregelen
                              worden toegepast.</noot.al></noot></al>
                  <al>Binnen de systematiek van het VWEU hebben lidstaten het recht om te
                        beslissen of en hoe een beroep wordt gereguleerd, inclusief het stellen van
                        vereisten voor toegang tot en uitoefening van beroepen, zolang deze
                        vereisten niet discriminerend zijn en in verhouding staan tot het beoogde
                           doel.<noot id="n8" type="voet"><noot.nr>8</noot.nr><noot.al>Dit volgt uit het ontbreken van specifieke
                              harmonisatiebepalingen. Zie: overweging 2 van de considerans bij de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Dit met het oog op het waarborgen van de goede werking van de
                        Europese interne markt, waarbij een hoog niveau van consumentenbescherming
                        wordt gegarandeerd.</al>
                  <al>Artikel 59, derde lid, van Richtlijn 2005/36/EG (hierna: Richtlijn
                           Beroepskwalificaties)<noot id="n9" type="voet"><noot.nr>9</noot.nr><noot.al>Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van
                              7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties
                              (PbEU 2005, L 255).</noot.al></noot> verplicht lidstaten wel om te onderzoeken of vereisten in nationale
                        wetgeving, die de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd
                        beroep beperken, in overeenstemming zijn met de beginselen van
                        non-discriminatie en evenredigheid. Die toetsing omvat een beoordeling of de
                        vereisten direct of indirect discriminerend zijn op basis van nationaliteit
                        of verblijfplaats, gerechtvaardigd zijn vanwege dwingende redenen van
                        algemeen belang en of de vereisten geschikt zijn en niet verder gaan dan
                        noodzakelijk voor het bereiken van de nagestreefde doelstellingen.</al>
                  <al>De Richtlijn Beroepskwalificaties verplicht lidstaten ook om regelmatig te
                        rapporteren over de beroepen die zij reglementeren en waarom die vereisten
                        als verenigbaar worden gezien met de beginselen van non-discriminatie en
                           evenredigheid.<noot id="n10" type="voet"><noot.nr>10</noot.nr><noot.al>Artikel 60 van de Richtlijn Beroepskwalificaties verplicht tot
                              tweejaarlijkse verslaglegging over het nationale stelsel van erkenning
                              van beroepskwalificaties aan de Commissie.</noot.al></noot> Uit een evaluatie van de Richtlijn Beroepskwalificaties door de
                        Europese Commissie in 2015 bleek echter dat die overwegingen van lidstaten
                        omtrent verenigbaarheid met deze beginselen niet altijd op een gedegen en
                        objectieve analyse zijn gebaseerd of op open en transparante wijze
                        aangenomen. Dit zou een negatief effect hebben op het vrij verkeer van
                        diensten en de mobiliteit van beroepsbeoefenaars binnen de EU.<noot id="n11" type="voet"><noot.nr>11</noot.nr><noot.al>Zie overweging 5 van de considerans bij de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot></al>
                  <al>De Proportionaliteitsrichtlijn maakte in 2017 onderdeel uit van een pakket
                        aan maatregelen ter implementatie van haar interne-marktstrategie uit
                        oktober 2015.<noot id="n12" type="voet"><noot.nr>12</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 2015/16, <extref doc="kst-22112-2029" soort="document" status="actief">22 112, nr. 2029</extref>.</noot.al></noot> Volgens de effectbeoordeling bij het voorstel voor de richtlijn
                        waren maatregelen van individuele lidstaten niet afdoende om een consistent
                        juridisch kader binnen de EU te waarborgen en om de bestaande problemen aan
                        te pakken. Volgens de Commissie waren lidstaten onvoldoende transparant over
                        de afweging tussen publieke doelstellingen en marktvrijheden, waar het
                        gereglementeerde beroepen betreft. Daardoor konden de Europese Commissie,
                        andere EU-lidstaten of particulieren niet goed beoordelen of nationale
                        regelgeving over de toegang tot of de uitoefening van een beroep
                        gerechtvaardigd kon worden en evenredig was aan het nagestreefde doel.</al>
                  <al>De Proportionaliteitsrichtlijn is er daarom op gericht om te voorkomen dat
                        disproportionele vereisten worden ingevoerd en om verdere versnippering van
                        de interne markt voor diensten tegen te gaan. Deze richtlijn beoogt (onder
                        meer) een gemeenschappelijke ex-ante proportionaliteitstoets vast te stellen
                        met duidelijke minimumcriteria zodat lidstaten een vergelijkbare aanpak
                        hanteren voorafgaand aan vaststelling van nieuwe gereglementeerde beroepen,
                        nieuwe reglementering rondom toegang tot en uitoefening van een activiteit
                        en bij het herzien van bestaande wet- en regelgeving omtrent
                        gereglementeerde beroepen. Dit zou de mobiliteit van beroepsbeoefenaars en
                        de dienstverlening binnen de EU ten goede moeten komen.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">2.3.</nr>
                    <titel>Implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn</titel>
                  </kop>
                  <al>De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht EU-lidstaten, inclusief hun
                        beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, onder meer om een
                        evenredigheidsbeoordeling uit te voeren voordat er nieuwe maatregelen worden
                        ingevoerd, of bestaande maatregelen worden gewijzigd, die de toegang tot
                        gereglementeerde beroepen, of de uitoefening daarvan, beperken. Hiermee
                        heeft de EU-wetgever willen voorkomen dat er onnodig restrictieve nationale
                        vereisten worden gesteld die verder gaan dan noodzakelijk is om de publieke
                        belangen te beschermen. Dergelijke vereisten moeten ook worden gemonitord en
                        periodiek geëvalueerd om te beoordelen of deze ook na vaststelling nog
                        altijd evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Een deel van de beroepsreglementering die onder de
                        Proportionaliteitsrichtlijn valt, wordt in Nederland niet vastgesteld op het
                        niveau van de rijksoverheid, maar door beroepsorganisaties met regelgevende
                        bevoegdheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om regels van de Koninklijke
                        Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) of de Nederlandse orde
                        van advocaten (NOvA). Voor deze beroepsorganisaties gelden dan dezelfde
                        verplichtingen als voor de rijksoverheid. Zij zijn door de Europese
                        Commissie expliciet benoemd in het kader van de voornoemde inbreukprocedure
                        als organisaties waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing is.
                        Ook de Richtsnoeren voor de evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig
                        Richtlijn (EU) 2018/958 (hierna: richtsnoeren van de Europese Commissie),
                        die op 22 december 2022 door de Europese Commissie zijn gepubliceerd,
                        verduidelijken dat ‘organisaties of beroepsverenigingen’ met regelgevende
                        bevoegdheid worden geacht zich aan de richtlijnverplichtingen te
                           houden.<noot id="n13" type="voet"><noot.nr>13</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren voor de evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig
                              Richtlijn (EU) 2018/958 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                              voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen, p. 6–7. Te
                              vinden op de website van de Europese Commissie: <extref doc="https://data.europa.eu/doi/10.2873/825625" soort="URL" status="actief">https://data.europa.eu/doi/10.2873/825625</extref>.</noot.al></noot> De richtsnoeren van de Europese Commissie zijn weliswaar niet
                        juridisch bindend, maar vormen een gezaghebbende bron voor de interpretatie
                        van het Europees recht waarvan afwijking niet zonder risico's is. Zij zijn
                        bedoeld om te zorgen voor een uniforme toepassing van EU-wetgeving.</al>
                  <al>Aanvankelijk is ter implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                        specifiek onderdeel over beroepsreglementering toegevoegd aan het ‘Integraal
                        Afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)’ (tegenwoordig
                           ‘Beleidskompas’).<noot id="n14" type="voet"><noot.nr>14</noot.nr><noot.al><extref doc="https://www.kcbr.nl/beleid-en-regelgeving-ontwikkelen/beleidskompas/3-wat-zijn-opties-om-het-doel-te-realiseren/31-beleidsinstrumenten/co-regulering-zelfregulering/beroepsreglementering" soort="URL" status="actief">https://www.kcbr.nl/beleid-en-regelgeving-ontwikkelen/beleidskompas/3-wat-zijn-opties-om-het-doel-te-realiseren/31-beleidsinstrumenten/co-regulering-zelfregulering/beroepsreglementering</extref>.</noot.al></noot> Het Beleidskompas is de rijksbrede werkwijze voor een integrale
                        voorbereiding van beleid en wetgeving. Het omvat eisen voor de kwaliteit van
                        de inhoud en verantwoording van beleid en regelgeving die in het beleid- en
                        wetgevingsproces in acht moeten worden genomen. De wijziging van het
                        toenmalige IAK ter implementatie van de richtlijn is op 16 juni 2020 in
                        werking getreden.<noot id="n15" type="voet"><noot.nr>15</noot.nr><noot.al>Mededeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken en
                              Klimaat van 7 juli 2020, nr. WJZ/20175689, houdende bekendmaking
                              Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de Raad van
                              28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan
                              een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173) (<extref doc="stcrt-2020-37281" soort="document" status="actief">Stcrt. 2020,
                                 37281</extref>).</noot.al></noot> Daarmee leek aanvankelijk te kunnen worden volstaan.</al>
                  <al>Nederland kende ingevolge het IAK ter borging van het fundamentele
                        evenredigheidsbeginsel in feite altijd al de eis om een
                        evenredigheidsbeoordeling te verrichten in het kader van de totstandkoming
                        van beleid en regelgeving, waaronder beroepsreglementering vanuit het Rijk.
                        Door de toevoeging van een specifiek onderdeel aan het IAK omtrent
                        beroepsreglementering, met daarin een uitdrukkelijke verwijzing naar de
                        Proportionaliteitsrichtlijn en de daarin vervatte evenredigheidseisen, leek
                        de richtlijn voldoende duidelijk en concreet te zijn geïmplementeerd (ook
                        gelet op de geldende Aanwijzingen voor de regelgeving).</al>
                  <al>De Europese Commissie liet echter in een ingebrekestelling van 2 december
                        2021 en aanvullende aanmaning van 15 februari 2023 weten dat deze
                        Nederlandse implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn ontoereikend
                        werd geacht. Dit zou in ieder geval het geval zijn wat betreft
                        beroepsreglementering die niet door de rijksoverheid, maar door
                        beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid tot stand wordt
                           gebracht.<noot id="n16" type="voet"><noot.nr>16</noot.nr><noot.al>De ingebrekestelling en aanvullende aanmaning hadden ook
                              betrekking op implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn ten
                              aanzien van parlementaire initiatiefwetsvoorstellen en parlementaire
                              amendementen die een beperking van de toegang tot of de uitoefening
                              van een gereglementeerd beroep omvatten. Hierop ziet dit wetsvoorstel
                              echter niet. De implementatie van de richtlijn ten aanzien van deze
                              parlementaire voorstellen en amendementen is vormgegeven door een
                              aanpassing in de Aanwijzingen voor de regelgeving. Zie ook de brief
                              van de minister van Economische Zaken en Klimaat van 9 juni 2023 aan
                              de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2022/23, <extref doc="kst-21109-261" soort="document" status="actief">21 109, nr. 261</extref>).</noot.al></noot> Aangezien het Beleidskompas als zodanig niet van toepassing is op
                        dergelijke beroepsorganisaties, is op dit punt volgens de Europese Commissie
                        aanvullende implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn noodzakelijk.
                        Er moet namelijk uitdrukkelijk geborgd worden dat een
                        evenredigheidsbeoordeling ook plaatsvindt ten aanzien van beperkende
                        beroepsregulering die door deze beroepsorganisaties met regelgevende
                        bevoegdheid tot stand wordt gebracht.</al>
                  <al>Ook tegen 22 andere lidstaten zijn door de Europese Commissie gelijktijdig
                        inbreukprocedures geopend vanwege gebrekkige implementatie van de richtlijn,
                        waarvan er zeven (mede) betrekking hadden op beroepsreglementering van
                        beroepsorganisaties. Momenteel lopen er nog tegen acht lidstaten
                           inbreukprocedures.<noot id="n17" type="voet"><noot.nr>17</noot.nr><noot.al>Zie hiertoe het implementatierapport van de Europese Commissie
                              van 15 november 2024; Verslag van de Commissie aan het Europees
                              Parlement en de Raad over de uitvoering van Richtlijn (EU) 2018/958
                              van het Europees Parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een
                              evenredigheidstoetsing voorafgaand aan de vaststelling van nieuwe
                              regelgeving voor beroepen, COM(2024) 533 final.</noot.al></noot> Inmiddels heeft de Commissie in drie gevallen ook besloten de zaak
                        naar het Europese Hof van Justitie te verwijzen.<noot id="n18" type="voet"><noot.nr>18</noot.nr><noot.al>Zo heeft de Commissie op 17 juli 2025 besloten om Tsjechië naar
                              het Hof van Justitie te verwijzen, wegens gebrekkige implementatie van
                              de richtlijn in relatie tot beroepsreglementering van
                              beroepsorganisaties. Zie hiertoe: <extref doc="https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/nl/ip_25_1835" soort="URL" status="actief">https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/nl/ip_25_1835</extref>.</noot.al></noot></al>
                  <al>De Europese Commissie heeft op 10 oktober 2023 in een met redenen omkleed
                        advies benadrukt dat beroepsreglementering van beroepsorganisaties onder het
                        toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn valt. In dat document
                        is eveneens herhaaldelijk benadrukt, conform vaste jurisprudentie van het
                        Europese Hof van Justitie, dat pas sprake kan zijn van een correcte
                        omzetting van de Proportionaliteitsrichtlijn indien sprake is van een
                        omzetting met onbetwistbare bindende kracht en met de specificiteit,
                        nauwkeurigheid en duidelijkheid die nodig zijn om te voldoen aan het
                        vereiste van rechtszekerheid.<noot id="n19" type="voet"><noot.nr>19</noot.nr><noot.al>Omzetting moet plaatsvinden met de specificiteit, nauwkeurigheid
                              en duidelijkheid die nodig zijn om te voldoen aan het vereiste van
                              rechtszekerheid (HvJ 15 maart 1990, Commissie/Nederland, C-339/87,
                              ECLI:EU:C:119 (r.o. 25) en HvJ 30 mei 1991, Commissie/Duitsland,
                              C-59/89, ECLI:EU:C:1991:225, r.o. 28).</noot.al></noot> Volgens de Europese Commissie betekent dit onder meer dat niet
                        volstaan kan worden met verwijzingen naar bestaande nationale praktijken,
                        indirecte omzettingsmaatregelen, omzettingsmaatregelen die geen
                        verplichtend, bindend karakter hebben of omzettingsmaatregelen die
                        onvoldoende nauwkeurig, specifiek en concreet zijn geformuleerd.</al>
                  <al-groep>
                    <al>Met dit wetsvoorstel wordt aan de bezwaren van de Europese Commissie
                           omtrent de implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn ten aanzien
                           van beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid tegemoetgekomen.
                           Door middel van dit wetsvoorstel worden ten aanzien van
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid onder meer wettelijke
                           verplichtingen ingevoerd tot:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>het verrichten van een evenredigheidsbeoordeling bij de
                                 totstandkoming van nieuwe beroepsreglementering of wijziging
                                 daarvan;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>het verrichten van een periodieke evenredigheidsbeoordeling van
                                 reeds vastgestelde vereisten omtrent beroepsreglementering; en</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>monitoring van ontwikkelingen die met het oog op de evenredigheid
                                 van bepalingen relevant kunnen zijn.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>Deze verplichtingen worden voor de verschillende beroepsorganisaties op
                        soortgelijke wijze doorgevoerd, maar wel op een manier die past bij de
                        specifieke wetgeving waarin de betreffende beroepsorganisatie is
                           ingebed.<noot id="n20" type="voet"><noot.nr>20</noot.nr><noot.al>Conform aanwijzing 9.7 van de Aanwijzingen voor de
                              regelgeving.</noot.al></noot> Dit betekent voor de meerderheid van de beroepsorganisaties dat de
                        verantwoordelijke bewindspersoon een belangrijke rol in de uitvoering van de
                        wettelijke verplichtingen heeft. Over de verplichtingen voortvloeiend uit de
                        Proportionaliteitsrichtlijn is de Tweede Kamer bij brief van 9 juni 2023
                           geïnformeerd.<noot id="n21" type="voet"><noot.nr>21</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 2022/23, <extref doc="kst-21109-261" soort="document" status="actief">21 109, nr. 261</extref>,
                              p. 2.</noot.al></noot> In die brief is ook dit wetsvoorstel aangekondigd.</al>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">3.</nr>
                  <titel>Proportionaliteitsrichtlijn in relatie tot dit wetsvoorstel</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.1.</nr>
                    <titel>Inleiding</titel>
                  </kop>
                  <al>De Proportionaliteitsrichtlijn strekt ter bescherming van het grondrecht
                        van de vrijheid van beroep en bevordert de goede werking van de interne
                        markt. Tegelijkertijd zorgt de richtlijn voor transparantie en een hoog
                        niveau van consumentenbescherming. De richtlijn heeft als doel het beperken
                        van onnodig restrictieve vereisten voor beroepen, die de mobiliteit van
                        beroepsbeoefenaars en de vrijheid van vestiging kunnen belemmeren. Dit
                        gebeurt door te waarborgen dat zulke vereisten redelijk en proportioneel
                        zijn.</al>
                  <al>Tegen deze achtergrond omvat de Proportionaliteitsrichtlijn voorschriften
                        voor de evenredigheidsbeoordelingen die lidstaten moeten verrichten voordat
                        zij nieuwe regels invoeren die de toegang tot of de uitoefening van een
                        gereglementeerd beroep beperken, of dergelijke bestaande vereisten wijzigen
                        (‘ex-ante evenredigheidsbeoordeling’). Deze voorschriften zijn gebaseerd op
                        bestaande jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie. In dit verband
                        eist de richtlijn eveneens dat de ontwerpregelgeving ten aanzien waarvan de
                        evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden, voorzien is van een dusdanig
                        gedetailleerde toelichting dat de naleving van het evenredigheidsbeginsel
                        kan worden beoordeeld. Ook verplicht de Proportionaliteitsrichtlijn
                        autoriteiten ertoe eenieder te informeren over het voornemen
                        beroepsreglementering in te voeren of te wijzigen en betrokken partijen
                        hierover te consulteren. Al deze verplichtingen dienen dus in het kader van
                        de totstandkoming van beperkende beroepsregelgeving in acht te worden
                        genomen.</al>
                  <al>De richtlijn bevat daarnaast ook verplichtingen die betrekking hebben op de
                        fase na vaststelling van de beperkende beroepsreglementering. In het
                        verlengde van de ex-ante evenredigheidsbeoordeling verplicht de
                        Proportionaliteitsrichtlijn (artikel 4, zesde lid) er namelijk ook toe om
                        nieuwe of gewijzigde bepalingen na vaststelling periodiek en systematisch
                        aan een evenredigheidstoetsing te onderwerpen. Op basis van een dergelijk
                        systeem van (monitoring en) evenredigheidstoetsing van reeds vastgestelde
                        beperkende voorschriften van beroepsorganisaties kunnen eventuele
                        ontwikkelingen ter zake van het gereglementeerde beroep meegenomen worden in
                        een nieuwe evenredigheidsbeoordeling van de eerder ingevoerde beperkende
                        voorschriften. Nieuwe ontwikkelingen kunnen namelijk maken dat eerder
                        evenredig geachte beperkende bepalingen alsnog onevenredig worden.
                        Dergelijke bepalingen kunnen in de praktijk alsnog onevenredig gaan knellen.
                        De Proportionaliteitsrichtlijn eist daarom dat lidstaten periodiek
                        controleren of geldende beperkingen nog evenredig zijn. Daarbij volgt uit de
                        richtsnoeren van de Europese Commissie, en heeft de Europese Commissie in
                        het kader van de inbreukprocedure ook duidelijk gemaakt, dat een eenmalige
                        evenredigheidsbeoordeling of een evenredigheidsbeoordeling eens in de vijf
                        of zes jaar na vaststelling van de beperkende voorschriften onvoldoende
                        wordt geacht. Benadrukt is dat er een systeem moet zijn op grond waarvan
                        tussentijds met de nodige regelmaat nagegaan wordt of er ontwikkelingen zijn
                        die van invloed kunnen zijn op de evenredigheid van eerder vastgestelde
                        beperkende voorschriften. Daarbij wordt het van belang geacht dat als die
                        ontwikkelingen aanleiding geven tot een evenredigheidsbeoordeling, een
                        dergelijke beoordeling ook daadwerkelijk plaatsvindt. Het wordt blijkens de
                        richtsnoeren van de Europese Commissie geen goede praktijk geacht indien aan
                        de regelgevende autoriteit zelf de discretionaire bevoegdheid wordt gelaten
                        om zelf te bepalen of en wanneer een dergelijke toetsing moet
                           plaatsvinden.<noot id="n22" type="voet"><noot.nr>22</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 12–13.</noot.al></noot></al>
                  <al>Ter implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn ten aanzien van
                        beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid wordt ten eerste de
                        Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (hierna: Algemene wet)
                        gewijzigd. Die wet ziet op erkenning van beroepskwalificaties, en is
                        ingevoerd ter implementatie van de Beroepskwalificatierichtlijn, waarmee de
                        Proportionaliteitsrichtlijn zoals verderop in paragraaf 3.6 wordt
                        aangegeven, nauw verband houdt. Gelet op het voorwerp van de Algemene wet en
                        de strekking van de Proportionaliteitsrichtlijn, wordt de implementatie van
                        die richtlijn dan ook in de eerste plaats vormgegeven in de Algemene wet. De
                        implementatiebepalingen in de Algemene wet zijn van toepassing tenzij bij
                        wettelijk voorschrift anders is bepaald. De implementatie in de Algemene wet
                        is onder meer van belang voor toekomstige gevallen waarin een
                        beroepsorganisatie regelgevende bevoegdheid verkrijgt ten aanzien van een
                        gereglementeerd beroep (in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties).
                        Dit geldt met name in de situaties waarin implementatie in de betreffende
                        bijzondere wet waaraan een beroepsorganisatie haar regelgevende bevoegdheid
                        ontleent, niet goed mogelijk blijkt, vanwege bijvoorbeeld de opzet en
                        structuur van die bijzondere wet. Zie voor een nadere toelichting op de
                        implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn in de Algemene wet ook de
                        paragrafen 4.1 en 4.2 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
                        en de inleidende tekst in de artikelsgewijze toelichting op de wijzigingen
                        in de Algemene wet.</al>
                  <al-groep>
                    <al>In de Algemene wet zijn al de diverse verplichtingen uit de
                           Proportionaliteitsrichtlijn die gelden voor beroepsorganisaties met
                           regelgevende bevoegdheid als zodanig opgenomen, waaronder ook de
                           verplichting tot het verrichten van een evenredigheidsbeoordeling voordat
                           zij beroepsreglementering vaststellen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt
                           naar de twee verschillende wijzen waarop een beroepsorganisatie met
                           regelgevende bevoegdheid doorgaans wordt opgezet en die men ook
                           terugvindt in de bijzondere wetten die met dit wetsvoorstel worden
                           gewijzigd:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>ofwel de beroepsorganisatie kent een onafhankelijk orgaan dat
                                 adviseert over ontwerpregelgeving van de beroepsorganisatie, in
                                 welk geval de evenredigheidsbeoordeling bij dat onafhankelijke
                                 orgaan wordt belegd;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>ofwel de beroepsorganisatie kent een dergelijk onafhankelijk
                                 orgaan niet, maar kent in plaats daarvan een systeem waarbij regels
                                 altijd ter goedkeuring worden voorgelegd aan de betreffende
                                 bewindspersoon, in welk geval de evenredigheidsbeoordeling bij die
                                 bewindspersoon wordt belegd.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>Voor zowel beroepsorganisaties met als zonder onafhankelijk orgaan bepaalt
                        de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties eveneens hoe de monitoring
                        en periodieke evenredigheidsbeoordeling van vastgestelde regels door de
                        beroepsorganisaties dient te geschieden, indien deze regels de toegang tot
                        of de uitoefening van een gereglementeerd beroep beperken.</al>
                  <al-groep>
                    <al>Daarnaast worden de specifieke wetten aangepast waarin regelgevende
                           bevoegdheid is toegekend aan bepaalde beroepsorganisaties en waarin de
                           kaders omtrent die regelgevende bevoegdheid zijn vervat. Dit wordt
                           noodzakelijk geacht om zo goed mogelijk aan te kunnen sluiten op het in
                           de betreffende wetten reeds bestaande systeem, en zo een efficiënte en
                           effectieve uitvoering van de Proportionaliteitsrichtlijn te kunnen
                              borgen<noot id="n23" type="voet"><noot.nr>23</noot.nr><noot.al>Zie ook paragraaf 4.1 van deze memorie van
                                 toelichting.</noot.al></noot>. Het gaat hierbij om:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Advocatenwet;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Gerechtsdeurwaarderswet;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Wet op het notarisambt;<noot id="n24" type="voet"><noot.nr>24</noot.nr><noot.al>Zoals onder paragraaf 4.4 wordt uitgelegd, betreft dit
                                       wetsvoorstel alleen kandidaat-notarissen. De Richtlijn
                                       Beroepskwalificaties is namelijk niet van toepassing op ‘bij
                                       een officieel overheidsbesluit benoemde
                                       notarissen’.</noot.al></noot></al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Wet op het accountantsberoep;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Loodsenwet; en</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (hierna:
                                 Wet BIG).</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al-groep>
                    <al>Ter verdere implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn zal
                           separaat een voorstel worden ingediend tot wijziging van de
                           Rijksoctrooiwet 1995. In deze Rijkswet is aan de Orde van
                           Octrooigemachtigden regelgevende bevoegdheid toegekend, op basis waarvan
                           de Orde van Octrooigemachtigden beperkende regelgeving tot stand kan
                           brengen die binnen het toepassingsbereik van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn valt. Daarom behoeft ook die wet wijziging
                           met het oog op implementatie van de richtlijn. Omdat het hierbij echter
                           gaat om een Rijkswet, waarmee ook twee Koninkrijkslanden, Sint Maarten en
                              Curaçao<noot id="n25" type="voet"><noot.nr>25</noot.nr><noot.al>De Rijksoctrooiwet 1995 is, behoudens een enkele specifieke
                                 bepaling, niet van toepassing in Aruba. Aruba heeft een eigen
                                 landsverordening inzake octrooien. Dit wetsvoorstel brengt in deze
                                 situatie geen verandering, noch raakt dit wetsvoorstel bepalingen
                                 van de Rijksoctrooiwet 1995 die van toepassing zijn in
                                 Aruba.</noot.al></noot>, moeten instemmen, volgt die wetswijziging een separaat
                           wetgevingstraject, buiten dit wetsvoorstel om.</al>
                    <al>Dit neemt niet weg dat de aanleiding voor de wijzigingen en inhoudelijke
                           materie in deze wetsvoorstellen onderling overeenkomen.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.2.</nr>
                    <titel>Evenredigheidsbeoordeling</titel>
                  </kop>
                  <al>Dit wetsvoorstel voorziet zoals aangegeven onder meer in de verplichte
                        uitvoering van een evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van beperkende
                        beroepsregelgeving vanuit beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid,
                        conform de Proportionaliteitsrichtlijn. Die verplichting kan gezien worden
                        als de centrale verplichting van de Proportionaliteitsrichtlijn, waaraan de
                        overige richtlijnverplichtingen zijn gerelateerd. Die
                        evenredigheidsbeoordeling moet in de totstandkomingsfase worden uitgevoerd
                        ten aanzien van de bepalingen vanuit de beroepsorganisatie die de toegang
                        tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep beperken.</al>
                  <al>Deze ex-ante evenredigheidsbeoordeling die op grond van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn moet worden uitgevoerd, is bedoeld om
                        inzichtelijk te maken welke afwegingen ten grondslag liggen aan het
                        instellen, wijzigen of in stand houden van vereisten die de toegang tot of
                        de uitoefening van een beroep in een EU-lidstaat beperken. Het recht van de
                        Europese interne markt, waaronder het vrij verkeer van diensten en de
                        vrijheid van vestiging, wordt gekenmerkt door een afweging tussen het
                        nastreven van publieke doelstellingen enerzijds en marktvrijheden
                        anderzijds. Het beperken van de toegang tot of de uitoefening van een beroep
                        is dan ook als zodanig niet zonder meer verboden. Maar als die beperking
                        gelet op het doel en eventueel beschikbare alternatieve wijzen van aanpak
                        onevenredig moet worden geacht, wordt deze beperking gezien als een verboden
                        inbreuk op het vrij verkeer.</al>
                  <al>Zoals de richtlijn aangeeft, behoort het evenredigheidsbeginsel tot de
                        algemene beginselen van het recht van de EU. Nationale maatregelen die de
                        uitoefening van de in het VWEU gewaarborgde fundamentele vrijheden kunnen
                        belemmeren of minder aantrekkelijk kunnen maken, moeten aan vier voorwaarden
                        voldoen: zij moeten zonder discriminatie worden toegepast; zij moeten hun
                        rechtvaardiging vinden in doelstellingen van algemeen belang; zij moeten
                        geschikt zijn om de verwezenlijking van het nagestreefde doel te waarborgen;
                        en zij mogen niet verder gaan dan wat nodig is voor het bereiken van dat
                           doel.<noot id="n26" type="voet"><noot.nr>26</noot.nr><noot.al>Overweging 3 van de considerans bij de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot></al>
                  <al>De evenredigheidsbeoordeling die op grond van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn moet worden uitgevoerd, voorafgaand aan het
                        instellen van beroepseisen, kan daarom niet los worden gezien van de andere
                        drie voorwaarden. In de Proportionaliteitsrichtlijn zijn deze voorwaarden
                        ook expliciet opgenomen in artikel 5 (non-discriminatie), artikel 6
                        (rechtvaardiging uit hoofde van doelstellingen van algemeen belang) en
                        artikel 7 (evenredigheid) gelezen in samenhang met artikel 4, in de vorm van
                        in acht te nemen verplichtingen. Anders gezegd: eerst dient te worden
                        beoordeeld of een beoogde maatregel een non-discriminatoir karakter heeft en
                        er een doelstelling van algemeen (dat wil zeggen niet-economisch) belang ten
                        grondslag ligt aan de maatregel. Als dat het geval is, moet worden nagegaan
                        of de rechtvaardiging van de maatregel de in de Proportionaliteitsrichtlijn
                        vastgelegde evenredigheidstoets doorstaat. Met het wetsvoorstel wordt elk
                        van deze verplichtingen geïmplementeerd ten aanzien van beperkende
                        bepalingen vastgesteld door beroepsorganisaties met een zelfstandige
                        regelgevende bevoegdheid.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.3.</nr>
                    <titel>Reikwijdte</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Dit wetsvoorstel sluit qua reikwijdte aan op de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. In artikel 2, eerste lid, van de richtlijn
                           is bepaald dat deze van toepassing is op:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>alle wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van
                                 lidstaten;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>die de toegang tot, de uitoefening van, of de wijze van
                                 uitoefening van een gereglementeerd beroep beperken; en</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>die binnen het toepassingsgebied van Richtlijn
                                 Beroepskwalificaties vallen.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>Verder volgt uit artikel 2, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn
                        dat de richtlijn, en daarmee dus ook de daarin voorgeschreven
                        evenredigheidsbeoordeling, niet van toepassing is als de betreffende
                        beperkende bepaling een vereiste vormt dat is vastgelegd in een
                        afzonderlijke handeling van de EU die de lidstaten geen keuze laat ten
                        aanzien van de precieze wijze waarop dit vereiste moet worden omgezet in
                        nationaal recht. Een en ander wordt hieronder nader toegelicht.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">a)</nr>
                      <titel>Wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen</titel>
                    </kop>
                    <al>De Proportionaliteitsrichtlijn is van toepassing op ‘wettelijke en
                           bestuursrechtelijke bepalingen’ die de toegang tot of de uitoefening van
                           een beroep beperken. Dit betekent dat de richtlijn in beginsel in ieder
                           geval van toepassing is op de algemeen verbindende voorschriften die
                           vanuit de rijksoverheid tot stand worden gebracht en die de toegang tot
                           of de uitoefening van een beroep beperken, zoals wet- en regelgeving ten
                           aanzien van dierenartsen, leraren en schippers. De implementatie van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn wordt met betrekking tot de wet- en
                           regelgeving van de rijksoverheid vormgegeven via het Beleidskompas en de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit wetsvoorstel betreft daarom niet de
                           wet- en regelgeving van de rijksoverheid.<noot id="n27" type="voet"><noot.nr>27</noot.nr><noot.al>Ook parlementaire initiatiefwetsvoorstellen en amendementen
                                 kunnen bepalingen omvatten die de toegang tot of de uitoefening van
                                 een gereglementeerd beroep beperken. Zoals ook in voetnoot 16 is
                                 aangegeven, is de implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn
                                 ten aanzien daarvan vormgegeven via een aanpassing van de
                                 Aanwijzingen voor de regelgeving (zie de toelichting op aanwijzing
                                 2.15). Dit wetsvoorstel ziet derhalve (ook) niet op dergelijke
                                 parlementaire initiatieven en amendementen.</noot.al></noot></al>
                    <al>Dit wetsvoorstel betreft beperkende regelgeving van beroepsorganisaties
                           met een zelfstandige regelgevende bevoegdheid. Indien bindende beperkende
                           bepalingen worden vastgesteld door andere organisaties dan door de
                           rijksoverheid, moeten die vanuit Europeesrechtelijk perspectief namelijk
                           worden opgevat als ‘wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen’ ten
                           aanzien waarvan de Proportionaliteitsrichtlijn in beginsel van toepassing
                           is. Dit kan bijvoorbeeld een verordening zijn van de Nederlandse orde van
                           advocaten op basis van de zelfstandige regelgevende bevoegdheid van deze
                           beroepsorganisatie. Voor de toepasselijkheid van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn is het namelijk niet relevant door welk
                           regelgevend orgaan of welke organisatie de betreffende bepalingen zijn
                           geïnitieerd of vastgesteld. Alle bindende maatregelen van algemene
                           strekking die de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd
                           beroep (in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties) beperken, vallen
                           binnen de werkingssfeer van de Proportionaliteitsrichtlijn, ongeacht de
                           instantie die deze bepalingen heeft vastgesteld. Dit geldt voor
                           wetgevende en bestuurlijke maatregelen van de overheid, evenals voor
                           maatregelen van ‘niet-gouvernementele organisaties’ (afhankelijk van de
                           context zou dat ook een privaatrechtelijke organisatie kunnen zijn) met
                           bindende gevolgen die materieel de toegang tot of de uitoefening van een
                           beroep beperken.<noot id="n28" type="voet"><noot.nr>28</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 6–7.</noot.al></noot></al>
                    <al>Tegen deze achtergrond worden dergelijke bepalingen die door of vanwege
                           de beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid tot stand komen,
                           vanuit het EU-recht gezien als 'bestuursrechtelijke bepalingen' in de zin
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Daarom worden via dit wetsvoorstel de uit de Proportionaliteitsrichtlijn
                           voortvloeiende verplichtingen geïmplementeerd ten aanzien van de
                           beperkende regelgeving die door beroepsorganisaties met regelgevende
                           bevoegdheid tot stand wordt gebracht. Volledigheidshalve zij opgemerkt
                           dat onder ‘bestuursrechtelijke bepalingen’ waarop de richtlijn ziet,
                           slechts bindende bepalingen met algemene gelding vallen. Dit betekent dat
                           niet-bindende of niet-beperkende maatregelen, zoals aanbevelingen, niet
                           onder de reikwijdte vallen. Individuele maatregelen die enkel gericht
                           zijn tot specifieke natuurlijke personen of rechtspersonen vallen evenmin
                           onder de reikwijdte.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">b)</nr>
                      <titel>Beperking van ‘de toegang tot of de uitoefening van’ een
                              ‘gereglementeerd beroep’</titel>
                    </kop>
                    <al>De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt (artikel 2, eerste lid) dat deze
                           van toepassing is op alle wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen
                           die (1) de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep
                           in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties beperken en die (2)
                           binnen het toepassingsbereik van de Richtlijn Beroepskwalificaties
                           vallen. Om met dat element ‘gereglementeerd beroep’ te beginnen: een
                           gereglementeerd beroep is in artikel 3, eerste lid, onder a, van de
                           Richtlijn Beroepskwalificaties gedefinieerd als ‘een beroepswerkzaamheid
                           of een geheel van beroepswerkzaamheden waartoe de toegang of waarvan de
                           uitoefening of één van de wijzen van uitoefening krachtens wettelijke of
                           bestuursrechtelijke bepalingen direct of indirect afhankelijk wordt
                           gesteld van het bezit van bepaalde beroepskwalificaties’. Dit betekent
                           dat sprake is van een gereglementeerd beroep als in wet- of regelgeving
                           is vastgesteld wanneer iemand een bepaald beroep mag uitoefenen.</al>
                    <al>Bepalend voor de Proportionaliteitsrichtlijn is dus in de eerste plaats
                           of de toegang tot of een van de wijzen van uitoefening van een bepaald
                           beroep afhankelijk is gesteld van het bezit van een specifieke
                           beroepskwalificatie en niet alleen van een bepaald opleidingsniveau,
                           zoals wetenschappelijk onderwijs. Aangezien de toegang tot en de
                           uitoefening van de beroepen waar dit wetsvoorstel specifiek op ziet, dus
                           advocaten, gerechtsdeurwaarders, kandidaat-notarissen<noot id="n29" type="voet"><noot.nr>29</noot.nr><noot.al>Zoals onder paragraaf 4.4 wordt uitgelegd, betreft dit
                                 wetsvoorstel alleen kandidaat-notarissen. De Richtlijn
                                 Beroepskwalificaties is namelijk niet van toepassing op ‘bij een
                                 officieel overheidsbesluit benoemde notarissen’ (artikel
                                 toevoegen).</noot.al></noot>, accountants, registerloodsen en diverse medisch specialisten,
                           afhankelijk is gesteld van beroepskwalificaties, zijn dit
                           gereglementeerde beroepen in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties
                           en daarmee ook van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die
                           beroepskwalificaties worden niet alleen vanuit de rijksoverheid, maar ook
                           vanuit de betreffende beroepsorganisaties vereist.</al>
                    <al>Wat betreft het eerste element (beperking van ‘de toegang tot of de
                           uitoefening van een beroep’): elke bepaling die de toegang beperkt tot
                           een gereglementeerd beroep in de zin van Richtlijn Beroepskwalificaties,
                           of die de uitoefening of een van de wijzen van uitoefening van een
                           dergelijk gereglementeerd beroep beperkt, valt in principe onder de
                           werkingssfeer van de Proportionaliteitsrichtlijn, tenzij het qua type
                           beperking een beperking betreft die op zichzelf niet onder de Richtlijn
                           Beroepskwalificaties valt (maar bijvoorbeeld wel onder de
                           Dienstenrichtlijn). In dit wetsvoorstel is aangesloten bij deze
                           terminologie, zodat het wetsvoorstel qua reikwijdte overeenkomt met de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Voor de duidelijkheid wordt hierbij benadrukt dat de terminologie
                           ‘beperking van de toegang tot of de uitoefening van een beroep’ in deze
                           context onlosmakelijk verbonden is met het vrij verkeer van werknemers,
                           het vrij verkeer van diensten en de vrijheid van vestiging, dus met
                           fundamentele vrijheden van de interne markt, die zijn verankerd in het
                           VWEU. Dit maakt ook dat het begrip ‘beperking’ in die context moet worden
                           uitgelegd en dat van een ‘belemmering van het vrij verkeer’ relatief snel
                           sprake kan zijn.</al>
                    <al>Dit betekent voor de Proportionaliteitsrichtlijn en, op zijn beurt, dit
                           wetsvoorstel, dat bijvoorbeeld vereisten omtrent het voeren van
                           professionele titels en de beroepsmatige activiteiten die met
                           gebruikmaking van die titel al dan niet verricht mogen worden, worden
                           aangemerkt als ‘beperkende’ vereisten onder de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Bij bepalingen die de <nadruk type="cur">toegang</nadruk> tot een beroep
                           beperken, kan gedacht worden aan bepalingen op grond waarvan een persoon
                           enkel een bepaald beroep mag uitoefenen indien deze persoon een bepaalde
                           opleiding heeft gevolgd of een bepaalde titel heeft verkregen. In het
                           kader van dit wetsvoorstel is dat bijvoorbeeld de voor advocaten
                           verplichte universitaire opleiding op het gebied van het recht en
                           vervolgens de verplichte beroepsopleiding. De Europese Commissie noemt in
                           haar richtsnoeren onder andere voor de hand liggende vereisten inzake de
                           toegang tot een beroep als beschermde titels en voorbehouden
                           activiteiten. Maar daarnaast ook competentievereisten (zoals permanente
                           beroepsontwikkeling) en verplichte registratie.<noot id="n30" type="voet"><noot.nr>30</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren, p. 45–46.</noot.al></noot></al>
                    <al>Bij bepalingen die de <nadruk type="cur">uitoefening</nadruk> van een
                           beroep beperken, kan gedacht worden aan bijvoorbeeld vereisten aan de
                           taal die wordt gebruikt bij de beroepsuitoefening in het kader van
                           patiënt- of cliëntcontact en bij- of nascholingsverplichtingen.<noot id="n31" type="voet"><noot.nr>31</noot.nr><noot.al>Idem, p. 46–47.</noot.al></noot></al>
                    <al>Het is voor de toepassing van de Proportionaliteitsrichtlijn niet
                           relevant of de beperking in kwestie geheel nieuw is, of dat het een
                           beperkende wijziging vormt ten aanzien van een reeds bestaande beperkende
                           bepaling. De zwaarte van de beperking is evenmin relevant. De
                           Proportionaliteitsrichtlijn is dus ook van toepassing op geringe of
                           minder ingrijpende beperkingen, zoals een wijziging in het aantal uur dat
                           aan een bepaald deel van de opleiding moet worden besteed.<noot id="n32" type="voet"><noot.nr>32</noot.nr><noot.al>Idem, p. 23.</noot.al></noot> Dit vanuit de gedachte dat ook dergelijke ‘lichte’ beperkingen op
                           zichzelf nog steeds beperkingen vormen van een van de fundamentele
                           vrijheden van de EU.</al>
                    <al>Ook als een bepaling onderdeel is van regelgeving die niet primair
                           gericht is op het reguleren van een beroep, kan de
                           Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing zijn. Het kan daarbij
                           bijvoorbeeld gaan om algemene sectorale regels, waarvan onderdelen
                           bepaalde activiteiten voorbehouden aan een beroepsbeoefenaar met bepaalde
                           kwalificaties. Zo kunnen bijvoorbeeld bepaalde controlewerkzaamheden in
                           sectorale regelgeving worden voorbehouden aan registeraccountants. De
                           richtlijn is onverkort van toepassing op het onderdeel van die
                           regelgeving dat een dergelijke beperking omvat.</al>
                    <al>De evenredigheidsbeoordeling die op grond van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn voor regelgeving van beroepsorganisaties met
                           regelgevende bevoegdheid vereist is, blijft ook verplicht wanneer een
                           wijzigingsbepaling een bestaande beperking versoepelt of vermindert.<noot id="n33" type="voet"><noot.nr>33</noot.nr><noot.al>Idem, p. 9.</noot.al></noot> De gedachte hierachter is dat het ook dan noodzakelijk is om te
                           beoordelen of dat lichtere vereiste dat door de versoepeling ontstaat, op
                           zichzelf op het moment van vaststelling niet alsnog onevenredig is.
                           Daarbij zijn de omstandigheden van belang die op dat moment spelen rondom
                           het betreffende gereglementeerde beroep, en die ook een rol speelden bij
                           de versoepeling zelf. De verplichting geldt uiteraard niet als een
                           bepaling die een beperking vormt in zijn geheel wordt ingetrokken.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">c)</nr>
                      <titel>Buiten de reikwijdte van de Proportionaliteitsrichtlijn en dit
                              wetsvoorstel</titel>
                    </kop>
                    <al>Bepalingen die géén beperking vormen ten aanzien van de toegang tot of
                           de uitoefening van een gereguleerd beroep, vallen buiten de reikwijdte
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn, en daarmee ook buiten de reikwijdte
                           van dit wetsvoorstel. Hiertoe worden onder meer gerekend: zuiver
                           redactionele wijzigingen of technische aanpassingen ten aanzien van de
                           inhoud van opleidingstrajecten of modernisering van
                           opleidingsvoorschriften. Als bijvoorbeeld slechts de benaming van een
                           bepaalde titel wordt gewijzigd, of wijzigingen worden doorgevoerd in de
                           inhoud van een opleiding zonder waarneembaar effect op het niveau, de
                           inhoud of de duur van de opleiding, is de Proportionaliteitsrichtlijn
                           niet van toepassing.</al>
                    <al>Daarnaast is de Proportionaliteitsrichtlijn niet van toepassing als het
                           beroep ten aanzien waarvan eventueel een beperking wordt ingevoerd, op
                           zichzelf niet binnen het toepassingsbereik van de Richtlijn
                           Beroepskwalificaties valt. Deze richtlijn is bijvoorbeeld niet van
                           toepassing op bij officieel overheidsbesluit benoemde notarissen (artikel
                           2, vierde lid, van de Richtlijn Beroepskwalificaties). Dit brengt mee dat
                           de Proportionaliteitsrichtlijn ook niet van toepassing is als ten aanzien
                           van (dit onderdeel van) deze beroepsgroep beperkende vereisten zouden
                           worden doorgevoerd. Er hoeft dan bijvoorbeeld geen
                           evenredigheidsbeoordeling plaats te vinden ten aanzien van voorschriften
                           die de uitoefening van het beroep notaris betreffen.
                           <noot id="n34" type="voet"><noot.nr>34</noot.nr><noot.al>Dit gaat over notarissen die bij overheidsbesluit benoemd
                                 zijn. Het ligt anders voor kandidaat-notarissen. Zie daarover meer
                                 in paragraaf 4.5 van dit algemeen deel van de memorie van
                                 toelichting en de artikelsgewijze toelichting ten aanzien van de
                                 Wet op het notarisambt.</noot.al></noot> De richtlijn is wel van toepassing op kandidaat-notarissen, want
                           die zijn niet bij overheidsbesluit benoemd.</al>
                    <al>In het verlengde hiervan vallen ook buiten de reikwijdte van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn de beperkende vereisten die zijn vastgelegd
                           in (en dus voortvloeien uit) een afzonderlijke handeling van de EU die de
                           lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de precieze wijze waarop dit
                           vereiste moeten worden omgezet in nationaal recht (artikel 2, tweede lid,
                           en overweging 10 van de Proportionaliteitsrichtlijn). Dit is ook
                           uitdrukkelijk in dit wetsvoorstel tot uitdrukking gebracht (zie de
                           artikelsgewijze toelichting op de betreffende artikelen in dit
                           wetsvoorstel).</al>
                    <al>Het gaat hierbij dus om EU-regelgeving waarin dwingend, en zonder
                           implementatievrijheid voor lidstaten, bepaalde beperkende vereisten
                           worden voorgeschreven ten aanzien van een of meer gereglementeerde
                           beroepen. Dit betreft normaal gesproken beroepen die op Europees niveau
                           zijn geharmoniseerd, tenzij de nationale vereisten aan die beroepen
                           verder gaan of op andere aspecten zien dan Europese minimumeisen.</al>
                    <al>Dus indien ter implementatie van EU-regelgeving, die geen ruimte laat in
                           de precieze wijze waarop die regelgeving moet worden geïmplementeerd,
                           beperkingen door de rijksoverheid of door een beroepsorganisatie moeten
                           worden doorgevoerd, dan zijn de verplichtingen in de
                           Proportionaliteitsrichtlijn niet van toepassing. Er hoeven in dat geval
                           ten aanzien van die beperkende bepalingen geen ex ante
                           evenredigheidsbeoordelingen te worden verricht, noch hoeft monitoring
                           plaats te vinden of periodieke en tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordelingen te worden verricht. Ook zijn de
                           verplichtingen omtrent de toelichting die de beperkende bepalingen
                           vergezelt, en omtrent informatieverstrekking en consultatie niet van
                           toepassing.</al>
                    <al>In het wetsvoorstel wordt deze beperking van de reikwijdte tot
                           uitdrukking gebracht in de voorgestelde nieuwe artikelen in elk van de
                           wetten die via dit wetsvoorstel gewijzigd worden.<noot id="n35" type="voet"><noot.nr>35</noot.nr><noot.al>Vgl. artikel 30e (nieuw) Algemene wet; artikel 32d (nieuw)
                                 Advocatenwet; artikel 82c (nieuw) Gerechtsdeurwaarderswet; artikel
                                 91c (nieuw), onderdeel a, Wet op het notarisambt; Artikel 23c
                                 (nieuw) Wet op het accountantsberoep; artikel 16c (nieuw)
                                 Loodsenwet; artikel 14a (nieuw) Wet BIG.</noot.al></noot> Op grond van die bepalingen geldt dat de verplichtingen die in
                           dit wetsvoorstel worden voorgesteld ter implementatie van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, niet van toepassing zijn in de situatie
                           zoals in artikel 2, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn is
                           beschreven.</al>
                    <al>De situatie dat de invoering van de betreffende beperkende bepalingen
                           door de beroepsorganisatie in feite strekt ter implementatie van een
                           afzonderlijke EU-handeling die geen keuze laat in de precieze
                           implementatiewijze, zal zich in ieder geval voordoen wanneer een of meer
                           vereisten op EU-niveau volledig zijn geharmoniseerd. Dit doet zich met
                           name voor in de sectoren vervoer over land, zeevaart en luchtvaart, maar
                           zelfs daar komt dit zeer zelden voor.</al>
                    <al>Die situatie kan zich echter ook voordoen wanneer in een EU-richtlijn
                           minimumeisen voor een gereglementeerd beroep zijn vastgelegd. Dan kunnen
                           de lidstaten (met inbegrip van de beroepsorganisaties met regelgevende
                           bevoegdheid) er nog steeds voor kiezen om geen strengere regels dan die
                           geharmoniseerde minimumeisen te hanteren. In dergelijke gevallen, waarin
                           puur deze minimumeisen nationaal worden ingevoerd, hoeft op nationaal
                           niveau (dus inclusief het niveau van de beroepsorganisaties met
                           regelgevende bevoegdheid) géén evenredigheidsbeoordeling te worden
                           verricht (en hoeft ook niet aan de overige verplichtingen uit de
                           richtlijn te worden voldaan), aangezien dus die beoordeling van de
                           geschiktheid en evenredigheid reeds op EU-niveau is uitgevoerd.<noot id="n36" type="voet"><noot.nr>36</noot.nr><noot.al>Een concreet voorbeeld betreft de minimumopleidingseisen voor
                                 verantwoordelijk algemeen ziekenverplegers, artsen, apothekers,
                                 beoefenaren der tandheelkunde en verloskundigen, zoals vastgelegd
                                 in de Richtlijn Beroepskwalificaties. Indien en voor zover
                                 nationaal (dus door de wetgever of door de betrokken
                                 beroepsorganisatie) geen strengere eisen worden doorgevoerd ten
                                 aanzien van die beroepen, zijn de verplichtingen uit de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn ten aanzien van de beperkende eisen
                                 niet van toepassing.</noot.al></noot></al>
                    <al>Indien nationaal echter besloten wordt om regels vast te stellen die
                           (wél) verder gaan dan het geharmoniseerde minimumniveau of andere soorten
                           beperkende vereisten voor het beroep van advocaat invoert, moeten de
                           betreffende bepalingen wel aan een evenredigheidsbeoordeling worden
                           onderworpen (en gelden ook de overige verplichtingen die uit de
                           Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeien).</al>
                    <al>Voor de goede orde wordt ten slotte benadrukt dat lidstaten (en dus ook
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid), óók indien op
                           EU-niveau maximumeisen worden vastgesteld, moeten nagaan of er ruimte zit
                           tussen de wijze waarop de eisen zijn omschreven in de EU-wetgeving en de
                           wijze waarop zij dat nationaal omzetten. In dat geval zou er sprake
                           kunnen zijn van een ‘nationale kop’, die getoetst moet worden. Lidstaten
                           moeten dan dus mogelijk alsnog een evenredigheidsbeoordeling verrichten
                           voor de specifieke vereisten die zij willen invoeren, aangezien het
                           geharmoniseerde maximum slechts een algemeen plafond voor toelaatbare
                           regelgeving aangeeft. Daarom kan het voorkomen dat, zelfs wanneer een
                           vereiste op een niveau binnen de grenzen van de drempel wordt
                           vastgesteld, nog steeds moet worden nagegaan of de maatregel in zijn
                           specifieke context evenredig is, zo heeft de Europese Commissie
                              verduidelijkt.<noot id="n37" type="voet"><noot.nr>37</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 8.</noot.al></noot></al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.4.</nr>
                    <titel>Aspecten van de ex ante evenredigheidsbeoordeling</titel>
                  </kop>
                  <al>Zodra de onder 3.3 genoemde aspecten zijn beoordeeld, moet een regelgever
                        kunnen vaststellen of een beoogde regel al dan niet valt onder het
                        toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn. Bij twijfel over
                        bijvoorbeeld de beperkende werking van de regel (zie 3.3.b) is het raadzaam
                        om uit te gaan van toepasselijkheid van de richtlijn en de (onder meer)
                        vereiste evenredigheidsbeoordeling. De verplichte evenredigheidsbeoordeling
                        als toegelicht in paragraaf 3.2 brengt met zich dat voor het invoeren van de
                        beoogde regel een beoordeling wordt uitgevoerd van de evenredigheid van die
                        regel.</al>
                  <al>In artikel 7, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn heeft de
                        EU-wetgever verduidelijkt met welke aspecten van de evenredigheid lidstaten
                        voorafgaand aan het vaststellen van een maatregel rekening dienen te houden.
                        In deze paragraaf wordt ingegaan op de inhoudelijke aspecten die hieruit
                        volgen en daarnaast op de procedurele en uitvoeringstechnische aspecten die
                        in acht moeten worden genomen bij het verrichten van die
                        evenredigheidsbeoordeling.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">a)</nr>
                      <titel>Verantwoordelijkheid en timing</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit wetsvoorstel verplicht tot het uitvoeren van een
                           evenredigheidsbeoordeling op een moment waarop de uitkomst van deze
                           beoordeling nog van invloed kan zijn op de afweging of een beoogde
                           bepaling wel of niet moet worden vastgesteld, al dan niet na nadere
                           aanpassing van de ontwerpbepaling. De evenredigheidsbeoordeling moet
                           conform artikel 4, eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn worden uitgevoerd voorafgaand aan de
                           vaststelling van nieuwe of gewijzigde wettelijke of bestuursrechtelijke
                           bepalingen (dus met inbegrip van vereisten van beroepsorganisaties met
                           een zelfstandige regelgevende bevoegdheid) die de toegang tot of de
                           uitoefening van gereglementeerde beroepen beperken.<noot id="n38" type="voet"><noot.nr>38</noot.nr><noot.al>Overweging 12 en artikel 4, eerste lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> In haar richtsnoeren benadrukt de Europese Commissie dat, hoewel
                           het lidstaten vrij staat om te kiezen op welke wijze zij verzekeren dat
                           een evenredigheidsbeoordeling conform de voorschriften uit de richtlijn
                           tot verplicht onderdeel van het totstandkomingsproces van wetten en
                           regels wordt gemaakt, het uitdrukkelijk de bedoeling is om de toets uit
                           te voeren <nadruk type="cur">voordat</nadruk> de beoogde maatregelen
                           formeel worden aangenomen. Volgens de Commissie volstaat het niet om deze
                           toets uit te voeren tussen het moment dat maatregelen worden aangenomen
                           en het moment van hun inwerkingtreding<noot id="n39" type="voet"><noot.nr>39</noot.nr><noot.al>Zie paragraaf 3.1 van de richtsnoeren van de Europese
                                 Commissie.</noot.al></noot>. In de diverse wetten die via dit wetsvoorstel worden gewijzigd,
                           wordt steeds aangegeven op welk moment (en door wie) de
                           evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                    <al>Lidstaten moeten er voorts voor zorgen dat de evenredigheidsbeoordeling
                           op objectieve en onafhankelijke wijze wordt uitgevoerd. Dat volgt uit
                           artikel 4, vijfde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn. Deze
                           verplichting geldt ook, of in feite zelfs te meer, wanneer een beroep
                           indirect wordt gereglementeerd doordat aan een specifieke beroepsorde de
                           bevoegdheid tot reglementeren wordt verleend. In sommige gevallen
                           beslissen lidstaten immers om deze instanties vereisten te laten
                           vaststellen, omdat ze dichter bij de plaatselijke situatie staan en over
                           specifieke kennis beschikken. Zij zouden in bepaalde gevallen de eerst
                           aangewezenen kunnen zijn om uit te maken hoe de doelstellingen van
                           algemeen belang het best kunnen worden bereikt. Dat brengt evenwel ook
                           een risico met zich. De EU-wetgever heeft gesignaleerd dat beleidskeuzes
                           van deze instanties gevestigde marktdeelnemers voordelen zouden kunnen
                           opleveren ten koste van nieuwkomers<noot id="n40" type="voet"><noot.nr>40</noot.nr><noot.al>Overweging 14 van de richtlijn. Zie ook paragraaf 3.3 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie.</noot.al></noot>, hetgeen indruist tegen de doelstellingen van de interne
                           markt.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Gelet hierop is het essentieel dat de beoordeling van de
                              evenredigheid van de door een dergelijke instantie opgestelde
                              regelgeving bij een onafhankelijke partij wordt belegd. In dit
                              wetsvoorstel is dit geborgd door de evenredigheidsbeoordeling ofwel te
                              laten plaatsvinden:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>door de op dat beleidsterrein verantwoordelijke bewindspersoon,
                                    in de gevallen dat de betreffende beroepsorganisatie al een
                                    systematiek kent waarbij de ontwerpregelgeving sowieso al vooraf
                                    ter goedkeuring aan de bewindspersoon wordt toegezonden<noot id="n41" type="voet"><noot.nr>41</noot.nr><noot.al>Dit geldt voor de Nederlandse loodsencorporatie
                                          (NLc), de Koninklijke Beroepsorganisatie van
                                          Gerechtsdeurwaarders (KBvG), de Koninklijke Notariële
                                          Beroepsorganisatie (KNB), (de colleges van) de Koninklijke
                                          Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
                                          (KNMG), de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter
                                          bevordering der Pharmacie (KNMP), de Koninklijke
                                          Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde
                                          (KNMT), de Federatie van Gezondheidszorgpsychologen en
                                          Psychotherapeuten (FGzPt) en de vereniging
                                          Verpleegkundigen &amp; Verzorgenden Nederland
                                          (V&amp;VN).</noot.al></noot>; de evenredigheidsbeoordeling dient dan in het kader van
                                    die goedkeuring te worden verricht door de betreffende
                                    bewindspersoon die op afstand staat van de beroepsorganisatie;
                                    ofwel</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>door een bij wet ingesteld orgaan van de beroepsorganisatie dat
                                    qua samenstelling en inrichting onafhankelijk is ten opzichte
                                    van de beroepsbeoefenaren en dus materieel ook van de
                                    beroepsorganisatie zelf, en dat adviseert over
                                    ontwerpregelgeving vanuit de beroeporganisatie (de NOvA en de
                                       NBA)<noot id="n42" type="voet"><noot.nr>42</noot.nr><noot.al>In het geval dat een beroepsorganisatie op enig
                                          moment regelgevende bevoegdheid verkrijgt en beperkende
                                          bepalingen zou kunnen vaststellen, maar op dat moment noch
                                          een bij wet ingesteld onafhankelijk orgaan kent als hier
                                          bedoeld, noch een systeem van ministeriële goedkeuring van
                                          regelgeving, gelden de in de Algemene wet opgenomen
                                          verplichtingen voor beroepsorganisaties met regelgevende
                                          bevoegdheid zonder een onafhankelijk orgaan. Dat betekent
                                          onder meer dat dan een systeem van ministeriële
                                          goedkeuring moet gaan gelden voor de betreffende
                                          beperkende bepalingen (zie de artikelen 30d, 30f, 30g en
                                          30h van de Algemene wet).</noot.al></noot>.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Op deze manier wordt zoveel mogelijk aangesloten op de in Nederland
                           bestaande wettelijk geregelde stelsels ten aanzien van
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid.<noot id="n43" type="voet"><noot.nr>43</noot.nr><noot.al>Zie aanwijzing 9.7 (Aansluiting bij bestaande instrumenten)
                                 van de Aanwijzingen voor de regelgeving.</noot.al></noot></al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">b)</nr>
                      <titel>Inhoudelijke criteria</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit wetsvoorstel bepaalt dat een evenredigheidsbeoordeling wordt
                           verricht als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in samenhang met artikel 7
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn. Dit houdt in dat de omvang van de
                           beoordeling evenredig moet zijn met de aard, de inhoud en de effecten van
                           de te beoordelen bepaling. Daarbij geldt dat de redenen waarom de te
                           beoordelen bepaling al dan niet gerechtvaardigd en evenredig wordt
                           geacht, met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve
                           elementen worden onderbouwd. Daarnaast geldt de verplichting dat de
                           toelichting op een beperkende bepaling dusdanig gedetailleerd is dat de
                           naleving van het evenredigheidsbeginsel op basis daarvan kan worden
                           beoordeeld. Ook met het oog op het opstellen van die toelichting is het
                           derhalve van belang rekening te houden met de hieronder te bespreken
                           elementen die binnen de evenredigheidsbeoordeling als zodanig een rol
                           spelen.</al>
                    <al>Het is niet mogelijk om in het algemeen, over het gehele
                           toepassingsbereik van de richtlijn, scherp vast te stellen hoe de
                           evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Beroepen zijn immers sterk
                           verschillend en de specifieke kenmerken van hun respectieve markten en
                           reglementering verschillen ook. Daarom heeft de EU-wetgever verduidelijkt
                           dat de omvang van de evenredigheidsbeoordeling evenredig dient te zijn
                           met de aard, de inhoud en de effecten van de voorgenomen bepaling.<noot id="n44" type="voet"><noot.nr>44</noot.nr><noot.al>Artikel 4, tweede lid, en overweging 12 van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> In elk afzonderlijk geval zal de beroepsorganisatie die van plan
                           is om beperkende vereisten vast te stellen of wijzigen, zorgvuldig moeten
                           onderzoeken wat de gevolgen zijn van de beperking van de toegang tot of
                           de uitoefening van het betreffende beroep. Over het algemeen kan wel
                           worden gesteld dat de evenredigheidsbeoordeling grondiger moet worden
                           uitgevoerd naarmate de voorgenomen maatregel restrictiever is. De
                           maatregel zal dan uitgebreider en diepgaander moeten worden
                              onderbouwd.<noot id="n45" type="voet"><noot.nr>45</noot.nr><noot.al>Artikel 4, tweede lid, van de richtlijn.</noot.al></noot></al>
                    <al>Wat betreft de elementen die in het kader van de
                           evenredigheidsbeoordeling een centrale rol spelen, wordt het volgende
                           opgemerkt. Hierboven werd al aangegeven dat uit de
                           Proportionaliteitsrichtlijn volgt dat voorgenomen maatregelen, om aan het
                           evenredigheidsbeginsel te voldoen, geschikt moeten zijn om de
                           verwezenlijking van het door de maatregel nagestreefde doel te waarborgen
                           en niet verder mogen gaan dan wat nodig is voor het bereiken van dat
                              doel.<noot id="n46" type="voet"><noot.nr>46</noot.nr><noot.al>Artikel 7, eerste lid, van de richtlijn.</noot.al></noot> In de kern gaat het hierbij ter bepaling van de <nadruk type="cur">geschiktheid</nadruk> van een maatregel om de volgende aspecten.</al>
                    <al>Allereerst dient steeds te worden nagegaan wiens belangen de beperkende
                           maatregel beoogt te beschermen (zie artikel 7, tweede lid, eerste alinea,
                           onderdeel a, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Dat kan verschillen per
                           doelstelling die de maatregel heeft. Indien een maatregel meerdere
                           doelstellingen heeft, moet per doelstelling onderscheiden worden welke
                           belangen worden beschermd. Dat kunnen bijvoorbeeld de belangen van de
                           afnemers van diensten zijn (ter borging van een bepaalde kwaliteit of
                           veiligheid) of van de beroepsbeoefenaren zelf (ter borging van de eigen
                           veiligheid). Als helder is wiens belangen worden beschermd, kan worden
                           bepaald welk niveau van bescherming voor die groep noodzakelijk is. Als
                           afnemers van een dienst bijvoorbeeld vooral zakelijke klanten zijn, is
                           veelal een ander beschermingsniveau vereist dan wanneer het gaat om
                           consumenten.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Een belangrijke vraag die hiermee samenhangt is welk doel een
                              bepaalde maatregel heeft en welke doelstellingen van algemeen belang
                              worden nagestreefd. Nagegaan moet worden welke risico’s de maatregel
                              beoogt te beperken, of welke voordelen de maatregel beoogt te
                              vergroten om het beoogde doel van algemeen belang te bereiken. Het
                              gaat daarbij om publieke, niet-economische belangen die worden
                                 behartigd.<noot id="n47" type="voet"><noot.nr>47</noot.nr><noot.al>zie artikel 7, tweede lid, eerste alinea, onderdelen a en
                                    b, van de richtlijn.</noot.al></noot> De nationale maatregel moet daadwerkelijk bijdragen tot de
                              verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling. Daarom moet blijkens
                              de richtsnoeren van de Europese Commissie:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>1)</li.nr>
                          <al>duidelijk worden aangegeven welke specifieke risico's of
                                    voordelen de maatregel beoogt te minimaliseren of te
                                    maximaliseren, en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>2)</li.nr>
                          <al>worden uitgelegd op welke wijze en in welke mate de concrete
                                    maatregel bijdraagt aan de verwezenlijking van de specifieke
                                    nagestreefde doelstelling(en). Een goede, op feiten gebaseerde
                                    analyse is hiervoor van belang.<noot id="n48" type="voet"><noot.nr>48</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 24
                                          e.v.</noot.al></noot></al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Een andere relevante factor om te bepalen of een maatregel geschikt is
                           om de verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling te waarborgen, is
                           of het beoogde doel wordt nagestreefd op een consistente, realistische en
                           systematische wijze, zonder dat zich tegenstellingen of inconsistenties
                           voordoen (artikel 7, tweede lid, eerste alinea, onderdeel c, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn)<noot id="n49" type="voet"><noot.nr>49</noot.nr><noot.al>Dit volgt uit vaste rechtspraak van het Hof van Justitie. Zie
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 27 en 29
                                 (voetnoten).</noot.al></noot>. Dit betekent dat als er een bepaald risico is geïdentificeerd
                           dat de maatregel moet beperken, en er een vergelijkbaar risico bestaat
                           rondom bepaalde andere activiteiten, de beide risico’s op vergelijkbare
                           wijze worden aangepakt. Bijvoorbeeld binnen dezelfde beroepsgroep of bij
                           activiteiten in dezelfde ‘categorie’ van beroepen, zoals ‘technische
                           bouwactiviteiten’ (elektricien, loodgieter). Daarbij is het van belang
                           dat niet slechts consistentie bestaat binnen het wettelijke kader binnen
                           Nederland, in de zin dat bijvoorbeeld geborgd moet worden dat er geen
                           tegenstrijdigheden ontstaan tussen verschillende juridische normen die
                           eenzelfde situatie reguleren. Veeleer gaat het erom dat de inhoud van
                           maatregelen blijk geeft van een consistente aanpak als het gaat om
                           vergelijkbare doelen die gerealiseerd moeten worden of het voorkomen van
                           vergelijkbare risico’s die verbonden zijn aan bepaalde activiteiten.</al>
                    <al>Waar ook naar gekeken moet worden, is of er wellicht wetenschappelijke
                           of technologische ontwikkelingen zijn die mogelijk een ongelijkheid
                           tussen de informatie waarover beroepsbeoefenaren beschikken en de
                           informatie waarover afnemers van diensten beschikken, beperken (zie ook
                           artikel 7, tweede lid, tweede alinea, onderdeel f, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn). Hoe kleiner de verschillen zijn tussen de
                           hoeveelheid beschikbare informatie voor beroepsbeoefenaren versus
                           afnemers van diensten, hoe minder noodzaak er lijkt te zijn om drempels
                           op te werpen ten aanzien van de toegang tot of de uitoefening van een
                           bepaald beroep, omdat de expertise die door die drempels zou worden
                           geborgd dan minder noodzakelijk zou zijn. Dergelijke ontwikkelingen
                           moeten met name meegewogen worden als een maatregel geheel of
                           gedeeltelijk is ingegeven door de wens om de informatie-ongelijkheid aan
                           te pakken, omdat het kan zijn dat de ontwikkelingen invloed hebben op de
                           aard en omvang van de vermeende informatie-ongelijkheid.</al>
                    <al>Vervolgens is van belang dat als de maatregel ertoe strekt om bepaalde
                           activiteiten voor te behouden aan een specifieke beroepsgroep met
                           specifieke beroepskwalificaties, steeds scherp gekeken moet worden naar
                           de reikwijdte van de activiteiten die voorbehouden worden aan deze
                           beroepsgroep. Hoe groter de reikwijdte van de voorbehouden activiteiten,
                           hoe groter de impact zal zijn van de maatregel op de uitoefening van het
                           beroep en dus ook op het vrije verkeer. Er moet ook onderzocht worden of
                           de complexiteit van de voorbehouden activiteiten wel voldoende
                           rechtvaardiging vormt voor invoering van de beoogde beroepskwalificaties.
                           Deze complexiteit houdt verband met de aard van de kennis en vaardigheden
                           die nodig zijn om die taken uit te voeren. Hoe minder complex de
                           activiteiten zijn, hoe zwakker de rechtvaardiging is voor het
                           voorbehouden van deze activiteiten voor een bepaalde
                           beroepsgroep. Daarnaast moet bij de beoordeling van de geschiktheid van
                           de maatregel worden nagegaan wat de omvang is van de autonomie en de mate
                           van verantwoordelijkheid die wordt gedragen door de persoon die de
                           betreffende activiteiten daadwerkelijk uitoefent. Als die persoon dat in
                           feite onder toezicht en onder verantwoordelijkheid doet van een andere
                           gekwalificeerde beroepsbeoefenaar, dan is de rechtvaardiging zwakker om
                           deze activiteiten voor te behouden aan degenen met specifieke
                           beroepskwalificaties (deze genoemde aspecten volgen uit artikel 7, tweede
                           lid, tweede alinea, onderdelen a, b, en c, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn).<noot id="n50" type="voet"><noot.nr>50</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 31 e.v.</noot.al></noot></al>
                    <al>Bij de bepaling van de geschiktheid van een maatregel moet ten slotte
                           ook worden bekeken of, als de beoogde maatregel de strekking heeft dat
                           bepaalde activiteiten worden voorbehouden aan specifieke beroepsgroepen,
                           het gelet op de aard en complexiteit van de activiteiten daadwerkelijk
                           nodig is dat al die activiteiten geheel worden voorbehouden aan een
                           bepaalde beroepsgroep, of dat bepaalde activiteiten ‘gedeeld’ kunnen
                           worden met andere beroepsgroepen – ook als die geen of minder
                           verstrekkende beroepskwalificaties kennen. Zo kunnen sommige eenvoudigere
                           taken die niet raken aan de kern van het gereglementeerde beroep,
                           mogelijk net zo goed door andere beroepsbeoefenaren worden uitgevoerd
                           zonder maatschappelijke risico’s (zie artikel 7, tweede lid, tweede
                           alinea, onderdeel d, van de Proportionaliteitsrichtlijn).<noot id="n51" type="voet"><noot.nr>51</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 33 e.v.</noot.al></noot></al>
                    <al>Zoals aangegeven, gaat het in het kader van de beoordeling onder artikel
                           7 van de Proportionaliteitsrichtlijn niet alleen om de geschiktheid van
                           de beoogde maatregel, maar ook om de noodzaak van de betreffende
                           maatregel. De maatregel moet ‘noodzakelijk’ zijn om het beoogde doel te
                           bereiken, en mag ook niet verder gaan dan hetgeen noodzakelijk is om dat
                           doel te bereiken. In de kern gaat het ter bepaling van de noodzaak van
                           een maatregel dan om de volgende aspecten.</al>
                    <al>Allereerst moet worden nagegaan waarom de bestaande generieke of
                           specifieke regelgeving dusdanig ontoereikend is om het beoogde publieke
                           belang te beschermen, dat een nieuwe regeling wordt beoogd (zie artikel
                           7, tweede lid, eerste alinea, onderdeel b, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn).<noot id="n52" type="voet"><noot.nr>52</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 34 e.v.</noot.al></noot> De bestaande regelgeving die in dat verband relevant kan zijn, is
                           bijvoorbeeld (afhankelijk van het betreffende beroep)
                           productveiligheidsregulering, consumentenrecht,
                           volksgezondheidsregelgeving en regelgeving houdende sancties ingeval van
                           het illegaal uitoefenen van een bepaald beroep. Slechts indien dergelijke
                           regelgeving niet geschikt of niet daadwerkelijk effectief is om het
                           beoogde doel te realiseren, kunnen beperkende maatregelen ten aanzien van
                           bepaalde beroepen noodzakelijk zijn. Bij die beoordeling van de noodzaak
                           moet ook rekening worden gehouden met eventuele bestaande ex ante of ex
                           post voorschriften, zoals goedkeuringsprocedures, verplichtingen om
                           conform bepaalde technische eisen en veiligheidseisen te opereren, of
                           bepaalde toezichtmechanismes. In een onderbouwing van de beoogde
                           maatregel moet dan ook uiteengezet worden waarom de bestaande
                           voorschriften ontoereikend zijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Vervolgens is het van belang om vast te stellen of het mogelijk is om
                              met minder vergaande instrumenten het beoogde doel te bereiken (zie
                              artikel 7, tweede lid, eerste alinea, onderdeel e, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn). Om dit te kunnen bepalen, moet een
                              vergelijking worden gemaakt met de voorliggende beoogde beperkende
                              maatregel en een denkbare alternatieve, minder beperkende maatregel.
                              Als uit die vergelijking blijkt dat hetzelfde resultaat behaald kan
                              worden met de alternatieve, minder beperkende maatregel, dan lijkt de
                              beoogde maatregel niet noodzakelijk. Dit betekent echter niet dat
                              daadwerkelijk bewezen moet worden dat er geen alternatieven zijn om
                              het beoogde doel te realiseren. Zo ver gaat deze toetsing niet.
                              Alternatieve, minder beperkende maatregelen kunnen onder meer
                                 zijn<noot id="n53" type="voet"><noot.nr>53</noot.nr><noot.al>Zie p. 38–39 van de richtsnoeren van de Europese Commissie
                                    voor nadere voorbeelden en aandachtspunten.</noot.al></noot>:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>vrijwillige gedragscodes;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>vrijwillige certificeringsregelingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>het reguleren van opleiding en stages, als alternatief voor het
                                    vereisen van specifieke beroepskwalificaties voor de toegang tot
                                    of uitoefening van beroepsactiviteiten;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>bescherming van de beroepstitel, als alternatief voor
                                    regelgeving waarbij activiteiten worden voorbehouden aan houders
                                    van specifieke beroepskwalificaties<noot id="n54" type="voet"><noot.nr>54</noot.nr><noot.al>In dat geval is een specifieke kwalificatie vereist
                                          om een beroepstitel te voeren, maar de met het beroep
                                          verband houdende activiteit is niet voorbehouden aan de
                                          houders van deze titel: <nadruk type="cur">iedereen kan de
                                             activiteiten uitoefenen zolang hij de titel niet
                                             voert</nadruk>. Een beschermde beroepstitel is een
                                          signaal voor consumenten en werkgevers dat de houder aan
                                          de specifieke kwalificatievereisten voldoet, maar laat hen
                                          vrij om beroepsbeoefenaren in te huren die de titel niet
                                          hebben.</noot.al></noot>;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>reglementering alleen voor bijzondere vormen van uitoefening
                                    van het beroep (bijvoorbeeld als alternatief voor de
                                    reglementering van beroepen als zodanig)<noot id="n55" type="voet"><noot.nr>55</noot.nr><noot.al>Bijvoorbeeld regelgeving alleen voor managers, voor
                                          toezichthouders/verantwoordelijke personen,
                                          aandeelhouders, werknemers, zelfstandigen, voor
                                          activiteiten die worden vergoed uit sociale
                                          fondsen/overheidsmiddelen of voor de publieke/particuliere
                                          sector. Zo kan de reglementering van een beroep dat
                                          voornamelijk door zelfstandige beroepsbeoefenaren wordt
                                          uitgeoefend, in bepaalde gevallen als evenredig worden
                                          beschouwd. De situatie is echter anders wanneer het beroep
                                          voornamelijk wordt uitgeoefend door beroepsbeoefenaren die
                                          als werknemer bij particuliere bedrijven of
                                          overheidsinstanties werken en wanneer werkgevers een rol
                                          spelen bij het controleren van de bekwaamheid van nieuw
                                          aangeworven personeel en verantwoordelijk zijn in geval
                                          van ongelukken of klachten.</noot.al></noot>:</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>
                            <nadruk type="cur">ex post</nadruk> controlesystemen (zoals veiligheidscontroles achteraf);</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>aansprakelijkheidsregelgeving (die, afhankelijk van de opzet,
                                    een wezenlijke aansporing kan vormen om een hoge mate van
                                    zorgvuldigheid in acht te nemen);</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>openstelling van voorbehouden activiteiten aan beoefenaren van
                                    aanpalende beroepen; dit komt neer op het hanteren van <nadruk type="cur">gedeelde</nadruk> voorbehouden activiteiten in
                                    plaats van <nadruk type="cur">uitsluitend</nadruk> voorbehouden
                                    activiteiten.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Verder dient bij de beoordeling van de noodzaak voor
                           kwalificatievereisten onderzocht te worden of er alternatieve
                           trajectenzijn om de vereiste beroepskwalificaties te verkrijgen (zie
                           artikel 7, tweede lid, tweede alinea, onderdeel c, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn).<noot id="n56" type="voet"><noot.nr>56</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 39 e.v.</noot.al></noot> Gekeken moet bijvoorbeeld worden of er andere
                           opleidingsmodelijkheden of een combinatie van opleiding en
                           beroepservaring mogelijk is, dus in feite hoe flexibel het systeem is om
                           de vereiste kwalificaties te verkrijgen. Hoe meer mogelijkheden
                           (trajecten) er zijn, hoe minder beperkend het systeem is. Dit betekent
                           niet dat het enkele feit dat er geen alternatieve trajecten zijn om een
                           kwalificatie te verkrijgen de maatregel automatisch onevenredig maakt.
                           Bij de beoordeling moet echter hoe dan ook naar behoren rekening worden
                           gehouden met dit criterium in de context van het specifieke
                           gereglementeerde beroep en de complexiteit van de betreffende
                           voorbehouden taken. Zo kan het zijn dat voor complexe activiteiten enkel
                           beroepservaring of enkel examens niet volstaan, en dat aan meerdere
                           trajecteisen moet worden voldaan – de redenen daartoe moeten dan worden
                           uiteengezet.</al>
                    <al>Daarnaast is het in het kader van de evenredigheidsbeoordeling van
                           belang om te bekijken wat het algemene effect van de maatregel zou zijn,
                           onder meer het effect op het vrije verkeer van personen en diensten
                           binnen de EU, op de keuzemogelijkheden van de consument en op de
                           kwaliteit van de dienstverlening (zie artikel 7, tweede lid, eerste
                           alinea, onderdeel d, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Op basis
                           hiervan moeten de lidstaten in het bijzonder nagaan of de omvang van de
                           beperking van de toegang tot of de uitoefening van gereglementeerde
                           beroepen evenredig is aan het belang van de nagestreefde doelstellingen
                           en de verwachte voordelen. Hierbij kan het systematisch in kaart brengen
                           van alle significante directe en indirecte effecten helpen bij de
                           beoordeling van het algemene effect van de maatregel. Benadrukt zij dat
                           in het geval van reglementering door middel van voorbehouden activiteiten
                           waarbij beroepsbeoefenaren aan specifieke kwalificatievereisten moeten
                           voldoen, men er bij deze analyse bijvoorbeeld niet zomaar van uit kan
                           gaan dat hiermee automatisch de consumentenbescherming en de kwaliteit
                           van de dienstverlening wordt verbeterd. Evenzo kan niet zonder meer
                           worden aangenomen dat kwalificatievereisten, hoewel zij leiden tot de
                           verwerving van specifieke vaardigheden, automatisch een hoog
                           kwaliteitsniveau van het verloop of het resultaat van de dienstverlening
                           waarborgen.</al>
                    <al>Ook andere aspecten moeten in aanmerking worden genomen, zoals de vraag
                           of dergelijke nieuwe regelgeving het aantal actieve dienstverrichters op
                           de markt kan verminderen en of een dergelijke vermindering negatieve
                           gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van de diensten, onder meer door
                           een verminderde beschikbaarheid van de dienst voor minder welvarende
                              consumenten.<noot id="n57" type="voet"><noot.nr>57</noot.nr><noot.al>Zie verder ook p. 40–42 van de richtsnoeren van de Europese
                                 Commissie.</noot.al></noot> Aan de noodzaak (en ook wel de geschiktheid) van de beoogde
                           maatregel kan immers afbreuk worden gedaan indien die maatregel
                           (onbedoelde) neveneffecten heeft op het vrije verkeer binnen de EU of op
                           bijvoorbeeld de keuzemogelijkheden van de consument of de kwaliteit van
                           de dienstverlening.</al>
                    <al>Elementen die ook meegewogen moeten worden in het kader van de
                           beoordeling van de noodzaak van de beoogde maatregel,<noot id="n58" type="voet"><noot.nr>58</noot.nr><noot.al>Zie artikel 7, tweede lid, tweede alinea, onderdeel f, en
                                 derde alinea van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> zijn (in onderlinge samenhang beziend) (a) wat de gevolgen zijn
                           van de beoogde maatregel in combinatie met andere bestaande vereisten,
                           (b) hoe de beoogde maatregel – samen met de andere bestaande vereisten
                           waarmee dezelfde doelstelling van algemeen belang wordt nagestreefd – zou
                           bijdragen aan die doelstelling en (c) waarom deze aanvullende maatregel
                           noodzakelijk zou zijn om dezelfde doelstelling(en) te verwezenlijken (zie
                           artikel 7, tweede lid, eerste alinea, onderdeel f, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn). Hierboven is al uiteengezet dat de
                           bestaande regelgeving bekeken moet worden om te bezien of deze niet al
                           toereikend is om de beoogde doelstellingen van de maatregel te
                           realiseren. De bestaande regelgeving is echter ook van belang om te
                           bepalen of de effecten van de beoogde maatregel niet onevenredig zijn,
                           gelet op het feit dat er ook bestaande (beperkende) regelgeving is die
                           samen zal gaan lopen met de beoogde maatregel.</al>
                    <al>Volgens de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie moet bij het
                           beoordelen van de evenredigheid van een beperkende maatregel de nationale
                           wetgeving als geheel in aanmerking worden genomen, zodat rekening wordt
                           gehouden met de verschillende maatregelen die datzelfde doel nastreven of
                           beïnvloeden. In het kader van de evenredigheidsbeoordeling in de zin van
                           artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn moeten de omstandigheden
                           waarin de maatregel wordt vastgesteld en uitgevoerd alomvattend worden
                           beoordeeld. Met name moet worden nagegaan wat het effect is wanneer de
                           nieuwe of gewijzigde bepalingen worden gecombineerd met andere vereisten
                           die de toegang tot of de uitoefening van het beroep beperken. Daarom moet
                           bij de beoordeling van het effect van de nieuwe of gewijzigde bepalingen
                           rekening worden gehouden met bestaande vereisten, inclusief permanente
                           beroepsontwikkeling, verplicht lidmaatschap van een beroepsorganisatie of
                           -orgaan, registratie- of vergunningsregelingen, kwantitatieve
                           beperkingen, specifieke vereisten inzake rechtsvorm en deelneming,
                           territoriale beperkingen, multidisciplinaire beperkingen en
                           incompatibiliteitsregels, vereisten inzake verzekering, vereisten inzake
                           talenkennis, voor zover nodig voor de uitoefening van het beroep,
                           vereisten inzake vaste minimum- of maximumtarieven, en vereisten inzake
                           reclame (vergelijk overweging 27 van de Proportionaliteitsrichtlijn). Dit
                           is slechts een indicatief overzicht. Steeds indien reeds een of meer van
                           dergelijke vereisten bestaan, dient kritisch bekeken te worden of en in
                           welke zin dan de nieuwe beoogde maatregel noodzakelijk zou zijn om bij te
                           dragen aan diezelfde doelstellingen die de bestaande regelgeving ook al
                           beoogt te waarborgen. Indien die noodzaak niet of onvoldoende aanwezig
                           is, kwalificeert de beoogde maatregel niet als een evenredige
                           maatregel.</al>
                    <al>Het voorgaande impliceert dat het gecombineerde effect van verschillende
                           vereisten die gelijktijdig worden ingevoerd of gewijzigd, ook deel
                           uitmaken van deze uitgebreide beoordeling. Zie p. 42–44 van de
                           richtsnoeren van de Europese Commissie voor verdere voorbeelden en
                           aandachtspunten daarbij.</al>
                    <al>In de richtsnoeren van de Europese Commissie zijn op p. 44-47
                           indicatieve, niet-limitatieve beschrijvingen opgenomen van de diverse
                           soorten vereisten die de toegang tot of de uitoefening van een
                           gereglementeerd beroep kunnen beperken en die daarom langs de hiervoor
                           beschreven lijnen beoordeeld moeten worden op evenredigheid (geschiktheid
                           en noodzaak).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">c)</nr>
                      <titel>Analyse en gedegen onderbouwing</titel>
                    </kop>
                    <al>Wanneer EU-lidstaten maatregelen willen nemen die de marktvrijheden
                           beperken omdat zij publieke doelstellingen nastreven, moeten zij in de
                           kern ook duidelijk maken waarom die maatregelen non-discriminatoir,
                           noodzakelijk en evenredig zijn. Beperkingen van de interne markt zijn op
                           zichzelf dus zeker niet verboden, mits maar deugdelijk aangetoond kan
                           worden dat aan al deze criteria wordt voldaan.<noot id="n59" type="voet"><noot.nr>59</noot.nr><noot.al>Een niet-uitputtende opsomming van rechtvaardigingsgronden is
                                 opgenomen in artikel 6, tweede lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Dat geeft de Europese Commissie, andere lidstaten en
                           particulieren (beroepsbeoefenaren) de mogelijkheid om te beoordelen of de
                           betreffende lidstaat het niet onnodig moeilijk maakt om de markt te
                           betreden. De Proportionaliteitsrichtlijn omvat dan ook voorschriften om
                           deze transparantie uitdrukkelijk te borgen.</al>
                    <al>In relatie tot het verrichten van de evenredigheidsbeoordeling is dan
                           vooral de verplichting van belang, die inhoudt dat de redenen waarom een
                           bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve, en
                           indien mogelijk en relevant, met kwantitatieve elementen worden
                              onderbouwd.<noot id="n60" type="voet"><noot.nr>60</noot.nr><noot.al>Artikel 4, vierde lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Dit impliceert dat de verplichte voorafgaande
                           evenredigheidsbeoordelingen resulteren in voldoende gedetailleerde
                           analyses op basis van feitelijke gegevens. Daarbij kan volgens de
                           Europese Commissie onder meer worden gedacht aan
                           marktmonitoringverslagen, wetenschappelijke onderzoeksartikelen, enquêtes
                           en statistische gegevens.<noot id="n61" type="voet"><noot.nr>61</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 18.</noot.al></noot> Aangevoerde rechtvaardigingsgronden moeten vergezeld gaan van een
                           analyse van de geschiktheid en evenredigheid van de voorgenomen
                           maatregel. Er moeten ook specifieke gegevens ter onderbouwing worden
                           gedeeld. Dat hoeft niet noodzakelijkerwijs een specifieke studie te zijn
                           of een specifieke vorm van bewijs of gegevens die het evenredige karakter
                           van de voorgenomen maatregel vaststellen voorafgaand aan de goedkeuring
                           ervan. Er zal wel een objectieve analyse moeten worden uitgevoerd die,
                           rekening houdend met de specifieke omstandigheden, aantoont dat er reële
                           risico’s zijn voor het realiseren van doelstellingen van algemeen belang.
                           Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de Europese
                           Commissie. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze memorie
                           van toelichting.</al>
                    <al>De bewijslast met betrekking tot de rechtvaardiging en evenredigheid
                           ligt bij de lidstaten<noot id="n62" type="voet"><noot.nr>62</noot.nr><noot.al>Overweging 13 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot>, en in de praktijk daarom bij de beroepsorganisatie die de
                           voorgenomen maatregel initieert en uiteindelijk vaststelt. De Europese
                           Commissie heeft in haar richtsnoeren ter illustratie enkele voorbeelden
                              gegeven,<noot id="n63" type="voet"><noot.nr>63</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 17 e.v.</noot.al></noot> maar benadrukt ook dat de aard van de ondersteunende
                           bewijsstukken afhangt van de individuele doelstelling van algemeen belang
                           die een beroepsorganisatie aanvoert en van de daarmee verband houdende
                           argumenten. Over het algemeen kan wel worden gesteld dat
                           beroepsorganisaties duidelijk moeten zijn over de bronnen die zij
                           aanvoeren. Algemene beweringen volstaan niet.</al>
                    <al-groep>
                      <al>In dit wetsvoorstel wordt een en ander tot uitdrukking gebracht door
                              te bepalen dat de hier bedoelde analyse en onderbouwing in het kader
                              van de ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden opgenomen
                              in:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>ofwel het ministeriële besluit omtrent goedkeuring van de
                                    voorgelegde beperkende bepaling (indien het gaat om een
                                    beroepsorganisatie dat geen onafhankelijk adviserend orgaan
                                    kent, maar een systeem van ministeriële goedkeuring van de
                                    regelgeving van de beroepsorganisatie),</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>ofwel in het advies van het onafhankelijke orgaan van de
                                    beroepsorganisatie dat de betreffende evenredigheidsbeoordeling
                                    heeft verricht (indien het gaat om een beroepsorganisatie die
                                    een onafhankelijk adviesorgaan heeft).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Deze analyse en onderbouwing moeten dan ook worden opgesteld door de
                           partij die ook de evenredigheidsbeoordeling heeft uitgevoerd, dus dat is
                           ofwel de betrokken bewindspersoon in het kader van de goedkeuring van
                           ontwerpregelgeving van de beroepsorganisatie, ofwel het onafhankelijk
                              orgaan.<noot id="n64" type="voet"><noot.nr>64</noot.nr><noot.al>Zie ook paragraaf 3.4.a hierboven omtrent de onafhankelijke
                                 evenredigheidsbeoordeling.</noot.al></noot> Het ligt uiteraard wel op het pad van de beroepsorganisatie zelf
                           om een goede onderbouwing op te stellen (op basis van een gedegen,
                           objectieve analyse) wanneer een nieuwe beperkende bepaling wordt
                           ingevoerd of een bestaande beperking wordt gewijzigd. Immers, artikel 4,
                           derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn verplicht ertoe dat
                           (ontwerp)bepalingen die de toegang tot of de uitoefening van een
                           gereglementeerd beroep beperken, vergezeld gaan van een toelichting die
                           dusdanig gedetailleerd is dat op basis daarvan de naleving van het
                           evenredigheidsbeginsel kan worden beoordeeld (zie hieronder ook onderdeel
                           d van deze paragraaf 3.4). Een deugdelijke toelichting kan vervolgens
                           bijdragen aan een efficiënte en deugdelijke evenredigheidsbeoordeling
                           door de betrokken bewindspersoon of door het onafhankelijke orgaan van de
                           beroepsorganisatie.</al>
                    <al>Indien het onafhankelijke orgaan de instantie is die de
                           evenredigheidsbeoordeling verricht en dus ook het advies opstelt met
                           daarin de onderliggende analyse en onderbouwing, dient dit advies ook een
                           voorstel te omvatten over de gevolgen van de evenredigheidsbeoordeling
                           voor de betreffende bepalingen. Zo zou geadviseerd kunnen worden dat een
                           bepaling geschrapt of op een bepaalde manier gewijzigd moet worden. Van
                           een dergelijk advies mag door het orgaan dat binnen de beroepsorganisatie
                           verantwoordelijk is voor de vaststelling van regelgeving slechts
                           gemotiveerd worden afgeweken. Het advies wordt bovendien aan de
                           verantwoordelijke minister gestuurd. Indien de verantwoordelijkheid voor
                           het verrichten van de evenredigheidsbeoordeling en voor het beschrijven
                           van de analyse en de onderbouwing ten aanzien van de beroepsregelgeving
                           vanuit de beroepsorganisatie is belegd bij de betrokken bewindspersoon,
                           ligt dit enigszins anders. Omdat de evenredigheidsbeoordeling immers in
                           het kader van de besluitvorming omtrent goedkeuring van de voorgestelde
                           regelgeving plaatsvindt, is de bewindspersoon bevoegd om bij
                           geconstateerde onevenredigheid de goedkeuring te onthouden. Op die manier
                           kan gevolg worden gegeven aan de uitkomst van de
                           evenredigheidsbeoordeling. De analyse en onderbouwing van het oordeel
                           omtrent de evenredigheid van de beoordeelde beperkende bepalingen is niet
                           alleen relevant voor de betreffende beperkende bepalingen zelf, maar ook
                           met het oog op de hierna nog te bespreken verplichte monitoring en
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">d)</nr>
                      <titel>Overige verplichtingen</titel>
                    </kop>
                    <al>Lidstaten moeten er op grond van de Proportionaliteitsrichtlijn voor
                           zorgen dat voorgenomen beperkende bepalingen voorzien zijn van een
                           toelichting die dusdanig gedetailleerd is dat op basis daarvan de
                           naleving van het evenredigheidsbeginsel kan worden beoordeeld.<noot id="n65" type="voet"><noot.nr>65</noot.nr><noot.al>Artikel 4, derde lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Via het wetsvoorstel wordt deze verplichting belegd bij de
                           beroepsorganisaties, omdat zij de beperkende bepalingen initiëren,
                           opstellen en vaststellen. De beroepsorganisaties kennen veelal een
                           separaat orgaan dat verantwoordelijk is voor het opstellen van de
                           regelgeving. In het verlengde van deze verplichting is evenwel ook de
                           verplichting van belang die hierboven al is besproken in relatie tot de
                           evenredigheidsbeoordeling zelf. Het gaat om artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, dat ertoe verplicht dat de redenen waarom
                           een bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve,
                           en indien mogelijk en relevant, met kwantitatieve elementen worden
                           onderbouwd. Deze verplichting is niet enkel van belang in relatie tot het
                           verrichten van de evenredigheidsbeoordeling en de verslaglegging daarvan,
                           maar ook reeds bij het opstellen van de toelichting bij de beperkende
                           bepalingen. Een gedegen analyse is immers essentieel om tot een passende,
                           effectieve formulering te kunnen komen van een bepaling die geschikt,
                           noodzakelijk en evenredig is om een bepaalde doelstelling te
                           realiseren.</al>
                    <al>Ook omdat de toelichting bij de beperkende bepalingen een belangrijke
                           bron van informatie vormt die bij de evenredigheidsbeoordeling betrokken
                           moet worden, is het zaak dat de onderbouwing van de maatregel in de
                           toelichting al dusdanig gedetailleerd en volledig is, dat dit bijdraagt
                           aan een deugdelijke en gedegen evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    <al>Een andere richtlijnverplichting die bijdraagt aan transparantie, is dat
                           de regelgevende instantie (in het kader van dit wetsvoorstel: de
                           beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid), voor invoering of
                           wijziging van beperkende vereisten, in een vroeg stadium informatie
                           daarover moet verstrekken aan burgers, vertegenwoordigende organisaties
                           en andere relevante belanghebbenden, met inbegrip van de sociale
                              partners.<noot id="n66" type="voet"><noot.nr>66</noot.nr><noot.al>Overweging 31 van de considerans bij de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Artikel 8, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn maakt
                           expliciet duidelijk dat degenen die geen beoefenaars zijn van het
                           betrokken beroep ook behoren tot de groep van relevante belanghebbenden
                           die geïnformeerd moeten worden omtrent aankomende (wijzigingen in)
                           beperkende bepalingen.</al>
                    <al>Ingevolge artikel 8, tweede lid, van de richtlijn moet bovendien op
                           gepaste wijze met alle betrokken partijen overleg plaatsvinden en moet
                           hen de gelegenheid gegeven worden hun standpunten kenbaar te maken. In
                           dit wetsvoorstel is dit geïmplementeerd door te verplichten tot
                           consultatie van (enkel) beperkende ontwerpregelgeving onder ‘eenieder’
                           (dus, conform de richtlijn en de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                           niet alleen onder beroepsbeoefenaren), via elektronische weg
                           (bijvoorbeeld op de website) omdat zo het meest efficiënt en het meest
                           breed alle relevante belanghebbenden geïnformeerd kunnen worden en zo ook
                           het meest eenvoudig hun standpunten ingewonnen kunnen worden.</al>
                    <al>De Europese Commissie benadrukt dat lidstaten ervoor moeten zorgen dat
                           de informatie voldoende zichtbaar en gemakkelijk toegankelijk is. Alleen
                           dan is het volgens de Commissie mogelijk om zinvolle input te
                              vergaren.<noot id="n67" type="voet"><noot.nr>67</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 13.</noot.al></noot> Zo zal volgens de Commissie de publicatie van ontwerpbepalingen
                           alleen op de website van een beroepsorganisatie – in voorkomend geval –
                           mogelijk niet volstaan om te garanderen dat belanghebbenden van buiten de
                           beroepsgroep naar behoren worden geïnformeerd en betrokken.<noot id="n68" type="voet"><noot.nr>68</noot.nr><noot.al>Idem.</noot.al></noot> Per beroepsorganisatie zal daarom bekeken moeten worden welke
                           publicatiewijzen beschikbaar zijn en op welke wijze dan deugdelijk en
                           effectief aan deze richtlijnverplichtingen voldaan kan worden.</al>
                    <al>Bovendien geldt op grond van artikel 9 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn dat lidstaten moeten zorgen dat er effectieve
                           beroepsmogelijkheden beschikbaar zijn, in overeenstemming met de in de
                           nationale wetgeving vastgelegde procedures. Dit is in de Nederlandse
                           rechtsorde afdoende geregeld via hoofdstuk 6 van de Algemene wet
                           bestuursrecht (hierna: Awb). Artikel 10 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn (uitwisseling van informatie tussen
                           lidstaten) behoeft naar de aard van de bepaling geen afzonderlijke
                           implementatie.</al>
                    <al>Wat de toepasselijke transparantieverplichtingen betreft, dient ter
                           volledigheid nog te worden opgemerkt dat los van het bepaalde in de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, de bestaande verplichting tot openbaarmaking
                           van nieuwe of gewijzigde vereisten voor beroepsreglementering, op de
                           wijze als reeds werd voorgeschreven door artikel 59, vijfde lid, van de
                           Richtlijn beroepskwalificaties, onverkort geldt. De verantwoordelijke
                           ministeries maken deze vereisten, uiterlijk zes maanden na de
                           vaststelling daarvan, voor belanghebbenden en de andere lidstaten
                           openbaar via de database van gereglementeerde beroepen
                           (‘RegProf-database’), die door de Europese Commissie wordt onderhouden.
                           Artikel 11 van de Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt in het verlengde
                           daarvan dat in die database ook de redenen op grond waarvan beoordeelde
                           beperkende bepalingen gerechtvaardigd en evenredig worden geacht, moeten
                           worden opgenomen. Deze verantwoordelijkheid rust bij de betreffende
                           ministeries.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.5.</nr>
                    <titel>Monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">a)</nr>
                      <titel>Periodieke evenredigheidsbeoordeling</titel>
                    </kop>
                    <al>Zoals hiervoor omschreven, is een belangrijke verplichting van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn dat lidstaten een ex-ante
                           evenredigheidsbeoordeling uitvoeren om te bepalen of voorgenomen
                           beroepsreglementering evenredig is aan het nagestreefde doel. De
                           richtlijn bevat evenwel een minstens zo belangrijke monitoring- en
                           evaluatieverplichting. Er moet dus ook doorlopend <nadruk type="cur">ex
                              post</nadruk> worden beoordeeld of eenmaal vastgestelde
                           beroepsreglementering de evenredigheidstoets na verloop van tijd nog
                           steeds doorstaat. Deze beoordeling wordt op soortgelijke wijze ingevuld
                           aan de hand van de criteria die worden genoemd in artikel 7 van de
                           richtlijn, omdat dit blijkens de Proportionaliteitsrichtlijn hoe dan ook
                           de criteria zijn die relevant zijn ter beoordeling of een beperkende
                           bepaling al dan niet evenredig zijn. Dit wordt ten aanzien van elk van de
                           wetten waarop dit wetsvoorstel ziet, verder verduidelijkt in de
                           artikelsgewijze toelichting.</al>
                    <al>De richtlijn (artikel 4, zesde lid) bepaalt daarom dat lidstaten, na de
                           vaststelling van nieuwe of gewijzigde wettelijke of bestuursrechtelijke
                           bepalingen die de toegang tot of de uitoefening van gereglementeerde
                           beroepen beperken, moeten controleren of deze bepalingen nog steeds in
                           overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Daarbij moeten
                           lidstaten naar behoren rekening houden met de ontwikkelingen die zich
                           sinds de vaststelling van de betreffende bepalingen hebben voorgedaan. Zo
                           wordt verzekerd dat belemmeringen van de Europese interne markt die door
                           gewijzigde omstandigheden niet langer proportioneel blijken, onnodig in
                           stand blijven en het vrij verkeer van diensten in strijd met het EU-recht
                           belemmeren.</al>
                    <al>Om te bepalen voor welke regels deze monitoring en verplichte periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling geldt, zijn dezelfde criteria relevant als
                           omschreven in paragraaf 3.3 van deze toelichting. Hieronder zijn deze
                           criteria in een beslisboom (figuur 1) stapsgewijs uitgewerkt. Het moet
                           dus gaan om wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die de toegang
                           tot of de uitoefening van een beroep beperken (stap 1) en binnen het
                           toepassingsgebied van de Proportionaliteitsrichtlijn vallen. Zo vallen
                           beperkende vereisten die worden voorgeschreven op grond van
                           EU-regelgeving buiten het toepassingsbereik (stap 2). Bepalingen die voor
                           de uiterste implementatiedatum van deze richtlijn op 30 juli 2020 zijn
                           vastgesteld, vallen logischerwijs ook niet onder het toepassingsbereik,
                           mits deze ongewijzigd zijn gebleven (stap 3). Ingeval van invoering of
                           wijziging na deze uiterste implementatiedatum zijn de verplichtingen
                           onverkort van toepassing. In de gekozen systematiek (zie paragraaf 3.5.c)
                           worden regels die minder dan twaalf maanden gelden op het eerstvolgende
                           vastgestelde driejaarlijkse moment van (her)beoordeling
                           (beoordelingsmoment) pas meegenomen bij het daarop eerstvolgende
                           beoordelingsmoment drie jaar later.</al>
                    <plaatje>
                      <illustratie alt="Figuur 1: beslisboom reikwijdte monitoringsplicht" breedte="105mm" formaat="png" hoogte="114mm" kleur="nee" naam="stcrt-2026-22622-001.png" type="lijn" uitlijning="start" />
                      <bijschrift locatie="onder">
                        <nadruk type="cur">Figuur 1: beslisboom reikwijdte
                                 monitoringsplicht</nadruk>
                      </bijschrift>
                    </plaatje>
                    <al>Volgens de richtsnoeren van de Europese Commissie moeten lidstaten
                           zorgen voor een wettelijk systeem van periodieke herziening.<noot id="n69" type="voet"><noot.nr>69</noot.nr><noot.al>Zie daarover paragraaf 3.5 van de richtsnoeren van de
                                 Europese Commissie.</noot.al></noot> Zoals ook in paragraaf 3.1 van deze memorie van toelichting is
                           aangegeven, heeft de Europese Commissie duidelijk gemaakt dat een
                           eenmalige evenredigheidsbeoordeling of (enkel) een
                           evenredigheidsbeoordeling eens in de vijf of zes jaar na vaststelling van
                           de beperkende voorschriften onvoldoende wordt geacht. Benadrukt is dat er
                           een systeem moet zijn op grond waarvan tussentijds met de nodige
                           regelmaat nagegaan wordt of er ontwikkelingen zijn die van invloed kunnen
                           zijn op de evenredigheid van eerder vastgestelde beperkende
                           voorschriften. Daarbij wordt het van belang geacht dat als die
                           ontwikkelingen aanleiding geven tot een evenredigheidsbeoordeling, een
                           dergelijke beoordeling ook daadwerkelijk plaatsvindt en dat hiertoe ook
                           een concrete verplichting bestaat. Het wordt blijkens de richtsnoeren van
                           de Europese Commissie geen goede praktijk geacht indien aan de
                           regelgevende autoriteit zelf de discretionaire bevoegdheid wordt gelaten
                           om zelf te bepalen of en wanneer een dergelijke toetsing moet
                           plaatsvinden.</al>
                    <al>Om deze verplichte periodieke evenredigheidsbeoordeling in Nederland te
                           implementeren, wordt in dit wetsvoorstel daarom in de eerste plaats
                           voorgeschreven dat bevoegde autoriteiten – in principe<noot id="n70" type="voet"><noot.nr>70</noot.nr><noot.al>Dit is alleen anders in de gevallen die hierna worden
                                 besproken onder paragraaf 3.5.b.</noot.al></noot> – elke zes jaar een nieuwe evenredigheidsbeoordeling uitvoeren
                           van regels die de toegang tot of het uitoefenen van een beroep beperken.
                           Deze termijn geldt vanaf het moment dat er nieuwe of aangepaste regels in
                           werking zijn getreden. De periodieke evenredigheidsbeoordeling dient te
                           worden verricht door dezelfde partij die ook de ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling heeft verricht.<noot id="n71" type="voet"><noot.nr>71</noot.nr><noot.al>Zie daarover paragraaf 3.4.a van deze memorie van
                                 toelichting.</noot.al></noot> Na een dergelijke beoordeling moet vervolgens een verslag worden
                           opgesteld. Daaruit moet blijken of de bepalingen na inwerkingtreding nog
                           altijd in overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel – met
                           andere woorden of ze dus niet zwaarder zijn dan nodig is. Net als bij de
                           ex ante beoordeling moet goed worden uitgelegd waarom regels wel of niet
                           noodzakelijk en passend zijn. Daarbij moet gebruik worden gemaakt van
                           kwalitatieve (feitelijke) informatie, en als het kan ook van
                           kwantitatieve (cijfermatige) informatie<noot id="n72" type="voet"><noot.nr>72</noot.nr><noot.al>Vergelijk artikel 4, vierde lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Het verslag bevat verder in alle gevallen een advies over het gevolg dat
                           de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling, naar het oordeel van de
                           partij die de beoordeling heeft uitgevoerd,<noot id="n73" type="voet"><noot.nr>73</noot.nr><noot.al>Zie ook para 3.4.a: dit is dan ofwel het onafhankelijke
                                 orgaan, indien de beroepsorganisatie een dergelijk orgaan kent,
                                 ofwel de betrokken bewindspersoon, in het kader van de ministeriële
                                 goedkeuring van de regelgeving van de betreffende
                                 beroepsorganisatie.</noot.al></noot> zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende bepalingen. De
                           status van dat advies is echter afhankelijk van de vraag of het gaat om
                           een beroepsorganisatie met een onafhankelijk orgaan, of een
                           beroepsorganisatie dat een dergelijk orgaan niet kent (maar waarbij de
                           systematiek geldt dat ontwerpregelgeving ter goedkeuring aan de betrokken
                           bewindspersoon wordt voorgelegd en de bewindspersoon in dat kader ook de
                           evenredigheidsbeoordeling verricht).</al>
                    <al>Indien de evenredigheidsbeoordeling is verricht door een onafhankelijk
                           orgaan binnen de beroepsorganisatie, geldt dit advies niet als een
                           onverkort bindend advies. Er kan in beginsel van worden afgeweken. Het
                           blijft dus aan het besluitvormingsorgaan van de beroepsorganisatie zelf
                           om de uiteindelijke afweging te maken. Wel geldt ingevolge dit
                           wetsvoorstel dat het advies zwaar weegt, aangezien daarvan slechts op
                           basis van een deugdelijke motivering mag worden afgeweken. Dit betekent
                           onder meer dat indien het onafhankelijk orgaan meent dat een eerder
                           vastgestelde bepaling vanwege de diverse ontwikkelingen inmiddels
                           onevenredig is geworden, er uitsluitend vanuit de beroepsorganisatie
                           besloten kan worden om de beperkende bepaling ongewijzigd in stand te
                           laten indien hiertoe een gedegen motivering gegeven kan worden (waarin
                           bijvoorbeeld uiteengezet wordt waarom bepaalde veronderstellingen of
                           conclusies van het onafhankelijk orgaan wellicht niet correct zijn en
                           waarom de bepaling in het licht van alle beschikbare informatie alsnog
                           wel degelijk evenredig moet worden geacht).</al>
                    <al>Met het oog op de verantwoordelijkheid van Nederland als EU-lidstaat tot
                           inachtneming van Europeesrechtelijke regelgeving, waaronder de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, zou de betrokken bewindspersoon er echter
                           voor kunnen kiezen om in uitzonderlijk geval een dergelijke beperkende
                           bepaling, die door het onafhankelijke orgaan onevenredig wordt geacht
                           maar door het orgaan dat besluit omtrent vaststelling van regelgeving
                           toch in stand blijft, te schorsen of voor vernietiging voor te dragen.
                           Van deze mogelijkheid zal naar verwachting enkel gebruik worden gemaakt
                           indien de bewindspersoon zich uitdrukkelijk niet kan vinden in de
                           motivering tot afwijking van het advies en, met het onafhankelijke
                           orgaan, van oordeel is dat de betreffende bepaling onevenredig is en
                           daarom niet langer in stand mag blijven. Het besluit waarbij die
                           beperkende bepaling destijds is vastgesteld, kan dan op voordracht van
                           deze bewindspersoon bij koninklijk besluit vernietigd worden ingeval
                           sprake is van strijd met het recht of algemeen belang.</al>
                    <al>In de situatie dat een beroepsorganisatie geen onafhankelijk orgaan kent
                           dat ook de evenredigheidsbeoordeling verricht, maar het de bewindspersoon
                           is die deze beoordeling verricht en het verslag opstelt, geldt dat het
                           advies dat de bewindspersoon in dat verslag opneemt, wel bindend is. De
                           reden dat in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                           anders dan bij de ex ante evenredigheidsbeoordeling, een bindend advies
                           wordt geïntroduceerd, is dat de bewindspersoon bij de ex
                           ante-evenredigheidsbeoordeling ook over de goedkeuring van de nieuwe of
                           gewijzigde beperkende bepaling beslist. Echter, de bewindspersoon heeft
                           in de situatie van de periodieke beoordeling van een reeds vastgestelde
                           bepaling niet de beschikking over het ‘goedkeuringsinstrument’; de
                           betreffende bepaling is eerder immers al vastgesteld en goedgekeurd,
                           zodat de bewindspersoon in die zin geen grip heeft op de vastgestelde
                           bepalingen. Door het advies bindend te maken, wordt de beroepsorganisatie
                           echter verplicht om gevolg te geven aan het advies omtrent de
                           evenredigheid. Dus indien het advies is dat een vastgestelde bepaling
                           alsnog gewijzigd of geschrapt moet worden, dan zal vanuit de
                           beroepsorganisatie wijzigingsregelgeving tot stand moeten worden gebracht
                           om gehoor te geven aan dat advies. Doordat die wijzigingsregelgeving
                           vervolgens weer een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet ondergaan en
                           ter goedkeuring aan de bewindspersoon moet worden voorgelegd, kan de
                           bewindspersoon in feite controleren of op correcte wijze gevolg wordt
                           gegeven aan het bindend advies. Indien de beroepsorganisatie in een
                           uitzonderlijk geval echter geen gehoor zou geven aan een bindend advies,
                           geldt ook dan dat de bewindspersoon de bevoegdheid heeft om het besluit
                           waarbij de beperkende bepaling destijds is vastgesteld, te schorsen of
                           voor te dragen voor vernietiging bij koninklijk besluit.</al>
                    <al>Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat de meeste bijzondere wetten die
                           via dit wetsvoorstel worden gewijzigd, reeds een vernietigingsbevoegdheid
                           kennen (waarin zo nodig ter implementatie van de richtlijn aanpassingen
                           worden voorgesteld). Voor die wetten geldt dat deze
                           vernietigingsbevoegdheid als de meest passende wijze wordt gezien als
                           sluitstuk ter borging van een deugdelijke en efficiënte implementatie van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn. De Wet BIG kent echter geen
                           vernietigingsbevoegdheid, en deze wordt ook niet via dit wetsvoorstel
                           ingevoerd, aangezien een dergelijk instrument niet passend is voor de
                           beroepsorganisaties onder de Wet BIG en hun regelgeving. Dit omdat deze
                           beroepsorganisaties geen openbare lichamen zijn zoals de andere
                           beroepsorganisaties in de bijzondere wetten binnen dit wetsvoorstel, en
                           dus de opzet en vormgeving binnen de Wet BIG anders zijn dan in de andere
                           bijzondere wetten. Om toch ook ten aanzien van die wet een sluitstuk te
                           hebben voor het geval een bindend advies van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon niet zou worden opgevolgd door een organisatie, is
                           aansluiting gezocht op het in de Wet BIG wél reeds bestaande instrument
                           van de aanwijzing. Op deze manier wordt zowel in de overige bijzondere
                           wetten binnen dit wetsvoorstel, als in de Wet BIG ter implementatie van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn steeds aangesloten op het systeem van de
                           betreffende bijzondere wet (conform aanwijzing 9.7 van de Aanwijzingen
                           voor de regelgeving).<noot id="n74" type="voet"><noot.nr>74</noot.nr><noot.al>Voor meer toelichting bij deze aanwijzingsbevoegdheid in de
                                 Wet BIG wordt verwezen naar paragraaf 7.7 van het algemeen deel van
                                 deze memorie van toelichting en pagina 275 e.v. van de
                                 artikelsgewijze toelichting.</noot.al></noot></al>
                    <al>In ieder geval behoort het verslag van de verrichte
                           evenredigheidsbeoordeling rekening te houden met nieuwe ontwikkelingen
                           ten aanzien van het gereglementeerde beroep die zich in de zes jaar na de
                           vaststelling van de relevante bepalingen hebben voorgedaan. De Europese
                           Commissie geeft in haar richtsnoeren aan dat bij ontwikkelingen gedacht
                           moet worden aan veranderingen in de regelgeving voor verwante beroepen of
                           diensten, wetenschappelijke of technologische ontwikkelingen, ingekomen
                           klachten van de ontvangers van de diensten die door de beroepsgroep
                           worden verleend, veranderingen in regelgeving (algemeen of specifiek) die
                           van invloed zijn op de aangeboden dienst of de context daarvan en
                           relevante marktontwikkelingen. Om de uitvoeringslasten beheersbaar te
                           houden is gekozen voor een vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           eens in de zes jaar.</al>
                    <al>In de praktijk blijkt dat een doelmatige evaluatie vereist dat nieuwe of
                           gewijzigde regelgeving eerst daadwerkelijk een effect heeft kunnen hebben
                           op de uitoefening van een beroep, en dat vervolgens het horen van
                           stakeholders de nodige tijd en planning vereist, waarna een zorgvuldige
                           analyse ook tijd vergt. Een periode van zes jaar wordt gelet hierop
                           gezien als meest opportuun. Dit is evenwel langer dan de gebruikelijke
                           evaluatieperiode van vijf jaar zoals opgenomen in de Kaderwet
                           zelfstandige bestuursorganen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">b)</nr>
                      <titel>Monitoring en rapportage van de evenredigheid</titel>
                    </kop>
                    <al>Er kan evenwel veel veranderen in een periode van zes jaar, en het kan
                           in uitzonderingssituaties voorkomen dat zich in die tijd toch dusdanige
                           ontwikkelingen voordoen, dat deze al eerder dan die zes jaar in de
                           praktijk merkbaar zijn en invloed hebben op de evenredigheid van eerder
                           vastgestelde beperkende bepalingen. Gelet hierop heeft de Europese
                           Commissie in haar richtsnoeren gesteld dat het niet volstaat om eenmalig,
                           op een vastgesteld moment na de invoering van de beroepsreglementering,
                           een evenredigheidsbeoordeling uit te voeren. Voor een effectieve werking
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn acht de Europese Commissie het daarom
                           essentieel dat er een praktisch systeem van tussentijdse monitoring wordt
                           ingericht.</al>
                    <al>In lijn met de richtsnoeren van de Europese Commissie, regelt dit
                           wetsvoorstel dan ook dat beroepsorganisaties met een zelfstandige
                           regelgevende bevoegdheid in principe eenmaal tussentijds, ieder derde
                           jaar, een rapport uitbrengen over de ontwikkelingen die het betreffende
                           beroep kort gezegd (kunnen) raken en effect kunnen hebben op de
                           evenredigheid van reeds vastgestelde bepalingen. Dat rapport wordt in
                           ieder geval uitgebracht aan de partij die ook de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling verricht. Indien dat niet de betrokken
                           bewindspersoon is, wordt het rapport tevens aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon verzonden.</al>
                    <al>In beide situaties, dus ongeacht of de evenredigheidsbeoordelingen door
                           een onafhankelijk orgaan worden verricht of door de betrokken
                           bewindspersoon, kan het rapport, gelet op de aard van de ontwikkelingen
                           waarover wordt gerapporteerd, voor het onafhankelijke orgaan
                           respectievelijk de verantwoordelijke minister aanleiding vormen om
                           tussentijds, dus ook eerder dan zes jaar na vaststelling, opnieuw een
                           evenredigheidsbeoordeling uit te voeren. Ook daarvan dient vervolgens
                           weer een verslag te worden opgemaakt, met daarin een advies.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">c)</nr>
                      <titel>Systematiek monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling</titel>
                    </kop>
                    <al>De richtlijn schrijft dus voor dat de lidstaten na de vaststelling van
                           nieuwe of gewijzigde wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen die de
                           toegang tot of de uitoefening van gereglementeerde beroepen beperken,
                           controleren of deze bepalingen in overeenstemming zijn met het
                           evenredigheidsbeginsel. Daarbij moeten zij naar behoren rekening houden
                           met de ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de betreffende
                           bepalingen hebben voorgedaan.<noot id="n75" type="voet"><noot.nr>75</noot.nr><noot.al>Artikel 4, zesde lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Er is aldus een doorlopende verplichting voor de opsteller van
                           beroepsreglementering om bij te houden of de vastgestelde regel evenredig
                           blijft: de monitoringsverplichting. De invulling van deze
                           monitoringsverplichting wordt overgelaten aan de lidstaten, zij het dat
                           de Europese Commissie in haar richtsnoeren en ook in het kader van de
                           inbreukprocedure wel expliciet kaders heeft meegegeven waarbinnen deze
                           monitoringsverplichting zou moeten worden vormgegeven om op correcte
                           wijze uitvoering te geven aan deze richtlijnverplichting.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond is er in de eerste plaats voor gekozen om in
                           ieder geval elke zes jaar een evenredigheidsbeoordeling te laten
                           uitvoeren ten aanzien van reeds vastgestelde bepalingen. Reden hiervoor
                           is dat doorgaans in principe pas na verloop van zes jaar daadwerkelijk
                           zichtbaar of merkbaar wordt hoe de betreffende beperkende bepaling in de
                           praktijk is ‘geland’, wat de effecten zijn van de bepaling zelf en hoe
                           deze zich verhouden tot de ontwikkelingen die zich sinds vaststelling
                           hebben voorgedaan.</al>
                    <al>Zoals ook in paragraaf 3.1 van deze memorie van toelichting is
                           aangegeven, heeft de Europese Commissie duidelijk gemaakt, dat een
                           eenmalige evenredigheidsbeoordeling of een evenredigheidsbeoordeling eens
                           in de vijf of zes jaar na vaststelling van de beperkende voorschriften
                           onvoldoende wordt geacht. Benadrukt is dat er een systeem moet zijn op
                           grond waarvan tussentijds met de nodige regelmaat nagegaan wordt of er
                           ontwikkelingen zijn die van invloed kunnen zijn op de evenredigheid van
                           eerder vastgestelde beperkende voorschriften. Daarbij wordt het van
                           belang geacht dat als die ontwikkelingen aanleiding geven tot een
                           evenredigheidsbeoordeling, een dergelijke beoordeling ook daadwerkelijk
                           plaatsvindt en dat hiertoe ook een concrete verplichting bestaat. Het
                           wordt blijkens de richtsnoeren van de Europese Commissie geen goede
                           praktijk geacht indien aan de regelgevende autoriteit zelf de
                           discretionaire bevoegdheid wordt gelaten om te bepalen of en wanneer een
                           dergelijke toetsing moet plaatsvinden.</al>
                    <al>Er dient een systeem te zijn dat ertoe strekt dat met de nodige
                           frequentie wordt gecontroleerd of er wellicht ontwikkelingen zijn die de
                           evenredigheid van eerder vastgestelde beperkende voorschriften aantasten.
                           In haar richtsnoeren, die zijn vastgesteld nadat het kabinet had
                           gereageerd op de ingebrekestelling, oppert de Europese Commissie
                           verschillende vormen van ‘permanent toezicht’, waarbij ook de optie wordt
                           vermeld om te kiezen voor een verplichte verslagperiode omtrent relevante
                           ontwikkelingen van ‘ten minste om de twee jaar’. In een dergelijk systeem
                           zou er dus om de twee jaar verslag moeten worden gedaan of op enigerlei
                           andere wijze gerapporteerd moeten worden omtrent relevante ontwikkelingen
                           die de evenredigheid van beperkende voorschriften zouden kunnen raken.
                           Gelet op het aanzienlijke verschil tussen de toegezegde zes jaar wat
                           betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling, de door de Europese
                           Commissie geopperde twee jaar voor tussentijdse monitoring van
                           ontwikkelingen, en de mogelijke uitvoeringslasten die een
                           monitoringsfrequentie van twee jaar zou kunnen meebrengen, is ervoor
                           gekozen om als onderdeel van de monitoringsverplichting elke drie jaar te
                           bezien of ontwikkelingen met betrekking tot het gereglementeerde beroep
                           al eerder aanleiding geven tot het uitvoeren van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling. Bijvoorbeeld omdat technologische
                           ontwikkelingen het niet langer noodzakelijk maken om bepaalde
                           beroepsactiviteiten voor te behouden aan houders van specifieke
                           beroepskwalificaties. Een dergelijk rapport moet ook worden uitgebracht
                           als in dat jaar een vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling dient
                           plaats te vinden. Dat rapport kan dan voor die beoordeling gebruikt
                           worden.</al>
                    <al>Een alternatief voor deze systematiek van rapportage in dezelfde jaren
                           was geweest dat de rapportage steeds had moeten plaatsvinden precies drie
                           jaar na inwerkingtreding of wijziging van de bepaling. Indien die lijn
                           echter gevolgd zou zijn, zou de betreffende beroepsorganisatie in
                           beginsel ieder kalenderjaar te maken kunnen krijgen met
                           rapportageverplichtingen, en dan ook nog meermaals per jaar, afhankelijk
                           van de precieze inwerkingtredingsdatum van de beperkende bepaling. Deze
                           aanpak zou het behouden van enig overzicht zeer bemoeilijken (het
                           eerstvolgende verplichte rapportagemoment kan per bepaling immers per
                           jaar en per maand verschillen). Dit past niet bij het streven naar een
                           werkbare implementatie van de verplichtingen die volgen uit de
                           Proportionaliteitsrichtlijn en zou daardoor ook een effectieve naleving
                           van de monitoringsverplichting kunnen ondermijnen. Door te werken met
                           vaste rapportagemomenten (in vaste rapportagejaren) voor alle beperkende
                           bepalingen, wordt dit zo overzichtelijk mogelijk gehouden. Uiteraard
                           geldt nog wel dat de beroepsorganisatie per beperkende bepaling moet
                           nagaan wanneer moet worden aangesloten bij de driejaarlijkse
                           rapportagecyclus en in welke van de vaste jaren binnen die cyclus dus ten
                           aanzien van die bepaling gerapporteerd moet worden. Het departement kan
                           zich vervolgens ook beter instellen op eventuele tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordelingen die op basis van de monitoringsrapporten in
                           die vaste rapportagejaren mogelijk noodzakelijk blijken te zijn.</al>
                    <al>In de voorgestelde systematiek moeten de opstellers van
                              beroepsreglementering met tussenpozen van drie jaar voor beperkende
                              bepalingen die na 30 juli 2020 zijn vastgesteld of gewijzigd,
                              controleren of het tijd is voor:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>een verplichte ‘periodieke evenredigheidsbeoordeling’ (zie stap
                                    2 in figuur 2), hetgeen het geval zal zijn indien het zes jaar
                                    geleden is dat de laatste evenredigheidsbeoordeling heeft
                                    plaatsgevonden; dan wel</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>een ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’ op basis van een
                                    monitoringsrapport, hetgeen het geval zal zijn indien het drie
                                    jaar geleden is dat de laatste periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden en er blijkens
                                    het monitoringsrapport intussen ontwikkelingen zijn die
                                    aanleiding geven om opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te
                                    verrichten.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                    <al>De verplichtingen gelden zowel voor bestaande beperkende bepalingen
                              (welke zijn ingevoerd na 30 juli 2020, maar vóór de inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet) en bepalingen die na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet worden vastgesteld of gewijzigd. In de artikelsgewijze
                              toelichting worden deze twee categorieën regels respectievelijke ‘oude
                              bepalingen’ en ‘nieuwe bepalingen’ genoemd. Ten aanzien van alle
                              beperkende bepalingen die tussen 30 juli 2020 en inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet zijn vastgesteld of gewijzigd, geldt dat er in het
                              eerste jaar na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een
                              monitoringsrapport moet worden uitgebracht. De hiervoor beschreven
                              driejaarlijkse rapportagecyclus vangt aan in ditzelfde jaar. Voor de
                              specifieke uitwerking hiervan wordt verwezen naar de artikelsgewijze
                              toelichting bij de bijzondere wetten.</al>
                    <al>Het monitoren van ontwikkelingen (via een monitoringsrapport) en daarbij
                           de controle of er reden is tot het verrichten van een tussentijdse of
                           vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling gebeurt elke drie jaar en
                           wordt gecoördineerd door het Ministerie van Economische Zaken in nauwe
                           samenwerking met de vakdepartementen. De betreffende bewindspersonen
                           blijven immers primair verantwoordelijk voor de naleving van de
                           richtlijnverplichtingen op hun eigen beleidsterrein, zowel met betrekking
                           tot beperkende beroepsreglementering op rijksniveau<noot id="n76" type="voet"><noot.nr>76</noot.nr><noot.al>De monitoringsverplichting met betrekking tot
                                 beroepsreglementering op het niveau van de rijksoverheid volgt uit
                                 het Beleidskompas en de Aanwijzingen voor de regelgeving en maakt
                                 geen deel uit van dit wetsvoorstel.</noot.al></noot> als met betrekking tot de beperkende beroepsreglementering die
                           wordt opgesteld door beroepsorganisaties waaraan zij regelgevende
                           bevoegdheid hebben toegekend. Beperkende beroepsreglementering die kort
                           (minder dan een jaar) voor een driejaarlijks monitoringsmoment is
                           vastgesteld of gewijzigd, hoeft op dat moment niet te worden meegenomen.
                           Dat hoeft pas in het eerste daarop volgende vaste rapportagejaar te
                           worden gedaan. De gedachte daarachter is dat bij het opstellen van nieuwe
                           maatregelen en bij het opstellen van significante wijzigingen van
                           bestaande regels een ‘ex ante evenredigheidsbeoordeling’ zal hebben
                           plaatsgevonden, conform de richtlijnverplichtingen. Daarom wordt
                           voorgesteld om de monitoringsverplichting alleen voor te schrijven voor
                           nieuwe of gewijzigde maatregelen die ten tijde van het driejaarlijkse
                           monitoringsmoment al minstens een jaar gelden. Dit voorkomt onnodige
                           lastendruk.</al>
                    <al>Dit betekent concreet voor beroepsorganisaties met zelfstandige
                           regelgevende bevoegdheid dat zij in kaart brengen welke van hun regels
                           onder de monitoringsverplichting vallen volgens de stappen als toegelicht
                           in de beslisboom onder paragraaf 3.5.a. Dit geldt alleen voor beperkende
                           bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn; andere regels
                           van de beroepsorganisaties worden niet geraakt door dit wetsvoorstel.
                           Eens in de drie jaar zullen de beroepsorganisaties volgens de systematiek
                           in onderstaande beslisboom (figuur 2) een rapport moeten uitbrengen over
                           relevante ontwikkelingen ten aanzien van vastgestelde beperkende regels,
                           en moeten bekijken welke van die regels daarnaast eventueel ook op
                           evenredigheid getoetst moeten worden. Dat laatste zou het geval kunnen
                           zijn indien ofwel dat jaar het vaste zesjaarlijkse periodieke
                           beoordelingsmoment is, ofwel (indien dat niet het vaste zesjaarlijkse
                           beoordelingsmoment is) omdat het monitoringsrapport daartoe aanleiding
                           geeft.</al>
                    <plaatje>
                      <illustratie alt="Figuur 2: beslisboom monitoring evenredigheid" breedte="86mm" formaat="png" hoogte="140mm" kleur="nee" naam="stcrt-2026-22622-002.png" type="lijn" uitlijning="start" />
                      <bijschrift locatie="onder">
                        <nadruk type="cur">Figuur 2: beslisboom monitoring
                                 evenredigheid</nadruk>
                      </bijschrift>
                    </plaatje>
                    <al>Recente regels (die op het monitoringsmoment niet al minstens een jaar
                           gelden) gaan, zoals genoemd, niet mee in deze exercitie. Hiervoor hoeft
                           op dat moment geen rapport te worden opgesteld en er hoeft nog geen
                           beoordeling te worden uitgevoerd.</al>
                    <al>Voor de overige regels die na 30 juli 2020 zijn vastgesteld of
                           gewijzigd, moet zoals aangegeven elke drie jaar een rapport over
                           eventuele ontwikkelingen worden uitgebracht en moet daarnaast simpelweg
                           worden bijgehouden of er bij het laatste monitoringsmoment – dat wil
                           normaal gesproken zeggen drie jaar eerder – een evenredigheidsbeoordeling
                           heeft plaatsgevonden. Het kan daarbij gaan om een ‘periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling’ (na zes jaar) of een ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’ (na drie jaar, vanwege een specifieke
                           aanleiding gelegen in het monitoringsrapport). Het is ook mogelijk dat
                           voor een nieuwe of gewijzigde regel geldt dat de laatste
                           evenredigheidsbeoordeling de ‘ex ante evenredigheidsbeoordeling’ was,
                           tijdens het opstellen. Indien een van deze drie gevallen zich op het
                           vorige monitoringsmoment heeft voorgedaan, moeten de beroepsorganisaties
                           op het eerstvolgende monitoringsmoment slechts nagaan of er relevante
                           ontwikkelingen zijn ten aanzien van het betreffende beroep die de
                           evenredigheid van de eerder vastgestelde beperkende bepalingen kunnen
                           beïnvloeden, en daarbij de check uitvoeren of die ontwikkelingen
                           aanleiding geven tot het uitvoeren van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt weergegeven in het
                           monitoringsrapport. Is er geen aanleiding voor die tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, dan is er pas drie jaar later bij het
                           eerstvolgende monitoringsmoment sprake van een verplichte (zesjaarlijke)
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling. Omgekeerd geldt daarom
                           logischerwijs dat wanneer er bij het laatste monitoringsmoment slechts
                           een rapport is uitgebracht over de ontwikkelingen en er geen inhoudelijke
                           evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden, dat het dan tijd is voor
                           een verplichte periodieke evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    <al>Met uitzondering van regels die afkomstig zijn van de NOvA en de NBA,
                           voert het verantwoordelijke ministerie deze beoordeling uit. Voorafgaand
                           aan deze beoordeling stelt de beroepsorganisatie conform de verplichting
                           om elke drie jaar een rapport op te stellen, steeds een rapport met de
                           relevante ontwikkelingen op, dat als basis dient voor de beoordeling. Als
                           blijkt dat de regel gelet op de omstandigheden op dat moment niet
                           evenredig is aan het beoogde doel, dan zal de beroepsorganisatie de regel
                           moeten aanpassen. De verantwoordelijke minister zal in zijn verslag van
                           de evenredigheidsbeoordeling aangeven wat er naar zijn oordeel met de
                           betreffende bepaling moet gebeuren (bijvoorbeeld aanpassen of schrappen).
                           Als de aanpassing er niet voor kan zorgen dat de regel evenredig wordt,
                           dan moet de beroepsorganisatie de regel intrekken (als dat ook volgt uit
                           het bindende advies van de bewindspersoon). In dat geval is de regel
                           immers niet verenigbaar met Europees recht. Als uit de
                           evenredigheidsbeoordeling blijkt dat een regel nog steeds evenredig is
                           aan het beoogde doel of als een regel daartoe wordt aangepast, en de
                           regel blijft verder ook ongewijzigd, dan hoeft conform de hierboven
                           beschreven systematiek pas zes jaar later weer een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling te worden uitgevoerd. Na drie jaar wordt
                           uiteraard wel weer een check gedaan, aan de hand van in een rapport
                           beschreven eventuele nieuwe ontwikkelingen, of een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling nodig is.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">3.6.</nr>
                    <titel>Verhouding tot andere wetgeving</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">3.6.1.</nr>
                      <titel>Europees recht</titel>
                    </kop>
                    <al>Beroepsorganisaties met een zelfstandige regelgevende bevoegdheid zullen
                           moeten beoordelen of voorgenomen nieuwe of gewijzigde regelgeving binnen
                           het toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn valt. Het is
                           evenwel denkbaar dat voorgenomen maatregelen geen beroepsreglementering
                           in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties betreffen. In dat geval
                           blijven zij buiten het bereik van de Proportionaliteitsrichtlijn, zij
                           vormen geen ‘beperking’ in de zin van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.<noot id="n77" type="voet"><noot.nr>77</noot.nr><noot.al>Zie artikel 2, eerste lid, van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Het kan ook voorkomen dat de beperkende bepalingen om andere
                           redenen niet binnen het toepassingsbereik van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn vallen. Zoals al aangegeven in paragraaf
                           3.3.c van het algemeen deel, kan het bijvoorbeeld zijn dat er sprake is
                           van dwingende EU-regelgeving die strekt tot invoering van de betreffende
                           beperkende bepalingen, waarbij de lidstaat geen keuze wordt gelaten
                           omtrent de wijze van implementatie. Ingevolge artikel 2, tweede lid, van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn is deze richtlijn in dat geval niet van
                           toepassing, en dus ook niet de verplichting tot het verrichten van een
                           evenredigheidsbeoordeling ter zake.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Voor sommige specifieke beroepen geldt dan dus in feite een <nadruk type="cur">lex specialis</nadruk>, in de vorm van die dwingende
                              EU-regelgeving. Daarbij kan worden gedacht aan de Richtlijn over de
                              erkenning van beroepskwalificaties in de binnenvaart of de
                              verordeningen waarbij de beroepseisen voor piloten geregeld
                                 worden,<noot id="n78" type="voet"><noot.nr>78</noot.nr><noot.al>Zie bijvoorbeeld Verordening (EU) 1178/2011 van de
                                    Commissie van 3 november 2011 tot vaststelling van technische
                                    eisen en administratieve procedures met betrekking tot de
                                    bemanning van burgerluchtvaartuigen (PbEU 2011,
                                    L 311).</noot.al></noot> die direct effect hebben. In dergelijke gevallen verplicht de
                              EU-wetgever om bepaalde specifieke beroepsreglementering in te voeren,
                              zonder daarbij verdere keuze te laten aan de lidstaten dan het
                              volledig en naar de letter invoeren of toepassen van die regelgeving.
                              In zulke gevallen is de Proportionaliteitsrichtlijn logischerwijs niet
                              van toepassing.<sup /><noot id="n79" type="voet"><noot.nr>79</noot.nr><noot.al>Artikel 2, tweede lid, van de richtlijn.</noot.al></noot> Lidstaten maken immers niet uit eigen beweging een afweging
                              tussen nationale publieke belangen en de Europese marktvrijheden die
                              zij moeten verantwoorden. Die afweging heeft de EU-wetgever reeds
                              gemaakt.</al>
                      <al>Toch kan dan uit hoofde van primair of secundair EU-recht (dus anders
                              dan op grond van de Proportionaliteitsrichtlijn) alsnog een
                              verplichting bestaan om de evenredigheid van dergelijke beperkende
                              maatregelen te onderbouwen. Ter volledigheid wordt hieronder het
                              bredere rechtskader geschetst.</al>
                    </al-groep>
                    <al>De Proportionaliteitsrichtlijn is geen op zichzelf staande EU-wetgeving.
                           Beroepsbeoefenaren op wie nationale of Europees geharmoniseerde
                           beroepsreglementering van toepassing is, zijn dienstverrichters in de zin
                           van het VWEU. De regels die binnen de EU zijn vastgesteld om het vrij
                           verkeer van diensten en vrijheid van vestiging te faciliteren, zijn op de
                           economische activiteit die deze dienstverrichters uitoefenen, van
                           toepassing. De secundaire EU-wetgeving is een uitwerking van de
                           hoofdstukken 2 en 3 van titel IV van het VWEU. Alleen indien de
                           betreffende secundaire wetgeving niet van toepassing is, vormen deze
                           verdragsbepalingen de terugvaloptie voor toetsing aan het EU-recht van
                           nationale maatregelen die diensten en vestiging betreffen.<noot id="n80" type="voet"><noot.nr>80</noot.nr><noot.al>Hierbij moet specifiek gedacht worden aan de artikelen 45 49
                                 van het VWEU, zoals de Europese Commissie ook heeft verduidelijkt
                                 (zie richtsnoeren van de Europese Commissie, p. 10, noot
                                 10).</noot.al></noot></al>
                    <al>Eisen die niet vallen onder de Richtlijn Beroepskwalificaties, vallen
                           ook niet onder de Proportionaliteitsrichtlijn. Wel is het mogelijk dat op
                           deze eisen andere Europeesrechtelijke voorschriften van toepassing zijn.
                           Mogelijk is bijvoorbeeld andere sectorspecifieke EU-regelgeving van
                           toepassing op de uitoefening van of de toegang tot die specifieke
                           beroepen.</al>
                    <al>Daarnaast kan meer ten algemene richtlijn 2006/123/EG (hierna: de
                              Dienstenrichtlijn)<noot id="n81" type="voet"><noot.nr>81</noot.nr><noot.al>Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad
                                 van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (PbEU
                                 2006, L 376).</noot.al></noot> van toepassing zijn. Artikel 15, tweede lid onderdeel d, van de
                           Dienstenrichtlijn voorziet bijvoorbeeld specifiek in de situatie dat een
                           eis omtrent de vestiging van de beroepsbeoefenaar wordt geïntroduceerd,
                           maar die eis valt niet onder de Richtlijn Beroepskwalificaties. Niettemin
                           moet ook dan, conform het eigen proportionaliteitstoetsingsinstrument dat
                           in die betreffende EU-regelgeving is opgenomen<noot id="n82" type="voet"><noot.nr>82</noot.nr><noot.al>Een dergelijke eigenstandige toetsing die vervat is in andere
                                 EU-regelgeving, zoals in de Dienstenrichtlijn, kan wel anders
                                 uitwerken dan de evenredigheidstoets onder de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn. Zo kent de Dienstenrichtlijn in
                                 vergelijking met de Proportionaliteitsrichtlijn slechts een
                                 limitatief aantal rechtvaardigingsgronden (zie bijvoorbeeld artikel
                                 15, derde lid, en artikel 16 van de Dienstenrichtlijn).</noot.al></noot>, worden beoordeeld of specifieke nationale bepalingen niet
                           disproportioneel zijn.<sup /><noot id="n83" type="voet"><noot.nr>83</noot.nr><noot.al>Zie in dat kader ook artikel 3, eerste lid, onderdeel d,
                                 Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van
                                 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt
                                 (‘Dienstenrichtlijn’).</noot.al></noot> Dergelijke vereisten moeten geschikt zijn om het nagestreefde doel
                           te bereiken; zij mogen niet verder gaan dan nodig is om dat doel te
                           bereiken en dat doel kan niet met andere, minder beperkende maatregelen
                           worden bereikt.
                           <noot id="n84" type="voet"><noot.nr>84</noot.nr><noot.al>Doordat andere Europeesrechtelijke instrumenten ook in een
                                 eigen proportionaliteitstoets kunnen voorzien en in dat verband
                                 bijvoorbeeld ook slechts een limitatief aantal
                                 rechtvaardigingsgronden kennen, werkt deze toets onder de
                                 Dienstenrichtlijn anders uit (zie bijvoorbeeld artikel 15, derde
                                 lid, en artikel 16, eerste lid, van de
                                 Dienstenrichtlijn).</noot.al></noot> Op deze manier wordt de wijze waarop de lidstaten publieke
                           belangen beschermen, afgewogen tegen de marktvrijheden die het VWEU
                           garandeert.</al>
                    <al>De Proportionaliteitsrichtlijn is een uitwerking van het
                           proportionaliteitsbeginsel dat aan het recht van vrij verkeer ten
                           grondslag ligt, waarbij de Proportionaliteitsrichtlijn specifiek is
                           gericht op de gereglementeerde beroepen en de beperkende bepalingen die
                           binnen het toepassingsbereik van de Richtlijn Beroepskwalificaties
                           vallen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <nr status="officieel">3.6.2.</nr>
                      <titel>Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten</titel>
                    </kop>
                    <al>Voor de goede orde wordt nog gewezen op de verhouding van dit
                           wetsvoorstel tot de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten
                           (hierna: Wet NErpe). Die wet geeft de rijksoverheid een aantal
                           instrumenten om de naleving van Europese regelgeving te bevorderen door
                           alle organen en instanties waarvoor de lidstaat Nederland door onder meer
                           instellingen van de EU kan worden aangesproken als deze organen en
                           instanties het EU-recht niet naleven.</al>
                    <al-groep>
                      <al>De Wet NErpe kent onder meer de volgende instrumenten:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>1.</li.nr>
                          <al>de bevoegdheid voor de verantwoordelijke minister tot het geven
                                    van een bijzondere aanwijzing, onder meer wanneer een publieke
                                    entiteit niet of niet naar behoren voldoet aan
                                    Europeesrechtelijke verplichtingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>2.</li.nr>
                          <al>een sluitstuk op deze aanwijzing waarmee de verantwoordelijke
                                    minister, als een gegeven aanwijzing niet wordt opgevolgd,
                                    maatregelen kan nemen om zelf te voorzien in datgene waarop de
                                    aanwijzing gericht was.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Vanwege het ingrijpende karakter van deze instrumenten moet hiermee
                           zorgvuldig worden omgegaan. Uitgangspunt van de Wet NErpe is daarom dat
                           de betrokken minister de instrumenten pas hanteert nadat is gebleken dat
                           met de bestaande beleidsmatige instrumenten niet het gewenste resultaat
                           wordt bereikt. Ten aanzien van onder meer decentrale overheden geldt
                           uitdrukkelijk als uitgangspunt dat het voorgestelde instrumentarium
                           alleen kan worden ingezet als het generieke toezichtsinstrumentarium,
                           waaronder ook schorsing en vernietiging, geen oplossing voor het probleem
                              biedt<noot id="n85" type="voet"><noot.nr>85</noot.nr><noot.al>Zie artikel 2, vierde lid, van de Wet NErpe en Kamerstukken
                                 II, 2009/10, <extref doc="kst-32157-3" soort="document" status="actief">32 157, nr. 3</extref> (p. 3 en paragraaf
                                 6).</noot.al></noot>. Hiermee gaat de Wet NErpe ten aanzien van die instanties uit van
                           het primaat van dat generieke instrumentarium voor interbestuurlijk
                           toezicht, zoals geregeld in de Grondwet en de organieke wetgeving. Dit
                           betekent dat bij een schending van het Europees recht door een dergelijke
                           instantie voorrang wordt gegeven aan de generieke toezichtinstrumenten
                           uit de betreffende organieke wetten waarbij die instantie is
                           ingeregeld.</al>
                    <al>Hoewel de beroepsorganisaties waarop dit wetsvoorstel betrekking heeft
                           geen decentrale overheden betreffen, kennen vrijwel alle bijzondere
                           wetten die via dit wetsvoorstel gewijzigd worden, reeds het
                              vernietigingsinstrument<noot id="n86" type="voet"><noot.nr>86</noot.nr><noot.al>Een uitzondering hierop is de Wet BIG. Die wet kent geen
                                 vernietigingsinstrument, hetgeen samenhangt met het feit dat de
                                 regelgevende beroepsorganisaties in de zin van artikel 14 van de
                                 Wet BIG geen openbare lichamen zijn in de zin van artikel 134 van
                                 de Grondwet (anders dan de andere beroepsorganisaties binnen dit
                                 wetsvoorstel). Daarom is in de Wet BIG geen
                                 vernietigingsbevoegdheid opgenomen, maar is, in aansluiting op het
                                 bestaande systeem, aangesloten op het in die wet bestaande
                                 aanwijzingsinstrument. Dat instrument is met het oog op de
                                 implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn (beperkt)
                                 verruimd. Zie hieromtrent de artikelsgewijze toelichting op artikel
                                 14, elfde lid (nieuw), van de Wet BIG.</noot.al></noot>. Gelet op het zeer ingrijpende karakter van de Wet NErpe, het
                           beginsel van voorrang in de Wet NErpe voor toepassing van het generieke
                           toezichtsinstrumentarium (zoals het vernietigingsinstrument), alsook
                           gelet op het belang om bij implementatie zoveel mogelijk aan te sluiten
                           op het in een wet reeds bestaande instrumentarium<noot id="n87" type="voet"><noot.nr>87</noot.nr><noot.al>Aanwijzing 9.7 van de Aanwijzingen voor de regelgeving
                                 (aansluiting bij bestaande instrumenten).</noot.al></noot>, is er in dit wetsvoorstel voor gekozen om de bestaande
                           vernietigingsbevoegdheid (beperkt) te verruimen om een deugdelijke en
                           effectieve naleving van de Proportionaliteitsrichtlijn te borgen.</al>
                    <al>Waar nodig, wordt daarom voorgesteld om de bestaande
                           vernietigingsbevoegdheid ook te laten gelden voor eenmaal vastgestelde
                           beperkende bepalingen die op basis van een evenredigheidsbeoordeling
                           onevenredig zijn bevonden, maar die door de betreffende
                           beroepsorganisatie niettemin onverkort in stand worden gelaten.</al>
                    <al>Daarmee wordt effectief aangesloten op het in de diverse bijzondere
                           wetten reeds bestaande vernietigingsinstrument en wordt de
                           terughoudendheid in acht genomen die nodig is ten aanzien van de
                           toepassing van de Wet NErpe. De Wet NErpe blijft hiermee het uiterste
                           middel dat ingezet kan worden om de naleving van Europese regelgeving te
                           borgen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">4.</nr>
                  <titel>Implementatie in Nederlandse wet- en regelgeving</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.1.</nr>
                    <titel>Inleiding</titel>
                  </kop>
                  <al>Dit wetsvoorstel richt zich specifiek op beroepsorganisaties met een
                        zelfstandige regelgevende bevoegdheid. Nederland kent al diverse
                        beroepsorganisaties die een regelgevende bevoegdheid hebben: de
                        eerdergenoemde NOvA (advocaten), de Koninklijke Beroepsorganisatie van
                        Gerechtsdeurwaarders (KBvG), de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie
                        (KNB), de NBA (accountants), de Nederlandse loodsencorporatie (NLc), de
                        Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
                        (KNMG), de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der
                        Pharmacie (KNMP), de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering
                        der Tandheelkunde (KNMT), de Federatie van Gezondheidszorgpsychologen en
                        Psychotherapeuten (FGzPt) en de vereniging Verpleegkundigen &amp;
                        Verzorgenden Nederland (V&amp;VN). Het is echter niet uitgesloten dat in de
                        toekomst nog nieuwe beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheden tot
                        stand worden gebracht of dat beroepsorganisaties dergelijke regelgevende
                        bevoegdheid verkrijgen.</al>
                  <al>Beoefenaars van gereglementeerde beroepen verlenen belangrijke
                        dienstverlening in onze samenleving. Deze beroepsbeoefenaren beschikken over
                        specifieke expertise die afnemers van hun diensten nodig hebben. De afnemers
                        van de diensten vertrouwen ook op die expertise. Met het oog op dat
                        maatschappelijk belang moet een beroepsorganisatie waarborgen bieden voor de
                        deskundigheid en betrouwbaarheid bij het uitoefenen van die werkzaamheden
                        door deze beroepsbeoefenaren.</al>
                  <al>Zoals toegelicht in het vorige hoofdstuk, dienen organisaties ten aanzien
                        van hun vereisten die de toegang tot of de uitoefening van het betreffende
                        beroep beperken, een toelichting met passende mate van detail op te stellen
                        en de bepalingen bij totstandkoming te consulteren onder eenieder (artikelen
                        4, derde lid, en 8 van de Proportionaliteitsrichtlijn). Vervolgens dienen
                        die vereisten overeenkomstig de Proportionaliteitsrichtlijn te worden
                        beoordeeld op evenredigheid. Die beoordeling moet zowel worden verricht
                        voorafgaand aan het vaststellen ervan (<nadruk type="cur">ex ante</nadruk>),
                        als periodiek na vaststelling (<nadruk type="cur">ex post</nadruk>).<noot id="n88" type="voet"><noot.nr>88</noot.nr><noot.al>Dit betreft een omzetting van artikel 4, lid 1 (<nadruk type="cur">ex ante</nadruk>) en lid 6 (<nadruk type="cur">ex
                                 post</nadruk>), juncto artikel 7 (evenredigheid), van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</noot.al></noot> Daarbij moet ook worden gezorgd dat die vereisten non-discriminatoir
                        zijn (artikel 5 van de Proportionaliteitsrichtlijn) en gerechtvaardigd uit
                        hoofde van algemeen belang (artikel 6 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                  <al>Om dat te borgen, strekt dit wetsvoorstel ten eerste tot wijziging van de
                        Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (hierna: Algemene wet). Die
                        wet ziet op erkenning van beroepskwalificaties, en is ingevoerd ter
                        implementatie van de Beroepskwalificatierichtlijn, waarmee de
                        Proportionaliteitsrichtlijn zoals hierboven aangegeven, nauw verband houdt.
                        Gelet op het voorwerp van de Algemene wet en de strekking van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn, wordt de implementatie van die richtlijn in de
                        eerste plaats vormgegeven in de Algemene wet. Van toepasselijkheid van de
                        implementatiebepalingen in de Algemene wet is echter geen sprake, indien dit
                        bij wettelijk voorschrift anders is bepaald (zie het voorgestelde artikel
                        30d, eerste lid, van de Algemene wet).</al>
                  <al>Daarnaast is ervoor gekozen om de Proportionaliteitsrichtlijn te
                        implementeren via de op die beroepsorganisaties betrekking hebbende
                        bijzondere wetten. Door deze aanpak kan namelijk in elke bijzondere wet
                        recht worden gedaan aan de daarin voorkomende bijzonderheden qua opzet en
                        structuur van de wet zelf, en qua bevoegdheden, organen en benamingen die
                        zich bij elk van de beroeporganisaties met regelgevende bevoegdheid
                        voordoen. Dit vergroot de duidelijkheid over de taken en bevoegdheden van de
                        diverse organen van de beroepsorganisatie in het kader van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. Bovendien draagt het feit dat de implementatie
                        ten aanzien van de betreffende regelgevende beroepsorganisaties in deze
                        bijzondere wetten zelf plaatsvindt, bij aan het bewustzijn bij deze
                        beroepsorganisaties van hun precieze verplichtingen vanuit de richtlijn. De
                        integrale implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn in deze
                        bijzondere wetten dient daarmee de effectieve implementatie en deugdelijke
                        uitvoering van deze richtlijn. Goede borging van de naleving van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn vergt een zo nauw mogelijke aansluiting op de
                        systematiek binnen elk van deze organisaties, en dus wijziging van elk van
                        deze bijzondere wetten.</al>
                  <al>Met dit wetsvoorstel worden dan ook, naast de Algemene wet de volgende
                        wetten gewijzigd: de Advocatenwet (Aw), Gerechtsdeurwaarderswet (Gdw), de
                        Wet op het notarisambt (Wna), de Wet op het accountantsberoep (Wab) en de
                        Loodsenwet (Lw). Ook de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
                        (Wet BIG) wordt via dit wetsvoorstel gewijzigd. De structuur van de Wet BIG
                        leent zich echter niet voor het integraal opnemen van de verplichtingen
                        voortvloeiend uit de Proportionaliteitsrichtlijn. Daarom is er ten aanzien
                        van die wet voor gekozen om enkel bepaalde essentiële verplichtingen uit de
                        Proportionaliteitsrichtlijn in de Wet BIG zelf te implementeren, en, voor
                        zover die implementatie niet goed in de structuur van de Wet BIG ingepast
                        kan worden, voor het overige de Algemene wet van toepassing te laten zijn.
                        De Wet BIG verwijst op onderdelen dan ook uitdrukkelijk naar de artikelen
                        van de Algemene wet die ten aanzien van de regelgevende beroepsorganisaties
                        onder de Wet BIG van toepassing zijn (naast de implementatiebepalingen die
                        als zodanig in de Wet BIG zelf zijn opgenomen). Zie verder de
                        artikelsgewijze toelichting van dit wetsvoorstel ten aanzien van de
                        wijziging van de Wet BIG.</al>
                  <al>Hoewel de wijze waarop de Proportionaliteitsrichtlijn in de kern dus in de
                        Algemene wet en in de diverse bijzondere wetten is geborgd, redelijk
                        vergelijkbaar is, kent elke bijzondere wet uiteraard een eigen systematiek
                        en opzet en vergt inpassing van de nieuwe verplichtingen steeds een gerichte
                        afweging. Hieronder wordt dan ook ten aanzien van de Algemene wet en de
                        diverse bijzondere wetten besproken hoe de richtlijn hierin is
                        geïmplementeerd en waarin dit mogelijk verschilt ten opzichte van andere
                        wetten. Een gedetailleerde toelichting bij de wijzigingsbepalingen volgt in
                        de artikelsgewijze toelichting. Anders dan gebruikelijk, bevat de
                        artikelsgewijze toelichting daarom een hogere mate van detail. Daarvoor is
                        gekozen om voor elk van de beroepsorganisaties op een overzichtelijke wijze,
                        per wet, te duiden wat de achtergrond is bij de voor hun praktijk relevante
                        verplichtingen.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.2.</nr>
                    <titel>Wijziging Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties</titel>
                  </kop>
                  <al>Zoals ook uit de voorgaande paragraaf valt af te leiden, zijn de
                        implementatiebepalingen in de Algemene wet vooralsnog vooral van belang voor
                        de beroepsorganisaties die momenteel op grond van de Wet BIG beperkende
                        regelgeving tot stand kunnen brengen ten aanzien van beroepsbeoefenaren met
                        een wettelijk erkende specialistentitel.</al>
                  <al>Daarnaast is de Algemene wet ook van belang voor toekomstige gevallen
                        waarin een beroepsorganisatie regelgevende bevoegdheid verkrijgt ten aanzien
                        van een gereglementeerd beroep (in de zin van de Richtlijn
                        Beroepskwalificaties). Dit geldt met name in de situaties waarin
                        implementatie in de betreffende bijzondere wet waaraan een
                        beroepsorganisatie haar regelgevende bevoegdheid ontleent, niet goed
                        mogelijk blijkt, vanwege bijvoorbeeld de opzet en structuur van die
                        bijzondere wet. Dat speelt dus in ieder geval al ten aanzien van de huidige
                        Wet BIG (op basis waarvan ook weer nieuwe beroepsorganisaties een erkende
                        specialistentitel zouden kunnen verkrijgen), maar iets dergelijks zou zich
                        ook kunnen voordoen bij een in een bijzondere wet gereguleerde bestaande
                        beroepsorganisatie (zonder regelgevende bevoegdheid) die in de toekomst via
                        die bijzondere wet (alsnog) regelgevende bevoegdheid krijgt toebedeeld.</al>
                  <al>Indien een bijzondere wet in voorkomend geval dus niet (integraal) voorziet
                        of qua structuur niet goed kan voorzien in de noodzakelijke bepalingen ter
                        implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn, zijn de
                        implementatiebepalingen die in de Algemene wet zijn opgenomen van toepassing
                        ten aanzien van (regelgeving van) die beroepsorganisaties met (toekomstige)
                        regelgevende bevoegdheid. Daarmee is de inachtneming van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn hoe dan ook geborgd.</al>
                  <al>Omgekeerd geldt dat indien en voor zover een dergelijke bijzondere wet
                        betreffende regelgevende beroepsorganisatie zelf wel voorziet in de
                        implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn (zoals het geval is in de
                        wetten die via dit wetsvoorstel gewijzigd worden), de betreffende
                        implementatiebepalingen in de Algemene wet niet van toepassing zijn. Een
                        daartoe strekkende bepaling wordt in de Algemene wet zelf opgenomen (zie
                        artikel 30d, eerste lid, van de Algemene wet en de artikelsgewijze
                        toelichting daarop).</al>
                  <al>De Algemene wet omvat – zowel ten aanzien van regelgevende
                        beroepsorganisaties met een onafhankelijk orgaan, als ten aanzien van
                        beroepsorganisaties van welke de regelgeving ministeriële goedkeuring
                        behoeft – via dit wetsvoorstel alle bepalingen die noodzakelijk zijn voor
                        een deugdelijke implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn. Zo
                        introduceert dit wetsvoorstel in die wet onder meer de verplichting dat de
                        ex ante evenredigheidsbeoordeling conform de Proportionaliteitsrichtlijn
                        wordt uitgevoerd. Ook introduceert het de verplichting tot monitoring en
                        periodieke evenredigheidsbeoordeling van vastgestelde beperkende
                        maatregelen. De voorgestelde implementatieverplichtingen in de Algemene wet
                        zijn van toepassing, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald. Die
                        situatie doet zich nu in ieder geval voor wat betreft de Advocatenwet, de
                        Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het notarisambt, de Wet op het
                        accountantsberoep en de Loodsenwet, en deels zoals aangegeven ook wat
                        betreft de Wet BIG.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.3.</nr>
                    <titel>Wijziging van de Advocatenwet</titel>
                  </kop>
                  <al>De Advocatenwet regelt onder andere de toegang tot het beroep advocaat, de
                        rechten en plichten van advocaten, het toezicht op advocaten, het tuchtrecht
                        en de organisatie van de beroepsorganisatie Nederlandse orde van advocaten
                        (NOvA) en die van de raden van de orde in de arrondissementen. Krachtens
                        artikel 17 van de Advocatenwet is de NOvA aangewezen als een
                        publiekrechtelijk lichaam in de zin van artikel 134 van de Grondwet. De NOvA
                        heeft de bevoegdheid om verordeningen en daarop gebaseerde regels uit te
                        vaardigen die bindend zijn voor haar leden. Deze regelgeving bevat vereisten
                        over de onderwerpen genoemd in artikel 28, tweede lid van de Advocatenwet,
                        zoals eisen ter bevordering van de vakbekwaamheid. Het college van
                        afgevaardigden stelt de verordeningen vast en bij verordening kan worden
                        bepaald dat een bepaald orgaan eventuele nadere regels mag vaststellen. Deze
                        besluiten kunnen alleen achteraf bij koninklijk besluit worden vernietigd
                        (zie artikel 30 van de Advocatenwet). In verband met de onafhankelijkheid
                        van de advocatuur speelt de bewindspersoon geen enkele rol in de procedure
                        tot vaststelling van een verordening.</al>
                  <al>In de Advocatenwet is voor de organisatie van de NOvA onder meer voorzien
                        in een onafhankelijke raad van advies, die voor de meerderheid moet bestaan
                        uit leden die geen advocaat zijn (zie artikel 32a van de Advocatenwet). De
                        raad van advies adviseert de algemene raad (dagelijks bestuur van de NOvA)
                        over voorgestelde verordeningen. Via het wetsvoorstel wordt bepaald dat ook
                        krachtens verordening vast te stellen regels, die de toegang tot of de
                        uitoefening van het beroep van advocaat beperken, aan de raad van advies
                        moeten worden voorgelegd. Dergelijke adviezen zijn niet bindend. Als het
                        echter gaat om beperkende ontwerpregelgeving, mag ingevolge dit wetsvoorstel
                        enkel op basis van een deugdelijke motivering van het advies worden
                        afgeweken.</al>
                  <al>Om in Nederland het beroep van advocaat te mogen uitoefenen is inschrijving
                        op het tableau verplicht (artikel 1 Advocatenwet). Het tableau is het
                        register waar advocaten worden ingeschreven en dat wordt beheerd door de
                        NOvA. Regels die middels verordeningen door de NOvA worden gesteld aan
                        inschrijving tot het tableau kunnen daarom een beperkend effect hebben voor
                        de toegang tot het beroep voor beroepsbeoefenaars uit andere lidstaten.</al>
                  <al>In overeenstemming met de Europese wetgeving biedt de Advocatenwet reeds
                        verschillende mogelijkheden voor gekwalificeerde advocaten uit EU-lidstaten
                        om in Nederland te werken. Erkenning van beroepskwalificaties uit andere
                        EU-landen omvat mogelijk het afleggen van een proeve van bekwaamheid, zoals
                        vastgesteld in de Richtlijn Beroepskwalificaties (zie ook artikel 2, vierde
                        lid, Advocatenwet). Hiervoor moet een aanvraag worden ingediend bij de
                        algemene raad van de NOvA. Incidenteel optreden onder de ‘home title’ is
                        toegestaan onder specifieke voorwaarden, terwijl permanente vestiging onder
                        dezelfde titel registratie op het tableau vereist. Na drie jaar
                        daadwerkelijk praktijk te hebben gehouden in Nederland kunnen advocaten uit
                        andere lidstaten worden ingeschreven als Nederlands advocaat. Dergelijk
                        incidenteel optreden is geen voorwerp van dit wetsvoorstel.</al>
                  <al>Met dit wetsvoorstel worden wijzigingen aangebracht in diverse artikelen
                        van paragraaf 3 (betreffende de Nederlandse orde van advocaten, van de orden
                        in de arrondissementen, en van haar organen) van de Advocatenwet. Hierbij
                        worden ten aanzien van de NOvA onder meer de verplichtingen tot het
                        verrichten van een ex ante evenredigheidsbeoordeling, monitoring, periodieke
                        evenredigheidsbeoordeling en tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                        ingevoerd. Deze wijzigingen worden in de artikelsgewijze toelichting in
                        detail besproken.</al>
                  <al>De ex ante evenredigheidsbeoordelingen en de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen worden in het wetsvoorstel belegd bij de raad van
                        advies. Dit onafhankelijke orgaan adviseert uit hoofde van het huidige
                        artikel 32a van de Advocatenwet over (ontwerp)verordeningen. Daarbij dient
                        de raad van advies ook de impact van nieuwe regels op buitenstaanders te
                        betrekken. Om die reden is dit orgaan mede daarom ook het meest geschikt om
                        zorg te dragen voor het verrichten van de verplichte, onafhankelijke
                        evenredigheidsbeoordelingen. De monitoringsrapportages over eventuele
                        ontwikkelingen die relevant zijn voor deze beroepsgroep moeten volgens dit
                        wetsvoorstel worden opgesteld door de algemene raad. Dit orgaan wordt
                        daartoe het meest gekwalificeerd geacht (zie verder de artikelsgewijze
                        toelichting op de Advocatenwet).</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.4.</nr>
                    <titel>Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                  </kop>
                  <al>De gerechtsdeurwaarder speelt een belangrijke rol in het functioneren van
                        de rechtsstaat. Een belangrijke voorwaarde om een rechtsstaat goed te laten
                        functioneren is namelijk dat er recht wordt gedaan. Dat betekent dat
                        afspraken en verplichtingen worden nagekomen, en dus ook dat rekeningen
                        worden betaald. Gerechtsdeurwaarders zorgen ervoor dat (contractuele)
                        afspraken worden nagekomen. De gerechtsdeurwaarder voert wettelijke taken
                        uit. Het gaat hierbij om de bij Gerechtsdeurwaarderswet geregelde
                        ambtshandelingen (artikel 2 van de Gerechtsdeurwaarderswet). Daarnaast kan
                        een gerechtsdeurwaarder ook buitenwettelijke taken verrichten. Die
                        activiteiten vallen niet onder de geldende beroepsreglementering.</al>
                  <al>De toegang tot het beroep van gerechtsdeurwaarder is in Nederland bij wet
                        geregeld in de Gerechtsdeurwaarderswet. De gerechtsdeurwaarder wordt bij
                        koninklijk besluit benoemd en moet voldoen aan een aantal wettelijke
                        voorwaarden. De systematiek voor benoeming is grotendeels gelijk aan die van
                        het notarisambt. Het register voor gerechtsdeurwaarders wordt beheerd door
                        het bestuur van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
                        (KBvG). De KBvG is een openbaar lichaam in de zin van artikel 134 Grondwet
                        (artikel 56 Gerechtsdeurwaarderswet) en heeft op grond van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet als taak de goede beroepsuitoefening en de
                        vakbekwaamheid van haar leden te bevorderen. Zij kan daartoe via
                        verordeningen en krachtens verordening vast te stellen nadere regels
                        vereisten stellen in aanvulling op de wettelijke voorwaarden. De
                        belangrijkste organisatieonderdelen van de KBvG zijn het bestuur, de
                        ledenraad en de Algemene Ledenvergadering (ALV).</al>
                  <al>De eisen die worden gesteld aan de toegang tot en de uitoefening van het
                        beroep volgen uit de Gerechtsdeurwaarderswet en de daaruit afgeleide
                        verordeningen en nadere regels als vastgesteld door de daartoe bevoegde
                        organen van de KBvG. Een beroepsbeoefenaar uit een andere lidstaat kan een
                        aanvraag doen bij de KvBG voor de erkenning van zijn of haar
                        beroepskwalificaties. Voor het ambt van gerechtsdeurwaarders geldt in
                        tegenstelling tot notarissen geen uitzondering op de Richtlijn
                        Beroepskwalificaties en de Proportionaliteitsrichtlijn. Dit betekent dat
                        beide richtlijnen onverkort van toepassing zijn op vereisten die de toegang
                        tot en de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder (kunnen)
                        beperken.</al>
                  <al>Aangezien in de organisatie van de KBvG niet is voorzien in een
                        onafhankelijk orgaan, maar de Gerechtsdeurwaarderswet een stelsel kent op
                        grond waarvan ontwerpregelgeving ter goedkeuring moet worden voorgelegd aan
                        de verantwoordelijke bewindspersoon, wordt met dit wetsvoorstel de vereiste
                        evenredigheidsbeoordeling voor nieuwe of gewijzigde beperkende bepalingen
                        uit de Proportionaliteitsrichtlijn neergelegd bij de verantwoordelijke
                        bewindspersoon. Via dit wetsvoorstel wordt het bestuur van de KBvG onder
                        meer verplicht om iedere drie jaar een rapport uit te brengen aan de
                        Minister van Justitie en Veiligheid, waarin ontwikkelingen worden vermeld
                        die samenhangen met de betreffende beperkende bepalingen.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.5.</nr>
                    <titel>Wijziging van de Wet op het notarisambt</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde wijziging van de Wet op het notarisambt betreft het beroep
                        van kandidaat-notaris, niet het beroep van notaris. De notaris vervult in
                        Nederland een bijzondere functie. De notaris wordt bij overheidsbesluit
                        benoemd en verschaft als onafhankelijk en onpartijdig adviseur door het
                        regelen en vastleggen van rechtsverhoudingen en het formaliseren van
                        wilsverklaringen zekerheid en bescherming in het rechtsverkeer. De Richtlijn
                        Beroepskwalificaties is niet van toepassing op bij overheidsbesluit benoemde
                           notarissen.<noot id="n89" type="voet"><noot.nr>89</noot.nr><noot.al>Artikel 2, vierde lid, en overweging 41 van de Richtlijn
                              Beroepskwalificaties.</noot.al></noot> Zij zijn expliciet uitgezonderd van het toepassingsbereik. Daardoor
                        vallen notarissen en toegevoegd notarissen ook buiten het bereik van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. Kandidaat-notarissen zijn daarentegen in
                        beginsel niet uitgezonderd omdat zij niet bij overheidsbesluit zijn benoemd,
                        tenzij zij zijn belast met waarneming. Een waarnemer kan naar gelang de
                        ervaring zware of lichte waarnemingen verrichten.<noot id="n90" type="voet"><noot.nr>90</noot.nr><noot.al>Artikel 29 van de Wet op het notarisambt.</noot.al></noot></al>
                  <al>De verschillen tussen het beroep van (toegevoegd) notaris en het beroep van
                        kandidaat-notaris vallen kort gezegd als volgt te duiden. Notarissen worden
                        benoemd bij koninklijk besluit, toegevoegd notarissen worden toegevoegd bij
                        ministerieel besluit. Voordat een (toegevoegd) notaris wordt benoemd of
                        toegevoegd, moet hij of zij kandidaat-notaris zijn geweest en ten minste zes
                        jaar ervaring hebben opgedaan in het notariaat.<noot id="n91" type="voet"><noot.nr>91</noot.nr><noot.al>Artikel 31 van de Wet op het notarisambt.</noot.al></noot> De (toegevoegd) notaris mag akten ondertekenen. De kandidaat-notaris
                        doet dezelfde werkzaamheden als de notaris, maar heeft geen
                        tekenbevoegdheid. De toegevoegd notaris en kandidaat-notaris zijn beiden in
                        dienst bij een notaris en voeren dus geen eigen onderneming. Een
                        kandidaat-notaris is niet per se een notaris in opleiding. De
                        kandidaat-notaris kan er ook voor kiezen om als kandidaat-notaris te blijven
                        werken onder een notaris en om niet de beroepsopleiding te volgen.
                        Kandidaat-notaris is daarom in de regel ieder individu die de notariële
                        universitaire opleiding heeft afgerond en op een notarissenkantoor
                           werkt.<noot id="n92" type="voet"><noot.nr>92</noot.nr><noot.al>Artikel 1 van de Wet op het notarisambt.</noot.al></noot></al>
                  <al>Om de functie van notaris met soms verstrekkende rechtsgevolgen adequaat te
                        kunnen vervullen, zijn bij wet- en regelgeving<noot id="n93" type="voet"><noot.nr>93</noot.nr><noot.al>Hierbij kan het dus zowel gaan om regelgeving vanuit de
                              rijksoverheid als regelgeving vanuit de KNB zelf.</noot.al></noot> nadere vereisten aan de deskundigheid en de beroepsuitoefening van
                        de notaris gesteld. Zo wordt van de notaris verlangd dat hij in zijn
                        werkzaamheden een hoge mate van zorgvuldigheid betracht en hij zich in alle
                        gevallen strikt onafhankelijk en onpartijdig opstelt. Op deze manier wordt
                        getracht het publieke belang van rechtszekerheid en een goede rechtsbedeling
                        te borgen.<noot id="n94" type="voet"><noot.nr>94</noot.nr><noot.al>Memorie van Toelichting bij Wet op het notarisambt van
                              12 december 2008.</noot.al></noot> Het beroep is daarom gereglementeerd. Deze bijbehorende vereisten
                        vallen evenwel, gelet op de bovengenoemde expliciete uitzondering, buiten
                        het bereik van de Richtlijn beroepskwalificaties en daarmee ook buiten het
                        bereik van de Proportionaliteitsrichtlijn. Vereisten die daarentegen
                        specifiek kandidaat-notarissen betreffen – en dus geen betrekking hebben op
                        notarissen – kunnen wel binnen het bereik van deze richtlijnen vallen.</al>
                  <al>Het beroep van notaris in den brede is in Nederland geregeld bij of
                        krachtens de Wet op het notarisambt (Wna) en via verordeningen en nadere
                        regels die vanuit de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) als
                        beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid zijn vastgesteld. Hierin
                        zijn onder meer regels opgenomen over de toegang tot en de uitoefening van
                        het notarisambt.</al>
                  <al>De KNB is in artikel 60 van de Wet op het notarisambt aangewezen als
                        openbaar lichaam en beheert in Nederland het register voor het notariaat.
                        Uit artikel 61 van de Wna volgt dat de KNB tot taak heeft de bevordering van
                        een goede beroepsuitoefening door de leden en van hun vakbekwaamheid. Haar
                        taak omvat mede de zorg voor de eer en het aanzien van het notarisambt. Bij
                        verordening worden beroeps- en gedragsregels van de leden van de KNB
                        vastgesteld. Bij of krachtens verordening kunnen tevens regels worden
                        gesteld betreffende de bevordering van de vakbekwaamheid van de leden en de
                        kwaliteit van de beroepsuitoefening. De vereisten die de KNB bij of
                        krachtens verordeningen stelt aan kandidaat-notarissen kunnen een beperkend
                        effect hebben voor beroepsbeoefenaars uit andere lidstaten. Hiervan kan in
                        algemene zin volgens de richtsnoeren van de Europese Commissie sprake zijn
                        als er bepaalde activiteiten worden voorbehouden aan een groep
                        beroepsbeoefenaars, zoals in dit geval kandidaat-notarissen.</al>
                  <al>Om als notaris in Nederland te kunnen worden benoemd is vereist dat wordt
                        voldaan aan de eisen die artikel 6 van de Wet op het notarisambt stelt.
                        Beroepsbeoefenaars uit andere lidstaten kunnen voor de erkenning van hun
                        beroepskwalificaties een aanvraag indienen bij de KNB. De KNB kan na het
                        beoordelen van de toegestuurde informatie over reeds gevolgde opleidingen,
                        bekwaamheden en beroepservaring besluiten dat een proeve van bekwaamheid
                        nodig is voordat tot erkenning kan worden besloten. Bijvoorbeeld indien
                        blijkt dat er wezenlijke verschillen zijn tussen het vereiste niveau van de
                        opleiding of als de duur van de opleiding één jaar of meer korter is dan
                        verlangd. Erkenning van beroepskwalificaties stelt de migrerende
                        beroepsbeoefenaar in Nederland in staat werkzaamheden als kandidaat-notaris
                        te verrichten onder dezelfde voorwaarden als gelden voor
                        kandidaat-notarissen met Nederlandse kwalificaties.</al>
                  <al>De KNB heeft een bestuur, een ledenraad, een algemene ledenvergadering en
                        afdelingen in elk arrondissement (zogeheten ringen). Omdat bij de inrichting
                        van de organisatie van de KNB niet is voorzien in een onafhankelijk orgaan,
                        maar de Wna een stelsel kent op grond waarvan ontwerpregelgeving ter
                        goedkeuring moet worden voorgelegd aan de verantwoordelijke bewindspersoon,
                        wordt in dit wetsvoorstel onder meer geregeld dat de bewindspersoon
                        verantwoordelijk is voor het verrichten van een evenredigheidsbeoordeling
                        conform de Proportionaliteitsrichtlijn van nieuwe of gewijzigde bepalingen
                        die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris
                        beperken. Het bestuur van de KNB wordt op zijn beurt op grond van dit
                        wetsvoorstel verplicht om de bewindspersoon iedere drie jaar na vaststelling
                        van een (beperkende) bepaling een rapport te sturen over relevante
                        ontwikkelingen die de evenredigheid van eerder vastgestelde bepalingen
                        kunnen raken. Daarbij dient het bestuur eveneens een inschatting te geven
                        van de evenredigheid van de eerder vastgestelde bepalingen.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.6.</nr>
                    <titel>Wijziging van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                  </kop>
                  <al>De accountant draagt bij aan vertrouwen in het maatschappelijk verkeer.
                        Gebruikers van financiële verslagen moeten ervan uit kunnen gaan dat het
                        oordeel van de accountant betrouwbaar is. Het beroep van accountant is
                        daarom bij wet gereglementeerd. Uitsluitend degene die ingeschreven staat in
                        het accountantsregister, is bevoegd de titel van registeraccountant of
                        accountant-administratie<?xpp afbm?>consulent te dragen. Tevens zijn alleen zij
                        gerechtigd zich accountant te noemen. Deze titelbescherming vormt een
                        waarborg voor de deskundigheid en de betrouwbaarheid van de persoon die
                        accountantswerkzaamheden verricht. De Koninklijke Nederlandse
                        Beroepsorganisatie van accountants (NBA) is in de Wet op het
                        accountantsberoep aangewezen als openbaar lichaam in de zin van artikel 134
                        van de Grondwet. Voorts volgt uit de Wab dat de NBA beheerder is van het
                        accountantsregister. Daarnaast kan de NBA via verordeningen of krachtens
                        verordening vast te stellen regels besluiten nemen die de toegang tot of de
                        uitoefening van het beroep van accountant reguleren en mogelijk
                        beperken.</al>
                  <al>Ingevolge de Wab kent de NBA een ledenvergadering, een bestuur, een
                        voorzitter, ledengroepen, en een bureau. De Wab kende tot op heden, anders
                        dan elk van de andere bijzondere wetten die via dit wetsvoorstel gewijzigd
                        worden, noch een systeem waarbij ontwerpregelgeving ter goedkeuring aan de
                        Minister van Financiën moet worden voorgelegd, noch een onafhankelijk
                        adviesorgaan dat ingevolge de Wab over ontwerpregelgeving vanuit de NBA
                        adviseert. Om in het licht van artikel 4, vijfde lid, van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn niettemin te kunnen borgen dat
                        evenredigheidsbeoordelingen op objectieve en onafhankelijke wijze worden
                        verricht, wordt met dit wetsvoorstel een onafhankelijke raad van advies
                        ingesteld, die verantwoordelijk wordt voor het uitvoeren van de ingevolge de
                        Proportionaliteitsrichtlijn verplichte voorafgaande en periodieke
                        evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van beperkende bepalingen. Deze raad
                        van advies dient (ter borging van de onafhankelijkheid) voor de meerderheid
                        te bestaan uit leden die geen accountant zijn.</al>
                  <al>Met de instelling van een raad van advies wordt aangesloten bij de
                        systematiek zoals die geldt bij de Nederlandse orde van advocaten (NOvA). De
                        NOvA kent al geruime tijd een onafhankelijke raad van advies. Deze zal, net
                        als bij de thans de voorgestelde raad van advies bij de NBA, de
                        evenredigheidsbeoordeling op grond van de richtlijn uitvoeren. Net als de
                        NOvA is de NBA een zelfstandige wettelijke beroepsorganisatie met eigen
                        verordenende bevoegdheden. Bovendien geldt net als voor het beroep van
                        advocaat dat onafhankelijke oordeelsvorming een essentieel onderdeel is van
                        de werkzaamheden van accountants. In lijn daarmee benadrukt de regering de
                        eigen verantwoordelijkheid van de NBA voor het vaststellen van evenredige
                        beroepsregels. Bij de keuze voor de inrichting van de
                        evenredigheidsbeoordeling is ook de invoering van een ministeriële
                        goedkeuringsbevoegdheid overwogen. Hiervan is echter afgezien, omdat de
                        ministeriële goedkeuringsbevoegdheid ten aanzien van verordeningen van de
                        NBA in 2019 in het kader van lastenvermindering is komen te vervallen.<noot id="n95" type="voet"><noot.nr>95</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 2018/19, <extref doc="kst-35117-3" soort="document" status="actief">35 117, nr. 3</extref>,
                              p. 12.</noot.al></noot> De daaraan ten grondslag liggende belangenafweging geldt thans nog
                        steeds. Gelet ook op de hiervoor genoemde zelfstandigheid en eigen
                        verantwoordelijkheid van de NBA, ligt het daarom niet in de rede de
                        ministeriële goedkeuringsbevoegdheid opnieuw te introduceren voor de
                        evenredigheidsbeoordeling.</al>
                  <al>Het bestuur legt een ontwerpvoorstel voor een beperkende verordening of een
                        beperkend nader voorschrift voor aan de raad van advies ter advisering over
                        de evenredigheid van die maatregel. De raad van advies kan niet afzien van
                        advisering en verricht de ex ante evenredigheidsbeoordeling conform het
                        bepaalde in de Wet op het accountantsberoep. Het bestuur verwerkt het advies
                        in het voorstel voor de verordening dat aan de ledenvergadering wordt
                        voorgelegd of in het nader voorschrift. Indien wordt afgeweken van het
                        advies dient dat deugdelijk te worden gemotiveerd in de toelichting bij de
                           verordening.<noot id="n96" type="voet"><noot.nr>96</noot.nr><noot.al>Voor een uitgebreidere weergave wordt hier verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting.</noot.al></noot></al>
                  <al>Na inwerkingtreding van een nieuwe of gewijzigde bepaling brengt de raad
                        van advies iedere drie jaar een rapport uit aan het bestuur over de
                        relevante ontwikkelingen die samenhangen met de beperkende bepalingen.
                        Iedere zes jaar dient de raad van advies opnieuw te beoordelen of een
                        beperkende bepaling nog steeds evenredig is. De verantwoordelijke
                        bewindspersoon ontvangt de rapportages van de ontwikkelingen en de verslagen
                        van de verrichte periodieke en, in voorkomend geval, tussentijdse
                        evenredigheidsbeoordelingen.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.7.</nr>
                    <titel>Wijziging van de Loodsenwet</titel>
                  </kop>
                  <al>Het loodsenberoep vervult in Nederland een belangrijke maatschappelijke
                        functie. Met de veelheid en complexiteit aan waterwegen die Nederland kent,
                        leveren loodsen een belangrijke bijdrage aan het publieke belang om
                        zeeschepen vlot en veilig door, in of uit een haven te loodsen. Daarnaast
                        leveren de loodsen samen met alle andere dienstverleners in de haven een
                        bijdrage aan de omzet van de maritieme sector die een substantieel deel
                        uitmaakt van de Nederlandse economie. Het is daarom van belang dat het
                        kwalitatief hoge niveau van loodsdienstverlening voor zeeschepen in
                        Nederland wordt geborgd.</al>
                  <al>Kapiteins van zeeschepen zijn wettelijk verplicht om tijdens de vaart op
                        scheepvaartwegen die deel uitmaken van een zeehavengebied, gebruik te maken
                        van de diensten van een loods. Dit volgt uit artikel 10 van de
                        Scheepvaartverkeerswet. Enkel registerloodsen die staan ingeschreven in het
                        openbaar loodsenregister van de Nederlandse Loodsencorporatie zijn bevoegd
                        om loodsdiensten te verlenen op loodsplichtige scheepvaartwegen. Dit volgt
                        uit de Loodsenwet. De Loodsenwet bevat onder meer vereisten over de
                        voorwaarden voor inschrijving in het register en over de uitoefening van het
                        beroep van registerloods.</al>
                  <al>De Nederlandse Loodsencorporatie (NLc) is een openbaar lichaam in de zin
                        van artikel 134 Grondwet (artikel 6 Loodsenwet) en bestaat uit de
                        gezamenlijke loodsen die in het register staan ingeschreven. Binnen de
                        nationale loodsencorporatie zijn er vier regionale loodsencorporaties met
                        een eigen bestuur, waarvan de voorzitter zitting neemt in de algemene raad
                        van de nationale corporatie. De algemene raad van de NLc bestaat uit de
                        voorzitter en de voorzitters van de regionale corporaties. De algemene raad
                        heeft vooral als taak om de beroepsopleiding en beroepsuitoefening te
                        bevorderen. Ook stelt zij ontwerpen op van verordeningen die door de
                        ledenvergadering moeten worden vastgesteld. De ledenvergadering kan de
                        algemene raad of het bestuur van een regionale corporatie bij verordening de
                        bevoegdheid verlenen om nadere voorschriften op te stellen. Registerloodsen
                        zijn voor de uitoefening van hun beroep onderworpen aan tuchtrechtspraak als
                        het gaat om enig handelen of nalaten dat een behoorlijk registerloods niet
                        betaamt of om overtreding van de vereisten die bij verordeningen of nadere
                        voorschriften door de algemene raad of ledenvergadering zijn vastgesteld.
                        Handhaving van de verordeningen geschiedt door het tuchtcollege
                        loodsen.</al>
                  <al>Aangezien in de organisatie van de NLc niet is voorzien in een
                        onafhankelijk orgaan, maar de Loodsenwet wel een stelsel kent op grond
                        waarvan bepaalde ontwerpregelgeving ter goedkeuring moet worden voorgelegd
                        aan de verantwoordelijke bewindspersoon, wordt in het wetsvoorstel geregeld
                        dat verordeningen of nadere voorschriften die de toegang tot of de
                        uitoefening van het beroep van registerloods beperken, moeten worden
                        goedgekeurd door de Minister van Infrastructuur en Waterstaat. Dit geldt in
                        aanvulling op de goedkeuringsregeling die voor bepaalde verordeningen al is
                        opgenomen in artikel 4 van de Loodsenwet. De Minister van Infrastructuur en
                        Waterstaat beoordeelt eerst de evenredigheid van de beoogde beperkende
                        bepalingen conform de vereisten in de Proportionaliteitsrichtlijn, voordat
                        een besluit wordt genomen over goedkeuring van de betreffende verordening of
                        het nadere voorschrift. De intensiteit van die beoordeling is afhankelijk
                        van de aard en de effecten van de beperking in kwestie.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">4.8.</nr>
                    <titel>Wijzigingen van de Wet op de beroepen in de individuele
                           gezondheidszorg</titel>
                  </kop>
                  <al>De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) waarborgt
                        de kwaliteit van gezondheidszorg in Nederland. Daarnaast beschermt die wet
                        patiënten tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van zorgverleners. Voor
                        sommige beroepen moeten zorgverleners zich inschrijven in het BIG-register
                        om in Nederland actief te kunnen zijn. De beroepen die onder de Wet BIG
                        vallen, worden onderverdeeld in drie groepen volgens hun wettelijke
                        artikelnummer. Zogenoemde ‘artikel 3-beroepen’ hebben een wettelijk
                        beschermde beroepstitel, moeten zich registreren in het BIG-register en
                        vallen onder het tuchtrecht. Het gaat hierbij om de beroepen apotheker,
                        arts, fysiotherapeut, gezondheidszorgpsycholoog, klinisch technoloog,
                        orthopedagoog-generalist, <nadruk type="cur">physician assistant</nadruk>,
                        psychotherapeut, tandarts, verloskundige en verpleegkundige. Deze beroepen
                        worden ook wel basisberoepen genoemd. Daarnaast zijn er de ‘artikel
                        36a-beroepen’ (zogenoemde experimenteerberoepen) en de ‘artikel 34-beroepen’
                        (beroepen met een beschermde opleidingstitel), die voor dit wetsvoorstel
                        niet relevant zijn.</al>
                  <al>De beroepsbeoefenaren die ingeschreven staan in het BIG-register (als
                        basisberoep) kunnen zich ook specialiseren. Op grond van artikel 14 van de
                        Wet BIG is het mogelijk dat de Minister op aanvraag van een
                        beroepsorganisatie die aan bepaalde criteria moet voldoen, een
                        specialistentitel als wettelijk erkende specialistentitel aanmerkt. De
                        Minister gaat uitsluitend over tot wettelijke erkenning als dat wenselijk is
                        ter bevordering van de goede uitoefening van de individuele gezondheidszorg.
                        Voor vijf van de artikel 3-beroepen bestaan wettelijk erkende specialismen:
                           apotheker,<noot id="n97" type="voet"><noot.nr>97</noot.nr><noot.al>Wettelijk erkende specialistentitels zijn openbaar apotheker en
                              ziekenhuisapotheker.</noot.al></noot> arts,<noot id="n98" type="voet"><noot.nr>98</noot.nr><noot.al>Wettelijk erkende specialistentitels zijn bijvoorbeeld KNO-arts
                              en maag-darm-leverarts.</noot.al></noot> gezondheidszorgpsycholoog,<noot id="n99" type="voet"><noot.nr>99</noot.nr><noot.al>Voorbeeld van een wettelijk erkende specialistentitel is
                              klinisch psycholoog.</noot.al></noot> tandarts<noot id="n100" type="voet"><noot.nr>100</noot.nr><noot.al>Wettelijk erkende specialistentitels zijn kaakchirurg en
                              orthodontist.</noot.al></noot> en verpleegkundige<noot id="n101" type="voet"><noot.nr>101</noot.nr><noot.al>Wettelijk erkende specialistentitels zijn verpleegkundig
                              specialist algemene en geestelijke gezondheidszorg.</noot.al></noot>. Die mogelijkheid tot wettelijke erkenning van een specialistentitel
                        bestaat indien een organisatie van beoefenaren van een artikel 3-beroep,
                        voor de inschrijving van beroepsbeoefenaren die een bijzondere deskundigheid
                        hebben verworven met betrekking tot de uitoefening van een deelgebied van
                        hun beroep, een specialistenregister heeft en daaraan een titel is
                        verbonden. Een aanvraag tot een wettelijk erkende specialistentitel kan
                        alleen worden gedaan vanuit een organisatie die aan de in artikel 14 van de
                        Wet BIG genoemde voorwaarden voldoet. Een van de voorwaarden is dat vanuit
                        de beroepsorganisatie bepaalde vereisten worden vastgesteld, onder meer met
                        betrekking tot de eisen die gesteld worden aan de inschrijving als
                        specialist en aan de erkenning van opleidingsinstellingen respectievelijk
                        opleiders, voor een specialisme. De beroepsorganisaties die op grond van
                        artikel 14 van de Wet BIG een wettelijk erkende specialistentitel hebben
                        verkregen, en van welke organisaties de beperkende regelgeving daarmee ook
                        binnen het toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn is gaan
                        vallen, zijn de KNMG, de KNMP, de KNMT, de FGzPt en de V&amp;VN.</al>
                  <al>Dit wetsvoorstel ziet in ieder geval op deze organisaties, maar zal ook
                        relevant zijn voor beroepsorganisaties die op grond van artikel 14 van de
                        Wet BIG in de toekomst een wettelijk erkende specialistentitel verkrijgen
                        ten aanzien van de beroepen waarop die organisaties zien. Net als bij de
                        beroepsorganisaties voor de overige beroepen die in deze memorie worden
                        behandeld, geldt dat de beroepsreglementering die van deze organisaties
                        afkomstig is, onder het toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn
                        en daarmee dit wetsvoorstel kunnen vallen. Deze organisaties kunnen namelijk
                        vereisten stellen die de toegang tot of de uitoefening van de beroepen met
                        een wettelijk erkende specialistentitel beperken. De opzet en structuur van
                        de Wet BIG wat betreft deze beroepsorganisaties is anders dan die onder de
                        andere bijzondere wetten die in dit wetsvoorstel aan de orde komen. Wel kent
                        artikel 14 van de Wet BIG, net als diverse andere bijzondere wetten, een
                        systeem op grond waarvan ministeriële instemming vereist is ten aanzien van
                        bepaalde regelgeving vanuit bepaalde organen van de beroepsorganisatie.
                        Daarom wordt onder meer voorgesteld dat ook regelgeving die de toegang tot
                        of de uitoefening van het betreffende beroep waarop de beroepsorganisatie
                        ziet, beperkt, ter instemming moet worden voorgelegd aan de
                        verantwoordelijke bewindspersoon. In het verlengde daarvan wordt ook geborgd
                        dat de betrokken bewindspersoon de ex ante, periodieke en eventueel
                        tussentijdse evenredigheidsbeoordelingen zal uitvoeren. Voor de monitoring
                        zal het orgaan dat daartoe binnen de beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt
                        geacht, moeten zorgdragen.</al>
                  <al>Vanwege de opzet en systematiek binnen de Wet BIG, die als gezegd afwijkt
                        van die in de diverse andere bijzondere wetten binnen dit wetsvoorstel,
                        blijken de diverse implementatiebepalingen niet onverkort in dat systeem te
                        passen. Voor zover implementatiebepalingen geheel of gedeeltelijk niet als
                        zodanig in de Wet BIG zijn opgenomen, zijn de betreffende
                        implementatiebepalingen die via dit wetsvoorstel in de Algemene wet worden
                        opgenomen, van toepassing (waarnaar in de Wet BIG duidelijkheidshalve ook
                        uitdrukkelijk wordt verwezen)<noot id="n102" type="voet"><noot.nr>102</noot.nr><noot.al>Zie verder de artikelsgewijze toelichting op de voorgestelde
                              wijzigingen van de Wet BIG.</noot.al></noot>. Hieronder wordt geschetst welke regelgevende organen van
                        beroeporganisaties (colleges) zullen moeten nagaan of de vereisten die zij
                        vaststellen of wijzigen binnen het bereik van dit wetsvoorstel vallen, ter
                        context worden ook de registers en bijbehorende registratiecommissies
                        genoemd.</al>
                  <al>Het specialistenregister voor apothekers wordt beheerd door de Specialisten
                        Registratie Commissie (SRC) van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter
                        bevordering der Pharmacie (KNMP). De SRC fungeert als toezichthouder op de
                        kwaliteit van de vervolgopleidingen tot openbaar apotheker en tot
                        ziekenhuisapotheker. De SRC bestaat uit twee kamers: één voor de
                        ziekenhuisfarmacie (SRC-ZF) en één voor de openbare farmacie (SRC-OF). Het
                        Centraal College (CC) specialismen farmacie stelt conform artikel 14 van de
                        Wet BIG regels met betrekking tot de registratie als specialist en de
                        erkenning van opleiders, opleidingsinstellingen en opleidingsinstituten voor
                        een specialisme. Het CC bestaat uit gewone leden met een besluitvormende
                        stem en adviseurs. De gewone leden zijn (apotheker)specialisten en
                        apothekers in opleiding tot specialist.</al>
                  <al>Het specialistenregister artsen wordt beheerd door de Registratiecommissie
                        Geneeskundig Specialisten (RGS) van de Koninklijke Nederlandsche
                        Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG). De RGS toetst periodiek
                        of artsen en opleidingen aan de regels van het College Geneeskundige
                        Specialismen (CGS) voldoen. Dit college stelt conform artikel 14 van de Wet
                        BIG regels vast voor de opleidingen, de erkenning van opleidingen en
                        opleiders en de periodieke (her)registratie van specialisten. In het CGS
                        zitten artsen en bestuurders, die zijn voorgedragen door beroeps- en
                        brancheorganisaties.</al>
                  <al>Het specialistenregister gezondheidspsychologen wordt beheerd door de
                        Commissie Registratie en Toezicht (CRT) van de Federatie van
                        Gezondheidspsychologen en Psychotherapeuten (FGzPt). De CRT besluit over de
                        inschrijving, periodieke registratie en herintreding van specialisten maar
                        ook over de doorhaling van een registratie. Het College Specialismen
                        Gezondheidszorgpsycholoog en Psychotherapeut (CSGP) stelt conform artikel 14
                        van de Wet BIG regels op voor de opleiding, periodieke registratie en
                        herintreding voor de specialismen van de Gezondheidszorgpsycholoog en
                        Psychotherapeut. De leden van het CGSP zijn deskundig op het gebied van de
                        opleiding en de registratie van basisberoepen en specialismen. Zij zijn
                        voorgedragen door beroepsverenigingen van de vier psy-beroepen en diverse
                        brancheorganisaties.</al>
                  <al>Het specialistenregister tandartsen wordt beheerd door de
                        Registratiecommissie Tandheelkundige Specialismen (RTS) van de KNMT, de
                        beroepsorganisatie van tandartsen, orthodontisten en kaakchirurgen in
                        Nederland. De RTS is belast met het uitvoeren van en het houden van toezicht
                        op de regelgeving van het College Tandheelkundige Specialismen (CTS). Deze
                        regelgeving heeft conform artikel 14 van de Wet BIG betrekking op de
                        opleidingen, opleiders en de opleidingsinrichtingen voor
                        tandarts-specialisten en de eisen voor periodieke registratie. Van de acht
                        leden van de RTS zijn vier leden orthodontist en vier leden
                        kaakchirurg.</al>
                  <al>Het specialistenregister verpleegkundigen wordt beheerd door de
                        Registratiecommissie Specialismen Verpleegkunde (RSV) van het Verpleegkundig
                        Specialisten Register, een verzamelnaam voor de twee wettelijke registers
                        van verpleegkundig specialisten die zijn ingesteld op basis van artikel 14
                        van de Wet BIG. De RSV is opgericht met het doel om de kwaliteit van de
                        specialistische beroepsuitoefening te bevorderen en te bewaken. De RSV ziet
                        erop toe dat de opleidingen het vereiste niveau hebben en dat geregistreerde
                        verpleegkundig specialisten voldoen aan de eisen van de Wet BIG en de
                        regelgeving die door het College Specialismen Verpleegkunde (CSV) is
                        vastgesteld. Het College is een orgaan van de Beroepsvereniging Verzorgenden
                        Verpleegkundigen (V&amp;VN) dat zich bezighoudt met beleid en regelgeving
                        voor opleiding en registratie van verpleegkundig specialisten. De leden en
                        adviserend leden zijn verpleegkundig specialist (in opleiding), opleider of
                        nemen deel vanuit één van de brancheorganisaties, de KNMG en het
                        wetenschappelijk onderwijs.</al>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">5.</nr>
                  <titel>Regeldruk</titel>
                </kop>
                <al>De te verwachten regeldrukeffecten van de verplichtingen die uit dit
                     wetsvoorstel voortvloeien, worden in deze paragraaf kwantitatief en kwalitatief
                     beschreven. ATR heeft ten opzichte van de conceptversie enkele verbeteringen in
                     de regeldrukberekening en toelichting aanbevolen (zie paragraaf 7). Deze
                     aanbevelingen zijn hieronder in de tekst verwerkt. Het wetsvoorstel
                     implementeert de Europeesrechtelijke verplichtingen die voor
                     beroepsorganisaties met een zelfstandige regelgevende bevoegdheid volgen uit de
                     Proportionaliteitsrichtlijn. De Europese Commissie heeft in aanloop naar de
                     richtlijn een effectbeoordeling uitgevoerd, waarin de verschillende
                     beleidsopties en de regeldrukgevolgen daarvan zijn geanalyseerd.<noot id="n103" type="voet"><noot.nr>103</noot.nr><noot.al>Commission Staff Working Document, Impact Assessment Report,
                           SWD(2016)463 final, p. 38–53.</noot.al></noot> Uitkomst hiervan was een juridisch bindend instrument (richtlijn) met
                     een procedureel kader dat onder meer bestaat uit verplichtingen tot het
                     verrichten van een ex ante evenredigheidsbeoordeling en een periodieke
                     beoordeling van beperkende regelgeving na vaststelling, raadpleging van
                     belanghebbende partijen en vereisten om de objectiviteit en onpartijdigheid van
                     de evenredigheidsbeoordeling te waarborgen.</al>
                <al>Naast eenmalige kennisnamekosten, is er sprake van bedrijfsvoeringskosten voor
                     beroepsorganisaties met zelfstandige regelgevende bevoegdheden als gevolg van
                     de verplichte ex ante en periodieke monitoring en evenredigheidsbeoordelingen.
                     Naar de aard van de Proportionaliteitsrichtlijn heeft het wetsvoorstel geen
                     directe regeldrukeffecten voor ondernemers en burgers. De verplichtingen in dit
                     wetsvoorstel zijn immers vooral van belang voor overheden en
                     beroepsorganisaties die nieuwe vereisten invoeren, of bestaande vereisten
                     wijzigen, die de toegang tot gereglementeerde beroepen, of de uitoefening
                     daarvan, beperken. De vereisten die aan beroepsbeoefenaars worden gesteld
                     moeten – net als de situatie hiervoor – evenredig zijn, maar die toetsing moet
                     in gevolge dit wetsvoorstel op transparantere wijze gaan plaatsvinden.</al>
                <al>De groep van beroepsorganisaties met een regelgevende bevoegdheid is beperkt.
                     Momenteel hebben in totaal tien organisaties een dergelijke zelfstandige
                     regelgevende bevoegdheid. Het aantal professionals of leden dat bij deze
                     organisaties is ingeschreven of aangesloten loopt sterk uiteen. Ook het aantal
                     potentieel beperkende vereisten of verordeningen die door deze organisaties
                     worden ingesteld verschilt per beroepsorganisatie. Voor het berekenen van de
                     regeldrukkosten wordt daarom uitgegaan van bandbreedtes op basis van de
                     tijdsbestedingstabel en de tabel met standaarduurtarieven die is opgenomen in
                     het Handboek Meting Regeldrukkosten. Het ligt voor de hand dat de uurtarieven
                     per beroepsorganisatie kunnen verschillen en hoger kunnen liggen. Bij de
                     uitvraag hiernaar en consultatie van de betreffende beroepsorganisaties zijn er
                     desgevraagd echter geen concretere inschattingen ontvangen die een verdere
                     precisering mogelijk maken.</al>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">5.1.</nr>
                    <titel>Eenmalige kennisname</titel>
                  </kop>
                  <al>Beroepsorganisaties zullen tijd nodig hebben voor het doornemen van dit
                        nieuwe wettelijke kader om de impact hiervan op de eigen organisatie te
                        kunnen bepalen. Niet iedere professional zal van dit wetsvoorstel kennis
                        moeten nemen. Het gaat voornamelijk om de professionals die betrokken zijn
                        bij het besturen van de beroepsorganisatie. Gelet op de soort organisaties
                        waar het wetsvoorstel betrekking op heeft, zullen de betrokken professionals
                        daarom naar verwachting vooral uit hoogopgeleide managers bestaan.<noot id="n104" type="voet"><noot.nr>104</noot.nr><noot.al>Binnen de advocatuur liggen de verhoudingen beroepsgenoten en
                              hoogopgeleide managers anders. Met uitzondering van het college van
                              toezicht en de raad van advies bestaan de organen van de Nederlandse
                              orde van advocaten en de raden van de orde in de arrondissementen uit
                              advocaten.</noot.al></noot> Voor de kosten per uur is voor deze professionals uitgegaan van een
                        gemengd uurtarief (€ 57), gebaseerd op de tarieven voor leidinggevenden en
                        managers, hoogopgeleide medewerkers en administratief personeel, conform het
                        Handboek Meting Regeldrukkosten.</al>
                  <al>Het aantal professionals dat per beroepsorganisatie bij de leiding en het
                        bestuur is betrokken varieert. Gemiddeld genomen wordt hier uitgegaan van
                        ongeveer 30 tot 40 professionals, die een directe betrokkenheid hebben bij
                        de leiding over de beroepsorganisatie. De bij de beroepsorganisatie
                        aangesloten professionals worden daar dus niet bij ingerekend. De tijd die
                        de betreffende professionals kwijt zijn aan kennisname van dit wetsvoorstel
                        en de bijbehorende verplichtingen die volgen uit de
                        Proportionaliteitsrichtlijn zal naar schatting variëren van minimaal 4 uur
                        tot maximaal 8 uur (gemiddeld 6 uur). Over het geheel leidt dit wetsvoorstel
                        daarmee per organisatie tot maximaal € 18.240 aan eenmalige kennisnamekosten
                        en in totaal maximaal € 182.400 voor de tien beroepsorganisaties die in dit
                        wetsvoorstel zijn omschreven.</al>
                  <al>Het aantal uren dat nodig is voor verdiepende kennisname van het
                        wetsvoorstel ligt naar verwachting hoger voor de professionals die binnen de
                        organisatie verantwoordelijk worden voor het uitvoeren van de ex ante en
                        periodieke evenredigheidsbeoordelingen. Immers, deze personen zullen ook de
                        relevante inhoudelijke aspecten (als opgenomen in artikelsgewijze
                        toelichting) goed moeten kunnen doorgronden en toepassen op potentieel
                        beperkende bepalingen. Daarom is de verwachting dat deze verdiepende
                        kennisname voor de betreffende professionals het dubbele aantal uren zal
                        kosten vergeleken met eenmalige kennisname. Via een nog in te plannen
                        training voor verantwoordelijke professionals van de betrokken organisaties
                        kunnen de kosten voor (verdiepende) kennisname worden beperkt. Verwacht
                        wordt dat de beroepsorganisaties geen externe juridische expertise in hoeven
                        huren om geïnformeerd te worden over de regelgeving.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">5.2.</nr>
                    <titel>Inrichting van de beroepsorganisatie ten behoeve van
                           verplichtingen</titel>
                  </kop>
                  <al>Naar schatting zal de meerderheid van de beroepsorganisaties de processen
                        met betrekking tot het vaststellen van verordeningen en andere besluiten in
                        de ontwerpfase strakker moeten gaan organiseren. Zo moeten de organisaties
                        bijvoorbeeld ervoor zorgen dat de adviezen naar aanleiding van de
                        evenredigheidsbeoordeling worden meegewogen bij vaststelling of wijziging
                        van die verordeningen. Het inregelen van de verplichtingen kost een
                        beroepsorganisatie naar verwachting 40 tot 60 uur (gemiddeld 50 uur) per
                        beroepsorganisatie. Daarnaast is de verwachting dat, indien zij ervoor
                        kiezen om via externe juridische diensten advies in te winnen, de
                        beroepsorganisaties naar schatting € 10.000 tot € 20.000 (gemiddeld
                        € 15.000) aan externe juridische diensten gaan besteden. De eenmalige kosten
                        van het wijzigen van de organisatiestructuur komen daarmee uit op maximaal
                        € 23.420 per organisatie en € 234.200 totaal voor de in dit wetsvoorstel
                        genoemde organisaties. Hierbij wordt uitgegaan van hetzelfde gemengd
                        uurtarief (€ 57) als in paragraaf 5.1, omdat het veelal dezelfde
                        professionals zal betreffen.</al>
                  <al>Het wetsvoorstel voorziet, in overleg met de NBA, in de oprichting van een
                        raad van advies, die zorg zal dragen voor onafhankelijke toetsing van
                        NBA-regelgeving die beperkende bepalingen bevat. ATR heeft geadviseerd om de
                        eenmalige regeldruk voor de oprichting van de raad van advies,
                        overeenkomstig de rijksbrede methodiek, in beeld te brengen. Een aantal
                        factoren maakt het aannemelijk dat deze kosten relatief beperkt kunnen
                        blijven. Zo heeft de NBA aangegeven voor de oprichting geen extern juridisch
                        advies te hoeven inwinnen. Ook heeft de organisatie in de recente praktijk
                        ervaring met het opzetten van dergelijke organen. Het is bovendien
                        voorstelbaar dat de NBA voor zover mogelijk zal zoeken naar synergieën
                        binnen de organisatiestructuur. Naar verwachting zal de NBA verordeningen
                        moeten opstellen of wijzigen, leden moeten werven, deze leden moeten
                        benoemen en de werkwijze van de raad van advies juridisch moeten borgen.
                        Voor de kosten per uur kan worden uitgegaan van een intern uurtarief (€ 54,
                        respectievelijk € 39), gebaseerd op de tarieven voor een hoogopgeleide
                        medewerker en administratief personeel, conform het Handboek Meting
                        Regeldrukkosten. Gelet op het bovenstaande mag verwacht worden dat een
                        bandbreedte van 40 tot 60 uur voor de hoogopgeleide medewerker en circa
                        4 uur voor administratieve ondersteuning volstaat. Dit komt neer op een
                        kostenpost van maximaal € 2.316 tot € 3.396. Deze kosten worden eenmalig
                        gemaakt, verspreid over grofweg het eerste halfjaar waarin de verplichtingen
                        gaan gelden of gedurende eenzelfde periode in aanloop naar de
                        inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. Indien het voor de oprichting van de
                        raad van advies noodzakelijk is om de leden daarvan reeds te betrekken, is
                        de inschatting dat er maximaal € 2.280 aan aanvullende kosten worden gemaakt
                        (maximaal 5 personen, cumulatief 40 uur). Voor de kosten per uur is, net als
                        hierboven, voor deze professionals uitgegaan van een gemengd uurtarief
                        (€ 57), gebaseerd op de tarieven voor leidinggevenden en managers,
                        hoogopgeleide medewerkers en administratief personeel, conform het Handboek
                        Meting Regeldrukkosten.</al>
                  <al>Een aantal van de bestaande beroepsorganisaties waarop dit wetsvoorstel van
                        toepassing zal zijn, heeft op de eigen website reeds duidelijk vermeld hoe
                        men kan reageren op conceptregelgeving die zij consulteren. In sommige
                        gevallen is daar een webformulier voor beschikbaar, in andere gevallen is er
                        een specifiek emailadres voor consultatie. Toch kan het zijn dat bestaande
                        beroepsorganisaties – of organisaties die in de toekomst regelgevende
                        bevoegdheid wordt toebedeeld – kosten maken om publieke consultatie mogelijk
                        te maken. ATR heeft geadviseerd om de eenmalige regeldruk voor de inrichting
                        van een digitaal systeem voor zienswijzen, overeenkomstig de rijksbrede
                        methodiek, in beeld te brengen. De hoogte van de kosten die
                        beroepsorganisaties in dit verband zullen maken, is afhankelijk van de wijze
                        waarop het contract met hun IT-leverancier is vormgegeven.
                        Beroepsorganisaties kunnen capaciteit voor de benodigde inrichting van de
                        eigen website ook zelf reeds in huis hebben. Redelijkerwijs kan evenwel
                        worden verwacht dat kan worden volstaan met: een emailadres (gemiddeld
                        ongeveer € 1 tot € 4 per maand) of de toevoeging van een eenvoudig
                        webformulier (gemiddeld vanaf ongeveer € 70 per maand), aangevuld met een
                        eenvoudig digitaal systeem om binnengekomen zienswijzen op te verwerken
                        (gemiddeld ongeveer € 5 per maand).</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">5.3.</nr>
                    <titel>Evenredigheid van beperkende bepalingen</titel>
                  </kop>
                  <al>Het wetsvoorstel bevat verplichtingen voor beroepsorganisaties met
                        regelgevende bevoegdheid inzake bestaande en nieuwe regelgeving die de
                        toegang tot of de uitoefening van het betreffende beroep beperkt. Dit leidt
                        ook voorafgaand aan de vaststelling van dergelijke beperkende bepalingen al
                        tot regeldrukkosten, die kunnen worden uitgesplitst in drie
                        categorieën.</al>
                  <al>Beroepsorganisaties moeten eerst voorafgaand aan vaststelling van nieuwe of
                        wijziging van bestaande verordeningen of andersoortige besluiten beoordelen
                        of de daarin opgenomen vereisten beperkend zijn en dus binnen het
                        toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn en daarmee dit
                        wetsvoorstel vallen. Op basis van de consultatie van dit wetsvoorstel is de
                        verwachting dat er gemiddeld per beroepsorganisatie per jaar slechts een
                        beperkt aantal (maximaal 10 tot 15) verordeningen of andersoortige besluiten
                        worden vastgesteld of gewijzigd, die enkel gedeeltelijk (nieuwe) beperkende
                        vereisten bevatten. Afhankelijk van de aard, inhoud en het aantal
                        bepalingen, kost de beoordeling van die bepalingen (uitgaande van 3 uur per
                        verordening) naar verwachting maximaal 30 tot 45 uur (gemiddeld 40 uur) per
                        organisatie per jaar. Uitgaande van het eerdergenoemde uurtarief van € 57
                        komt dit neer op jaarlijkse kosten van gemiddeld € 2.280 per organisatie en
                        € 22.800 totaal voor alle beroepsorganisaties (die vooralsnog onder dit
                        wetsvoorstel vallen).</al>
                  <al>Wanneer eenmaal is vastgesteld dat er sprake is van een beperkende
                        bepaling, gelden er op grond van dit wetsvoorstel diverse verplichtingen
                        voor beroepsorganisaties omtrent de onderbouwing en transparantie (zie
                        hierover paragraaf 3.4.c) van die beperkende bepalingen. Voorafgaand aan
                        vaststelling of wijziging van beperkende (ontwerp)bepalingen moeten
                        beroepsorganisaties een gedegen onderbouwing opstellen. Die moet dusdanig
                        gedetailleerd zijn dat op basis daarvan de naleving van het
                        evenredigheidsbeginsel kan worden beoordeeld. De kosten die met een
                        dergelijke onderbouwing gemoeid zijn worden geschat op 4 tot 8 uur
                        (gemiddeld 6 uur) en € 342 (uitgaande van een uurtarief van € 57) per
                        medewerker en bepaling. Uitgaande dat er maximaal vijf medewerkers
                        (afhankelijk van de betreffende beroepsorganisatie) betrokken zullen zijn
                        bij de onderbouwing komt dit neer op een gemiddelde kostenpost van € 1.710
                        per beperkende bepaling. Het is vooraf lastig te kwantificeren hoe vaak dit
                        per organisatie voor zal komen. Voor de berekening van de regeldruk is
                        daarom uitgegaan van het gemiddeld aantal verordeningen dat per organisatie
                        per jaar wordt vastgesteld (maximaal 10 tot 15, zie hierboven). Uitgangspunt
                        van deze regeldrukberekening is dat een kwart van de verordeningen die de
                        betrokken beroepsorganisaties jaarlijks vaststellen beperkende vereisten
                        kunnen bevatten, waar een gedegen onderbouwing en voorafgaande
                        evenredigheidstoets voor is vereist. Dit komt volgens bovengenoemde
                        systematiek neer op 2 tot 4 beperkende bepalingen per jaar en een jaarlijkse
                        kostenpost van maximaal € 3.420 tot € 6.840 per beroepsorganisatie.</al>
                  <al>Tenslotte moet voorafgaand aan vaststelling ofwel door de verantwoordelijke
                        bewindspersoon ofwel door een onafhankelijk orgaan binnen de
                        beroepsorganisatie beoordeeld worden of de beperkende bepalingen mede gelet
                        op de onderbouwing ervan evenredig zijn. Wanneer deze ex ante
                        evenredigheidsbeoordeling door de verantwoordelijke bewindspersoon wordt
                        uitgevoerd, brengt dit geen extra regeldrukkosten met zich mee voor de
                        beroepsorganisaties. Voor de NOvA en NBA is deze beoordeling echter belegd
                        bij een onafhankelijk orgaan, wat met zich brengt dat er ook kosten gemoeid
                        zijn met de beoordeling, en met het opstellen van het verslag van deze
                        beoordeling. De verwachting is dat dit voor ieder van deze twee
                        beroepsorganisaties neerkomt op maximaal 20 tot 30 uur (gemiddeld 25 uur)
                        per beoordeling. Uitgaande van hetzelfde uurtarief als hierboven, worden de
                        kosten hiervan daarom ingeschat op € 1.425 per beoordeling van een
                        beperkende bepaling. Dit leidt bij 2 tot 4 beoordelingen per jaar tot een
                        totaal aan maximale jaarlijkse kosten van € 2.850 tot € 5.700 per
                        beroepsorganisatie met een onafhankelijk orgaan.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">5.4.</nr>
                    <titel>Periodieke evenredigheidsbeoordeling en monitoring</titel>
                  </kop>
                  <al>Uit het wetsvoorstel vloeien structurele kosten voort die verband houden
                        met de verplichting om na vaststelling van een beperkende maatregel om de
                        drie jaar te (blijven) voorzien in monitoring en periodieke beoordeling van
                        de evenredigheid van die maatregel. Dat geldt zowel voor bestaande
                        beperkende vereisten (welke zijn ingevoerd na 30 juli 2020, maar vóór de
                        inwerkingtreding van deze wijzigingswet<noot id="n105" type="voet"><noot.nr>105</noot.nr><noot.al>Periode tussen de inwerkingtreding van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn en inwerkingtreding van dit
                              wetsvoorstel.</noot.al></noot>) en bepalingen die na inwerkingtreding van deze wijzigingswet worden
                        vastgesteld. De monitoring vindt plaats in de vorm van driejaarlijkse
                        verplichte rapporten, waarin door het daartoe bevoegde orgaan van de
                        beroepsorganisatie beschreven moet worden of er relevante ontwikkelingen
                        zijn voor de betreffende beroepsgroep, en zo ja, welke dit zijn en welke
                        gevolgen dit naar inschatting van het opstellende orgaan van de
                        beroepsorganisatie heeft voor de beperkende bepalingen waarop het rapport
                        ziet. Daarbij geldt dat de beroepsorganisatie dergelijke informatie over
                        relevante ontwikkelingen naar alle waarschijnlijkheid ook normaliter al
                        vergaart en bijvoorbeeld gebruikt voor de jaarverslagen. Dit relativeert de
                        omvang van de met het opstellen van het rapport gemoeide regeldruk.
                        Bovendien geldt dat indien er in feite geen relevante ontwikkelingen zijn
                        (en het is goed denkbaar dat er niet elke drie jaar dusdanige ontwikkelingen
                        te melden zijn die daadwerkelijk relevant zijn voor de beroepsgroep), dit
                        dan ook het enige is dat dan in het rapport hoeft te worden vermeld. De
                        omvang van het rapport, en daarmee ook de tijd die nodig zal zijn voor het
                        opstellen van een dergelijk rapport, is in dat geval heel beperkt.</al>
                  <al>Voor deze rapporten zijn de kosten lager dan de kosten voor de periodieke
                        beoordeling van de evenredigheid. Zoals hierboven is toegelicht, gaat het in
                        het eerstgenoemde geval om een inschatting of ontwikkelingen met betrekking
                        tot het beroep in de voorgaande drie jaar aanleiding geven om een
                        tussentijdse evenredigheidsbeoordeling uit te voeren. Dat is een vrij
                        eenvoudige exercitie. De bijbehorende kosten zullen naar verwachting dan ook
                        relatief beperkt zijn. De periodieke beoordelingsverplichting daarentegen
                        betreft een algehele herbeoordeling van de evenredigheid van de betreffende
                        maatregel, die in de meeste gevallen evenwel niet door de beroepsorganisatie
                        zelf maar door de verantwoordelijke minister wordt uitgevoerd. De
                        beroepsorganisatie zal in dat geval dus geen extra kosten maken.</al>
                  <al>De evenredigheidsbeoordeling dient in ieder geval eens in de zes jaar
                        periodiek te worden uitgevoerd of eerder indien uit het rapport blijkt dat
                        eerdere herbeoordeling noodzakelijk is. Voor de berekening van de regeldruk
                        wordt hier echter uitgegaan van één enkele herbeoordeling per zes jaar. Voor
                        het driejaarlijkse rapport wordt uitgegaan van een gemiddelde tijdsbesteding
                        van 8 tot 16 uur per beperkende bepaling en (bij uurtarief van € 57) een
                        kostenpost van gemiddeld € 456 tot € 912. Voor de zesjaarlijkse
                        evenredigheidsbeoordeling wordt verwezen naar de berekeningen in paragraaf
                           5.3.<noot id="n106" type="voet"><noot.nr>106</noot.nr><noot.al>Bij het eerste rapportagemoment na inwerkingtreding van deze
                              wijzingswet (zie paragraaf 3.5.c van deze memorie van toelichting)
                              geldt ten aanzien van bepalingen in verordeningen of andersoortige
                              besluiten (vastgesteld of gewijzigd na 30 juli 2020 en vóór
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet) dat in kaart moet worden
                              gebracht of deze beperkend zijn en onder het toepassingsbereik van de
                              richtlijn vallen. Vervolgens moet voor die beperkende bepalingen een
                              rapport worden uitgebracht.</noot.al></noot> Uitgaande van dezelfde systematiek als onder paragraaf 5.3 betreft
                        het slechts een beperkt aantal bepalingen waarvoor een
                        rapportageverplichting geldt en nog minder bepalingen die uitgebreider
                        dienen te worden geëvalueerd. De verwachting is immers dat de bepalingen
                        evenredig zijn, gelet op de ex ante evenredigheidsbeoordeling die is
                        uitgevoerd. Dit betekent logischerwijs dat de rapportage slechts bij
                        uitzondering aanleiding zal geven tot het uitvoeren van een tussentijdse
                        evenredigheidsbeoordeling.</al>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">6.</nr>
                  <titel>Overige gevolgen</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">6.1.</nr>
                    <titel>Uitvoeringsaspecten</titel>
                  </kop>
                  <al>Om te zorgen voor juiste en volledige implementatie van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn is onderzocht welke beroepsorganisaties een
                        ‘zelfstandige regelgevende bevoegdheid’ hebben, dus welke
                        beroepsorganisaties de bevoegdheid hebben om in Europeesrechtelijke zin
                        bindende ‘wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen’ vast te stellen. Het
                        is logisch dat de regelgeving van dergelijke organisaties, voor zover het
                        eigenstandig opgestelde beroepsreglementering betreft, binnen het bereik van
                        de Proportionaliteitsrichtlijn wordt gebracht. Anders zouden lidstaten
                        eenvoudigweg onder EU-regels uit kunnen komen door de regelgevende
                        bevoegdheid op afstand te zetten. Met dit wetsvoorstel is evenwel beoogd om
                        de uitvoeringsaspecten voor die organisaties beperkt te houden.</al>
                  <al>Het evenredigheidsbeginsel is een belangrijk onderdeel van het Nederlandse
                        rechtsstelsel. Het is een van de beginselen van behoorlijk bestuur en is ook
                        vervat in artikel 3:4 van de Algemene wet bestuursrecht. Ten aanzien van
                        regelgeving brengt dit mee dat de voor een of meer belanghebbenden nadelige
                        gevolgen van een voorgenomen regeling niet onevenredig mogen zijn in
                        verhouding tot de met het besluit te dienen doelen. Er mag redelijkerwijs
                        dus verondersteld worden dat de meeste beroepsorganisaties in hun
                        hoedanigheid als regelgever bij invoering of wijziging van bepalingen al op
                        evenredigheid toetsen. Dit wetsvoorstel voegt ter implementatie van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn vooral verplichtingen toe om die toetsing in
                        bepaalde gevallen inzichtelijker en transparanter te maken.</al>
                  <al>In de meeste gevallen zal de periodieke evenredigheidsbeoordeling bovendien
                        door de betreffende beleidsverantwoordelijke minister worden uitgevoerd.
                        Hiermee worden de uitvoeringslasten voor de betreffende beroepsorganisaties
                        beperkt. Ook zal van veel bepalingen vrijwel direct evident zijn dat deze
                        niet getoetst hoeven te worden. Bijvoorbeeld bij regels over hoeveel
                        termijnen het bestuur mag aanblijven. Voor bepalingen waarover twijfel
                        bestaat is desgewenst overleg mogelijk met het verantwoordelijke
                        departement. Ook zal er in samenwerking met de Europese Commissie een
                        training worden georganiseerd voor betrokken beroepsorganisaties.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">6.2.</nr>
                    <titel>Toezicht en handhaving</titel>
                  </kop>
                  <al>Er worden in dit wetsvoorstel geen specifieke maatregelen genomen voor
                        toezicht en handhaving van de verplichtingen die dit wetsvoorstel voor
                        beroepsorganisaties met een zelfstandige regelgevende bevoegdheid creëert.
                        Dat zou ook niet passen bij de positie van deze organisaties in het
                        Nederlandse rechtsbestel. In de meeste gevallen (m.u.v. NOvA en NBA) zal
                        alleen het rapport waarin de relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep
                        worden beschreven worden opgesteld door de beroepsorganisatie en zal de
                        toets zelf door het betreffende ministerie worden uitgevoerd. De minister
                        kan, als er toch onevenredige regels dreigen te worden aangenomen, actie
                        ondernemen (via voordracht voor vernietiging bij koninklijk besluit of, in
                        voorkomend geval, het geven van een aanwijzing). Daarnaast zal de Europese
                        Commissie de motiveringen beoordelen en indien nodig aanvullende vragen
                        stellen.</al>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">7.</nr>
                  <titel>Consultatie</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.1.</nr>
                    <titel>Algemeen</titel>
                  </kop>
                  <al>Omdat de verplichtingen in dit wetsvoorstel slechts een beperkt aantal
                        beroepsorganisaties in hun hoedanigheid als regelgever raken en er
                        uitsluitend sprake is van directe omzetting van Europees recht zonder
                        nationale toevoegingen, is ervoor gekozen om dit wetsvoorstel niet via
                        internet te consulteren. Wel is het wetsvoorstel in de gehele
                        totstandkomingsfase uitgebreid bij de betrokken beroepsorganisaties
                        geconsulteerd. Er zijn in dit tijdsbestek verschillende mogelijkheden
                        geweest voor het geven van input en voorkeuren. Zo hebben onder meer
                        overleggen plaatsgevonden met de beroepsorganisaties en is er in
                        verschillende commentaarrondes gelegenheid geboden om schriftelijke inbreng
                        te leveren.</al>
                  <al>Omdat het wetsvoorstel verplichtingen oplegt aan de betreffende
                        beroepsorganisaties, is zoveel als mogelijk aansluiting gezocht bij de
                        gangbare procedures van die organisaties en systematiek van de specifieke
                        regelgeving. De organisaties zijn ook geraadpleegd over de keuze voor het
                        orgaan waar bijvoorbeeld de taak tot het opstellen van een
                        monitoringsrapport het best belegd kan worden. Deze inzichten zijn
                        meegenomen bij de totstandkoming van dit wetsvoorstel.</al>
                  <al-groep>
                    <al>In deze consultatieparagraaf wordt ingegaan op alle ontvangen input
                           gedurende de totstandkomingsfase en wordt een reactie gegeven op de
                           specifieke input van de betrokken beroepsorganisaties. Uit de reacties
                           van de belangrijkste stakeholders op het wetsvoorstel komen allereerst
                           een aantal gedeelde zorgen naar voren over:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de voorgestelde vergaande en gedetailleerde implementatie van de
                                 proportionaliteitsrichtlijn, die verder lijkt te gaan dan strikt
                                 noodzakelijk is;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de frequentie van periodieke monitoring, wat verder zou gaan dan
                                 de verplichtingen van de richtlijn vereisen;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de te laag ingeschatte invoerings- en uitvoeringskosten en
                                 voorbereidingstijd;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de rol van de verantwoordelijke bewindspersoon en het
                                 onafhankelijke orgaan van de beroepsorganisatie (de raad van
                                 advies);</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>het toepassingsbereik zou onduidelijk zijn, zoals bij de
                                 interpretatie van een beperking in de uitoefening van het
                                 beroep.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>In deze memorie van toelichting is in paragraaf 3.5 puntsgewijs onderbouwd
                        waarom de gekozen wijze van implementatie noodzakelijk is om de richtlijn
                        juist en volledig te implementeren en daarmee niet verder gaat dan
                        noodzakelijk.</al>
                  <al>Wat betreft de uitvoering en invulling van de verplichting in artikel 4,
                        zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot monitoring en het
                        verrichten van periodieke evenredigheidsbeoordeling, zijn vanuit de Europese
                        Commissie via de richtsnoeren en in gesprekken met de Europese Commissie
                        kaders meegegeven, zoals ook genoemd in paragraaf 3.1 en 3.5. Daarbij volgt
                        dat een eenmalige evenredigheidsbeoordeling of een evenredigheidsbeoordeling
                        eens in de vijf of zes jaar na vaststelling van de beperkende voorschriften
                        onvoldoende wordt geacht. Door de Commissie is benadrukt dat er een systeem
                        moet zijn op grond waarvan tussentijds met de nodige regelmaat nagegaan
                        wordt of er ontwikkelingen zijn die van invloed kunnen zijn op de
                        evenredigheid van eerder vastgestelde beperkende voorschriften. Daarbij
                        wordt het van belang geacht dat als die ontwikkelingen aanleiding geven tot
                        een evenredigheidsbeoordeling, een dergelijke beoordeling ook daadwerkelijk
                        plaatsvindt.</al>
                  <al>Het wordt blijkens de richtsnoeren van de Europese Commissie geen goede
                        praktijk geacht indien aan de regelgevende autoriteit zelf de discretionaire
                        bevoegdheid wordt gelaten om te bepalen of en wanneer een dergelijke
                        toetsing moet plaatsvinden.<noot id="n107" type="voet"><noot.nr>107</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf 3.5
                              (Toezichtverplichting), p. 14 (laatste alinea).</noot.al></noot> Daarom is met het oog op deugdelijke implementatie van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn<noot id="n108" type="voet"><noot.nr>108</noot.nr><noot.al>Dit ook in het licht van de voor correcte omzetting vereiste
                              specificiteit, nauwkeurigheid en duidelijkheid, zoals volgt uit de
                              vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie die ook de Europese
                              Commissie herhaaldelijk heeft aangehaald in het kader van de lopende
                              inbreukprocedure.</noot.al></noot> in dit wetsvoorstel het in deze memorie van toelichting beschreven
                        monitoringsysteem voorgesteld (in combinatie met de vaste periodieke
                        beoordeling van eens in de zes jaar). De frequentie van monitoring is
                        gekozen in het licht van de richtsnoeren van de Europese Commissie, en op
                        basis van gesprekken met de Europese Commissie en verantwoordelijke
                        departementen. Aanvankelijk was op basis van de richtsnoeren van de Europese
                        Commissie gekozen voor een tweejaarlijks rapportagemoment,<noot id="n109" type="voet"><noot.nr>109</noot.nr><noot.al>Zie ook paragraaf 3.5, onder c, van deze memorie.</noot.al></noot> naast het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment. Dit is na
                        feedback van betrokken beroepsorganisaties teruggebracht tot een rapport
                        eens in de drie jaar. Deze systematiek wordt in lijn geacht met de
                        Proportionaliteitsrichtlijn en wordt met het oog op een deugdelijke
                        implementatie van de richtlijn ook noodzakelijk geacht. Bovendien gaat de
                        systematiek van periodieke monitoring op basis van de gemaakte keuzen niet
                        verder dan door de richtlijn wordt vereist.</al>
                  <al>Naar aanleiding van de feedback van beroepsorganisaties over de ingeschatte
                        invoerings- en uitvoeringskosten en de voorbereidingstijd zijn de
                        regeldrukinschattingen als opgenomen in hoofdstuk 5 naar boven bijgesteld.
                        Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de meeste beroepsorganisaties ondanks
                        herhaaldelijke navraag geen opgave hebben gedaan van realistischere
                        ramingen. Enkele organisaties hebben tijdens de totstandkomingsperiode
                        aangegeven dat slechts een beperkt aantal regels onder het toepassingsbereik
                        van de richtlijn valt. Die input is meegenomen bij het vaststellen van de
                        geraamde kosten. De geraamde kosten voor in- en uitvoering blijven een
                        gemiddelde inschatting voor de verschillende beroepen en geven dus nooit in
                        alle gevallen een volledig waarheidsgetrouw beeld. Bovendien volgt de
                        verplichting om de evenredigheid mee te nemen in de totstandkoming van
                        regels ook al uit geldend nationaal recht (zoals de Awb). Redelijkerwijs mag
                        dus verondersteld worden dat beroepsorganisaties hun ontwerpbepalingen al op
                        evenredigheid toetsen en het in die zin ook niet gaat om een voor de
                        beroepsorganisaties geheel nieuwe verplichting. Daarbij zal de
                        evenredigheidsbeoordeling in de meeste gevallen door het ministerie worden
                        uitgevoerd, ook na vaststelling van de regelgeving. Tenslotte kan dit
                        wetsvoorstel voor de betrokken beroepsorganisaties relatief gezien ook tot
                        minder werk leiden dan wordt verwacht. Immers, door in een vroeg stadium te
                        toetsen op evenredigheid zijn beroepsorganisaties kritischer op de eigen
                        regels en worden er dus mogelijk minder beperkende bepalingen vastgesteld.
                        In dat geval hoeft er dan dus ook niet worden gemonitord. Ook zal ten
                        aanzien van veel bepalingen vrij evident zijn dat deze niet getoetst hoeven
                        te worden (zoals regels over hoeveel termijnen een bestuur mag
                        aanblijven).</al>
                  <al>Naar aanleiding van de opmerkingen van beroepsorganisaties over de
                        onduidelijkheid van de definities die relevant zijn voor het
                        toepassingsbereik, is deze toelichting grondig gereviseerd. Verschillende
                        onderdelen zijn verder uitgebreid en is een en ander visueel gemaakt door
                        middel van beslisbomen. Daarnaast zijn er diverse briefwisselingen en
                        gesprekken geweest met organisaties om de onduidelijkheden weg te nemen.
                        Feit blijft dat de vraag wanneer een bepaling een beperkende werking heeft
                        niet op voorhand voor ieder geval eenduidig te beantwoorden is. Daarvoor
                        zijn de richtlijn en richtsnoeren leidend.</al>
                  <al>Het kabinet verwacht dat met de gekozen vorm van implementatie van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn wordt voldaan aan de verschillende
                        verplichtingen en dat daarmee sprake is van een correcte omzetting van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. Dat wil zeggen met de specificiteit,
                        nauwkeurigheid en duidelijkheid die volgens de vaste rechtspraak van het Hof
                        van Justitie (en blijkens het met redenen omkleed advies van de Europese
                        Commissie) nodig zijn om te voldoen aan het vereiste van rechtszekerheid.
                        Daarnaast zijn waar mogelijk technische opmerkingen vanuit de betrokken
                        beroepsorganisaties meegenomen in de uitwerking en is er gezocht naar
                        oplossingen, zoals het schrappen van de aanvankelijke verplichting voor
                        beroepsorganisaties om onder meer verslagen van evenredigheidsbeoordelingen
                        op de website van de beroepsorganisatie te publiceren. Dat geldt ook voor de
                        keuze om ten aanzien van de (duur van de) consultatieverplichting te werken
                        met ‘een redelijke termijn’, zodat een beroepsorganisatie ruimte heeft om
                        een en ander in te passen in de bij die organisatie gangbare processen.
                        Daarnaast is als aangegeven nu een driejaarlijks rapportageverplichting over
                        relevante ontwikkelingen opgenomen en een zesjaarlijkse ex-post
                        evenredigheidstoets, in plaats van een tweejaarlijkse en zesjaarlijkse
                        periodiek beoordelingsmoment.</al>
                  <al-groep>
                    <al>Bij brief van 16 april 2025 hebben een aantal betrokken
                           beroepsorganisaties hun zorgen over de implementatie nogmaals meegedeeld
                           aan de Minister van Economische Zaken en verantwoordelijke vakministers.
                           Naar aanleiding van die brief heeft op 19 juni 2025 een gesprek
                           plaatsgevonden tussen het Ministerie van Economische Zaken en vrijwel
                           alle betrokken organisaties over de beoogde wijze van implementatie,
                           eveneens bijgewoond door ambtenaren van enkele van de betrokken
                           beleidsverantwoordelijke ministeries. In dit gesprek hebben deze
                           organisaties hun zorgen kunnen toelichten. Deze betreffen in de
                           kern:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>1)</li.nr>
                        <al>de voorgestelde monitoringsverplichtingen en periodieke
                                 beoordeling zouden geen grondslag vinden in de richtlijn; er zou
                                 discretionaire bevoegdheid aan de beroepsorganisatie en aan de
                                 betrokken bewindspersoon moeten worden gelaten om te bepalen of en
                                 wanneer gecontroleerd wordt of regelgeving nog in overeenstemming
                                 is met het evenredigheidsbeginsel;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>2)</li.nr>
                        <al>het wetsvoorstel zou ten onrechte niet alleen betrekking hebben op
                                 beperkende verordeningen, maar ook op overige beperkende regels,
                                 terwijl die overige regels niet voor een ieder verbindend en van
                                 algemene strekking zouden zijn; en</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>3)</li.nr>
                        <al>de richtlijn zou niet onverkort verplichten tot publieke
                                 consultatie (voor eenieder).</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>Wat betreft het eerste punt wordt verwezen naar wat hiervoor al is
                        opgemerkt over de redenen voor de opzet van het voorgestelde systeem. In dat
                        kader is van belang dat de Commissie het geen goede praktijk vindt als aan
                        de regelgevende autoriteit zelf de discretionaire bevoegdheid wordt gelaten
                        om te bepalen of en wanneer een periodieke toetsing moet plaatsvinden.<noot id="n110" type="voet"><noot.nr>110</noot.nr><noot.al>Zie paragraaf 3.4.a van het algemeen deel van de memorie van
                              toelichting en p. 12-13 van de richtsnoeren van de Europese
                              Commissie.</noot.al></noot> Het voorgestelde systeem wordt dan ook als noodzakelijk gezien voor
                        een correcte omzetting van de richtlijn. Zoals ook tijdens het
                        eerdergenoemde overleg is toegelicht, is er geen sprake van nationale
                        toevoegingen op de geldende verplichtingen in de richtlijn. Er is juist
                        gekozen voor een pragmatische systematiek om de uitvoeringslasten te
                        beperken. In dat systeem zijn beoordelingsmomenten bewust niet gekoppeld aan
                        de inwerkingtredingsdatum van elke afzonderlijke beperkende bepaling, maar
                        wordt ten behoeve van het overzicht en de werkbaarheid juist gewerkt met
                        ‘vaste‘ beoordelingsmomenten voor de diverse beperkende bepalingen van alle
                        betrokken departementen.</al>
                  <al>In het gesprek is verder toegezegd om het monitoringsproces na zes jaren
                        gezamenlijk te evalueren en de procedures in de praktijk zo lastenluw
                        mogelijk te implementeren. De betrokken beroepsorganisaties en colleges
                        hebben gevraagd om hun specifieke zorgen bij de implementatie in het kader
                        van de adviesaanvragen naar voren te brengen. Aan dit verzoek wordt met deze
                        paragraaf gevolg gegeven.</al>
                  <al>Wat betreft het tweede punt wordt opgemerkt dat het wetsvoorstel ziet op
                        (alle) beperkende bepalingen vanuit beroepsorganisaties met regelgevende
                        bevoegdheid die de toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd
                        beroep beperken. Dit betekent dat het ook ziet op, in voorkomend geval,
                        krachtens verordening vastgestelde beperkende (nadere) regels, die veelal
                        worden vastgesteld door een ander orgaan dan dat de verordeningen vaststelt.
                        Niet-beperkende nadere regels vallen er niet onder, zoals regels omtrent de
                        werkwijze van een orgaan. Dergelijke regels zullen veelal ook niet algemeen
                        verbindend zijn. Maar beperkende voorschriften die krachtens verordening
                        worden vastgesteld, zullen gelet op aard en strekking van dergelijke
                        bepaling van toepassing zijn voor al de betrokken beroepsbeoefenaren (omdat
                        het immers beroepsreglementering betreft). Met andere woorden: naar hun aard
                        en strekking zullen de krachtens verordening vastgestelde (nadere) regels
                        die de toegang tot of uitoefening van het betreffende beroep beperken, ook
                        algemeen verbindend zijn en dus ook onder de reikwijdte van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn vallen.<noot id="n111" type="voet"><noot.nr>111</noot.nr><noot.al>Zie daarover paragraaf 3.3 van het algemeen deel van de memorie
                              van toelichting, onder a) Wettelijke of bestuursrechtelijke
                              bepalingen.</noot.al></noot></al>
                  <al>Wat betreft het derde punt wordt gewezen op het feit dat artikel 8, tweede
                        lid, eerste zin, van de Proportionaliteitsrichtlijn onverkort bepaalt dat de
                        lidstaten op gepaste wijze met alle betrokken partijen overleggen en hun de
                        gelegenheid geven hun standpunten kenbaar te maken. Blijkens de richtsnoeren
                        van de Europese Commissie betekent dit dat alle relevante belanghebbenden,
                        met inbegrip van degenen die géén beroepsbeoefenaren zijn, in een vroeg
                        stadium betrokken behoren te worden. Daarbij wordt het belang onderstreept
                        van een gemakkelijk toegankelijke procedure voor het kenbaar maken van hun
                        standpunten. In het wetsvoorstel is dit geïmplementeerd door te verplichten
                        tot consultatie van (enkel) beperkende ontwerpregelgeving onder ‘eenieder’
                        (dus, conform de richtlijn en de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                        niet alleen onder beroepsbeoefenaren), via elektronische weg omdat op die
                        wijze het meest efficiënt en het meest breed alle relevante belanghebbenden
                        geïnformeerd kunnen worden (conform artikel 8, eerste lid, van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn) en zo ook het meest eenvoudig hun standpunten
                        ingewonnen kunnen worden (conform artikel 8, tweede lid, van de richtlijn).
                        Daarbij is ook aangesloten bij de reeds gebruikelijke praktijk van de meeste
                        beroepsorganisaties om ontwerpregelgeving te consulteren. In de bijzondere
                        wetten ten aanzien van enkele beroepsorganisaties wordt nu reeds voorzien in
                        consultatie onder eenieder<noot id="n112" type="voet"><noot.nr>112</noot.nr><noot.al>Zie bijvoorbeeld het huidige artikel 22, tweede lid, van de Wet
                              op het accountantsberoep en artikel 16, tweede lid, van de Loodsenwet
                              waarin de openbare voorbereidingsprocedure als bedoeld in afdeling 3.4
                              van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing is verklaard op de
                              voorbereiding van verordeningen.</noot.al></noot>. Wat betreft de inrichting van de consultatie laat het wetsvoorstel
                        de ruimte aan beroepsorganisaties. Dat wil zeggen dat het aan de
                        beroepsorganisaties wordt gelaten om bijvoorbeeld te bepalen op welk moment
                        de consultatie wordt gestart en om een redelijke termijn te bepalen
                        waarbinnen standpunten kenbaar gemaakt moeten worden (voor zover deze
                        aspecten althans niet al in de betreffende bijzondere wet waren
                        geregeld).</al>
                  <al>Zoals ook tijdens het overleg met de beroepsorganisaties is verduidelijkt,
                        is het belang van consultatie onder eenieder, in plaats van enkel onder
                        beroepsbeoefenaren, ingegeven door het belang dat door de Europese wetgever
                        wordt gehecht aan een hoog niveau van consumentenbescherming, alsook toegang
                        tot en kwaliteit van diensterverlening<noot id="n113" type="voet"><noot.nr>113</noot.nr><noot.al>Zie de considerans van de Proportionaliteitsrichtlijn,
                              overweging 7, en onder meer ook de in artikel 7, tweede lid, eerste
                              alinea, onderdeel d, van de Proportionaliteitsrichtlijn genoemde
                              factor bij de beoordeling van de evenredigheid.</noot.al></noot>. Vanuit het perspectief van de Europese wetgever zou een consument
                        geraakt kunnen worden door een beperkende bepaling, indien de beperking
                        bijvoorbeeld zodanig effect heeft, dat er minder beroepsbeoefenaren zijn tot
                        wie de consument of afnemer van diensten zich kan wenden. Daarmee wordt ook
                        het vrije verkeer binnen de EU geraakt. Daarom is consultatie onder
                        ’eenieder’ essentieel en kan niet volstaan worden met enkel consultatie
                        onder beroepsbeoefenaren, ook niet in een beperkt aantal, door de
                        beroepsorganisatie zelf te bepalen gevallen. Tegen deze achtergrond ziet het
                        kabinet dit wetsvoorstel als correcte en efficiënte omzetting van de
                        betreffende verplichting in de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  <al>Tenslotte is ook MKB-Nederland verzocht om een zienswijze in te dienen over
                        het wetsvoorstel. Een aantal van de bij dit wetsvoorstel betrokken
                        beroepsorganisaties is aangesloten bij MKB-Nederland.<noot id="n114" type="voet"><noot.nr>114</noot.nr><noot.al>Dit betreft NBA (accountants), de KBvG (gerechtsdeurwaarders) en
                              de KNB (kandidaat-notarissen).</noot.al></noot> MKB-Nederland onderschrijft het belang van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn en de volledige omzetting daarvan in nationale
                        regelgeving, omdat dit onnodige belemmeringen en administratieve lasten
                        voorkomt en het ondernemingsklimaat versterkt. Bij de invoering van de
                        ex-ante evenredigheidstoets pleit MKB-Nederland voor een transparant proces
                        met inspraak van belanghebbenden, waarbij beroepsorganisaties wel voldoende
                        ruimte behouden om het toetsingsproces in te richten. Wat betreft de ex-post
                        monitoring waarschuwt MKB-Nederland echter voor extra administratieve lasten
                        en pleit het voor een pragmatische invulling. Daar is in dit wetsvoorstel
                        reeds binnen de juridische kaders rekening mee gehouden. Volgens
                        MKB-Nederland zou het mogelijk moeten zijn om de zesjaarlijkse inhoudelijke
                        toets alleen te verplichten bij signalen van knelpunten. Dit is niet in lijn
                        met de wijze waarop de Europese Commissie de Proportionaliteitsrichtlijn
                        uitlegt. Zoals in deze memorie van toelichting is opgemerkt, kan deze
                        voorgestelde werkwijze niet als volledige implementatie worden aangemerkt.
                        Tot slot benadrukt MKB-Nederland dat ook de nationale implementatiewetgeving
                        zelf na zes jaar geëvalueerd zou moeten worden op effectiviteit en
                        werkbaarheid. Zoals hierboven reeds is aangegeven, is aan de
                        beroepsorganisaties toegezegd om het monitoringsproces na zes jaren
                        gezamenlijk te evalueren.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.2.</nr>
                    <titel>Nederlandse orde van advocaten (NOvA)</titel>
                  </kop>
                  <al>Het bureau van de NOvA is van mening dat de voorgestelde implementatie van
                        de proportionaliteitsrichtlijn verder lijkt te gaan dan strikt noodzakelijk
                        is volgens de eisen van de richtlijn. De verplichtingen zijn zeer
                        gedetailleerd en uitdrukkelijk opgeschreven, wat volgens het bureau de vraag
                        opwerpt hoeveel ruimte er is voor eigen inkleuring. Het bureau wijst
                        bijvoorbeeld op de genoemde monitorings- en periodieke beoordelingscyclus
                        met een tweejaarlijks monitoringsmoment en een zesjaarlijks
                        beoordelingsmoment, wat volgens de NOvA niet geheel aansluit op de
                        verplichtingen van de richtlijn.</al>
                  <al>Om tegemoet te komen aan hun zorg en met het oog op kostenbesparing is
                        gekozen voor een driejaarlijks rapport over relevante ontwikkelingen en een
                        zesjaarlijkse ex-post evenredigheidstoets. Gezien de gedetailleerde
                        verplichtingen zou volgens de NOvA een format voor rapportage ook wenselijk
                        zijn, omdat het de uniformiteit ten goede zou komen. Een dergelijk uniform
                        format is echter niet eenduidig vast te stellen, aangezien het per regel en
                        per beroep veel kan verschillen welke aspecten relevant zijn en hoe
                        uitgebreid de beoordeling moet zijn. Dit vergt een case-by-case afweging die
                        de beroepsorganisatie zelf het beste kan maken. Bij de uiteindelijke
                        uitvoering van de verplichtingen na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel
                        kan per organisatie evenwel worden gezocht naar werkbare alternatieven.</al>
                  <al-groep>
                    <al>Bovendien zijn de invoerings- en uitvoeringskosten volgens de NOvA naar
                           verwachting hoger dan de raming. Er is volgens de NOvA meer
                           voorbereidingstijd nodig omdat de interne procedures moeten worden
                           aangepast, wat de nodige invoeringskosten veroorzaakt. De huidige
                           taakstelling en de omvang van de veranderingen moet inzichtelijker worden
                           vastgesteld, aldus de NOvA.</al>
                    <al>In de vorige paragraaf is toegelicht dat de geraamde kosten zijn
                           verhoogd en daarmee beter in lijn zijn met de verwachte daadwerkelijke
                           kosten. Omdat het daarbij wel gaat om een gemiddelde van de verschillende
                           beroepen, kunnen de daadwerkelijke regeldrukkosten per beroepsgroep
                           uiteenlopen.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.3.</nr>
                    <titel>Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders
                           (KBvG)</titel>
                  </kop>
                  <al>De KBvG betwist of gerechtsdeurwaarders onder de richtlijn vallen vanwege
                        de openbaar gezag-exceptie in artikel 51 van het VWEU, dan wel dat sprake
                        zou zijn van een uitzondering als betrekking in overheidsdienst in de zin
                        van artikel 45, vierde lid, van het VWEU. De KBvG verwijst daarbij naar een
                        mededeling uit 1988. De KBvG heeft in meerdere brieven en in overleggen
                        betoogd dat de conclusie dat gerechtsdeurwaarders geen openbaar gezag
                        toekomt, onjuist is en niet wordt onderbouwd.</al>
                  <al>Het kabinet heeft alle argumenten vanuit de KBvG grondig onderzocht en ook
                        besproken met de Europese Commissie. Allereerst wordt benadrukt dat voor het
                        bepalen of sprake is van openbaar gezag in de zin van het VWEU, de
                        Europeesrechtelijke uitleg van dat begrip bepalend is, niet welke lading het
                        begrip nationaalrechtelijk heeft. De jurisprudentie van het Europese Hof van
                        Justitie is dan ook leidend. Uit die jurisprudentie is af te leiden dat de
                        uitzondering in artikel 51 van het VWEU, bij werkzaamheden ter uitoefening
                        van het openbaar gezag, in dit geval niet van toepassing is. Volgens vaste
                        rechtspraak van het HvJ moet deze uitzondering restrictief worden uitgelegd.
                        Er moet onder meer sprake zijn van werkzaamheden die een <nadruk type="cur">rechtstreekse</nadruk> en specifieke deelname aan de uitoefening van het
                        openbaar gezag behelzen. Gelet op de elementen waarnaar volgens het Europese
                        Hof gekeken moet worden,<noot id="n115" type="voet"><noot.nr>115</noot.nr><noot.al>Zie voor een overzicht van de elementen uit de jurisprudentie:
                                 <extref doc="https://ecer.minbuza.nl/ecer/dossiers/interne-markt/uitzonderingen-en­rechtvaardigingen/uitoefening-van-openbaar-gezag" soort="URL" status="actief">https://ecer.minbuza.nl/ecer/dossiers/interne-markt/uitzonderingen-en­rechtvaardigingen/uitoefening-van-openbaar-gezag</extref></noot.al></noot> is niet verdedigbaar dat de werkzaamheden van Nederlandse
                        gerechtsdeurwaarders onder het Europeesrechtelijke concept 'uitoefening van
                        openbaar gezag' vallen. Dit onder meer omdat de gerechtsdeurwaarder voor een
                        belangrijk deel van de ambtshandelingen een executoriale titel nodig heeft
                        voorafgaand aan zijn handelen, waardoor Europeesrechtelijk gezien het
                        openbaar gezag waaraan hij deelneemt niet als volledig rechtstreeks en
                        geheel zelfstandig is aan te merken. Dit is een van de belangrijke
                        overwegingen waaruit de conclusie volgt dat het beroep van
                        gerechtsdeurwaarder niet uit hoofde van de uitzondering ‘openbaar gezag’ is
                        uitgezonderd van het toepassingsbereik van de richtlijn.</al>
                  <al>Ook de uitzondering in artikel 45, vierde lid, van het VWEU ten aanzien van
                        'betrekkingen in overheidsdienst' is, gezien de criteria die het Europese
                        Hof van Justitie hanteert, niet van toepassing. De mededeling uit 1988
                        waarnaar de KBvG heeft verwezen, is, gezien de ontwikkelingen van de
                        jurisprudentie, niet langer gezaghebbend. Daarnaast is sinds de invoering
                        van de Gerechtsdeurwaarderswet in 2001 marktwerking ingevoerd. Het feit dat
                        gerechtsdeurwaarders in het bezit moeten zijn van een ondernemingsplan en
                        onderling aangaande ambtshandelingen kunnen concurreren, wijst er sterk op
                        dat hier geen sprake is van uitoefening van openbaar gezag in
                        Europeesrechtelijke zin.</al>
                  <al>Andere lidstaten hebben volgens de KBvG de richtlijn niet geïmplementeerd
                        ten aanzien van gerechtsdeurwaarders, hetgeen er volgens de KBvG op zou
                        wijzen dat de richtlijn daadwerkelijk niet van toepassing is op
                        gerechtsdeurwaarders.</al>
                  <al>De Europese Commissie heeft in reactie op de argumenten die vanuit de KBvG
                        zijn aangedragen, aangegeven dat er geen sprake is van een uitzondering voor
                        gerechtsdeurwaarders en dat het beroep van gerechtsdeurwaarder, gelet op de
                        huidige stand van de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie,
                        onverkort onder de werkingssfeer van de richtlijn valt. Op basis van de
                        overwegingen uit de hiervoor benoemde Europeesrechtelijke jurisprudentie
                        volgt Nederland de Commissie hierin, ook omwille van een juiste en volledige
                        omzetting van de richtlijnverplichtingen.</al>
                  <al>Tenslotte heeft de KBvG inhoudelijke bezwaren. Zo zou het onduidelijk zijn
                        wanneer sprake van een beperking is, wat precies als een uitoefening van het
                        beroep wordt gezien, welke bestuursregels worden getoetst en welke
                        bepalingen aan monitoring en periodieke beoordeling onderhevig zijn. Deze
                        zorgen worden door andere organisaties gedeeld. Op deze zorgen is in
                        paragraaf 7.1 ingegaan.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.4.</nr>
                    <titel>Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)</titel>
                  </kop>
                  <al>Het wetsvoorstel is – als eerder benoemd – wegens een uitzondering slechts
                        beperkt toepasselijk op het beroep van notaris, namelijk enkel als het gaat
                        om kandidaat-notarissen. Het wetsvoorstel is door de KNB in eerste instantie
                        constructief kritisch ontvangen. Tijdens de consultatie is de KNB meermaals
                        mondeling en schriftelijk betrokken. De KNB heeft zich op hoofdlijnen
                        aangesloten bij de aandachtspunten die zijn benoemd door de NOvA en de
                        punten die in de brief van 16 april 2025 zijn verwoord. Deze zijn hiervoor
                        reeds besproken.</al>
                  <al>De KNB meent verder dat de nieuwe verplichtingen uit dit wetsvoorstel op
                        een pragmatische manier kunnen worden ingevuld, zoals dat ter naleving van
                        de monitoringsverplichting gebruik kan worden gemaakt van de algemene
                        monitoringsactiviteiten die al werden verricht. Dit sluit aan op de beelden
                        die het kabinet heeft omtrent de uitvoering van de in dit wetsvoorstel
                        opgenomen monitorings- en periodieke beoordelingsverplichtingen. De
                        technische opmerkingen van de KNB hierover zijn meegenomen in de verdere
                        uitwerking van dit wetsvoorstel.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.5.</nr>
                    <titel>Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants
                           (NBA)</titel>
                  </kop>
                  <al>Het wetsvoorstel baart de NBA bestuurlijke en technische zorgen. De NBA
                        stelt dat de inschatting van de invoeringskosten te laag is. Dit punt wordt
                        door andere organisaties gedeeld en is reeds behandeld onder paragraaf
                        7.1.</al>
                  <al>NBA wijst er ook op dat de evaluatie van nadere voorschriften zo’n 1500
                        pagina’s omvat en dat er een grens is aan de taken die bij de NBA kan worden
                        neergelegd. Ook meent de NBA dat er een risico is dat met de verplichte
                        evenredigheidsbeoordeling die het wetsvoorstel in het leven roept, kan
                        worden aangestuurd op aanpassing van regelgeving waarmee afbreuk wordt
                        gedaan aan kwaliteitseisen.</al>
                  <al>Wat betreft de hoeveelheid nadere voorschriften – zoals ook is besproken
                        met de NBA, is het mogelijk dat veel van die voorschriften geen beperkende
                        bepalingen omvatten of voortvloeien uit dwingende EU-regelgeving. De
                        Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt dat de evenredigheidstoets in het geheel
                        niet hoeft te worden uitgevoerd wanneer andere EU-regelgeving de lidstaten
                        verplicht om bepaalde beroepsreglementering in te voeren, en deze
                        EU-regelgeving de lidstaten ook geen enkele verdere keuze laat dan het
                        volledig en naar de letter invoeren van die regelgeving (artikel 2, lid
                           2).<noot id="n116" type="voet"><noot.nr>116</noot.nr><noot.al>De Europese Commissie heeft dit in haar richtsnoeren uit 2022
                              uitdrukkelijk benoemd (p. 7).</noot.al></noot></al>
                  <al>Verder kan het zijn dat deze nadere voorschriften rechtstreeks voortvloeien
                        uit of verband houden met andersoortige internationale afspraken of
                        verplichtingen. In een dergelijk geval kan de omvang en intensiteit van een
                        eventuele inhoudelijke evenredigheidsbeoordeling relatief beperkt zijn en
                        ook eenvoudig te verrichten zijn. Bovendien geldt dat het bezien of sprake
                        is van relevante ontwikkelingen en het periodiek inhoudelijk beoordelen van
                        de evenredigheid op zich al aansluit op werkzaamheden die reeds worden
                        verricht. De verplichting dat regelgeving evenredig moet zijn, is immers op
                        zichzelf niet nieuw.</al>
                  <al>Verder maakt de NBA zich zorgen om afbreuk van daadkrachtig en snel
                        handelen doordat de Raad van Advies zich moet gaan buigen over voorgenomen
                        regelgeving. Die verplichting geldt echter enkel voor beperkende
                        regelgeving. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht dan tot het verrichten
                        van een ex ante evenredigheidsbeoordeling, dit kan niet achterwege worden
                        gelaten. De rechtstreekse verhouding tussen de raad van advies en de
                        Minister van Financiën vindt de NBA niet passend. Op basis van wetsvoorstel
                        zoals dat nu voorligt, wordt het rapport over ontwikkelingen door het
                        bestuur van de NBA opgesteld en dan ook door het bestuur van de NBA naar de
                        minister gestuurd. Er is dus geen sprake van een rechtstreekse verhouding
                        tussen de raad van advies en de minister.</al>
                  <al>Daarnaast zet de NBA vraagtekens bij de consequenties als het niet lukt om
                        de Raad van Advies volledig bezet te krijgen. Dit kwam ook naar voren in het
                        eerdergenoemde gesprek op 19 juni 2025. Er is vroeg in het
                        implementatieproces voor gekozen om de verplichte
                        evenredigheidsbeoordelingen te beleggen bij de Raad van Advies. De NBA had
                        dit namelijk bij verordening reeds opgericht. In gezamenlijk overleg is
                        afgezien van invoering van een systeem van ministeriële goedkeuring. Gelet
                        op het beperkte aantal bepalingen dat onder het toepassingsbereik van de
                        richtlijn zal vallen, is de inschatting van het kabinet dat deze taken
                        uiteindelijk naar behoren kunnen worden uitgevoerd. Hierover blijven de NBA
                        en het kabinet in gesprek.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.6.</nr>
                    <titel>Nederlandse Loodsencorporatie (NLc)</titel>
                  </kop>
                  <al>De NLc kan zich niet verenigen met de invulling van de verplichtingen in
                        het wetsvoorstel, gelet op de positie van de NLc als een openbaar lichaam
                        van beroep, en vindt dat het op gespannen voet staat met de eigen
                        verantwoordelijkheid van de NLc. Het wetsvoorstel zou afbreuk doen aan de
                        verantwoordelijkheidsverdeling tussen de minister van Infrastructuur en
                        Waterstaat en de NLc, door vooraf goedkeuring van de minister te moeten
                        vragen ten aanzien van beperkende bepalingen. De NLc wenst de
                        evenredigheidsbeoordelingen zelf te verrichten en daarop enkel een advies
                        van de minister te ontvangen, omdat een evenredigheidsbeoordeling door de
                        minister niet zou stroken met de volgens de NLc beperkte wettelijke
                        verantwoordelijkheid van de minister. Het betreft namelijk een openbaar
                        lichaam van beroep met regelgevende bevoegdheid.</al>
                  <al>In reactie daarop wordt opgemerkt dat artikel 4 van de Loodsenwet op dit
                        moment al voorziet in een verplichting op grond waarvan bepaalde regelgeving
                        ter voorafgaande goedkeuring aan de minister moet worden voorgelegd. Gelet
                        op de aard en strekking van die regelgeving, is de kans relatief groot dat
                        die regelgeving kwalificeert als beperkende regelgeving waarop de
                        Proportionaliteitsrichtlijn ziet, dus in dat licht zou de in dit
                        wetsvoorstel gekozen invulling (juist) niet tot spanningen ten aanzien van
                        het stelsel in de Loodsenwet leiden. NLc stelt voor om de beoordelingen
                        enkel zelfstandig te laten verrichten door de algemene raad van de NLc met
                        advies van de verantwoordelijke minister van Infrastructuur en Waterstaat.
                        Dit strookt echter niet met het bepaalde in de richtlijn en is daarom niet
                        mogelijk. Daarmee wordt namelijk de door de richtlijn vereiste
                        onafhankelijkheid niet afdoende geborgd. Er is gekozen voor een variant die
                        het meest aansluit bij de al bestaande systematiek (van ministeriële
                        goedkeuring) in de Loodsenwet en die daardoor ook als minst ingrijpende
                        optie wordt gezien. De NLc gaat ook in de nieuwe situatie zelf nog steeds
                        over de invulling van haar regelgevende bevoegdheid.</al>
                  <al>Daarnaast vindt de NLc de genoemde monitorings- en periodieke
                        beoordelingscyclus met een tweejaarlijks monitoringsmoment en zesjaarlijks
                        periodieke beoordelingsmoment fors, ook in het licht van de administratieve
                        lasten. Zoals ook eerder in dit algemeen deel van de memorie van toelichting
                        is opgemerkt, is daarom als oplossing, ten behoeve vanonder andere
                        lastenbesparing, gekozen voor een driejaarlijks rapport over relevante
                        ontwikkelingen en een zesjaarlijkse ex-post evenredigheidstoets.</al>
                  <al>Ook wijst de NLc op de reikwijdte en stelt dat de verplichtingen uit de
                        richtlijn niet mogen gelden voor bepalingen die niet leiden tot een
                        beperking van de toegang tot of de uitoefening van het gereglementeerde
                        beroep, bijvoorbeeld de Vergaderverordening Nederlandse loodsencorporatie,
                        de Vaststelling pensioenverordening voor registerloodsen en de Financiële
                        verordening Loodswezen. Het valt echter op voorhand niet te zeggen of de
                        genoemde verordeningen altijd buiten de reikwijdte vallen. Dat hangt af van
                        de aard en strekking van de betreffende bepaling, de doelstelling en de
                        verdere context waarbinnen die bepaling werking heeft.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <nr status="officieel">7.7.</nr>
                    <titel>Colleges van de beroepen in de individuele gezondheidszorg<noot id="n117" type="voet"><noot.nr>117</noot.nr><noot.al>Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der
                                 Pharmacie (KNMP); Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot
                                 bevordering der Tandheelkunde (KNMT); College Specialismen
                                 Gezondheidszorgpsycholoog en Psychotherapeut (CSGP);
                                 Beroepsvereniging Verzorgenden Verpleegkundigen (V&amp;VN);
                                 Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der
                                 Geneeskunst (KNMG).</noot.al></noot></titel>
                  </kop>
                  <al>Het College Geneeskundige Specialismen (CGS) van de KNMG geeft aan dat niet
                        goed kan worden ingeschat wat de impact van de toetsing aan de
                        Proportionaliteitsrichtlijn gaat zijn. Een onbekend aantal bepalingen op
                        proportionaliteit toetsen, lijkt volgens CGS niet goed te rijmen met het
                        streven naar administratieve lastenverlichting en vermindering van
                        regeldruk. De impact van de toetsing aan de Proportionaliteitsrichtlijn kan
                        mogelijk extra capaciteit gaan vergen. Tegelijkertijd onderschrijft het CGS
                        ook dat het aantal restrictieve bepalingen dat mogelijkerwijs onder de
                        reikwijdte van de richtlijn zal vallen in werkelijkheid zal meevallen. De
                        opmerkingen van CGS zijn meegenomen bij de beoordeling van de
                        uitvoeringsaspecten.</al>
                  <al>CGS ziet graag bevestigd dat diverse bepalingen van het CGS niet onder de
                        richtlijn vallen, als er sprake is van redactionele wijzigingen of
                        technische aanpassingen van de inhoud van opleidingen of de modernisering
                        van de opleidingsvoorschriften. Het valt echter op voorhand niet te zeggen
                        of diverse bepalingen van het CGS altijd buiten de reikwijdte vallen. Dat
                        hangt af van de aard en strekking van de betreffende bepaling, de
                        doelstelling en de verdere context waarbinnen die bepaling werking
                        heeft.</al>
                  <al>CGS dringt aan op een eenvoudiger systeem voor monitoring, rapportage en
                        verslaglegging. CGS wijst bijvoorbeeld op de genoemde monitorings- en
                        periodieke beoordelingscyclus met een tweejaarlijks monitoringsmoment en
                        zesjaarlijks en periodieke beoordelingsmoment, wat wordt omschreven als een
                        complex stelsel. Zoals ook eerder in dit algemeen deel van de memorie van
                        toelichting is opgemerkt, is daarom als oplossing, ten behoeve van onder
                        andere kostenbesparing gekozen voor een driejaarlijks rapport over relevante
                        ontwikkelingen en een zesjaarlijkse ex-post evenredigheidstoets.</al>
                  <al>Ook vraagt CGS zich af of de toetsing met terugwerkende kracht noodzakelijk
                        is, omdat dit een bewerkelijke en zeer arbeidsintensieve en dus langdurige
                        actie zou zijn. Hiermee wordt gedoeld op het feit dat ook regels voor
                        inwerkingtreding van het wetsvoorstel, maar na de uiterste
                        implementatiedatum van de richtlijn onder het toepassingsbereik vallen. Het
                        is echter niet zo dat hierbij sprake is van terugwerkende kracht. De
                        verplichtingen uit de richtlijn hadden sowieso al vanaf 30 juli 2020
                        nagevolgd moeten worden. De niet tijdige implementatie wordt daarom in het
                        wetsvoorstel ondervangen door de verplichting om ook de destijds in werking
                        getreden beperkende bepalingen mee te nemen in de systematiek van monitoring
                        en periodieke evenredigheidsbeoordeling. Ook is het verzoek om het
                        privaatrechtelijke karakter van de regelgeving van het CGS niet aan te
                        tasten. Vooropgesteld wordt dat het wetsvoorstel er niet op gericht is om
                        het karakter van de regelgeving van CGS (of een van de andere organisaties
                        onder artikel 14 van de Wet BIG) te wijzigen. Het wetsvoorstel is enkel
                        gericht op correcte implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                        Daarbij is (ook) wat de Wet BIG betreft zoveel mogelijk aangesloten op het
                        systeem en de instrumenten die binnen die wet bestaan. Dit heeft er onder
                        meer toe geleid dat uiteindelijk niet gekozen is voor invoering van een
                        vernietigingsbevoegdheid voor de bewindspersoon, maar voor een op de
                        Proportionaliteitsrichtlijn toegespitste uitbreiding van de bestaande
                        bevoegdheid tot het geven van aanwijzingen. Los daarvan zij opgemerkt dat
                        het karakter van de regelgeving van het CGS door meerdere factoren wordt
                        bepaald, waarbij een relevante factor zou kunnen zijn dat er momenteel
                        Europeesrechtelijke verplichtingen gelden voor het CGS in de hoedanigheid
                        van regelgever, ten aanzien van beperkende bepalingen die door het CGS
                        kunnen worden vastgesteld.</al>
                  <al>De KNMG heeft daarnaast ernstige twijfels over het onder de richtlijn
                        brengen van de tarieven die de Registratiecommissie Geneeskundig
                        Specialisten (RGS) van de KNMG in rekening brengt voor de behandeling van
                        een aanvraag. In dit verband wijst het kabinet erop dat de reikwijdte van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn nauw samenhangt met de reikwijdte van de
                        Richtlijn Beroepskwalificaties: niet alleen is de
                        Proportionaliteitsrichtlijn enkel van toepassing ten aanzien van <nadruk type="cur">gereglementeerde beroepen</nadruk> waarop de Richtlijn
                        Beroepskwalificaties ziet, maar is de Proportionaliteitsrichtlijn ook enkel
                        van toepassing indien het gaat om een <nadruk type="cur">type
                           beperking</nadruk> dat onder de Richtlijn Beroepskwalificaties valt. Dit
                        kan tot de conclusie leiden dat deze tarieven enkel onder de reikwijdte
                        vallen als deze van een dusdanig buitensporig niveau zijn dat deze effectief
                        een toegangsdrempel opwerpen.</al>
                  <al-groep>
                    <al>Het College Specialismen Verpleegkunde (CSV) ondersteunt de
                           bovengenoemde punten van het CGS. Ook de Koninklijke Nederlandse
                           Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP), Koninklijke
                           Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT) en
                           College Specialismen Gezondheidszorgpsycholoog en Psychotherapeut (CSGP)
                           zijn meegenomen in het totstandkomingsproces en ondersteunen deze punten.
                           Op 13 juni 2025 is een aangepaste versie van het ontwerp wetsvoorstel met
                           artikelsgewijs commentaar aan de colleges gestuurd. Na het eerdergenoemde
                           gesprek met de betrokken beroepsorganisaties op 19 juni, heeft het CGS
                           bij brief van 10 juli 2025 gereageerd op het ontwerp wetsvoorstel. In
                           deze brief benadrukt het CGS ten algemene tevreden te zijn met de
                           aanpassingen, maar wijst zij nog op enkele aspecten die aanpassing zouden
                           behoeven. In de kern gaat het daarbij om een drietal inhoudelijke
                           punten:</al>
                    <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>het privaatrechtelijke karakter van de regelgeving van de colleges
                                 en hun beroepsorganisaties van artikel 14 Wet BIG moet beter worden
                                 geborgd;</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de besluiten van de colleges en de regelingen van de
                                 beroepsorganisaties zijn volgens de colleges privaatrechtelijk van
                                 aard en kunnen dus niet – overeenkomstig de Awb – bij koninklijk
                                 besluit vernietigd worden; en</al>
                      </li>
                      <li>
                        <li.nr>•</li.nr>
                        <al>de systematiek van tussentijdse rapportage cycli is nodeloos
                                 complex en bewerkelijk, doordat deze niet zouden meelopen met de
                                 vaste cyclus van drie en zes jaar.</al>
                      </li>
                    </lijst>
                  </al-groep>
                  <al>Voor wat betreft het derde punt geldt dat de systematiek van monitoring in
                        het wetsvoorstel al zo is ingericht dat de rapportage meeloopt in de vaste
                        cycli. Dit is in het algemeen deel van het wetsvoorstel onder meer
                        verduidelijkt met stroomschema’s (zie paragraaf 3.5, figuur 1 en 2). De
                        overige twee punten van CGS zien op het specifieke karakter van de Wet BIG
                        en de vraag of een vernietiging conform de Awb vanwege het niet-opvolgen van
                        een bindend advies van de minister door de beroepsorganisaties daarbij
                        passend is. Vanwege de afwijkende opzet en vormgeving van de Wet BIG in
                        relatie tot de colleges en hun beroepsorganisaties, is in het voorgestelde
                        artikel 14, elfde lid (nieuw), van de Wet BIG nu aangesloten bij de
                        bestaande aanwijzingsbevoegdheid van de verantwoordelijke bewindspersoon.
                        Deze bevoegdheid houdt in dat de verantwoordelijke bewindspersoon een
                        aanwijzing kan geven, die ertoe strekt dat een onevenredig geachte
                        beperkende bepaling door het daartoe bevoegde orgaan van de
                        beroepsorganisatie wordt gewijzigd of geschrapt. Deze bevoegdheid wordt
                        verder toegelicht in paragraaf 3.5.a van het algemeen deel van deze memorie
                        van toelichting en de artikelsgewijze toelichting op artikel 14, elfde lid
                        van de Wet BIG.</al>
                  <al>Tenslotte maakt het CGS nog een voorbehoud voor extra capaciteit in verband
                        met de nodige administratieve lasten die mogelijk met de verplichtingen uit
                        dit wetsvoorstel gepaard gaan. De colleges en hun beroepsorganisaties zijn
                        geen openbare lichamen, in tegenstelling tot de overige betrokken
                        beroepsorganisaties. Dit maakt dat zij op andere wijze worden bekostigd
                        middels een instellingssubsidie vanuit het ministerie van VWS. Zoals de
                        colleges schrijven, is de exacte impact nog niet goed in te schatten maar de
                        verwachting is dat deze lasten in de praktijk meevallen (zie hierover ook
                        paragraaf 6.1 van deze memorie van toelichting).</al>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <nr status="officieel">8.</nr>
                  <titel>Advisering</titel>
                </kop>
                <al>Het wetsvoorstel is ter advies voorgelegd aan ATR. ATR heeft, op grond van een
                     toetsingskader, de gevolgen voor de regeldruk beoordeeld. Gelet op de hieronder
                     samengevatte bevindingen luidt het eindoordeel ten aanzien van dit
                     wetsvoorstel: Indienen, nadat met de adviespunten rekening is gehouden.<noot id="n118" type="voet"><noot.nr>118</noot.nr><noot.al>Het ATR-advies, van 21 augustus 2025, is gepubliceerd op de
                           ATR-website: <extref doc="https://eur01.safelinks.protection.outlook.com/?url=https%3A%2F%2Fwww.adviescollegeregeldruk.nl%2Fdocumenten%2F2025%2F08%2F21%2Fimplementatiewet-proportionaliteitsrichtlijn-inzake-beroepsorganisaties-met-regelgevende-bevoegdheid&amp;data=05%7C02%7Ca.j.m.louwers%40minezk.nl%7C333861b38ed945f7cee408dde94b917e%7C1321633ef6b944e2a44f59b9d264ecb7%7C0%7C0%7C638923232953582972%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&amp;sdata=9C%2FE9%2FDRilBv7qVVr5%2F2SWjncwJe131WnKOGVXf3QaU%3D&amp;reserved=0" soort="URL" status="actief">https://www.adviescollegeregeldruk.nl/documenten/2025/08/21/implementatiewet-proportionaliteitsrichtlijn-inzake-beroepsorganisaties-met-regelgevende-bevoegdheid</extref>.</noot.al></noot></al>
                <al>ATR heeft ten eerste geen opmerkingen bij nut en noodzaak van het
                     wetsvoorstel. ATR merkt daarbij op dat implementatie van de richtlijn een
                     wettelijke verplichting is. Nut en noodzaak zijn bij het opstellen van de
                     richtlijn al bepaald. Uit de richtlijn volgt evenwel niet een directe noodzaak
                     tot het instellen van een raad van advies voor de NBA. De memorie van
                     toelichting onderbouwt volgens ATR voldoende waarom hiervoor is gekozen.</al>
                <al>ATR heeft ten tweede geen opmerkingen bij de minder belastende alternatieven.
                     De frequentie van de voorgestelde monitoring volgt op richtsnoeren van de
                     Europese Commissie, gesprekken met verantwoordelijke departementen en
                     beroepsorganisaties, en lijkt de laagst mogelijke frequentie, zo stelt ATR. De
                     Europese Commissie staat niet toe dat de regelgevende beroepsorganisaties zelf
                     bepalen of en wanneer toetsing moet plaatsvinden. Uit de memorie van
                     toelichting blijkt hiermee volgens ATR voldoende waarom het minder belastende
                     alternatief van een zelf gekozen (lagere) frequentie niet mogelijk is.</al>
                <al>ATR heeft ten derde geen opmerkingen bij de werkbaarheid. ATR geeft aan dat de
                     beroepsorganisaties zijn geraadpleegd bij het opstellen van het wetsvoorstel.
                     De door hen geuite zorgen hebben onder andere geleid tot verduidelijkingen op
                     het punt van de reikwijdte en een wijziging op het punt van de frequentie van
                     monitoring. Verder sluit het wetsvoorstel volgens ATR aan bij de bestaande
                     structuren (zoals de raad van advies en de ministeriële goedkeuring). Met
                     betrekking tot de snelheid van het proces, een specifiek punt van zorg van de
                     NBA, stelt ATR dat de NBA afspraken kan maken met de nieuw op te richten raad
                     van advies, om te zorgen dat de beroepsorganisatie snel en daadkrachtig kan
                     blijven handelen. Daarbij memoreert ATR dat de evenredigheidsbeoordeling moet
                     worden gedaan door een onafhankelijk orgaan en dat ministeriële goedkeuring (de
                     alternatieve optie), in overleg met de NBA, niet passend wordt geacht.</al>
                <al>ATR heeft ten slotte wel twee opmerkingen bij de regeldruk, die bepalend zijn
                     voor het dictum. De regeldruk is in beeld gebracht. Een aspect dat volgens ATR
                     evenwel ontbreekt in de regeldrukberekening is de oprichting van de nieuwe raad
                     van advies voor de NBA. Verder ontbreekt ook een inschatting van de eenmalige
                     kosten om een (digitale) voorziening in te richten waarmee ‘een ieder’ kan
                     reageren op voorstellen tot beperkende regelgeving. De beroepsorganisaties
                     hebben regelgeving gepubliceerd op hun websites. Een mogelijkheid om
                     zienswijzen in te dienen lijkt nog nieuw, stelt ATR. Deze memorie van
                     toelichting is aangepast om beide ATR-adviespunten mee te nemen (zie paragraaf
                     5.2). ATR heeft, gelet op de berekening in deze memorie van toelichting, geen
                     opmerkingen bij de structurele regeldruk (de voorafgaande beoordeling,
                     zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling en driejaarlijkse monitoring).</al>
              </divisie>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">II.</nr>
                <titel>ARTIKELSGEWIJS</titel>
              </kop>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel I (Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties)</titel>
                </kop>
                <al>Zoals in paragraaf 4 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting al
                     is beschreven, strekt dit wetsvoorstel in de eerste plaats tot wijziging van de
                     Algemene wet erkenning EU-beroeps<?xpp afbm?>kwalificaties (hierna: Algemene wet), en
                     daarnaast tot wijziging van diverse bijzondere wetten waarin regels zijn vervat
                     ten aanzien van de verschillende bestaande beroepsorganisaties met regelgevende
                     bevoegdheid, zoals de Advocatenwet, de Loodsenwet en de Wet op het
                     accountantsberoep.</al>
                <al>De Algemene wet ziet op erkenning van beroepskwalificaties, en is ingevoerd
                     ter implementatie van de Richtlijn Beroepskwalificaties (ook besproken in het
                     algemeen deel van deze memorie van toelichting). De Proportionaliteitsrichtlijn
                     haakt daar op aan, door te verplichten tot het verrichten van een
                     evenredigheidsbeoordeling bij zowel de <nadruk type="cur">totstandkoming</nadruk>, als periodiek en systematisch <nadruk type="cur">na vaststelling</nadruk> van beperkende regelgeving ten aanzien van
                     gereglementeerde beroepen (in de zin van de Richtlijn
                     Beroepskwalificaties).</al>
                <al>Gelet op het rechtsgebied van de Algemene wet en de strekking van de
                     Proportionaliteitsrichtlijn, wordt de implementatie van de
                     Proportionaliteitsrichtlijn ten aanzien van de beperkende regelgeving van
                     beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid in beginsel vormgegeven in de
                     Algemene wet. Daarbij worden de organen binnen een regelgevende
                     beroepsorganisatie die in het licht van de Proportionaliteitsrichtlijn bepaalde
                     verantwoordelijkheden dragen, in de Algemene wet geduid aan de hand van meer
                     algemene beschrijvingen van die organen. Dit omdat de benaming van die organen
                     in de praktijk bij elke beroepsorganisatie anders kan luiden, zoals nu ook het
                     geval is ten aanzien van de bestaande beroepsorganisaties.<noot id="n119" type="voet"><noot.nr>119</noot.nr><noot.al>Zo wordt bijvoorbeeld het orgaan binnen een beroepsorganisatie dat
                           verantwoordelijk is voor het vaststellen van ontwerpregelgeving in de ene
                           bijzondere wet de ‘ledenvergadering’ genoemd en in een andere bijzondere
                           wet ‘het college van afgevaardigden’ (waarbij een dergelijk orgaan ook
                           per wet verschillende verdere functies kan hebben of kan verschillen in
                           samenstelling).</noot.al></noot></al>
                <al>Het is echter noodzakelijk gebleken om de verplichtingen die uit de
                     Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeien ten aanzien zien van diverse reeds
                        <nadruk type="cur">bestaande</nadruk> beroepsorganisaties met regelgevende
                     bevoegdheid, via de op die beroepsorganisaties betrekking hebbende bijzondere
                     wetten te implementeren. Zie voor de overwegingen hieromtrent paragrafen 4.1 en
                     4.2 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De bijzondere
                     wetten waarin de Proportionaliteitsrichtlijn als zodanig integraal wordt
                     geïmplementeerd via dit wetsvoorstel, zijn de Advocatenwet, de Wet op het
                     notarisambt, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet op het accountantsberoep en de
                     Loodsenwet.</al>
                <al>De structuur van de Wet BIG blijkt zich echter minder goed te lenen voor het
                     integraal opnemen van de verplichtingen voortvloeiend uit de
                     Proportionaliteitsrichtlijn. Daarom is er ten aanzien van de Wet BIG voor
                     gekozen om bepaalde essentiële verplichtingen uit de
                     Proportionaliteitsrichtlijn in de Wet BIG zelf te implementeren, en, voor zover
                     die implementatie niet goed in de structuur van de Wet BIG ingepast kon worden,
                     voor het overige de Algemene wet van toepassing te laten zijn. De Wet BIG
                     verwijst op onderdelen dan ook uitdrukkelijk naar de artikelen van de Algemene
                     wet die ten aanzien van de regelgevende beroepsorganisaties onder de Wet BIG
                     van toepassing zijn (naast de implementatiebepalingen die als zodanig in de Wet
                     BIG zelf zijn opgenomen). Zie verder de artikelsgewijze toelichting van dit
                     wetsvoorstel ten aanzien van de wijziging van de Wet BIG.</al>
                <al-groep>
                  <al>Zoals ook in paragrafen 4.1 en 4.2 van het algemeen deel van deze memorie
                        van toelichting al werd aangegeven, maakt het voorgaande dat de
                        implementatiebepalingen in de Algemene wet vooralsnog vooral van belang zal
                        zijn voor de beroepsorganisaties die momenteel op de voet van de Wet BIG
                        beperkende regelgeving tot stand kunnen brengen ten aanzien van
                        beroepsbeoefenaren met een wettelijk erkende specialistentitel. Verder wordt
                        de Algemene wet ook van belang geacht voor toekomstige gevallen waarin een
                        beroepsorganisatie regelgevende bevoegdheid verkrijgt ten aanzien van een
                        gereglementeerd beroep (in de zin van de Richtlijn Beroepskwalificaties), in
                        het bijzonder indien implementatie in de betreffende bijzondere wet waaraan
                        een beroepsorganisatie haar regelgevende bevoegdheid ontleent, niet goed
                        mogelijk blijkt door bijvoorbeeld de in die bijzondere wet aanwezige opzet
                        en structuur. Aangezien de implementatiebepalingen in de Algemene wet gelet
                        op het voorgaande in ieder geval (ook) dekkend moeten zijn ten aanzien van
                        allerhande beroepsorganisaties met (toekomstige) regelgevende bevoegdheid,
                        voorziet de beoogde wijziging van de Algemene wet in implementatiebepalingen
                        voor twee ‘categorieën’ beroepsorganisaties (gebaseerd op de ‘categorieën’
                        regelgevende beroepsorganisaties die momenteel al bestaan):</al>
                  <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                    <li>
                      <li.nr>A.</li.nr>
                      <al>beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid waarbij geldt dat
                              regelgeving vanuit de beroepsorganisatie ter goedkeuring of instemming
                              wordt voorgelegd aan de bewindspersoon die verantwoordelijk is voor
                              het betrokken beleidsterrein, en die regelgeving niet van kracht kan
                              worden zonder die goedkeuring of instemming;</al>
                    </li>
                    <li>
                      <li.nr>B.</li.nr>
                      <al>beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid die een
                              onafhankelijk orgaan kennen dat binnen de beroepsorganisaties
                              adviseert over (ontwerp)regelgeving van het bevoegde orgaan van de
                              beroepsorganisatie (zonder dat die regelgeving (ook) ter goedkeuring
                              wordt voorgelegd aan de op dat terrein verantwoordelijke
                              bewindspersoon zoals onder A).</al>
                    </li>
                  </lijst>
                </al-groep>
                <al-groep>
                  <al>Voorbeelden van nu reeds <nadruk type="cur">bestaande</nadruk>
                        beroepsorganisaties in de zin van categorie A zijn de Nederlandse
                        loodsencorporatie, de KNB (notarissen), de KBvG (gerechtsdeurwaarders) en de
                        beroepsorganisaties voor beroepsbeoefenaren met een wettelijk erkende
                        specialistentitel (in de zin van artikel 14 van de Wet BIG).</al>
                  <al>Bestaande beroepsorganisaties in de zin van categorie B zijn bijvoorbeeld
                        de NOvA (advocaten) en (op basis van dit wetsvoorstel) de NBA (accountants);
                        deze kennen de zogeheten raad van advies als onafhankelijk adviesorgaan (zie
                        ook paragraaf 4 van het algemeen deel van deze memorie van
                        toelichting).</al>
                </al-groep>
                <al>De implementatiebepalingen in de Algemene wet ten aanzien van deze twee
                     soorten beroepsorganisaties zijn op bepaalde punten onderling verschillend,
                     vanwege de verschillen in de structuur van de twee soorten beroepsorganisaties
                     zelf; diverse verplichtingen uit de Proportionaliteitsrichtlijn dienen gelet op
                     die specifieke structuur bij verschillende organisaties of
                     organisatieonderdelen te worden belegd. Enkele andere richtlijnverplichtingen
                     kunnen daarentegen ten aanzien van beide soorten beroepsorganisaties op
                     eenzelfde wijze worden geïmplementeerd.</al>
                <al>Tegen deze achtergrond zijn de implementatiebepalingen in de Algemene wet
                     vormgegeven. Zo zien de voorgestelde nieuwe artikelen 30d en 30e van de
                     Algemene wet op <nadruk type="cur">beide</nadruk> soorten beroepsorganisaties.
                     Artikel 30d strekt ten aanzien van beide categorieën beroepsorganisaties ter
                     implementatie van bijvoorbeeld de richtlijnverplichting vervat in artikel 4,
                     derde lid (tot het opstellen van een voldoende gedetailleerde toelichting op de
                     beperkende ontwerpregelgeving) en de verplichting vervat in artikel 8 van de
                     Proportionaliteitsrichtlijn (tot kort gezegd het informeren van eenieder en
                     consulteren van belanghebbenden). Ook ziet het nieuwe artikel 30d van de
                     Algemene wet op de in bepaalde omstandigheden bestaande bevoegdheid tot
                     vernietiging bij koninklijk besluit van bepaalde beperkende bepalingen
                     (ongeacht dus welk soort beroepsorganisatie de betreffende regelgeving heeft
                     vastgesteld).</al>
                <al>De voorgestelde nieuwe artikelen 30f, 30g en 30h van de Algemene wet hebben
                     vervolgens betrekking op beroepsorganisaties die onder categorie A vallen (met
                     een systeem van ministeriële goedkeuring van regelgeving van de betreffende
                     beroepsorganisatie). Ook zijn ze (deels) van toepassing op de organisaties voor
                     beroepsbeoefenaren met een wettelijk erkende specialistentitel als bedoeld in
                     artikel 14 van de Wet BIG. De voorgestelde nieuwe artikelen 30i, 30j en 30k van
                     de Algemene wet hebben <nadruk type="cur">uitsluitend</nadruk> betrekking op
                     beroepsorganisaties die onder categorie B vallen (organisaties met een
                     onafhankelijk orgaan). Hieronder worden de diverse artikelen nader
                     toegelicht.</al>
                <al>Voorgesteld wordt om de diverse bepalingen ten behoeve van de
                     overzichtelijkheid te vatten in een nieuw in te voeren hoofdstuk, hoofdstuk 3c
                     van de Algemene wet.</al>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel I, onderdeel A (wijziging artikel 1 Algemene wet)</titel>
                </kop>
                <al>Voorgesteld wordt aan artikel 1 van de Algemene wet enkele
                     begripsomschrijvingen toe te voegen.</al>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid</titel>
                  </kop>
                  <al>Allereerst wordt een omschrijving van het begrip ‘beroepsorganisatie met
                        regelgevende bevoegdheid’ voorgesteld. Blijkens de omschrijving gaat het in
                        de eerste plaats om een organisatie die (direct of indirect) bestaat uit
                        beoefenaren van een gereglementeerd beroep (als gedefinieerd in de Algemene
                        wet). De begripsomschrijving omvat in de eerste plaats de ‘klassieke’
                        beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid waarvan elk van de
                        aangeslotenen beoefenaar is van hetzelfde beroep als dat waarop de
                        beroepsorganisatie ziet; die beroepsbeoefenaar is in dit geval rechtstreeks
                        (direct) lid van die beroepsorganisatie. Een voorbeeld van een dergelijke
                        ‘klassieke’ beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid is de
                        Nederlandse loodsencorporatie of de NBA.</al>
                  <al>Doordat in de begripsomschrijving echter het ruimere begrip ‘aangeslotenen’
                        wordt gebruikt in plaats van het beperktere ‘leden’, ziet de
                        begripsomschrijving in de tweede plaats ook op federatieve
                        (beroeps)organisaties. Hiermee wordt gedoeld op (koepel)organisaties waarop
                        in ieder geval de ‘klassieke beroepsorganisaties, van welke de rechtstreekse
                        leden beoefenaren zijn van het beroep waarop die beroepsorganisatie ziet,
                        zijn aangesloten en waarvan het lidmaatschap van de klassieke
                        beroepsorganisatie automatisch ook betekent dat de betreffende individuele
                        beroepsbeoefenaar geldt als aangeslotene bij de federatieve organisatie. De
                        ‘klassieke’ <nadruk type="cur">beroepsorganisaties</nadruk> (met de
                        beroepsbeoefenaren als leden) zijn <nadruk type="cur">zelf</nadruk> dan dus
                           <nadruk type="cur">lid van een federatieve organisatie</nadruk>. De
                        beroepsbeoefenaar is in die zin dus <nadruk type="cur">indirect</nadruk>
                        aangesloten bij die federatieve organisatie. De KNMG is een voorbeeld van
                        een dergelijke federatieve (beroeps)organisatie<noot id="n120" type="voet"><noot.nr>120</noot.nr><noot.al>Zoals aangegeven is de KNMG een voorbeeld van een federatieve
                              organisatie die binnen deze begripsomschrijving valt. Op de KNMG zijn
                              diverse ‘klassieke beroepsorganisaties’ (zonder regelgevend orgaan)
                              aangesloten (zoals de Landelijke vereniging van Artsen in
                              Dienstverband (LAD), de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), de
                              Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), en
                              de Vereniging van Specialisten in ouderengeneeskunde (Verenso). De
                              leden van die laatstgenoemde organisaties zijn artsen, dus de
                              individuele beoefenaren van een gereglementeerd beroep. De KNMG heeft
                              een regelgevend orgaan dat de regelgeving opstelt ten aanzien van al
                              de (direct of indirect) aangesloten individuele beroepsbeoefenaren:
                              het College Geneeskundige Specialismen (CGS). Dit orgaan stelt regels
                              vast voor de opleidingen, de erkenning van opleidingen en opleiders en
                              de (her)registratie, ter borging van de kwaliteit van de
                              beroepsgroep. Dit gebeurt voor profielartsen en alle specialisten,
                              waaronder dus huisartsen, artsen verstandelijk gehandicapten,
                              specialisten ouderengeneeskunde, medisch specialisten en
                              bedrijfsartsen.</noot.al></noot>.</al>
                  <al>De klassieke beroepsorganisatie of federatieve organisatie zet zich
                        blijkens de begripsomschrijving (in ieder geval) in voor een goede en
                        vakbekwame uitoefening van een gereglementeerd beroep. Dit laat onverlet dat
                        bij of krachtens de wet ook andere taken en verantwoordelijkheden bij die
                        beroepsorganisatie kunnen zijn belegd.</al>
                  <al>Voor de toepassing van de Algemene wet gaat het hierbij enkel om
                        (beroeps)organisaties met regelgevende bevoegdheid, waarbij de regelgeving
                        bindend is voor de bij de organisatie aangesloten beroepsbeoefenaren.
                        Beroepsorganisaties zonder regelgevende bevoegdheid en beroepsorganisaties
                        die enkel (niet bindende) aanbevelingen, richtlijnen en dergelijk
                        uitvaardigen, vallen niet onder deze begripsomschrijving.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onafhankelijk orgaan</titel>
                  </kop>
                  <al>Daarnaast wordt het begrip ‘onafhankelijk orgaan’ gedefinieerd. Blijkens de
                        begripsomschrijving gaat het hier om een orgaan van de beroepsorganisatie
                        (als hier gedefinieerd in de Algemene wet) dat in ieder geval een
                        adviserende taak heeft ten aanzien van ontwerpregelgeving die vanuit de
                        beroepsorganisatie wordt opgesteld (zie onderdeel a van de
                        begripsomschrijving). Indien een beroepsorganisatie derhalve wel een
                        onafhankelijk orgaan kent, maar dit orgaan enkel een taak heeft tot
                        advisering over technische, vakinhoudelijke of meer maatschappelijke of
                        politieke aspecten, kwalificeert dit orgaan niet als onafhankelijk orgaan in
                        de zin van de Algemene wet.</al>
                  <al>De begripsomschrijving ziet in de tweede plaats op de onafhankelijkheid van
                        het betreffende orgaan van de beroepsorganisatie (zie onderdeel b). Hoewel
                        het hierbij gaat om een orgaan <nadruk type="cur">van een
                           beroepsorganisatie</nadruk>, moet dit orgaan wel <nadruk type="cur">onafhankelijk</nadruk> zijn en opereren <nadruk type="cur">ten opzichte
                           van (in ieder geval) die beroepsorganisatie en diens
                           aangeslotenen.</nadruk> Dit betekent dat het orgaan diens adviestaak moet
                        kunnen verrichten op objectieve en onafhankelijke wijze, zonder
                        belangenconflicten en zonder bevooroordeeld te zijn. Het is essentieel dat
                        het orgaan als zodanig kan functioneren zonder beïnvloeding door druk vanuit
                        bijvoorbeeld (leden van) de beroepsorganisatie of verstrengeling van
                        belangen.</al>
                  <al>Om die onafhankelijkheid te borgen, zullen er bepaalde eisen of procedures
                        aan de samenstelling en inrichting van het orgaan moeten zijn gesteld. Zo is
                        een voor de hand liggende eis dat het orgaan zelf in ieder geval voor de
                        meerderheid bestaat uit anderen dan de beroepsbeoefenaren waarop de
                        beroepsorganisatie betrekking heeft. Hoewel er dan een lid van het
                        onafhankelijke orgaan kan zijn dat wel persoonlijke belangen heeft of kan
                        hebben ten aanzien van regelgeving vanuit de betreffende beroepsorganisatie
                        waarover het onafhankelijke orgaan adviseert, draagt het feit dat dit lid
                        dan in de minderheid is, er aan bij dat het orgaan alsnog onafhankelijk kan
                        opereren.</al>
                  <al>Daarnaast kan de onafhankelijkheid van het orgaan ook geborgd worden door
                        bijvoorbeeld het lidmaatschap van het onafhankelijke orgaan onverenigbaar te
                        verklaren met het lidmaatschap of het zitting hebben in een ander orgaan van
                        de beroepsorganisatie, indien althans de combinatie van het lidmaatschap van
                        het onafhankelijke orgaan en dat andere orgaan het onafhankelijk
                        functioneren van het orgaan zou kunnen beïnvloeden of ondermijnen. Daarbij
                        zou het niet uit hoeven te maken of dat andere orgaan bij of krachtens een
                        bijzondere wet of bij of krachtens regelgeving van de beroepsorganisatie
                        zelf is ingesteld (bijvoorbeeld via een verordening van de
                        beroepsorganisatie). Dit kan in de praktijk betekenen dat het lidmaatschap
                        van het onafhankelijk orgaan onverenigbaar wordt verklaard met (vrijwel) elk
                        van de andere organen van de beroepsorganisatie.</al>
                  <al-groep>
                    <al>De raad van advies van de NOvA (advocaten) en de (via dit wetsvoorstel
                           in te voeren) raad van advies van de NBA (accountants) zijn voorbeelden
                           van onafhankelijke organen ten aanzien waarvan eisen in de hiervoor
                           beschreven wijze zijn gesteld in de betreffende bijzondere wet.</al>
                    <al>Een andere manier die gebruikt zou kunnen worden om de onafhankelijkheid
                           van het orgaan deugdelijk te borgen, is door te bepalen dat het
                           lidmaatschap van het onafhankelijke orgaan (ook) onverenigbaar is met een
                           dienstverband dat een persoon heeft met de beroepsorganisatie, of met een
                           andersoortige overeenkomst die een persoon heeft met een
                           beroepsorganisatie (zoals ingeval er een overeenkomst tot opdracht met
                           een (potentieel) lid van onafhankelijke orgaan bestaat betreffende
                           consultancywerkzaamheden van die persoon ten behoeve van de
                           beroepsorganisatie).</al>
                  </al-groep>
                  <al>Deze begripsomschrijving wordt geïntroduceerd met het oog op de toepassing
                        van de artikelen 30d, 30e en 30i tot en met 30k van de Algemene wet. Deze
                        strekken ter implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijn
                        eist blijkens artikel 4, vijfde lid, van de richtlijn dat de daarin bedoelde
                        beoordelingen van de evenredigheid van beperkende bepalingen ‘op objectieve
                        en onafhankelijke wijze’ worden uitgevoerd. De objectiviteit en
                        onafhankelijkheid van het onafhankelijke orgaan van een beroepsorganisatie
                        zullen voor de toepassing van de relevante bepalingen in de Algemene wet dan
                        ook in het licht van deze richtlijnbepaling moeten worden opgevat.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Proportionaliteitsrichtlijn</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Tot slot wordt voorgesteld om in artikel 1 van de Algemene wet een
                           begripsomschrijving van de Proportionaliteitsrichtlijn op te nemen.</al>
                    <al>Naast deze nieuwe begripsbepalingen in het (nieuwe) eerste lid, wordt
                           een nieuw lid voorgesteld met het oog op aanwijzing 9.10 van de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe tweede lid borgt dat altijd
                           duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele toekomstige wijzigingen van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in het nationale recht, in dit
                           geval in de Algemene wet.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel I, onderdeel B (invoering artikelen 30d tot en met 30k (nieuw)
                        Algemene wet)</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30d (nieuw)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid maakt de verhoudingen duidelijk tot andere (bijzondere)
                           wetgeving betreffende beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid.
                           Aangegeven wordt welke nieuwe implementatiebepalingen in de Algemene wet
                           op welke categorie beroepsorganisaties van toepassing zijn (de categorie
                           met een systeem van ministeriële goedkeuring van de eigen regelgeving of
                           de categorie met een onafhankelijk orgaan). De artikelen 30d en 30e van
                           de Algemene wet zijn op beide categorieën beroepsorganisaties met
                           regelgevende bevoegdheid van toepassing (dus zowel op regelgevende
                           beroepsorganisaties die over een onafhankelijk orgaan beschikken, als op
                           regelgevende beroepsorganisaties die niet over een dergelijk orgaan
                           beschikken).</al>
                    <al>Daarop geldt één uitzondering, namelijk indien bij bijzondere wet anders
                           is bepaald. Deze uitzondering is aan de orde ten aanzien van de via dit
                           wetsvoorstel te wijzigen Advocatenwet, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet
                           op het notarisambt, de Wet op het accountantsberoep en de Loodsenwet en
                           de Wet op het accountantsberoep. Dit betekent dat géén van de nieuwe
                           artikelen 30d tot en met 30k van de Algemene wet van toepassing is op de
                           in die bijzondere wetten gereguleerde (organen van) beroepsorganisaties.
                           Voor de Wet BIG geldt dat slechts deels anders is bepaald, en dat de
                           Algemene wet voor het overige (wél) van toepassing is op de organisaties
                           waarop artikel 14 van de Wet BIG ziet. Duidelijkheidshalve wordt in de
                           Wet BIG aangeduid welke artikelen van de Algemene wet uitdrukkelijk wél
                           van toepassing zijn ten aanzien van de betreffende organisaties onder de
                           Wet BIG (en daarmee wordt ook duidelijk welke artikelen van de Algemene
                           wet <nadruk type="cur">niet</nadruk> van toepassing zijn).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), tweede lid, onderdeel a, van de Algemene
                              wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Het voorgestelde artikel 30d, tweede lid, onderdeel a, van de
                              Algemene wet strekt ter implementatie van artikel 4, derde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn. In het voorgestelde onderdeel wordt als
                              eis gesteld dat de (ontwerp) toelichting bij een voorstel voor een
                              bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het betreffende
                              beroep beperkt, dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van de
                              richtlijn) op basis daarvan ‘de naleving van het
                              evenredigheidsbeginsel’ kan worden beoordeeld (zie voor een
                              toelichting op het begrip ‘beperking van de toegang tot of de
                              uitoefening van een gereglementeerd beroep’ paragraaf 3.3 van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting). Bij het opstellen van
                              de bepaling zal dus al rekenschap moeten worden afgelegd omtrent de
                              evenredigheid van de betreffende beperkende bepaling(en), en dit zal
                              gedegen tot uitdrukking moeten komen in de toelichting bij de
                              betreffende bepalingen. Afhankelijk van de aard en strekking van de
                              betreffende bepaling waarop de toelichting ziet, kan dit in de
                              praktijk betekenen dat in de toelichting wordt aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen of diensten in de EU; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Omdat ten aanzien van een beperkende ontwerpbepaling ook een ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht (zie de voorgestelde
                           artikelen 30f respectievelijk 30i van de Algemene wet), is het opportuun
                           om in de toelichting dus in feite al de redenen waarom de ontwerpbepaling
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve en, indien
                           mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te onderbouwen (vgl. ook
                           artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de
                           toelichting al een gedegen analyse omvat omtrent de geschiktheid en
                           evenredigheid, kan dit een efficiënte en gedegen ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ten goede komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse omtrent de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf al een
                           bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht is
                           dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet zijn.
                           De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan dat
                           die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de toelichting bij een
                           ontwerp voor een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de
                           uitoefening van een gereglementeerd beroep.</al>
                    <al>Deze verplichting betreffende de gedetailleerde toelichting op
                           beperkende bepalingen geldt zowel voor beroepsorganisaties onder
                           categorie A als beroepsorganisaties onder categorie B<noot id="n121" type="voet"><noot.nr>121</noot.nr><noot.al>Zie de inleiding van de artikelsgewijze toelichting op
                                 artikel I voor een nadere toelichting op categorieën A en
                                 B.</noot.al></noot>. De verplichting wordt belegd bij het orgaan binnen de
                           beroepsorganisatie dat verantwoordelijk is voor het ontwerpen van
                              regelgeving<noot id="n122" type="voet"><noot.nr>122</noot.nr><noot.al>Het is denkbaar dat binnen een beroepsorganisatie met
                                 regelgevende bevoegdheid de bevoegdheid tot het opstellen van
                                 regelgeving, het verrichten van een consultatie, de verwerking van
                                 opmerkingen en de vaststelling van (bepaalde) regelgeving belegd is
                                 bij een en hetzelfde orgaan van een beroepsorganisatie. Zie
                                 bijvoorbeeld het College Geneeskundige Specialismen (CGS), dat
                                 binnen de beroepsorganisatie KNMG (Koninklijke Nederlandsche
                                 Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst) de
                                 verantwoordelijkheid draagt rondom zowel het opstellen als het
                                 vaststellen van regelgeving als bedoeld in artikel 14, tweede lid,
                                 onderdeel d, van de Wet BIG.</noot.al></noot>.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), tweede lid, onderdelen b, c en d, van de
                              Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 30d, tweede lid, onderdelen b tot en met d, van
                           de Algemene wet strekt ter implementatie van artikel 8 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling vereist dat informatie
                           (omtrent mogelijk in te voeren beperkende bepalingen) beschikbaar wordt
                           gesteld aan eenieder, ook aan degenen die geen beroepsbeoefenaren zijn
                           van het betrokken beroep, voordat de beoogde nieuwe beperkende bepalingen
                           of beperkende wijzigingsbepalingen worden ingevoerd. In het verlengde
                           daarvan vereist die richtlijnbepaling dat alle partijen op gepaste wijze
                           worden betrokken en dat hen de gelegenheid wordt gegeven hun standpunten
                           kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen ten aanzien van het betreffende
                           gereglementeerde beroep niet alleen relevant kan zijn voor de betreffende
                           beroepsbeoefenaar zelf; dit kan evenzeer van belang zijn voor
                           bijvoorbeeld de afnemers van de diensten van deze beroepsbeoefenaren, dus
                           de consumenten of cliënten van deze beroepsbeoefenaren, indien het voor
                           hen – als gevolg van de beoogde beperkende bepalingen – wellicht op
                           enigerlei wijze moeilijker zal worden om toegang te krijgen tot een
                           beroepsbeoefenaar. Het is in een dergelijke situatie van belang dat ook
                           deze belanghebbenden kennis kunnen nemen van beperkende regelgeving,
                           daarop inbreng kunnen leveren en op die manier betrokken worden bij de
                           totstandkoming van beperkende bepalingen met potentiële effecten voor
                           deze partijen.</al>
                    <al>Overigens is het denkbaar dat in een eventuele bijzondere wet via welke
                           een beroepsorganisatie in de toekomst regelgevende bevoegdheid verkrijgt,
                           al een soort ‘consultatiebepaling’ als deze is opgenomen. Mogelijk
                           verplicht die bepaling dan enkel tot consultatie onder de kring van
                           beroepsbeoefenaren. Door de toepassing van deze bepaling in de Algemene
                           wet wordt daarnaast dan uitdrukkelijk geborgd (conform de
                           Proportionaliteitsrichtlijn) dat die consultatie voor <nadruk type="cur">eenieder</nadruk> open wordt gesteld, niet enkel voor de betreffende
                           beroepsbeoefenaren.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond wordt in artikel 30d, tweede lid, onderdeel b,
                           van de Algemene wet bepaald dat de beperkende bepalingen in
                           ontwerpregelgeving, met inbegrip van de toelichting daarop, op
                           elektronische wijze ter inzage moet worden gelegd voor eenieder (en dus
                           niet enkel voor beroepsbeoefenaren). Het ligt voor de hand om in de
                           praktijk het betreffende ontwerp voor de regelgeving, althans in ieder
                           geval de betreffende beperkende bepaling daarin, dan in ieder geval op de
                           voor eenieder toegankelijke website van de betreffende beroepsorganisatie
                           te publiceren.</al>
                    <al>In het verlengde daarvan wordt in artikel 30d, tweede lid, onderdeel c,
                           van de Algemene wet bepaald dat een ieder vervolgens een zienswijze ten
                           aanzien van die beperkende bepalingen kan indienen gedurende een
                           redelijke termijn. Het is aan het bevoegde orgaan binnen de
                           beroepsorganisatie om te bepalen wat in het betreffende geval van
                           terinzagelegging een redelijke termijn wordt geacht waarbinnen eenieder
                           redelijkerwijs van de gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in
                           te dienen. Op deze wijze kan de beroepsorganisatie de terinzagelegging
                           inpassen in de binnen de organisatie gebruikelijke processen rondom
                           totstandkoming van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging voor
                           eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot het bieden van de
                           mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van beperkende
                           bepalingen, worden alle (potentiële) belanghebbenden op gepaste wijze
                           betrokken en wordt hen de gelegenheid gegeven hun standpunten kenbaar te
                           maken, een en ander als bedoeld in artikel 8, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Vervolgens wordt in artikel 30d, tweede lid, onderdeel d, van de
                              Algemene wet bepaald dat in de regelgeving respectievelijk in de
                              bijbehorende toelichting tot uitdrukking wordt gebracht welke
                              gevolgtrekkingen zijn verbonden aan de naar voren gebrachte
                              zienswijzen. Het is aan (het daartoe bevoegde orgaan binnen) de
                              organisatie om bij het bepalen van het startmoment van de
                              terinzagelegging rekening te houden met het feit dat vóór de
                              uiteindelijke besluitvorming omtrent de ontwerpregelgeving nog tijd
                              nodig is voor de verwerking van eventuele zienswijzen in de in dit
                              onderdeel c bedoelde zin.</al>
                      <al>Het gaat er om dat voor een ieder kenbaar wordt wat de inhoud en
                              strekking is van de ingebrachte zienswijzen en op welke wijze hiermee
                              om is gegaan. Indien een zienswijze ten aanzien van een beperkende
                              bepaling om bepaalde redenen géén aanleiding heeft gegeven om tot
                              aanpassing van de ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in de
                              toelichting op de ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende
                              duidelijke onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44<noot id="n123" type="voet"><noot.nr>123</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet of andere beroepsorganisaties met (bindende) regelgevende
                                 bevoegdheid.</noot.al></noot>), blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is. Dit doet zich bijvoorbeeld
                           voor in gevallen waarin de wetgeving over openbaarheid van
                           overheidsinformatie zich daartegen verzet, of niet relevant is voor de
                           inhoud van de regeling, zoals in gevallen waarin de inbreng geen
                           betrekking had op de regeling zelf. Bij het vermelden welke externe
                           partijen inbreng hebben geleverd, kan bij groepen van burgers,
                           beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige inbreng worden
                           volstaan met een categoriale in plaats van individuele aanduiding
                           daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke weergave van de inbreng op
                           te nemen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Indien de sectorale wetgeving omtrent (de regelgeving van) een
                           beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid niet reeds voorziet in
                           een bevoegdheid tot vernietiging van bepaalde besluiten van een
                           dergelijke beroepsorganisatie en verder ook niet anders is bepaald, is
                           artikel 30d, derde lid, van de Algemene wet van belang. Dit derde lid
                           heeft betrekking op de bevoegdheid tot vernietiging van bepaalde
                           besluiten van het orgaan binnen een beroepsorganisatie dat bevoegd is tot
                           vaststelling van regelgeving.</al>
                    <al-groep>
                      <al>De vernietiging kan blijkens dit derde lid slechts bij koninklijk
                              besluit plaatsvinden, op voordracht van de verantwoordelijke
                              bewindspersoon. Uit artikel 10:35 van de Algemene wet bestuursrecht
                              volgt dat vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd met het
                              recht of het algemeen belang (hetgeen door de betrokken bewindspersoon
                              onderbouwd moet worden). Artikel 10:36 van de Algemene wet
                              bestuursrecht bepaalt voorts dat een besluit alleen dan gedeeltelijk
                              kan worden vernietigd, indien gedeeltelijke instandhouding strookt met
                              aard en inhoud van het besluit. Verder volgt uit artikel 10:41 van de
                              Algemene wet bestuursrecht dat vernietiging niet plaatsvindt dan nadat
                              aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot
                              overleg is geboden; de betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in
                              overleg treden met de beroepsorganisatie (in het bijzonder het orgaan
                              van de beroepsorganisatie dat het besluit heeft genomen ten aanzien
                              waarvan vernietiging wordt overwogen), indien de bewindspersoon een
                              voordracht voor vernietiging overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van
                              het middel een eis van zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder
                              omstandigheden ertoe kunnen leiden dat van vernietiging wordt
                              afgezien, hetzij omdat bij nader inzien het besluit op goede gronden
                              blijkt te berusten, hetzij omdat het besluit, waarvan vernietiging
                              wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd dat aan de daartegen
                              bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen<noot id="n124" type="voet"><noot.nr>124</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 196
                                    (derde tranche Algemene wet bestuursrecht, toelichting op
                                    artikel 1A.2.2.9) (zie ook de toelichting op het vergelijkbare
                                    artikel 1A.2.1.6 omtrent goedkeuring), p.190–191.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>Artikel 10:43 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat hangende
                              het onderzoek of er reden is tot vernietiging over te gaan, een
                              besluit door het tot vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden
                              geschorst.</al>
                    </al-groep>
                    <al-groep>
                      <al>Voor het geval een dergelijke (schorsings- en)
                              vernietigingsbevoegdheid mocht ontbreken in de regelgeving waarbij een
                              beroepsorganisatie regelgevende bevoegdheid verkrijgt, en in die
                              regelgeving ook niet anders is bepaald, voorziet het voorgestelde
                              derde lid in die vernietigingsbevoegdheid.</al>
                      <al>Wel geldt uiteraard dat de reikwijdte van die bevoegdheid hier is
                              beperkt tot vernietiging van enkel de zogenoemde ‘beperkende
                              bepalingen’ die door het daartoe bevoegde orgaan van de
                              beroepsorganisatie zijn vastgesteld. Andersoortige bepalingen, die
                              geen beperking van de toegang tot of de uitoefening van een
                              gereglementeerd beroep omvatten in de zin van de richtlijn, vallen
                              niet onder deze specifieke vernietigingsbevoegdheid.</al>
                    </al-groep>
                    <al>De reden dat een dergelijke vernietigingsbevoegdheid ten aanzien van
                           beperkende bepalingen van een beroepsorganisatie noodzakelijk wordt
                           geacht, is dat de lidstaat Nederland uiteindelijk binnen de EU
                           verantwoordelijk is voor inachtneming van het Europese recht, waaronder
                           de Proportionaliteitsrichtlijn. Tegen die achtergrond is het van belang
                           dat vanuit de rijksoverheid in ultimo kan worden ingegrepen indien er
                           door of vanwege een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                           regels tot stand worden gebracht en in stand blijven die in strijd met
                           het evenredigheidsbeginsel moeten worden geacht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In lijn met hoe de vernietigingsbevoegdheid is opgezet in de meerderheid
                           van de bestaande bijzondere wetten betreffende beroepsorganisaties met
                           regelgevende bevoegdheid, wordt de termijn waarbinnen de
                           vernietigingsbevoegdheid kan worden uitgeoefend, via dit vierde lid in
                           beginsel beperkt tot zes maanden nadat aan de betrokken bewindspersoon
                           vanuit de beroepsorganisatie mededeling respectievelijk kennisgeving is
                           gedaan van de vaststelling van de betreffende beperkende bepaling(en).
                           Zoals destijds ook is toegelicht ten aanzien van die bestaande bijzondere
                           wetten, wordt die termijn ingevoerd ten behoeve van de
                           rechtszekerheid.</al>
                    <al>Daarbij geldt overigens ten aanzien van beroepsorganisaties met een
                           systeem van ministeriële goedkeuring van regelgeving vanuit de
                           beroepsorganisatie, dat de kans dat binnen die termijn van zes maanden
                           een voordracht tot vernietiging van die regelgeving wordt gedaan, vrijwel
                           nihil is. Immers, de betreffende regelgeving is vóór publicatie nog ter
                           goedkeuring aan de bewindspersoon voorgelegd en is daarbij goedgekeurd,
                           in welk kader ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                           artikel 4, eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn moet hebben plaatsgevonden. Onder die
                           omstandigheden is het onwaarschijnlijk dat zich een situatie voor zou
                           doen dat dan alsnog aanleiding zou bestaan tot vernietiging van deze
                           regelgeving. Voor het uitzonderlijke geval dat dit wel zo zou zijn,
                           alsook met het oog op beperkende regelgeving van beroepsorganisaties ten
                           aanzien waarvan géén voorafgaande ministeriële goedkeuring vereist is
                           (omdat die beroepsorganisatie een onafhankelijk orgaan kent dat adviseert
                           over de ontwerpregelgeving van de beroepsorganisatie), is invoering van
                           de termijn van zes maanden niettemin wenselijk en noodzakelijk geacht in
                           het licht van rechtszekerheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Artikel 30d, vijfde lid, van de Algemene wet bevat een uitzondering
                              op het vierde lid.</al>
                      <al>Met het oog op de in de voorgestelde nieuwe artikelen 30g, 30h, 30j
                              en 30k van de Algemene wet vervatte monitorings- en periodieke
                              beoordelingsverplichtingen ten aanzien van dergelijke reeds
                              vastgestelde beperkende bepalingen (zie de artikelsgewijze toelichting
                              verderop), is het in bepaalde situaties noodzakelijk dat de
                              verantwoordelijke bewindspersoon ook ná de in het vierde lid bedoelde
                              termijn van zes maanden (kan schorsen of) een voordracht tot
                              vernietiging van een dergelijke vastgestelde bepaling kan doen. Dit
                              zal slechts in een beperkt aantal gevallen aan de orde zijn. Die
                              gevallen worden in het vijfde lid beschreven.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het vijfde lid heeft zowel betrekking op beroepsorganisaties waarvan
                           regelgeving is onderworpen aan een ministeriële goedkeuringsbevoegdheid,
                           als op beroepsorganisaties die een onafhankelijk orgaan kennen dat
                           adviseert over ontwerpregelgeving vanuit de beroepsorganisatie.</al>
                    <al-groep>
                      <al>De bevoegdheid tot vernietiging van een beperkende bepaling is op
                              grond van dit onderdeel enkel toepasbaar in de situatie dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>uit een evenredigheidsbeoordeling van de verantwoordelijke
                                    bewindspersoon, ofwel van het onafhankelijk orgaan, die
                                    tussentijds is uitgevoerd naar aanleiding van een
                                    monitoringsrapport of bij wijze van zesjaarlijkse periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling<noot id="n125" type="voet"><noot.nr>125</noot.nr><noot.al>Zie de voorgestelde artikelen 30g en 30h van de
                                          Algemene wet wat betreft beroepsorganisaties wier
                                          regelgeving is onderworpen aan ministeriële goedkeuring,
                                          en de artikelen 30j en 30k van de Algemene wet wat betreft
                                          beroepsorganisaties met een onafhankelijk
                                          orgaan.</noot.al></noot>, naar voren is gekomen dat er sprake is van
                                    onevenredigheid van een beperkende bepalingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betrokken bewindspersoon dienovereenkomstig een bindend
                                    advies heeft gegeven om de betreffende bepaling te wijzigen of
                                    te schrappen, ofwel het betreffende onafhankelijk orgaan heeft
                                    geadviseerd tot wijziging of schrapping van die bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>(het bevoegde orgaan van) de beroepsorganisatie, in afwijking
                                    van dat advies, géén regelgeving tot stand brengt om die
                                    wijziging of die schrapping door te voeren; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de in artikel 30d, vierde lid, van de Algemene wet bedoelde
                                    termijn van zes maanden reeds is verstreken.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>Pas als elk van deze omstandigheden zich voordoet, en de betreffende
                              beperkende bepaling in die situatie kwalificeert als strijdig met het
                              recht of het algemeen belang (vgl. artikel 10:35 van de Algemene wet
                                 bestuursrecht)<noot id="n126" type="voet"><noot.nr>126</noot.nr><noot.al>Het is aannemelijk dat daarvan sprake zal zijn indien in
                                    strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7,
                                    eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is
                                    vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden.</noot.al></noot>, kan tot vernietiging worden overgegaan. Het instrument is
                              bedoeld al als ultimum remedium.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het zal naar verwachting zelden voorkomen dat de betreffende
                           beroepsorganisatie een bindend advies van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon tot wijziging of schrapping van bestaande beperkende
                           bepalingen niet zou opvolgen. Ook wordt het niet voor de hand liggend
                           geacht dat een advies van het onafhankelijk orgaan niet door de
                           beroepsorganisatie wordt opgevolgd zonder dat hiertoe een motivering
                           wordt gegeven vanuit de beroepsorganisatie die door de verantwoordelijke
                           bewindspersoon voldoende houdbaar wordt geacht. Maar voor het geval die
                           situatie zich toch zou voordoen, is het in dat bijzondere geval, zoals
                           hierboven ook aangegeven, van belang dat de betrokken bewindspersoon die
                           bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging heeft, gelet op de
                           verantwoordelijkheden die Nederland als lidstaat onder het Europese recht
                           heeft. Daarom wordt het op grond van dit voorgestelde vijfde lid van de
                           Algemene wet mogelijk gemaakt om dergelijke beperkende bepalingen ook ná
                           de ommekomst van de termijn van zes maanden<noot id="n127" type="voet"><noot.nr>127</noot.nr><noot.al>Gerekend vanaf de in artikel 30f, vierde lid, van de Algemene
                                 wet bedoelde kennisgeving dan wel de in artikel 30i, vierde lid,
                                 bedoelde mededeling van het besluit waarin de betreffende bepaling
                                 is opgenomen.</noot.al></noot> alsnog (te schorsen of) bij koninklijk besluit te vernietigen.
                           Deze mogelijkheid tot ‘latere’ (schorsing of) vernietiging geldt enkel
                           ten aanzien van reeds vastgestelde besluiten die strekken tot beperking
                           van de toegang tot of de uitoefening van het betreffende gereglementeerde
                           beroep (dus niet ten aanzien van andersoortige besluiten van de
                           beroepsorganisatie), en enkel in de specifieke omstandigheden die in dit
                           vijfde lid ook tot uitdrukking worden gebracht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30d (nieuw), zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit lid bevat een limitering van het vijfde lid. Omwille van de
                           rechtszekerheid stelt dit lid alsnog paal en perk aan de termijn
                           waarbinnen de mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of vernietiging van
                           beperkende bepalingen overeenkomstig het vijfde lid nog mag worden
                           gebruikt. Zo wordt voorkomen dat een dergelijke mogelijkheid tot
                           schorsing of vernietiging nog tot in lengte der dagen als een zwaard van
                           Damocles boven dergelijke beperkende bepalingen blijft hangen (vgl. ook
                           de limitering in het vierde lid en de toelichting daarop).</al>
                    <al-groep>
                      <al>De in het vijfde lid geclausuleerde mogelijkheid tot vernietiging van
                              bepaalde beperkende bepalingen moet blijkens dit zesde lid worden
                              ingeroepen binnen zes maanden nadat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>(bij beroepsorganisaties behorend tot categorie A (ministeriële
                                    goedkeuring): een verslag van de verrichte vaste periodieke of
                                    tussentijdse evenredigheidsbeoordeling met bindend advies tot
                                    wijziging of schrapping van een beperkende bepaling (vanwege
                                    vastgestelde onevenredigheid) naar het orgaan van de
                                    beroepsorganisatie is gezonden dat de bepaling heeft vastgesteld
                                    waarop dat verslag ziet<noot id="n128" type="voet"><noot.nr>128</noot.nr><noot.al>Zie artikel 30g, vierde lid, onderdeel b, en zesde
                                          lid, onderdeel b, respectievelijk artikel 30h, vierde lid,
                                          onderdeel b, en zesde lid, onderdeel b, van de Algemene
                                          wet.</noot.al></noot>, of</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>(bij beroepsorganisaties behorend tot categorie B
                                    (onafhankelijk orgaan):</al>
                          <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                            <li>
                              <li.nr>○</li.nr>
                              <al>een verslag van de verrichte vaste periodieke of tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling met advies tot wijziging of schrapping van
                              een beperkende bepaling (vanwege vastgestelde onevenredigheid) naar
                              het orgaan van de beroepsorganisatie is gezonden dat de bepaling heeft
                              vastgesteld waarop het verslag ziet<noot id="n129" type="voet"><noot.nr>129</noot.nr><noot.al>Zie artikel 30j, vierde lid, onderdeel b, en zesde lid,
                                    onderdeel b, respectievelijk artikel 30k, vierde lid, onderdeel
                                    b, en zesde lid, onderdeel b, van de Algemene wet.</noot.al></noot>; of</al>
                            </li>
                            <li>
                              <li.nr>○</li.nr>
                              <al>de schriftelijke reactie als bedoeld in artikel 30j, zevende lid,
                              onderdeel a, of artikel 30k, zevende lid, onderdeel a, van de Algemene
                              wet, waarin wordt afgeweken van een advies van het onafhankelijke
                              orgaan tot wijziging of schrapping van een beperkende bepaling vanwege
                              vastgestelde onevenredigheid, ter kennis van de betrokken
                              bewindspersoon is gekomen<noot id="n130" type="voet"><noot.nr>130</noot.nr><noot.al>Conform artikel 30j, zevende lid, onderdeel a, dan wel
                                    artikel 30k, zevende lid, onderdeel a, van de Algemene
                                    wet.</noot.al></noot>.</al>
                            </li>
                          </lijst>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30e (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30e (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30e van de Algemene wet strekt ter implementatie van artikel 2,
                           tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van
                           de richtlijn). Dat artikel bepaalt kort gezegd dat de
                           Proportionaliteitsrichtlijn niet van toepassing is wanneer de specifieke
                           beperkende eisen ter reglementering van een bepaald beroep zijn
                           vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling die de lidstaten geen keuze
                           laat ten aanzien van de wijze van implementatie van die vereisten. De
                           gedachte hierachter is dat in dergelijke gevallen de beoordeling van de
                           geschiktheid en evenredigheid reeds op EU-niveau is uitgevoerd. Voor een
                           nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.3.c van het algemeen
                           deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30f (nieuw) van Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <al>Artikel 30f van de Algemene wet is enkel van toepassing op
                        beroepsorganisaties die geen onafhankelijk adviserend orgaan hebben, maar
                        een systematiek kennen waarbij in ieder geval bepaalde regelgeving vanuit
                        het daartoe bevoegde orgaan van de beroepsorganisatie ter goedkeuring moet
                        worden voorgelegd aan de op dat terrein verantwoordelijke
                        bewindspersoon.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30f (nieuw), eerste lid van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30f, eerste lid, van de Algemene wet borgt dat <nadruk type="cur">in ieder geval</nadruk> (ook) <nadruk type="cur">alle
                              beperkende</nadruk> regelgeving die door de daartoe bevoegde organen
                           van een beroepsorganisatie wordt opgesteld, ter voorafgaande
                              goedkeuring<noot id="n131" type="voet"><noot.nr>131</noot.nr><noot.al>Het gaat om goedkeuring voorafgaand aan invoering van de
                                 betreffende beperkende bepaling.</noot.al></noot> aan de betrokken bewindspersoon moet worden voorgelegd, <nadruk type="cur">ongeacht</nadruk> of dit gaat om bijvoorbeeld verordeningen
                           of nadere regels of voorschriften, die op grond van een verordening van
                           de beroepsorganisatie vastgesteld mogen worden door een ander orgaan
                           binnen de beroepsorganisatie dan het orgaan dat de verordeningen
                           vaststelt.</al>
                    <al>Door ten aanzien van (uitsluitend) beperkende regelgeving die onder het
                        toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn valt, voorafgaande
                        ministeriële goedkeuring verplicht te stellen, wordt het voor de
                        verantwoordelijke bewindspersoon mogelijk om in het kader van de
                        besluitvorming omtrent die goedkeuring met name de evenredigheid te toetsen
                        van de betreffende beperkende regelgeving (zie het tweede lid, onderdelen a
                        en b).</al>
                    <al>Deze voorafgaande ministeriële goedkeuring geldt naast de ministeriële
                        goedkeuring die in voorkomend geval ten aanzien van andersoortige
                        regelgeving vereist kan zijn op grond van bijzondere wetgeving in formele
                        zin.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30f (nieuw), tweede lid, onderdelen a en b, van de
                              Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 30f, tweede lid, onderdelen a en b, van de
                           Algemene wet strekt ter implementatie van de artikelen 5 en 6 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4, eerste lid, in samenhang
                           met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats (tweede lid, onderdeel a) wordt bepaald dat de
                           verantwoordelijke bewindspersoon, voorafgaand aan de beslissing omtrent
                           goedkeuring in de zin van artikel 30f, eerste lid, van de Algemene wet,
                           moet onderzoeken of de beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is
                           (artikel 5 van de Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Algemene wet geïmplementeerd, omdat ze
                           als concrete verplichtingen in de richtlijn zijn verwoord. Artikel 30f,
                           tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet strekt daartoe. Indien een
                           beperkende bepaling binnen een voorstel niet aan deze eisen voldoet, is
                           de betrokken bewindspersoon bevoegd om de goedkeuring ten aanzien van die
                           bepaling van het voorstel te onthouden (zie het voorgestelde artikel 30f,
                           derde lid, van de Algemene wet, die hierna in de artikelsgewijze
                           toelichting aan de orde komt).</al>
                    <al>Een essentieel onderdeel van dit nieuwe tweede lid (onderdeel b) is dat
                           de betrokken bewindspersoon in het kader van de goedkeuringsbeslissing
                           ook een evenredigheidsbeoordeling moet verrichten ten aanzien van de
                           beperkende bepalingen in het voorstel dat ter goedkeuring is voorgelegd.
                           Dit om te borgen dat de ingevoerde beperkende bepalingen en de beperkende
                           wijzigingen die ten aanzien van bestaande bepalingen worden ingevoerd
                           geschikt zijn om de verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling te
                           waarborgen en niet verder gaan dan nodig is om die doelstellingen te
                           verwezenlijken (zoals in artikel 7, eerste lid, van de richtlijn is
                           bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex ante’ evenredigheidsbeoordeling als
                           bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn, in
                           samenhang met artikel 7 van deze richtlijn. In artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn is (niet-limitatief) beschreven met welke
                           factoren, elementen en ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet
                           worden gehouden in het kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit
                           wordt in paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting besproken, en wordt nader toegelicht in de richtsnoeren van
                           de Europese Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Algemene wet volgt dat de omvang, en daarmee dus ook de
                           intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van
                           inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als de
                           te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang tot of
                           de uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op zichzelf
                           ook niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van de
                           evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit zou
                           bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte uren aan
                           beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen
                           bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is (bijvoorbeeld
                           indien de opleidingseisen voor de betreffende beroepsbeoefenaren
                           wezenlijk verzwaard worden), is een meer grondige
                           evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds bekeken
                           moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten aanzien van
                           de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van het vrije
                           verkeer binnen de EU. Dit tweede lid, onderdeel b, onder 1° (nieuw), van
                           de Algemene wet strekt ter implementatie van artikel 4, tweede lid, van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde 30f, tweede lid, onderdeel b, onder
                           2° (nieuw), van de Algemene wet dat de redenen waarom de te beoordelen
                           bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd moeten
                           worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk en
                           relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met kwantitatieve
                           argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter implementatie van
                           artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze onderbouwing
                           zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken markt,
                           wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data. Welke
                           gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de evenredigheid, hangt
                           onder meer af van de doelstelling(en) van algemeen belang die met de
                           beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd en welke argumentatie daartoe
                           wordt gehanteerd.</al>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen in verband met de bediening van kranen, in vergelijking met
                           vergelijkbare landen, zeer laag.’ zijn over het algemeen niet
                              toereikend<noot id="n132" type="voet"><noot.nr>132</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot>. Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een
                           maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op
                           onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd moet worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren die de
                           Europese Commissie heeft opgesteld ten aanzien van de toepassing van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al>In artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de
                           Algemene wet is tot slot bepaald dat de in onderdeel b, onder 2°,
                           bedoelde redenen en onderbouwing moeten worden opgenomen in het besluit
                           omtrent goedkeuring (ofwel instemming). Dit omwille van de
                           kenbaarheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30f (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Zoals al is toegelicht, ziet het voorgestelde artikel 30f van de
                           Algemene wet enkel op beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid
                           waarvan (in ieder geval bepaalde) regelgeving – op grond van een wet in
                           formele zin – ter goedkeuring aan de betrokken bewindspersoon moet worden
                           voorgelegd, voordat deze regelgeving in werking kan treden. In die wet in
                           formele zin waarbij de beroepsorganisatie tot stand wordt gebracht, kan
                           reeds zijn bepaald dat en op welke gronden deze goedkeuring kan worden
                           onthouden. Veelal zal dat zijn op grond van strijd met het recht of het
                           algemeen belang.</al>
                    <al>Het voorgestelde artikel 30f, derde lid, beoogt te borgen dat de
                           betrokken bewindspersoon ten aanzien van ontwerpbepalingen die strekken
                           tot beperking van de toegang tot of de uitoefening van het
                           gereglementeerde beroep in ieder geval bevoegd is om de goedkeuring te
                           onthouden, indien deze ontwerpbepalingen naar zijn oordeel (in het kader
                           van de ex ante evenredigheidsbeoordeling) niet verenigbaar blijken te
                           zijn met de artikelen 5 of 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook
                           indien uit de evenredigheidsbeoordeling volgt dat de betreffende
                           ontwerpbepalingen op grond van de evenredigheidsbeoordeling onevenredig
                           moeten worden geacht. Deze bepaling is onder meer van belang in het geval
                           de bijzondere wet waarbij de beroepsorganisatie met regelgevende
                           bevoegdheid tot stand wordt gebracht, enkel specifieke gronden tot
                           onthouding van goedkeuring kent, anders dan strijd met het recht of
                           algemeen belang.</al>
                    <al>Benadrukt zij dat uit artikel 10:30, eerste lid, Awb volgt dat
                           gedeeltelijke goedkeuring of onthouding van goedkeuring niet plaatsvindt
                           dan nadat (in dit geval) de betreffende beroepsorganisatie gelegenheid
                           tot overleg is geboden. De bewindspersoon zal derhalve niet zonder nader
                           overleg met de beroepsorganisatie tot (gedeeltelijke) onthouding van
                           goedkeuring over kunnen gaan. Het gaat hier om een eis van zorgvuldigheid
                           dat de beroepsorganisatie die het betrokken besluit heeft genomen, in de
                           gelegenheid wordt gesteld overleg te voeren met de verantwoordelijke
                           bewindspersoon, indien deze laatste overweegt geheel of gedeeltelijk
                           goedkeuring aan het voorgelegde besluit te onthouden. Onder
                           omstandigheden zal dit overleg ertoe kunnen leiden dat het ter
                           goedkeuring voorgelegde besluit wordt herzien of dat de bewindspersoon
                           over de aanvankelijke bezwaren heenstapt en alsnog goedkeuring
                              verleent<noot id="n133" type="voet"><noot.nr>133</noot.nr><noot.al>Zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>,
                                 p. 190–191 (derde tranche van de Algemene wet
                                 bestuursrecht)(toelichting op artikel 1A.2.1.6) (zie ook de
                                 toelichting op het vergelijkbare artikel 1A.2.2.9 omtrent
                                 vernietiging, p. 196).</noot.al></noot>.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30f (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 30f, vierde lid, van de Algemene wet borgt dat
                           de door de beroepsorganisatie vastgestelde en door de betrokken
                           bewindspersoon goedgekeurde beperkende regelgeving ter kennis wordt
                           gebracht van deze bewindspersoon en bekend wordt gemaakt in de
                           Staatscourant. Deze verplichting geldt voor alle beperkende bepalingen
                           van de beroepsorganisatie als bedoeld in dit artikel 30f, dus ongeacht of
                           het gaat om beperkende bepalingen in bijvoorbeeld een verordening van de
                           beroepsorganisatie of in ‘nadere regels’ of ‘nadere voorschriften’ die
                           zijn gebaseerd op dergelijke verordeningen (zie ook de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 30f, eerste lid, van de Algemene wet
                           hierboven).</al>
                    <al>De verplichting in dit vierde lid ziet enkel op beperkende bepalingen en
                           raakt dus niet eventuele andersoortige bepalingen die in regelgeving van
                           de beroepsorganisatie zijn vervat. Dit laat onverlet dat in de bijzondere
                           wet die op de betreffende beroepsorganisatie ziet, een verplichting kan
                           staan om hoe dan ook <nadruk type="cur">alle</nadruk> verordeningen van
                           die beroepsorganisatie na vaststelling en goedkeuring naar de betrokken
                           bewindspersoon te sturen en in de Staatscourant te publiceren, dus ook
                           voor zover daarin geen beperkende bepalingen zijn opgenomen (hetgeen een
                           vrij standaard bepaling is in de huidige bijzondere wetten betreffende
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid in de hier bedoelde
                           categorie A (met een systeem van ministeriële goedkeuring).</al>
                    <al>Daarnaast verplicht dit vierde lid ertoe dat bij de bekendmaking van de
                           vastgestelde en goedgekeurde regelgeving wordt vermeld via welk
                           goedkeuringsbesluit deze regelgeving is goedgekeurd. In diverse (huidige)
                           bijzondere wetten betreffende beroepsorganisaties met regelgevende
                           bevoegdheid (van categorie A) is een dergelijk lid een gebruikelijke
                           bepaling.</al>
                    <al>Dit vierde lid borgt de transparantie en kenbaarheid die binnen de
                           Proportionaliteitsrichtlijn essentieel wordt geacht, niet alleen voor de
                           betrokken bewindspersoon (ook met het oog op artikel 30d, derde en vierde
                           lid, van de Algemene wet), maar ook voor de beroepsbeoefenaren en
                           anderen. Door de publicatie van de beperkende regelgeving in de
                           Staatscourant (dus ook van beperkende bepalingen in op verordeningen
                           gebaseerde nadere voorschriften of regels) en het noemen van het
                           betreffende ministeriële goedkeuringsbesluit (waarin kort gezegd de
                           onderbouwing van de evenredigheidsbeoordeling moet worden vervat) kan
                              <nadruk type="cur">eenieder</nadruk> immers kennis nemen van de
                           uiteindelijk vastgestelde beperkende regelgeving, en, op basis van de
                           daarbij behorende toelichting en het goedkeuringsbesluit, kennis nemen
                           van de aanleiding en achtergronden van de beperkende bepalingen en
                           onderbouwing van de evenredigheid van deze bepalingen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikelen 30g en 30h (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde artikelen 30g en 30h van de Algemene wet zien op de
                        monitoring (rapportage) en periodieke evenredigheidsbeoordeling van reeds
                        vastgestelde beperkende bepalingen in de zin van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn (ten aanzien van beroepsorganisaties zonder
                        onafhankelijk orgaan, maar waarvoor een systeem van ministeriële goedkeuring
                        geldt). Dit betreft zowel beperkende bepalingen in verordeningen als in
                        daarop gebaseerde nadere regels (voor zover een beroepsorganisatie een
                        dergelijk onderscheid in type regelgeving hanteert).</al>
                  <al>Meer specifiek gaat het in het voorgestelde artikel 30g van de Algemene wet
                        om beperkende bepalingen die in werking zijn getreden in de periode gerekend
                        na 30 juli 2020 (de uiterste implementatiedatum van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn) en tot de datum van inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet waarbij artikel 30g van de Algemene wet wordt ingevoerd (de
                        ‘oude’ beperkende bepalingen). In het voorgestelde artikel 30h van de
                        Algemene wet gaat het om de monitoring en periodieke
                        evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van beperkende bepalingen die vanuit
                        de beroepsorganisatie worden vastgesteld <nadruk type="cur">na</nadruk>
                        inwerkingtreding van deze wijzigigingswet (‘nieuwe’ beperkende bepalingen).
                        Deze beide nieuwe artikelen in de Algemene wet strekken ter implementatie
                        van artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die kort gezegd eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder
                        vastgestelde beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich
                        wellicht sinds de inwerkingtreding van die bepalingen hebben voorgedaan, nog
                        steeds evenredig zijn, of dat deze door deze ontwikkelingen alsnog zodanig
                        zijn gaan ‘knellen’ dat zij niet meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt uitgebracht
                        omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan en die
                        relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de eerder vastgestelde
                        beperkende bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding geeft, zal op
                        dát moment ook alvast een evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. In
                        dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder plaats dan op het
                        vaste zesjaarlijkse beoordelingsmoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                        dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                        artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                        vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet kan worden
                        volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie voor zou kunnen doen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).</al>
                  <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen in de artikelen 30g en 30h van de Algemene wet,
                        wordt hieronder nader toegelicht.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30g (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30g, eerste lid, van de Algemene wet maakt duidelijk dat dit
                           artikel 30g enkel ziet op (monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende bepalingen die in
                           werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de
                           datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De reikwijdte van
                           artikel 30g van de Algemene wet is daarmee beperkt tot enkel de ‘oude
                           bepalingen’ (uiteraard enkel voor zover die op het moment van toepassing
                           van artikel 30g van de Algemene wet als zodanig nog van kracht zijn; het
                           artikel is niet van toepassing op beperkende bepalingen die vervallen
                           zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze niet langer als beperkende
                           bepaling kunnen worden aangemerkt).</al>
                    <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                           implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                           datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot monitoring
                           en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van reeds
                           vastgestelde en in werking getreden beperkende bepalingen zó ver terug
                           werken, dat in feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende
                           regelgeving die de beroepsorganisatie <nadruk type="cur">ooit</nadruk>
                           uitgevaardigd heeft, na inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                           evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt voorkomen
                           dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al onmiddellijk
                           na inwerkingtreding van deze wijzigingswet al sprake zou zijn van niet
                           naleving van deze wijzigingswet, doordat dan al
                           evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben plaatsgevonden ten
                           aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan zes jaar vóór
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld en in werking
                           waren getreden.</al>
                    <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat de
                           uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen zoals
                           die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder terug
                           reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                    <al>Dat artikel 30g van de Algemene wet überhaupt verplichtingen bevat ten
                           aanzien van beperkende bepalingen die al vóór de datum van
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt
                           noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                           implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht
                           hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt door
                           het hanteren van deze datum in artikel 30g van de Algemene wet zoveel
                           mogelijk ondervangen. Geborgd wordt dat de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten aanzien van een
                           bepaling die al wel in bijvoorbeeld augustus 2020 in werking is getreden,
                           in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze wijzigingswet plaats zal
                           moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn geweest indien wel sprake was
                           geweest van tijdige implementatie. Indien periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te worden verricht ten
                           aanzien van beperkende bepalingen die <nadruk type="cur">na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet</nadruk> zijn vastgesteld en
                           in werking zijn getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn
                           vastgesteld niet meegenomen worden in de periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, hetgeen de effectieve werking van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zou ondermijnen.</al>
                    <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                           bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te worden
                           vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                           monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook niet
                           alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                           rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                           voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende leden).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), tweede lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet ziet op de monitoring van
                           reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt het erop
                           neer dat eens in de drie jaar een rapport moet worden uitgebracht aan de
                           verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen
                           die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende oude beperkende
                           bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het betreffende beroep, en die
                           direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van die
                           bepaling. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn
                           van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn.</al>
                      <al>Dit betekent dat indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 in
                              werking treedt, 2028 het eerste kalenderjaar is waarin geldt dat
                              twaalf maanden verstreken zijn, zodat in het jaar 2028 het eerste
                              rapport moet worden uitgebracht over relevante ontwikkelingen. Indien
                              deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in werking treedt, is het eerste
                              rapportagemoment óók 2028, omdat 2028 ook dan het eerste kalenderjaar
                              is waarin de situatie zich voordoet dat twaalf maanden verstreken zijn
                              sinds de inwerkingtreding van de wijzigingswet. Aangezien vanaf het
                              moment dat duidelijk is wanneer deze wijzigingswet in werking zal
                              treden, ook duidelijk zal zijn in welk kalenderjaar de eerste
                              rapportage aangeleverd moet worden, hebben de beroepsorganisaties naar
                              verwachting voldoende tijd (minimaal een jaar) om zich voor te
                              bereiden op het uitbrengen van de eerste rapportage in dat eerste
                              rapportagejaar.</al>
                    </al-groep>
                    <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                           binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                           monitoringsrapport moeten worden uitgebracht. Naar verwachting zullen de
                           ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn voor de diverse bepalingen
                           grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds goed per bepaling bekeken
                           moeten worden of er niet in dat geval toch ook andersoortige
                           ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van reclamerecht of
                           tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op (specifiek) dit
                           beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                              rapport te worden uitgebracht aan de verantwoordelijke bewindspersoon.
                              Op deze manier wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand
                              gebracht ten aanzien van de monitoringsrapporten voor alle oude
                              bepalingen. Door een dergelijke cyclus voor alle bepalingen te
                              hanteren, wordt het naar verwachting gemakkelijker voor zowel de
                              beroepsorganisaties als voor de betrokken departementen om vinger aan
                              de pols te houden; de monitoring wordt immers niet afhankelijk gesteld
                              van de datum van inwerkingtreding van de individuele bepaling. Indien
                              wél daarvoor zou zijn gekozen, zou dit niet alleen het behouden van
                              enig overzicht zeer bemoeilijken, maar ook de daadwerkelijke
                              uitvoering van de afzonderlijke rapportages over de betreffende
                              bepalingen. Een dergelijke werkwijze zou een effectieve werking van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                      <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen, als startpunt te hanteren
                              voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds
                              duidelijk zijn in welk kalenderjaar er weer een monitoringsrapport zal
                              moeten worden opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen
                              (namelijk: <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen die nog
                              steeds ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                    </al-groep>
                    <al>Dit rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door het daartoe door
                           de beroepsorganisatie gekwalificeerd geachte orgaan. Per
                           beroepsorganisatie zal bekeken moeten worden welk orgaan het meest
                           geëquipeerd wordt geacht om de diverse ontwikkelingen in het vizier te
                           krijgen en te houden, een inschatting te kunnen maken van de gevolgen
                           daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende bepalingen, en
                           om (ten behoeve van de betrokken bewindspersoon die de
                           evenredigheidsbeoordelingen verricht) een inschatting mee te geven
                           omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een zogenoemde
                           tussentijdse beoordeling, waarop artikel 30g, zesde lid, van de Algemene
                           wet ziet. Dit zal in de praktijk veelal het orgaan zijn dat in feite
                           fungeert als het dagelijks bestuur van de beroepsorganisatie, dat
                           bijvoorbeeld de beroepsorganisatie in en buiten rechte vertegenwoordigt,
                           verantwoordelijk is voor het opstellen van (ontwerp)regelgeving en het
                           verstrekken van inlichtingen aan bijvoorbeeld de verantwoordelijke
                              bewindspersoon<noot id="n134" type="voet"><noot.nr>134</noot.nr><noot.al>Bij organisaties met regelgevende bevoegdheid als bedoeld in
                                 artikel 14 van de Wet BIG zou dat bijvoorbeeld echter anders kunnen
                                 liggen.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                           gezonden. Het rapport is namelijk van belang voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                           plaatsvinden. Het geeft de bewindspersoon de informatie die essentieel is
                           voor een gedegen uitvoering van deze evenredigheidsbeoordeling. Ook is
                           het rapport voor de betrokken bewindspersoon van belang om te kunnen
                           beoordelen of hij aanleiding ziet tot ‘tussentijdse’
                           evenredigheidsbeoordeling – zie verder de artikelsgewijze toelichting
                           hieronder op artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Artikel 30g, derde lid, onderdeel a, van de Algemene wet bepaalt in
                              de eerste plaats dat relevante ontwikkelingen in het rapport dienen te
                              worden vervat die zich ten aanzien van het betreffende
                              gereglementeerde beroep hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding
                              van de betreffende bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling. Welke
                              ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van het
                              betreffende, is op voorhand moeilijk nader te omschrijven – ook de
                              richtsnoeren van de Europese Commissie bieden vooralsnog geen
                              volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep kunnen immers verschillende
                              ontwikkelingen spelen, en dergelijke ontwikkelingen kunnen, als ze
                              zich ook in een andere beroepsgroep zouden voordoen, een verschillende
                              (mate van) impact hebben per beroepsgroep. Er zal dus per geval goed
                              gekeken moeten worden naar de voor de betreffende beroepsgroep en het
                              betreffende type bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan
                              gedacht worden aan<noot id="n135" type="voet"><noot.nr>135</noot.nr><noot.al>Zie richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf 3.5
                                    (Toezichtverplichting), p.14.</noot.al></noot>:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene of
                                    specifieke regelgeving die invloed hebben op de dienstverlening
                                    door de betreffende beroepsbeoefenaar of die anderszins het
                                    werkgebied van de beroepsbeoefenaar raken;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                    rechtsprekende instanties;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen klacht
                                    van een belanghebbende die direct of indirect betrekking heeft
                                    op de gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                    vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen
                                    concreet en deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                    belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in werking
                                    zijnde beperkende bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie tot
                                    het betreffende beroep) eventuele innovatieve technieken of een
                                    relevante toe- of afname in de vraag naar de dienstverlening
                                    door de betreffende beroepsbeoefenaren.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                           bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                           relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds vastgestelde
                           beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen alsnog is gaan
                           knellen in de praktijk en onevenredig is geworden. Dergelijke
                           ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven van de
                           ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig is.</al>
                    <al>Overigens zullen vermoedelijk ook bij het opstellen van bijvoorbeeld
                           jaarverslagen van de betreffende beroepsorganisatie al relevante
                           ontwikkelingen voor de beroepsgroep worden gesignaleerd; in de praktijk
                           kan ter naleving van de onderhavige monitoringsverplichting naar
                           verwachting dan ook gebruik worden gemaakt van de algemene
                           monitoringsactiviteiten die met het oog op de dagelijkse praktijken en de
                           jaarverslagen wellicht ook al door de beroeporganisatie werden verricht.
                           De informatie over ontwikkelingen die normaliter dan al voor bijvoorbeeld
                           de jaarverslagen wordt vergaard, kan dan ook ingezet worden om het
                           monitoringsrapport over relevante ontwikkelingen op te zetten.</al>
                    <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                           inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient gebaseerd
                           te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de relevante
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep. Het gaat hier in
                           feite om een voorlopige inschatting omtrent de evenredigheid, op basis
                           van de gesignaleerde ontwikkelingen.</al>
                    <al>Tot slot dient in het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                           gemotiveerd te worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting van
                           het orgaan van de beroepsorganisatie dat het rapport opstelt, al dan niet
                           aanleiding geeft tot het verrichten van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid (zie de
                           betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                    <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in de
                           praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval altijd de
                           relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat moment zoal zijn
                           ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep. Als die er op
                           dat moment niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport
                           wordt vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage
                           ziet, ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het
                           ontbreken van relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen gronden
                           zijn om aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig zouden zijn.
                           Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen deze in het
                           rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens bekeken moet worden
                           of een of meer van die ontwikkelingen relevant (kunnen) zijn voor de oude
                           bepalingen of voor de dan eventueel in werking getreden nieuwe bepalingen
                           die volgens artikel 30h, tweede lid, van de Algemene wet óók in dit
                           rapportagejaar moeten worden meegenomen. In het rapport dient per
                           bepaling te worden aangegeven of de gesignaleerde ontwikkelingen al dan
                           niet gevolgen hebben ten aanzien van de evenredigheid van die oude en
                           eventuele nieuwe bepalingen. Zoals hierboven toegelicht, kan in dit
                           laatste voorbeeld die duiding vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe
                           bepaling vrij kort na inwerkingtreding van de wet in werking is getreden;
                           de kans is immers klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding
                           van een beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die
                           niet al in het kader van de totstandkoming bij de
                           evenredigheidsbeoordeling van de betreffende bepaling zijn betrokken. De
                           in het rapport weer te geven duiding van de gevolgen van de gesignaleerde
                           ontwikkelingen per bepaling kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en
                           omvang. Tot slot dient in het rapport per bepaling nog te worden
                           aangegeven of er aanleiding is voor een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, gelet op de eventueel gesignaleerde
                           ontwikkelingen en de duiding van de gevolgen van die ontwikkelingen ten
                           aanzien van de evenredigheid van de betreffende bepaling.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden.</al>
                      <al>Uit het derde lid, onderdeel a, volgt dat de betrokken bewindspersoon
                              de <nadruk type="cur">eerste evenredigheidsbeoordeling</nadruk> ten
                              aanzien van de ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet
                              verrichten in het derde kalenderjaar nadat voor het eerst een
                              rapportage is uitgebracht ten aanzien van deze beperkende bepalingen
                              (zie artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet en de toelichting
                              daarop: dat eerste rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar
                              waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden
                              verstreken zijn). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                              rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers ook in het derde
                              kalenderjaar na dat eerste rapportagemoment valt). Op deze manier kan
                              de betrokken bewindspersoon beide rapporten omtrent de ontwikkelingen
                              tot dan toe gebruiken om de evenredigheidsbeoordeling te
                              verrichten.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling plaatsvindt
                           niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze wijzigingswet te laten
                           plaatsvinden, wordt geborgd dat binnen een redelijke termijn na
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen
                           kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien van deze
                           bepalingen mogelijk geen ex ante evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                           artikel 4, eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben plaatsgevonden, omdat de
                           wettelijke verplichting daartoe nog niet bestond.</al>
                    <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar (gerekend
                           vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op basis van (in
                           ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.</al>
                    <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                           beschikbaar is, de inschatting is dat er géén evenredigheidsbeoordeling
                           hoeft plaats te vinden, dan tóch de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           plaats moet vinden. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft een
                           structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht namelijk
                           via artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                           systematische toetsing.<noot id="n136" type="voet"><noot.nr>136</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf
                                 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot> Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                           paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                    <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 30g,
                           vierde lid, onderdeel a, van de Algemene wet iedere zes jaar moet worden
                           verricht, is in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                           evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de totstandkoming
                           van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de
                           beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen die in artikel
                           7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling
                           van de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet
                           ingeval van een periodieke evenredigheidsbeoordeling rekening worden
                           gehouden met de ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten
                           aanzien van het betreffende beroep. Zie verder ook de artikelsgewijze
                           toelichting op het derde lid van artikel 30g van de Algemene wet.</al>
                    <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de verantwoordelijke
                           bewindspersoon een verslag op (artikel 30g, vierde lid, onderdeel b),
                           waaruit blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling na de zes jaar die
                           verstreken zijn, naar het oordeel van de bewindspersoon nog steeds
                           evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit blijken wat de
                           redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet gerechtvaardigd
                           en evenredig wordt geacht, hetgeen door de betrokken bewindspersoon met
                           kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen
                           moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder 2°). Die eis volgt uit artikel
                           4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke uitleg
                           van die bepaling impliceert dat die eis niet enkel heeft te gelden ten
                           aanzien van de ex ante evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten
                           aanzien van de periodieke evenredigheidbeoordeling en de verderop te
                           bespreken tussentijdse onverwijlde evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    <al>Het begrip ‘verslag’ onderstreept nog eens dat niet volstaan kan worden
                           met enkel de conclusie of de bepalingen al dan niet nog evenredig zijn.
                           In het verslag moet tot uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de
                           ex ante evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling zijn meegewogen en in welke zin, en op welke
                           wijze deze dan tot de betreffende conclusie omtrent de evenredigheid
                           hebben geleid.</al>
                    <al>De verantwoordelijke bewindspersoon neemt in dat verslag ook een bindend
                           advies op omtrent het gevolg dat de uitkomst van de
                           evenredigheidsbeoordeling zou moeten hebben (artikel 30g, vierde lid,
                           onderdeel c, van de Algemene wet). Dit betekent dat indien de
                           verantwoordelijke bewindspersoon bijvoorbeeld meent dat een onevenredig
                           geachte bepaling geheel geschrapt of gewijzigd moeten worden, dit in het
                           advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan
                           zijn en wat dat advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke
                           parameters voor gesteld, zodat de betrokken bewindspersoon het advies
                           geheel kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                    <al>Het advies is bindend, en moet dus door de betreffende
                           beroepsorganisatie worden opgevolgd. Dit omdat voorkomen moet worden dat
                           een op basis van de evenredigheidsbeoordeling onevenredig geachte
                           bepaling door de beroepsorganisatie onverkort in stand kan worden
                           gelaten, en aldus in strijd met doel en strekking van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn wordt gehandeld.</al>
                    <al>Het verslag met het bindende advies moet aan het orgaan van de
                           betreffende beroepsorganisatie worden gezonden dat de bepaling waarop het
                           verslag (met het advies) ziet, heeft vastgesteld. Dat orgaan kan het
                           desgewenst doorsturen naar een of meer andere organen van de betreffende
                           beroepsorganisatie. Het binnen de beroepsorganisatie daartoe bevoegde
                           orgaan kan vervolgens, indien het verslag daartoe aanleiding geeft, aan
                           de slag om tot een nieuwe bepaling of tot een wijzigingsbepaling te komen
                           die daarna door het daartoe bevoegde orgaan kan worden vastgesteld.</al>
                    <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat
                           de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, en de betreffende bepaling
                           overeenkomstig het bindend advies wordt geschrapt (vervalt) (of dusdanig
                           wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling
                           waarop de Proportionaliteitsrichtlijn ziet), eindigt daarmee de gehele
                           monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd
                           </nadruk>(overeenkomstig het advies, maar ook indien het bevoegde orgaan
                           van de betreffende beroepsorganisatie hiertoe zelfstandig om welke
                           redenen ook besluit), wordt er regelgeving tot stand gebracht tot
                           wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling is
                           artikel 30f, waaronder het eerste lid, van de Algemene wet van toepassing
                           (voor zover deze wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat
                           van de toegang tot of de uitoefening van het betreffende beroep; als dat
                           niet het geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek
                           beoordeeld te worden). Dit betekent onder meer dat een ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                           wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                           artikel.</al>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                           ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan vergemakkelijken, doordat
                           uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de periodieke
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd en
                           wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                           (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden
                           vastgesteld aan de hand van artikel 30h, (tweede en) vierde lid, van de
                           Algemene wet. Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor de
                           (monitoring en de) periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die
                           gewijzigde bepaling (althans zal een nieuw ‘aansluitingsmoment’ op de
                           cyclus gaan gelden).</al>
                    <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                           evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid wordt
                           vastgesteld. Indien vanuit de betreffende beroepsorganisatie zelf ook
                           geen reden wordt gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling
                           over te gaan, blijft deze beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en
                           wordt deze conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                           voortvloeit uit artikel 30g, (tweede en) vierde lid, van de Algemene wet
                           verder gemonitord en periodiek beoordeeld op evenredigheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op het derde lid is aangegeven dat de door de
                           verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                           evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil met
                           die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                           beperkende bepalingen is dat bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           niet alleen rekening moet worden gehouden, voor zover relevant, met de
                           elementen en factoren die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           zijn genoemd; óók moet rekening worden gehouden met eventuele
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep die zich sinds de
                           inwerkingtreding van de betreffende beperkende bepalingen hebben
                           voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van deze
                           bepalingen. Bekeken moet worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen
                           in de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                           bepalingen. Dit betekent in ieder geval dat, om effecten van
                           ontwikkelingen op de evenredigheid van de beperkende bepaling te kunnen
                           vaststellen, nagegaan moet worden welke invloed de ontwikkelingen in den
                           brede hebben in de betreffende sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op
                           het betreffende speelveld. In het verlengde daarvan moet bekeken worden
                           of en hoe dit direct of indirect raakt aan factoren die destijds zijn
                           meegewogen bij beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit
                           anderszins raakt aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op
                           dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel 30g, vijfde lid,
                           van de Algemene wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook steeds in
                           de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere duiding van
                           hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en wat het betekent
                           dat rekening moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen
                           in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven
                           op artikel 30g, derde lid, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                           het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in artikel 30g, tweede (en
                           derde) lid, van de Algemene wet ontvangt, onverwijld een
                           evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport hiertoe aanleiding
                           geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                           evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde bepalingen in het
                           geding is of dreigt te raken. Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling
                           dient in dat geval dus óók plaats te vinden als er nog geen zes jaar
                           verstreken zijn en het moment voor de vaste periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is aangebroken. Dit is
                           in dit artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet tot uitdrukking
                           gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit
                           licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt
                           naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                           ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’ of ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                    <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook al
                           in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                           beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor niets
                           wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een cyclus van
                           eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in 3.5 van het algemeen
                           deel al is toegelicht, het veelal een dergelijk aantal jaren nodig heeft
                           voordat het effect van een bepaalde beperkende bepaling daadwerkelijk
                           ‘geland’, uitgekristalliseerd en merkbaar is, en ook mogelijke nieuwe
                           ontwikkelingen die na de vaststelling van een beperkende bepalingen zijn
                           ingezet, zich in de praktijk gaan aftekenen en tot merkbare effecten
                           leiden. Maar voor de (bijzondere) gevallen waarin er wel degelijk sprake
                           is van dusdanige ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk>
                           een termijn van zes jaar al naar voren komt dat de evenredigheid van een
                           eerder vastgestelde beperkende bepaling onder druk staat of is komen te
                           staan, omvat dit zesde lid een verplichting tot een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de evenredigheid
                           van de bestaande bepalingen, in het licht van de ontwikkelingen, geeft de
                           verantwoordelijke bewindspersoon houvast bij het bepalen of een
                           dergelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling nodig is, al blijft
                           het uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon. Indien in voorkomend geval een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is gebleken, ontslaat die niet van
                           de verplichting om dan ook de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           van eens in de zes jaar te verrichten. Zie echter over het <nadruk type="cur">moment</nadruk> waarop die eerstvolgende periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling dan moet plaatsvinden, uitdrukkelijk het
                              <nadruk type="cur">zevende</nadruk> lid van dit artikel 30g van de
                           Algemene wet en de artikelsgewijze toelichting daarop.</al>
                    <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                           artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet is in feite gelijk aan de
                           opzet van de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling.<noot id="n137" type="voet"><noot.nr>137</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                 vierde lid, vormt overigens het evenbeeld van de ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                 beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen
                                 enerzijds de artikelen 30g (en 30h) (beide: vierde lid), en artikel
                                 30f, tweede lid, van de Algemene wet anderzijds.</noot.al></noot></al>
                    <al>Op basis van de beschikbare rapporten omtrent de betreffende
                           vastgestelde bepalingen<noot id="n138" type="voet"><noot.nr>138</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                 jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                 worden vastgesteld.</noot.al></noot>, en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                           aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling verricht.
                           Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de elementen
                           vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en uiteraard met
                           de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de effecten daarvan.
                           Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting, en de richtsnoeren van de Europese
                           Commissie.</al>
                    <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de verantwoordelijke
                           bewindspersoon een verslag op van de verrichte tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, met daarin een bindend advies – steeds met
                           dezelfde elementen als bedoeld in het vierde lid (zie voor de inhoud van
                           het verslag en het daarin opgenomen advies artikel 30g, vierde lid,
                           onderdelen b en c, van de Algemene wet). Dit wordt tot uitdrukking
                           gebracht door de formulering aan het slot van artikel 30g, zesde lid,
                           onderdeel b, van de Algemene wet. De uitkomst van de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval is bij de vaste
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling, gedeeld met het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat ook de bepaling heeft vastgesteld ten aanzien
                           waarvan een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden
                           en waarop het verslag ziet.</al>
                    <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                           dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                           geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat, en
                           de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt geschrapt
                           (vervalt)(of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                           beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing
                           is), eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                           beoordelingscyclus voor die bepaling. Maar indien deze beperkende
                           bepaling wordt gewijzigd (overeenkomstig het advies van de betrokken
                           bewindspersoon, maar ook indien het bevoegde orgaan van de
                           beroepsorganisatie hiertoe om welke andere redenen ook besluit), wordt er
                           regelgeving tot stand gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten
                           aanzien van die wijzigingsbepaling dient ingevolge artikel 30g, eerste
                           lid, van de Algemene wet onder meer een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                           plaats te vinden, indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is
                           in de zin van dat artikel. Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet (betreffende
                           de periodieke evenredigheidsbeoordeling) – de situatie is immers
                           vergelijkbaar; zowel uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling als uit
                           een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot
                           wijziging van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te
                           stellen wijzigingsbepaling vervolgens (onder meer) een ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                    <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                           naar aanleiding van een monitoringsrapport ook nog steeds zijn dat er
                           alsnog <nadruk type="cur">geen onevenredigheid</nadruk> wordt
                           vastgesteld, ook al bevatte het rapport wel indicaties daartoe. Wel is
                           het van belang om dan duidelijk in het verslag van de beoordeling aan te
                           geven waarom er ondanks de ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd
                           zijn (en die dus aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te
                           laten plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                           géén sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                    <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er naar de in het rapport
                           beschreven inschatting <nadruk type="cur">geen</nadruk> aanleiding is tot
                           het verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de
                           verantwoordelijke bewindspersoon, die deze rapporten ook steeds
                           toegezonden krijgt, dit in een uitzonderlijk geval om enige reden toch
                           anders ziet, kan de betrokken bewindspersoon alsnog een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling verrichten. Ook in dat geval is het van belang
                           dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de betrokken
                           bewindspersoon alsnog tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling is
                           overgegaan en, indien de uitkomst dan ook nog zou zijn dat er sprake is
                           van onevenredigheid, hoe tot die uitkomst is gekomen, in het licht ook
                           van het rapport waarin werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het
                           verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30g (nieuw), zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                           plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                           van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de zesjaarlijkse
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                    <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                           bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                           dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                           eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                           plaatsvindt.</al>
                    <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar voren
                           komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het monitoringsrapport
                           gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de evenredigheid van een beperkende
                           bepaling, alsnog evenredig is, kan deze bepaling onverkort in stand
                           blijven. Er is immer geen sprake van een geconstateerde onevenredigheid
                           die door wijziging of schrapping van de bepaling weggenomen moet
                           worden.</al>
                    <al>Normaliter, op grond van de zesjaarlijkse cyclus van periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge artikel 30g, vierde lid,
                           van de Algemene wet is gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het
                           derde kalenderjaar nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de
                           eerstvolgende periodieke beoordeling al in het derde kalenderjaar na deze
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                           niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór dat
                           moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden (namelijk een
                           tussentijdse). Daarom vindt in een dergelijk geval, waarin een
                           tussentijdse beoordeling heeft plaatsgevonden met als uitkomst dat de
                           bepaling (toch) evenredig moet worden geacht (ondanks het
                           monitoringsrapport), de eerstvolgende periodieke beoordeling plaats – in
                           afwijking van het vierde lid, aanhef – <nadruk type="cur">in het zesde
                              kalenderjaar nadat het rapport is uitgebracht dat aanleiding heeft
                              gevormd tot het verrichten van deze tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling </nadruk>(zevende lid, onderdeel a). Het
                           zevende lid, onderdeel b, maakt duidelijk dat vervolgens (dus gerekend
                           vanaf dat eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment na die onverwijlde
                           tussentijdse beoordeling), de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           telkens weer plaatsvindt in het volgende zesde kalenderjaar
                           (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft dat ‘ritme’ van zesjaarlijkse
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen). De eerstvolgende periodieke
                           beoordeling schuift met andere woorden wat verder naar achteren in de
                           cyclus; die vindt dus niet al drie jaar na deze tussentijdse beoordeling
                           plaats, zoals uit het oorspronkelijke ritme in de cyclus volgde voor deze
                           bepaling, maar pas zes jaar nadat rapportagejaar waarin het rapport
                           uitkwam dat aanleiding vormde voor de tussentijdse beoordeling<noot id="n139" type="voet"><noot.nr>139</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te laten
                                 starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd. Dit
                                 omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het eind van
                                 een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop gebaseerde
                                 tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin van het daarop
                                 volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát moment Van die
                                 beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg van de
                                 zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                 beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond van
                                 het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle overige
                                 bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en -risico’s
                                 leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet plaatsvinden
                                 (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke bepaling, zou
                                 daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                           monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                           plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn om drie jaar
                           later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse cyclus het
                           eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn) opnieuw een
                           evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie jaar daarvoor al
                           een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling verricht. Het is
                           logischer om dan het periodieke beoordelingsmoment weer met zes jaar op
                           te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een rapport moeten
                           worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen; indien dat rapport
                           daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans daarop klein
                           omdat relatief kort daarvóór dan al een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                           recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                    <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar, gerekend
                           vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van deze
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als bijvoorbeeld naar
                           aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk> monitoringsrapport
                           ten aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch evenredig gevonden
                           bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een tussentijdse
                           evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende bepaling
                              <nadruk type="cur">opnieuw alsnog evenredig</nadruk> wordt geacht en
                           in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in de
                           tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                           cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet worden
                           uitgebracht. Het zevende lid maakt derhalve dat elke tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw startpunt binnen
                           de cyclus voor het bepalen van het volgende zesjaarlijkse periodieke
                           beoordelingsmoment.</al>
                    <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                           verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien van
                           een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli 2029 in
                           werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet worden
                           uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren voor die
                           bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn (elke drie
                           jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes jaar een vaste
                           periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen concrete
                           aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient ten aanzien
                           van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (zes jaar na 2031 als
                           eerste rapportagejaar) de eerste periodieke beoordeling plaats te vinden,
                           en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder (elke zes jaar). Maar het kan
                           zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat binnen de cyclus in rapportagejaar
                           2040 wordt uitgebracht, aanleiding geeft tot een onverwijlde tussentijdse
                           beoordeling van die bepaling. Als uit deze beoordeling volgt dat er
                           alsnog géén onevenredigheid is en de bepaling kan blijven zoals die was,
                           zou eigenlijk in het volgende moment in de cyclus, dus in het jaar 2043,
                           de vaste zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten plaatsvinden.
                           Dat wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt
                           uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de eerstvolgende vaste periodieke
                           beoordeling moet plaatsvinden, maar in 2046 (zes jaar na 2040, het jaar
                           waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf tot de tussentijdse
                           beoordeling). Dit brengt ten aanzien van de bepaling in het voorbeeld
                           mee, dat 2043, dat volgens de cyclus hoe dan ook een rapportagejaar is
                           maar aanvankelijk ook een jaar zou zijn waarin een periodieke beoordeling
                           zou plaatsvinden, nu nog enkel een rapportagejaar is voor deze bepaling;
                           er hoeft zoals toegelicht dan niet ook een periodieke beoordeling te
                           worden verricht. Dat is pas het geval in het daaropvolgende
                           rapportagejaar van 2046, en daarna telkens in het volgende zesde
                           kalenderjaar. Dit tot er in voorkomend geval opnieuw een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden ten aanzien van de
                           betreffende bepaling; dan leidt dit zevende lid er opnieuw toe dat de
                           eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ in de
                           tijd. De zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan weer lopen vanaf het
                           kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf tot het
                           verrichten van de tussentijdse beoordeling.</al>
                    <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de beoordeelde
                           beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk>
                           wordt geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd
                           ingeschat. In dat geval dient de betreffende bepaling, afhankelijk van
                           het bindend advies van de verantwoordelijke bewindspersoon, ofwel te
                           worden gewijzigd, ofwel te worden geschrapt. Indien de bepaling wordt
                           geschrapt, valt deze in die toekomst niet meer te monitoren, dus daarmee
                           eindigt de gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                           bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Maar indien deze bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd
                                 (en het beperkende karakter behoudt)</nadruk>, wordt er een
                              regeling tot wijziging van die bepaling tot stand gebracht.</al>
                      <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                 gebracht<noot id="n140" type="voet"><noot.nr>140</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging in
                                    principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                    wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                    kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf zou
                                    besluiten om terugwerkende kracht aan een wijzigingsbepaling te
                                    verlenen.</noot.al></noot>, waarop de artikelen 30d (waaronder het tweede lid) en artikel
                              30f (zie met name het eerste lid) van de Algemene wet van toepassing
                              zijn. Dit betekent onder meer dat een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van die
                              artikelen.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                           oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins vergemakkelijkt,
                           doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de tussentijdse
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Aangezien die wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is dit artikel 30g van de
                           Algemene wet (betreffende monitoring en periodieke beoordeling van ‘oude
                           bepalingen’) daarop niet meer van toepassing; artikel 30h van de Algemene
                           wet is dan van toepassing. Op basis van <nadruk type="cur">dat</nadruk>
                           artikel geldt weer een ‘eigen’ monitorings- en periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die wijzigingsbepaling zal dan
                           opnieuw moeten instromen in de cyclus voor monitoringsrapportage en
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen die geldt voor ‘nieuwe’
                           bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen wordt dan niet bepaald over
                           de band van artikel 30g, tweede en vierde lid, van de Algemene wet, maar
                           over de band van artikel 30h van de Algemene wet. Het eerstvolgende
                           periodieke beoordelingsmoment dient derhalve op grond van dat
                           laatstgenoemde artikel 30h van de Algemene wet te worden bepaald.</al>
                    <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                           (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 30h van de Algemene wet, in het bijzonder het
                           tweede, vierde en zesde lid daarvan.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30h (nieuw) Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30h, eerste lid, van de Algemene wet bepaalt dat artikel 30h van
                           de Algemene wet enkel ziet op (monitoring en periodieke beoordeling ten
                           aanzien van) nieuwe of gewijzigde bepalingen die de toegang tot of de
                           uitoefening beperken van het betreffende beroep die zijn vastgesteld in
                           de periode <nadruk type="cur">vanaf</nadruk> de inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet. De reikwijdte van dit artikel 30h van de Algemene wet is
                           daarmee toegespitst op ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die in
                           werking zijn getreden in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet – daarop ziet het hierboven
                           besproken artikel 30g van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), tweede lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30h, tweede lid, van de Algemene wet ziet op de monitoring van
                           de na inwerkingtreding van deze wijzigingswet in werking getreden
                           beperkende bepalingen. In de kern komt het erop neer, evenals onder het
                           hierboven besproken artikel 30g van de Algemene wet, dat eens in de drie
                           jaar een rapport moet worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de
                           inwerkingtreding van de betreffende vastgestelde beperkende bepaling
                           hebben voorgedaan ten aanzien van het beroep in kwestie, en die direct of
                           indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de destijds
                           vastgestelde beperkende bepalingen. Voor een toelichting omtrent de
                           achtergrond van deze termijn van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf
                           3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Het gaat hier om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 30g, tweede
                              en derde lid, van de Algemene wet. Hetgeen in de artikelsgewijze
                              toelichting daarop is bepaald omtrent de inhoud en strekking van een
                              dergelijk rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet
                              worden verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet worden opgesteld en
                              uitgebracht door het orgaan van de beroepsorganisatie dat daartoe door
                              de beroepsorganisatie gekwalificeerd wordt geacht. Zoals ook in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 30g, tweede lid, is aangegeven,
                              moet per beroepsorganisatie bekeken worden welk orgaan het meest
                              geëquipeerd wordt geacht om de diverse ontwikkelingen in het vizier te
                              krijgen en te houden, en om een inschatting te kunnen maken van de
                              gevolgen daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende
                              bepalingen. Dit orgaan kan dan aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              een inschatting meegeven omtrent de eventuele noodzaak tot het
                              verrichten van de tussentijdse beoordeling, waarop artikel 30h, zesde
                              lid van dit artikel ziet.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet worden
                           uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende bepaling, wordt
                           in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die op grond van artikel
                           30g, tweede lid, van de Algemene wet tot stand wordt gebracht ten aanzien
                           van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al vóór de inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet zijn vastgesteld en in werking zijn getreden. Op grond
                           van dat artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet (betreffende die
                           ‘oude bepalingen’) wordt, zoals ook is toegelicht, een cyclus tot stand
                           gebracht van een rapportage die eens in de drie jaar plaatsvindt. Deze
                           cyclus start ten aanzien van de ‘oude bepalingen’ in het eerste
                           kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                           twaalf maanden verstreken zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld
                           per 1 januari 2027 of per 1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste
                           rapportagemoment voor de oude bepalingen in het jaar 2028; in dát jaar
                           start de rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment valt dan in het
                           jaar 2031, het derde in 2034 en zo verder.</al>
                    <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden uitgebracht
                           ten aanzien van een ‘nieuwe’ bepaling (een geheel nieuwe of een
                           wijzigingsbepaling die na de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                           wordt vastgesteld), is – aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ –
                           op het eerstvolgende vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude
                           bepalingen geldt, voor zover dat vaste rapportagemoment althans valt
                              <nadruk type="cur">na het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk>,
                           gerekend vanaf de inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende
                           bepaling, <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport wordt
                              uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>. Na inwerkingtreding van
                           de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst twaalf maanden
                           verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het eerstvolgende
                           kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude bepalingen) weer
                           een rapportage moet worden uitgebracht over de oude bepalingen. In dat
                           eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage worden uitgebracht
                           over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier wordt de nieuwe
                           bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling van de oude bepalingen.</al>
                    <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                           2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                           rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                           (zie toelichting hierboven). De daaropvolgende rapportagejaren in de
                           cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                           beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking is getreden, dan zijn
                           per 1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                           bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                           rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus nog
                           wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling (november
                           2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die nieuwe bepaling
                           (2031).</al>
                    <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar in
                           een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                           1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het
                           eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van
                           de oude bepalingen. De daaropvolgende rapportagejaren in de cyclus zijn
                           dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe beperkende bepaling op
                           1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen per 1 augustus 2028 twaalf
                           maanden zijn verstreken. Op grond van de cyclus voor oude bepalingen is
                           2028 een rapportagejaar. Dit betekent dat 2028 voor deze nieuwe bepaling
                           dan óók al als rapportagejaar aangemerkt moet worden – het is immers het
                           eerste rapportagejaar dat men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf
                           maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de nieuwe
                           bepaling.</al>
                    <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen zijn
                           die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij nieuwe
                           bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden zijn, deze
                           aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van de
                           totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling ondergaan,
                           waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden en
                           ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit voorbeeld
                           relatief snel is dat er een rapportage moet worden uitgebracht ten
                           aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt benadrukt dat die
                           rapportage ten aanzien van die bepaling dan hoogstwaarschijnlijk niet
                           veel meer zal inhouden dan de constatering dat er ten aanzien van die
                           nieuwe bepalingen geen relevante ontwikkelingen zijn die niet al bij de
                           totstandkoming zijn meegenomen in de afwegingen, of dat eventuele recente
                           ontwikkelingen niet relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor
                           andere nieuwe beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een
                           rapportage moet worden uitgebracht). Zie voor verdere verduidelijking van
                           de cyclus voor rapportage en periodieke evenredigheidsbeoordeling en het
                           ‘aanhaken’ van nieuwe bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5
                           van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen vindt rapportage telkens na drie jaar plaats.
                              Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op de
                              rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in die cyclus ook het
                              ritme van rapportage om de drie jaar geldt, zullen zo ook de <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de
                              vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden
                              voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen.</al>
                      <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het ‘oude’ of
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet worden
                              uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de cyclus die
                              aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De keuze voor dit
                              systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats van een
                              systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van elke
                              afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              nader toegelicht.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                           gezonden. Het rapport is namelijk van belang voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                           plaatsvinden (zie artikel 30h, vierde lid, van de Algemene wet). Het
                           geeft de bewindspersoon de informatie die essentieel is voor een gedegen
                           uitvoering van deze periodieke evenredigheidsbeoordeling. Ook is het
                           rapport van belang voor de betrokken bewindspersoon om te kunnen
                           beoordelen of hij aanleiding ziet tot een ‘tussentijdse’
                           evenredigheidsbeoordeling – zie daaromtrent verder de artikelsgewijze
                           toelichting hieronder op artikel 30h, zesde lid, van de Algemene
                           wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30h, derde lid, van de Algemene wet bepaalt onder meer dat
                           eventuele nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep
                           die van invloed kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al
                           vastgestelde bepalingen, in een rapport dienen te worden vervat. Het
                           derde lid van artikel 30h, onderdelen b en c, van de Algemene wet ziet op
                           wat er verder in het rapport moet worden opgenomen (een inschatting van
                           de effecten die deze ontwikkelingen in de praktijk hebben op de
                           evenredigheid van beperkende bepalingen, en een duiding of het rapport al
                           dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling). Het gaat hier qua inhoud om eenzelfde rapport
                           als bedoeld in artikel 30g, tweede en derde lid, van de Algemene wet.
                           Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting daarop is aangegeven omtrent de
                           inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en ook wat in beginsel
                           onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier van
                           toepassing.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                           beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                           vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>Uit het eerste lid, onderdeel a, volgt dat de betrokken bewindspersoon
                           de <nadruk type="cur">eerste</nadruk> evenredigheidsbeoordeling ten
                           aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde beperkende bepalingen moet
                           verrichten in het zesde kalenderjaar nadat het eerste rapport is
                           uitgebracht (zie het tweede lid van ditzelfde artikel). Vervolgens vindt
                           de periodieke beoordeling in beginsel elke zes jaar plaats (met dien
                           verstande dat het zevende lid daarop nog een uitzondering maakt – zie het
                           zevende lid en de artikelsgewijze toelichting daarop). Op die manier
                           wordt ook de periodieke evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de
                           rapportagecyclus die niet alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt
                           ingevolge artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet, maar op de voet
                           van artikel 30h, tweede lid, van de Algemene wet ook voor de ‘nieuwe’
                           bepalingen. Het periodieke beoordelingsmoment valt op deze manier altijd
                           in eenzelfde kalenderjaar als waarin ook een rapportage moet worden
                           uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen helpen in structurering van de
                           activiteiten van rapportage en evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze
                           manier zou de betrokken bewindspersoon ook steeds zowel de eerdere
                           rapporten kunnen gebruiken, als het meest recente rapport dat in
                           datzelfde kalenderjaar uitkomt als dat waarin de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Met het oog op het
                           verrichten van een gedegen periodieke evenredigheidsbeoordeling zal de
                           betrokken bewindspersoon in ieder geval de op dat moment beschikbare
                           rapporten omtrent de ontwikkelingen gebruiken.</al>
                    <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                           recente rapport de inschatting is dat er geen evenredigheidsbeoordeling
                           zou hoeven plaats te vinden, toch de periodieke beoordeling plaats moet
                           vinden op dat vaste zesjaarlijkse moment. De periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                           Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van deze
                           richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing<noot id="n141" type="voet"><noot.nr>141</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf
                                 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 30h,
                           vierde lid, onderdeel a, van de Algemene wet moet worden verricht, is in
                           de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                           evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de totstandkoming
                           van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de
                           beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen die in artikel
                           7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling
                           van de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                           ingeval van een periodieke beoordeling (ex post) rekening gehouden worden
                           met de ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de te
                           beoordelen bepaling(en) hebben voorgedaan en die in ieder geval in de
                           uitgebrachte rapporten worden beschreven. Zie in dat verband ook de
                           artikelsgewijze toelichting op het derde lid van artikel 30h van de
                           Algemene wet in samenhang met de toelichting op artikel 30g, derde lid,
                           van de Algemene wet.</al>
                    <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op de
                           voet van artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet ten aanzien van de
                           zogenoemde ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet de verantwoordelijke
                           bewindspersoon ook ten aanzien van die periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepalingen een
                           verslag opstellen, met daarin een advies over het gevolg dat de uitkomst
                           van de evenredigheidsbeoordeling naar het oordeel van de betrokken
                           bewindspersoon zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende
                           bepalingen (artikel 30h, vierde lid, onderdeel b, van de Algemene wet).
                           Aangezien dit verslag (met advies) qua inhoudelijke elementen en
                           strekking overeenkomt met het verslag als bedoeld in artikel 30g, vierde
                           lid, van de Algemene wet, wordt voor de artikelsgewijze toelichting
                           hieromtrent verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op artikel 30g,
                           vierde lid, van de Algemene wet.</al>
                    <al>Net als het verslag (met advies) van de zesjaarlijkse periodieke
                           beoordeling ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen, dient het verslag van
                           de periodieke beoordeling van de ‘nieuwe’ bepalingen te worden gezonden
                           aan het orgaan van de beroepsorganisatie dat de bepaling(en) waarop het
                           verslag (en het daarin vervatte advies) ziet, heeft vastgesteld.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op het hierboven besproken vierde lid is aangegeven
                           dat de door de verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten
                           zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook plaats heeft gevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling (ex ante). Een
                           verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming
                           van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden, voor
                           zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                           gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende
                           beroep die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende beperkende
                           bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de
                           evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke effecten
                           dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang met de
                           eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in ieder geval
                           dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid van de beperkende
                           bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden welke invloed de
                           ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende sector en ten
                           aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In het verlengde
                           daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of indirect wellicht
                           raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij beoordeling van de
                           evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins raakt aan die
                           evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit is tot
                           uitdrukking gebracht in artikel 30h, vijfde lid, van de Algemene
                           wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid van artikel
                           30h van de Algemene wet ook steeds in de rapporten moeten worden
                           opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’
                           moet worden verstaan, en wat het betekent dat rekening moet worden
                           gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                           dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven op artikel 30h, derde
                           lid, van de Algemene wet (en de artikelsgewijze toelichting op artikel
                           30g, derde lid, van de Algemene wet).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat de betrokken bewindspersoon, die het
                           rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede lid ontvangt,
                           onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport
                           hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt
                           af te leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde
                           bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een dergelijke
                           evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats te vinden als
                           er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor de vaste
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is
                           aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door de
                           bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt deze
                           evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar aanleiding van
                           een monitoringsrapport ook wel aangeduid als ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting op
                           artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet verder is opgemerkt omtrent
                           de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (ten aanzien van ‘oude’
                           beperkende bepalingen), is ook hier van toepassing, zodat hier verder
                           wordt verwezen naar die toelichting.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30h (nieuw), zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                           plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                           van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de zesjaarlijkse
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Voor een nadere
                           toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 30g, zevende lid, van de Algemene wet. Dat
                           artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige zevende
                           lid, met dien verstande dat artikel 30g van de Algemene wet enkel
                           betrekking heeft op de zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel
                           30h van de Algemene wet (enkel) op de ‘nieuwe’ beperkende bepalingen. Dat
                           verschil is echter niet zozeer relevant voor een goed begrip van dit
                           zevende lid.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikelen 30i, 30j en 30k (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <al>Zoals in het inleidende deel van de artikelsgewijze toelichting ten aanzien
                        van de Algemene wet al is aangegeven, hebben de hierboven besproken
                        artikelen 30f, 30g en 30h van de Algemene wet <nadruk type="cur">uitsluitend</nadruk> betrekking op beroepsorganisaties die onder
                        categorie A vallen (waarvoor een systeem geldt van ministeriële goedkeuring
                        van regelgeving van de betreffende beroepsorganisatie).</al>
                  <al>De voorgestelde nieuwe artikelen 30i, 30j en 30k van de Algemene wet hebben
                           <nadruk type="cur">uitsluitend</nadruk> betrekking op beroepsorganisaties
                        die onder categorie B vallen (organisaties waarvoor geen systeem van
                        ministeriële goedkeuring geldt, maar die een onafhankelijk orgaan kennen dat
                        adviseert omtrent ontwerpregelgeving van de beroepsorganisatie). Deze
                        laatstgenoemde groep artikelen wordt hieronder besproken.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>artikel 30i (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw)van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30i van de Algemene wet strekt ter implementatie van de
                           artikelen 5 en 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4,
                           eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de eerste plaats wordt in het voorgestelde artikel 30i, eerste lid,
                           van de Algemene wet bepaald dat ontwerpregelgeving (vanuit een
                           beroepsorganisatie met een onafhankelijk orgaan) vóór vaststelling voor
                           advies aan het onafhankelijke orgaan van de beroepsorganisatie moet
                           worden voorgelegd, indien die ontwerpregelgeving strekt tot invoering van
                           een nieuwe beperkende bepaling of ter wijziging van een beperkende
                           bepaling. Ontwerpregelgeving die niet die strekking heeft, hoeft op grond
                           van dit artikel niet voor advies aan het onafhankelijke orgaan te worden
                           voorgelegd. Dit laat echter onverlet dat bijzondere wetgeving op grond
                           waarvan de beroepsorganisatie tot stand is gebracht of op grond waarvan
                           sprake is van bindende regelgevende bevoegdheid, een verplichting kan
                           bevatten tot het ter advisering voorleggen van andersoortige regelgeving
                           dan de hier bedoelde beperkende regelgeving aan het onafhankelijke
                           orgaan.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw), tweede lid, onderdeel a, van de Algemene
                              wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30i, tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet bepaalt dat
                           wanneer het onafhankelijke orgaan een voorstel met beperkende regelgeving
                           voorgelegd krijgt ter advisering daaromtrent, het onafhankelijke orgaan
                           moet beoordelen of de beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is
                           (artikel 5 van de Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het EU-recht al
                           als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer binnen
                           de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden deze
                           eisen echter expliciet in de Algemene wet geïmplementeerd, omdat ze nu
                           als concrete verplichtingen in de richtlijn zijn opgenomen. Artikel 30i,
                           tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet strekt daartoe. Zie
                           paragraaf 3.4 van het algemeen deel voor een nadere toelichting op die
                           aspecten.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw), tweede lid, onderdeel b, van de Algemene
                              wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Daarnaast geldt als essentieel onderdeel van dit tweede lid (onderdeel
                           b) dat het onafhankelijke orgaan een evenredigheidsbeoordeling moet
                           verrichten ten aanzien van de beperkende bepalingen in het voorstel dat
                           ter advisering is voorgelegd. Dit om te borgen dat de ingevoerde
                           beperkende bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten aanzien van
                           bestaande bepalingen worden ingevoerd geschikt zijn om de verwezenlijking
                           van de nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet verder gaan dan
                           nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken (zoals in artikel 7,
                           eerste lid, van de richtlijn is bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex
                           ante’ evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn, in samenhang met artikel 7 van deze
                           richtlijn. In artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn is
                           (niet-limitatief) beschreven met welke factoren, elementen en
                           ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet worden gehouden in het
                           kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt nader toegelicht in
                           paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting en
                           voorts in de richtsnoeren van de Europese Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Algemene wet volgt dat de omvang, en daarmee dus ook de
                           intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van
                           inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als de
                           te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang tot of
                           de uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op zichzelf
                           ook niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van de
                           evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit zou
                           bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte uren aan
                           beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen
                           bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is (bijvoorbeeld
                           indien de opleidingseisen wezenlijk verzwaard worden), is een meer
                           grondige evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds
                           bekeken moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten
                           aanzien van de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van
                           het vrije verkeer binnen de EU. Dit tweede lid, onderdeel b, onder 1°,
                           van artikel 30i van de Algemene wet strekt ter implementatie van artikel
                           4, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 30i, tweede lid, onderdeel
                              b, onder 2° (nieuw), van de Algemene wet dat de redenen waarom de te
                              beoordelen bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht,
                              onderbouwd moet worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en,
                              indien mogelijk en relevant met het oog op de te beoordelen bepaling,
                              ook met kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                              implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze
                              onderbouwing zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken
                              markt, wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data.
                              Welke gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de
                              evenredigheid, hangt onder meer af van de doelstelling(en) van
                              algemeen belang die met de beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd
                              en de welke argumentatie daartoe wordt gehanteerd.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen in verband met de bediening van kranen in vergelijking met
                           vergelijkbare landen zeer laag.’ zijn over het algemeen niet
                              toereikend<noot id="n142" type="voet"><noot.nr>142</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot>. Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een
                           maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op
                           onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd moet worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting.</al>
                    <al>Ook volgt uit dit onderdeel nog dat de hierin bedoelde redenen en
                           onderbouwing betreffende de gerechtvaardigdheid en evenredigheid in het
                           door het onafhankelijke orgaan uit te brengen advies moeten worden
                           opgenomen. Dit omwille van de transparantie en kenbaarheid.</al>
                    <al>In artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de
                           Algemene wet is tot slot bepaald dat het advies ook een advies (dus in
                           feite een voorstel of aanbeveling) moet omvatten over het gevolg dat de
                           uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling volgens het onafhankelijke
                           orgaan zou moeten hebben voor de betreffende beperkende bepalingen. Dit
                           betekent dat het onafhankelijke orgaan dus zo duidelijk mogelijk moet
                           aangeven of een bepaling bijvoorbeeld gewijzigd zou moeten worden (met zo
                           mogelijk en indien wenselijk dan ook een duiding van wat deze wijziging
                           zou moeten inhouden). Ook kan bijvoorbeeld aangegeven worden dat een
                           bepaling geschrapt zou moeten worden. Hoe concreter en vollediger het
                           advies en de aanbeveling ten aanzien van een beperkende bepaling in
                           bijvoorbeeld een verordening, hoe duidelijker het zal zijn voor het
                           orgaan van de betreffende beroepsorganisatie dat de ontwerpregelgeving
                           heeft opgesteld en uiteindelijk voor het orgaan dat de betreffende
                           regelgeving vaststelt (voor zover dat twee verschillende organen zijn) of
                           en met welke eventuele aanpassingen de betreffende beperkende
                           bepaling(en) – naar het oordeel van het onafhankelijke orgaan – kunnen
                           worden vastgesteld teneinde onevenredigheid tegen te gaan. Het is
                           uiteindelijk aan het onafhankelijke orgaan zelf om te bepalen wat
                           meegegeven wordt omtrent eventuele noodzakelijk geachte
                           aanpassingen.</al>
                    <al>Ingevolge artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, onder 4°, van de
                           Algemene wet wordt het uiteindelijke advies van het onafhankelijke
                           orgaan, tezamen met de ontwerpregelgeving waarop het advies ziet,
                           overgelegd aan het orgaan dat de betreffende regelgeving waarop dat
                           advies ziet, vaststelt. Het staat het onafhankelijke orgaan uiteraard
                           vrij om een en ander ook naar het orgaan te sturen dat de betreffende
                           ontwerpregelgeving heeft opgesteld. Hoe dan ook ligt het in de rede dat
                           in de toelichting op dat ontwerp de uitkomst van de
                           evenredigheidsbeoordeling en het uitgebrachte advies wordt betrokken,
                           voordat het bij het orgaan dat bevoegd is tot vaststelling van
                           regelgeving, wordt ingediend.</al>
                    <al>Het advies dient in ieder geval te worden gezonden aan het orgaan dat
                           bevoegd is tot vaststelling van de regelgeving, zodat dit orgaan daarvan
                           kennis kan nemen en in dat verband ook een besluit kan nemen omtrent een
                           eventuele afwijking van het advies en de daarvoor aan te voeren
                           motivering (zie het tweede lid en de artikelsgewijze toelichting
                           daarop).</al>
                    <al>Indien het orgaan dat de ontwerpregelgeving heeft <nadruk type="cur">opgesteld</nadruk> in voorkomend geval hetzelfde orgaan is dat ook de
                           regelgeving <nadruk type="cur">vaststelt</nadruk><noot id="n143" type="voet"><noot.nr>143</noot.nr><noot.al>Dit komt bijvoorbeeld voor bij organisaties in de zin van
                                 artikel 14, tweede lid, van de Wet BIG.</noot.al></noot>, betekent dit in de praktijk dat dit orgaan dan conform de binnen
                           de beroepsorganisatie geldende procedure tot vaststelling overgaat.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit derde lid volgt dat het advies van het onafhankelijke orgaan ten
                           aanzien van beperkende bepalingen in de zin van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn in beginsel leidend dient te zijn voor (het
                           orgaan dat de betreffende bepalingen heeft opgesteld en) het orgaan dat
                           bevoegd is tot uiteindelijke vaststelling van de bepalingen. Afwijking
                           van het advies kan namelijk slechts plaatsvinden indien hiertoe een
                           deugdelijke motivering wordt gegeven. Die motivering dient ook
                           uitdrukkelijk in de toelichting op de uiteindelijk door de daartoe
                           bevoegde orgaan vast te stellen beperkende regelgeving te worden
                           opgenomen, zo volgt uit dit artikel 30i, derde lid, van de Algemene wet.
                           Dit betekent bijvoorbeeld dat indien het onafhankelijke orgaan beperkende
                           bepalingen onevenredig acht en adviseert tot wijziging of schrapping van
                           de betreffende bepaling uit het voorstel, het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat bevoegd is tot vaststelling van de beperkende
                           bepalingen slechts van dit advies kan afwijken indien hiertoe op basis
                           van een gedegen motivering wordt uitgelegd waarom (uiteindelijk) het
                           betreffende orgaan zich niet met advies omtrent de evenredigheid van de
                           bepaling kan verenigen. Het vereiste van een deugdelijke motivering
                           impliceert dat dus niet volstaan kan worden met de enkele opmerking dat
                           het vaststellende orgaan de analyse van het onafhankelijke orgaan anders
                           waardeert, of dat er bijvoorbeeld onjuiste aannames in zouden zitten. In
                           de toelichting zal langs de lijnen van de door het onafhankelijke orgaan
                           verrichte beoordeling uiteen moeten worden gezet op welke punten de het
                           orgaan dat tot vaststelling van de betreffende regelgeving bevoegd is,
                           het oneens is met het onafhankelijke orgaan en om welke redenen dat het
                           geval is. Met name indien het onafhankelijke orgaan had geconcludeerd dat
                           sprake is van onevenredigheid, dient in de vast te stellen toelichting
                           helder en voldoende gedetailleerd uiteen te worden gezet waarom wordt
                           afgeweken van het advies en waarom de bepaling, ondanks een dergelijk
                           advies, ongewijzigd in stand zou kunnen blijven.</al>
                    <al>Uiteraard kan het opstellen van een concept voor de motivering tot
                           afwijking in de praktijk door een ander orgaan worden voorbereid dan het
                           orgaan dat uiteindelijk beslist over de vaststelling van de beperkende
                           regelgeving, mits het in dat geval uiteindelijk maar de dat vaststellende
                           orgaan zelf is dat beslist omtrent het hanteren van de betreffende
                           motivering tot afwijking. Dat is immers het bevoegde orgaan tot
                           vaststelling van nieuwe of wijzigingsverordeningen. Daartoe hoort
                           redelijkerwijs dan ook de bevoegdheid om te beslissen of er, in afwijking
                           van een advies van het onafhankelijke orgaan, al dan niet wijzigingen in
                           de voor vaststelling voorliggende regelgeving worden aangebracht.</al>
                    <al>Die motivering tot afwijking dient te worden opgenomen in de toelichting
                           op de regelgeving die de betreffende beperkende bepaling(en) bevat en die
                           ter vaststelling is voorgelegd aan het daartoe bevoegde orgaan van de
                           beroepsorganisatie. Op die manier legt dit vaststellende orgaan van de
                           beroepsorganisatie een zekere mate van verantwoording af voor die
                           beslissing tot afwijking van het advies, en wordt voor eenieder expliciet
                           kenbaar om welke redenen dat orgaan (onderdelen van) het advies naast
                           zich neerlegt. Zoals in de artikelsgewijze toelichting op artikel 30d,
                           tweede lid (nieuw), van de Algemene wet hierboven ook is aangegeven, ligt
                           het voor de hand dat die toelichting ook wordt gepubliceerd. Op die
                           manier wordt die motivering tot afwijking publiekelijk kenbaar.</al>
                    <al>Daarbij wordt opgemerkt dat de verantwoordelijke bewindspersoon op grond
                           van artikel 30d, derde tot en met het vijfde lid, van de Algemene wet in
                           ultimo de bevoegdheid heeft om besluiten van de beroepsorganisatie
                           waarbij beperkende bepalingen zijn vastgesteld voor te dragen voor
                           vernietiging bij koninklijk besluit. Dit betekent dat indien het daartoe
                           bevoegde orgaan uiteindelijk een beperkende bepaling heeft vastgesteld,
                           in afwijking van het advies van het onafhankelijke orgaan, op basis van
                           een in de toelichting op de regelgeving opgenomen motivering, en de
                           verantwoordelijke bewindspersoon zou zich hierin niet kunnen vinden en
                           van oordeel zijn dat de betreffende bepaling daadwerkelijk onevenredig
                           moet worden geacht, de betrokken bewindspersoon deze kan voordragen voor
                           vernietiging. Het zou dan gaan om vernietiging wegens strijd met het
                           recht of het algemeen belang (hetgeen aan de orde zou kunnen zijn indien
                           in strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7, eerste
                           lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is vastgesteld.
                           Overigens kan in het licht van artikel 10:43 van de Algemene wet
                           bestuursrecht, hangende het onderzoek of er reden is tot vernietiging
                           over te gaan, ook besloten worden tot schorsing van het betreffende
                           besluit.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30i (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt in de eerste plaats dat voor zover een advies
                           van het onafhankelijke orgaan betrekking heeft op ontwerpregelgeving die
                           een beperkende bepaling omvat, het uitgebrachte advies aan de
                           verantwoordelijke bewindspersoon moet worden gezonden. De toezending van
                           dit advies aan de betrokken bewindspersoon moet plaatsvinden binnen een
                           ‘redelijke termijn’. Een logisch moment zou bijvoorbeeld kunnen zijn het
                           moment dat van de vaststelling van de regelgeving met een beperkende
                           bepaling mededeling wordt gedaan aan de betrokken bewindspersoon (op
                           grond van de tweede zin van dit vierde lid). Op die manier zou de
                           betrokken bewindspersoon voldoende gelegenheid hebben om eventueel een
                           voordracht tot vernietiging van de betreffende bepaling te doen op grond
                           van artikel 30d van de Algemene wet, indien de beperkende bepaling in
                           strijd met het recht of algemeen bepaling zou moeten worden geacht
                           (hetgeen zich voor zou kunnen doen indien blijkens het advies van het
                           onafhankelijke orgaan is geoordeeld dat de beperkende bepaling
                           onevenredig is, en deze niettemin alsnog ongewijzigd wordt vastgesteld,
                           op basis van een motivering tot afwijking van dat advies).</al>
                    <al>Daarnaast heeft dit lid betrekking op mededeling van eenmaal
                           vastgestelde beperkende regelgeving aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon en de publicatie van deze regelgeving in de Staatscourant.
                           Deze mededelingsplicht en de publicatieverplichting hebben enkel
                           betrekking op vanuit de beroepsorganisatie vastgestelde beperkende
                           bepalingen, niet op andersoortige, niet-beperkende bepalingen. Daarbij
                           maakt het niet uit welk orgaan van de beroepsorganisatie de betreffende
                           beperkende regelgeving heeft vastgesteld<noot id="n144" type="voet"><noot.nr>144</noot.nr><noot.al>Diverse bestaande beroepsorganisaties met regelgevende
                                 bevoegdheid kennen een onderscheid tussen zogenoemde verordeningen
                                 en nadere regels of voorschriften die krachtens een verordening
                                 worden vastgesteld. De verordeningen worden bij deze organisaties
                                 veelal worden opgesteld door een als een dagelijks bestuur
                                 fungerend orgaan, en worden vastgesteld door een orgaan bestaande
                                 uit (in ieder geval) bij de beroepsorganisatie aangesloten
                                 beroepsbeoefenaren. De nadere voorschriften of nadere regels worden
                                 dan veelal opgesteld én vastgesteld door dat orgaan dat fungeert
                                 als dagelijks bestuur van de beroepsorganisatie. Zowel beperkende
                                 bepalingen in verordeningen, als beperkende bepalingen in nadere
                                 regels of voorschriften moeten medegedeeld en gepubliceerd worden
                                 in de Staatscourant, ook al zijn het verschillende organen die deze
                                 beperkende bepalingen vaststellen.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Voor alle beperkende bepalingen geldt immers dat het niet alleen van
                           belang is dat deze bij totstandkoming en na vaststelling periodiek
                           beoordeeld worden op evenredigheid, maar dat deze bepalingen zelf (en in
                           de praktijk dan ook de bijbehorende toelichting daarop) worden
                           gepubliceerd ten behoeve van de kenbaarheid en transparantie die ook in
                           de Proportionaliteitsrichtlijn centraal staat.</al>
                    <al>Bovendien is het van belang dat de verantwoordelijke bewindspersoon na
                           vaststelling van eventuele beperkende bepalingen vanuit de betreffende
                           beroepsorganisatie onverwijld kennis krijgt van deze bepalingen (en de
                           bijbehorende toelichting daarop). Dit biedt de betrokken bewindspersoon
                           de gelegenheid om, indien dat in een uitzonderlijk geval nodig zou zijn,
                           een voordracht te doen tot vernietiging van de betreffende bepaling op
                           grond van het artikel 30d, derde tot en met het vijfde lid, van de
                           Algemene wet (zie verder de artikelsgewijze toelichting daarop).</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikelen 30j en 30k (nieuw) van de Algemene wet)</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde artikelen 30j en 30k van de Algemene wet zien op de
                        monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van reeds vastgestelde
                        beperkende bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Meer
                        specifiek gaat het in het voorgestelde artikel 30j van de Algemene wet om
                        beperkende bepalingen die door het daartoe bevoegde orgaan binnen de
                        beroepsorganisatie zijn vastgesteld en die in werking zijn getreden in de
                        periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van
                        deze wijzigingswet waarbij de artikelen 30j en 30k van de Algemene wet
                        worden ingevoerd (de ‘oude’ beperkende bepalingen). In het voorgestelde
                        artikel 30k van de Algemene wet gaat het om de monitoring en periodieke
                        evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van beperkende bepalingen die vanuit
                        de beroeporganisatie worden vastgesteld na inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet waarbij de artikelen 30j en 30k van de Algemene wet worden
                        ingevoerd (‘nieuwe’ beperkende bepalingen).</al>
                  <al>Deze beide nieuwe artikelen in de Algemene wet strekken ter implementatie
                        van artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder vastgestelde
                        beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich wellicht sinds de
                        inwerkingtreding van die bepalingen hebben voorgedaan, nog steeds evenredig
                        zijn, of dat deze door deze ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan
                        ‘knellen’ dat zij niet meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt uitgebracht
                        door het daartoe door de beroepsorganisatie bevoegd geachte orgaan, welk
                        rapport betrekking heeft op de eventuele ontwikkelingen die zich hebben
                        voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de eerder
                        vastgestelde beperkende bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding
                        geeft, zal op dát moment ook alvast een evenredigheidsbeoordeling moeten
                        plaatsvinden. In dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder
                        plaats dan op het vaste zesjaarlijkse evaluatiemoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                        dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                        artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                        vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet volstaan kan
                        worden met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie zou kunnen voordoen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).</al>
                  <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen in de artikelen 30j en 30k van de Algemene wet
                        wordt hieronder nader toegelicht.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30j (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30j, eerste lid, van de Algemene wet maakt duidelijk dat artikel
                           30j van de Algemene wet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende bepalingen die in
                           werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de
                           datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De reikwijdte van
                           artikel 30j van de Algemene wet is daarmee beperkt tot enkel de ‘oude
                           bepalingen’ (uiteraard enkel voor zover die op het moment van toepassing
                           van artikel 30j van de Algemene wet als zodanig nog van kracht zijn; het
                           artikel is niet van toepassing op beperkende bepalingen die vervallen
                           zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze niet langer als beperkende
                           bepaling kunnen worden aangemerkt).</al>
                    <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                           implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                           datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot monitoring
                           en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van reeds
                           vastgestelde en in werking getreden beperkende bepalingen zó ver terug
                           werken, dat in feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende
                           regelgeving die de beroepsorganisatie <nadruk type="cur">ooit</nadruk>
                           uitgevaardigd heeft, na inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                           evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt voorkomen
                           dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al onmiddellijk
                           na inwerkingtreding van de wet al sprake zou zijn van niet naleving van
                           de wet, doordat dan al evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben
                           plaatsgevonden ten aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan
                           zes jaar vóór inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld
                           en in werking waren getreden. Zie ook paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat de
                           uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen zoals
                           die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder terug
                           reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                    <al>Dat artikel 30j van de Algemene wet überhaupt verplichtingen bevat ten
                           aanzien van beperkende bepalingen die al vóór de datum van
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt
                           noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                           implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht
                           hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt door
                           het hanteren van deze datum zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd wordt
                           dat de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten
                           aanzien van een bepaling die al wel bijvoorbeeld in augustus 2020 in
                           werking is getreden, in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet plaats zal moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn
                           geweest indien wel sprake was geweest van tijdige implementatie. Indien
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te worden
                           verricht ten aanzien van beperkende bepalingen die <nadruk type="cur">na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet</nadruk> zijn vastgesteld
                           en in werking zijn getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn
                           vastgesteld niet meegenomen worden in de periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, hetgeen de effectieve werking van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zou ondermijnen.</al>
                    <al>Tegen dezelfde achtergrond dient ook de monitoring van deze bepalingen,
                           die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te worden
                           vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                           monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook niet
                           alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                           rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                           voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende leden).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), tweede lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30j, tweede lid, van de Algemene wet ziet op de monitoring van
                           reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt het erop
                           neer dat eens in de drie jaar door het daartoe door de beroepsorganisatie
                           gekwalificeerd geachte orgaan een rapport moet worden uitgebracht aan het
                           onafhankelijke orgaan omtrent de (eventuele) ontwikkelingen die zich
                           sinds de inwerkingtreding van de betreffende oude beperkende bepaling
                           hebben voorgedaan ten aanzien van het betreffende gereglementeerde
                           beroep, en die direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de
                           evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende bepalingen. Voor
                           een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn van drie jaar,
                           wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie
                           van toelichting.</al>
                    <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste kalenderjaar
                           waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden
                           verstreken zijn. Dit betekent dat indien deze wijzigingswet per 1 januari
                           2027 in werking treedt, 2028 het eerste kalenderjaar is waarin geldt dat
                           twaalf maanden verstreken zijn, zodat in het jaar 2028 het eerste rapport
                           moet worden uitgebracht over relevante ontwikkelingen. Indien deze
                           wijzigingswet per 1 juli 2027 in werking treedt, is het eerste
                           rapportagemoment óók 2028, omdat 2028 ook dan het eerste kalenderjaar is
                           waarin de situatie zich voordoet dat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                           de inwerkingtreding van de wijzigingswet. Aangezien vanaf het moment dat
                           duidelijk is wanneer deze wijzigingswet in werking zal treden, ook
                           duidelijk zal zijn in welk kalenderjaar de eerste rapportage aangeleverd
                           moet worden, hebben de beroepsorganisaties naar verwachting voldoende
                           tijd (minimaal een jaar) om zich voor te bereiden op het uitbrengen van
                           de eerste rapportage in dat eerste rapportagejaar.</al>
                    <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                           binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                           monitoringsrapport moeten worden uitgebracht. Naar verwachting zullen de
                           ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn voor de diverse bepalingen
                           grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds goed per bepaling bekeken
                           moeten worden of er niet in dat geval toch ook andersoortige
                           ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van reclamerecht of
                           tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op (specifiek) dit
                           beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                              rapport te worden uitgebracht aan het onafhankelijke orgaan. Op deze
                              manier wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand gebracht ten
                              aanzien van de monitoringsrapporten voor alle oude bepalingen. Door
                              een dergelijke cyclus voor alle bepalingen te hanteren, wordt het naar
                              verwachting gemakkelijker voor zowel de beroepsorganisaties als voor
                              de betrokken departementen om vinger aan de pols te houden; de
                              monitoring wordt immers niet afhankelijk gesteld van de datum van
                              inwerkingtreding van de individuele bepaling. Indien wél daarvoor zou
                              zijn gekozen, zou dit niet alleen het behouden van enig overzicht zeer
                              bemoeilijken, maar ook de daadwerkelijke uitvoering van al de
                              afzonderlijke rapportages over de betreffende bepalingen. Een
                              dergelijke werkwijze zou een effectieve werking van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                      <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen, als startpunt te hanteren
                              voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds
                              duidelijk zijn in welk jaar er weer een monitoringsrapport zal moeten
                              worden opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen (namelijk:
                                 <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen die nog steeds
                              ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                    </al-groep>
                    <al>Dit rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door het daartoe door
                           de beroepsorganisatie gekwalificeerd geachte orgaan van de
                           beroepsorganisatie. Het zal hierbij dus moeten gaan om het orgaan dat het
                           meest geëquipeerd wordt geacht om de diverse ontwikkelingen in het vizier
                           te krijgen en te houden, een inschatting te kunnen maken van de gevolgen
                           daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende bepalingen, en
                           om een inschatting mee te geven omtrent de eventuele noodzaak tot het
                           verrichten van een zogenoemde tussentijdse beoordeling, waarop artikel
                           30j, zesde lid, van de Algemene wet ziet. Dit zal veelal het orgaan zijn
                           dat in feite fungeert als het dagelijks bestuur van de
                           beroepsorganisatie, dat bijvoorbeeld de beroepsorganisatie in en buiten
                           rechte vertegenwoordigt, verantwoordelijk is voor het opstellen van
                           (ontwerp)regelgeving en het verstrekken van inlichtingen aan bijvoorbeeld
                           de verantwoordelijke bewindspersoon.</al>
                    <al>Het rapport is voor het onafhankelijke orgaan van belang met het oog op
                           de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de
                           zes jaar moet plaatsvinden. Het geeft gestructureerd de informatie die
                           essentieel is voor een gedegen uitvoering van deze
                           evenredigheidsbeoordeling. Ook is het rapport voor het onafhankelijke
                           orgaan van de beroepsorganisatie van belang met het oog op de eventueel
                           noodzakelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling – zie verder de
                           artikelsgewijze toelichting hieronder op artikel 30j, zesde lid, van de
                           Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Artikel 30j, derde lid, onderdeel a, van de Algemene wet bepaalt in
                              de eerste plaats dat relevante ontwikkelingen in het rapport dienen te
                              worden vervat die zich ten aanzien van het betreffende
                              gereglementeerde beroep hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding
                              van de betreffende bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van die bepaling. Welke
                              ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van het
                              betreffende gereglementeerde beroep, is op voorhand moeilijk nader te
                              omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie bieden
                              vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep kunnen
                              immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                              ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                              zouden voordoen, een andere (mate van) impact hebben per
                              beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar de
                              voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type bepaling
                              relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht worden aan:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene of
                                    specifieke regelgeving die invloed hebben op de dienstverlening
                                    door de beroepsbeoefenaren waarop de beroepsorganisatie ziet, of
                                    die anderszins het werkgebied van de betreffende
                                    beroepsbeoefenaren raken;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                    rechtsprekende instanties;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen klacht
                                    van een belanghebbende die direct of indirect betrekking heeft
                                    op de gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                    vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen
                                    concreet en deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                    belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in werking
                                    zijnde beperkende bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie tot
                                    het betreffende gereglementeerde beroep) eventuele innovatieve
                                    technieken of een toe- of afname van de vraag naar de door de
                                    beroepsbeoefenaar geleverde dienst.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                           bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                           relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds vastgestelde
                           beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen alsnog is gaan
                           knellen in de praktijk en onevenredig is geworden. Dergelijke
                           ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven van de
                           ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig is.</al>
                    <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld jaarverslagen van de
                           beroepsorganisatie al relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep
                           worden gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van de onderhavige
                           monitoringsverplichting naar verwachting dan ook gebruik worden gemaakt
                           van de algemene monitoringsactiviteiten die met het oog op de dagelijkse
                           praktijken en de jaarverslagen ook in het verleden al door de
                           beroepsorganisatie werden verricht. De informatie over ontwikkelingen die
                           normaliter dan al voor (onder meer) de jaarverslagen wordt vergaard, kan
                           dan ook ingezet worden om het monitoringsrapport over relevante
                           ontwikkelingen op te zetten.</al>
                    <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                           inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient gebaseerd
                           te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de relevante
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep. Het gaat hier in
                           feite om een voorlopige inschatting omtrent de evenredigheid, op basis
                           van de gesignaleerde ontwikkelingen.</al>
                    <al>Tot slot dient het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                           gemotiveerd worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting van het
                           orgaan van de beroepsorganisatie dat het rapport opstelt, al dan niet
                           aanleiding geeft tot het verrichten van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid (zie de
                           betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                    <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in de
                           praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval altijd de
                           relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat moment zijn ten
                           aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep. Als die er op dat
                           moment niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport wordt
                           vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage ziet,
                           ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het ontbreken van
                           relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen gronden zijn om aan
                           te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig zouden zijn. Ingeval er
                           wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen deze in het rapport moeten
                           worden beschreven, en moet vervolgens bekeken moet worden of een of meer
                           van die ontwikkelingen relevant (kunnen) zijn voor de oude bepalingen of
                           voor de dan eventueel in werking getreden nieuwe bepalingen die volgens
                           artikel 30k, tweede lid, van de Algemene wet óók in dit rapportagejaar
                           moeten worden meegenomen. In het rapport dient dan per bepaling te worden
                           aangegeven of de gesignaleerde ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben
                           ten aanzien van de evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe
                           bepalingen. Zoals hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die
                           duiding vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                           inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                           vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                           beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al in
                           het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling van de
                           betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te geven
                           duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per bepaling
                           kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot dient in
                           het rapport per bepaling nog te worden aangegeven of er aanleiding is
                           voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet op de eventueel
                           gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de gevolgen van die
                           ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van de betreffende
                           bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Het rapport dient naar de het onafhankelijke orgaan te worden
                              gestuurd, zodat het onafhankelijke orgaan kan beoordelen of hij
                              aanleiding ziet tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling en ten
                              behoeve van het verrichten van de zesjaarlijkse periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>Daarnaast dient het rapport aan de betrokken bewindspersoon te worden
                              gezonden. Dit stelt de verantwoordelijke bewindspersoon in staat om
                              zich ook zelfstandig een beeld te vormen van de eventuele
                              ontwikkelingen in de sector die relevant kunnen zijn met het oog op de
                              evenredigheid van vastgestelde beperkende bepalingen, en te vernemen
                              hoe daar vanuit de beroepsorganisatie tegenaan wordt gekeken. In
                              ultimo is dit voor de bewindspersoon van belang met het oog op de
                              eventuele inzet van de bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging
                              (ingevolge artikel 30d, derde lid en verder, van de Algemene wet)<noot id="n145" type="voet"><noot.nr>145</noot.nr><noot.al>Zie omtrent vernietiging ook afdeling 10.2.2 van de
                                    Algemene wet bestuursrecht.</noot.al></noot> van vastgestelde bepalingen die onevenredig zouden zijn
                              geworden door de ontwikkelingen, maar die alsnog in stand blijken te
                              blijven (waardoor wellicht strijd met het recht of het algemeen belang
                              zou zijn ontstaan). Benadrukt zij echter dat, zoals in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 30d, derde lid, van de Algemene
                              wet ook al werd aangestipt, vernietiging niet plaatsvindt dan nadat de
                              betrokken bewindspersoon in overleg is getreden met de
                              beroepsorganisatie, indien de bewindspersoon een voordracht voor
                              vernietiging overweegt (zie artikel 10:41 van de Algemene wet
                              bestuursrecht).</al>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                           beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                           vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat het onafhankelijke orgaan de
                           <nadruk type="cur">eerste evenredigheidsbeoordeling</nadruk> ten aanzien van de
                           ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten drie jaar
                           nadat voor het eerst een rapportage is uitgebracht ten aanzien van deze
                           ‘oude’ beperkende bepalingen (zie het tweede lid en de toelichting
                           daarop: dat eerste rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar
                           waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden
                           zijn verstreken). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                           rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers ook drie jaar na
                           dat eerste rapportagemoment valt).</al>
                    <al>Op deze manier kan het onafhankelijke orgaan beide rapporten omtrent de
                           ontwikkelingen tot dan toe gebruiken om de evenredigheidsbeoordeling te
                           verrichten.</al>
                    <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling plaatsvindt
                           niet pas in het zesde kalenderjaar na inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                           mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen
                           kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien van deze
                           bepalingen waarschijnlijk geen ex ante evenredigheidsbeoordeling als
                           bedoeld in artikel 4, eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben plaatsgevonden, omdat de
                           wettelijke verplichting daartoe nog niet bestond.</al>
                    <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar (gerekend
                           vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op basis van (in
                           ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.</al>
                    <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                           beschikbaar is, de inschatting is dat er géén evenredigheidsbeoordeling
                           hoeft plaats te vinden, dan tóch de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           plaats moet vinden. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft immers
                           een structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via
                           artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke systematische
                              toetsing<noot id="n146" type="voet"><noot.nr>146</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf
                                 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>. Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                           paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                    <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 30j,
                           vierde lid, onderdeel a, van de Algemene wet iedere zes jaar moet worden
                           verricht, is in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                           evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de totstandkoming
                           van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de
                           beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen die in artikel
                           7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling
                           van de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                           ingeval van een periodieke evenredigheidsbeoordeling rekening worden
                           gehouden met de ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten
                           aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep. Zie verder ook de
                           artikelsgewijze toelichting op het derde lid van artikel 30j van de
                           Algemene wet.</al>
                    <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt het onafhankelijke
                           orgaan een verslag op (artikel 30j, vierde lid, onderdeel b, van de
                           Algemene wet), waaruit blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling na
                           de zes jaar die verstreken zijn, naar het oordeel van het onafhankelijke
                           orgaan nog steeds evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit
                           blijken wat de redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, hetgeen door het
                           onafhankelijke orgaan met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                           kwantitatieve elementen moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder 2°).
                           Die eis volgt uit artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke uitleg van die bepaling
                           impliceert dat die eis niet enkel heeft te gelden ten aanzien van de ex
                           ante evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten aanzien van de
                           periodieke evenredigheidbeoordeling en de verderop te bespreken
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’ onderstreept
                           nog eens dat niet volstaan kan worden met enkel de conclusie of de
                           bepalingen al dan niet nog evenredig zijn. In het verslag moet tot
                           uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke evenredigheidsbeoordeling zijn
                           meegewogen en in welke zin, en op welke wijze deze dan tot de betreffende
                           conclusie omtrent de evenredigheid hebben geleid.</al>
                    <al>Het onafhankelijke orgaan neemt in dat verslag ook een advies op omtrent
                           de gevolgen die de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling zouden
                           moeten hebben (artikel 30j, vierde lid, onderdeel c, van de Algemene
                           wet). Dit betekent dat indien het onafhankelijke orgaan bijvoorbeeld
                           meent dat onevenredig geachte bepalingen geheel geschrapt of gewijzigd
                           moeten worden, dit in het advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is
                           aan het onafhankelijke orgaan om te bepalen hoe specifiek het advies zal
                           zijn of kan zijn en wat dat advies precies inhoudt – daar zijn geen
                           specifieke paramaters voor gesteld, zodat het onafhankelijke orgaan het
                           advies geheel kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                    <al>Het verslag moet met het advies aan het orgaan van de beroepsorganisatie
                           worden gezonden dat de beperkende regelgeving waarop het advies ziet,
                           heeft opgesteld. Dat orgaan gaat, indien het verslag daartoe aanleiding
                           geeft, aan de slag om nieuwe regelgeving op te stellen.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, en de betreffende
                              bepaling overeenkomstig het bindend advies wordt geschrapt
                              (vervalt)(of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn ziet),
                              eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd </nadruk>(overeenkomstig het advies, maar ook indien het
                              bevoegde orgaan van de beroepsorganisatie hiertoe zelfstandig om welke
                              redenen ook besluit), wordt er regelgeving tot stand gebracht tot
                              wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling is
                              (naast artikel 30d van de Algemene wet, zie met name het tweede lid
                              daarvan) artikel 30i van de Algemene wet van toepassing (voor zover
                              deze wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat van de
                              toegang tot of de uitoefening van het betreffende beroep; als dat niet
                              het geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek
                              beoordeeld te worden). Dit betekent onder meer dat een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                           ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan vergemakkelijken, doordat
                           uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de periodieke
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd en
                           wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                           (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden
                           vastgesteld aan de hand van artikel 30k, (tweede en) vierde lid (nieuw),
                           van de Algemene wet. Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor de
                           (monitoring en de) periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die
                           gewijzigde bepaling (althans wordt in de cyclus van rapportage- en
                           beoordelingsjaren op een nieuw moment ‘ingehaakt’, om vervolgens de
                           cyclus vanaf daar weer te vervolgen).</al>
                    <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                           evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid wordt
                           vastgesteld. Indien vanuit de beroepsorganisatie zelf ook geen reden
                           wordt gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan,
                           blijft deze (‘oude’) beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt
                           deze conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                           voortvloeit uit artikel 30j van de Algemene wet, verder gemonitord en
                           periodiek beoordeeld op evenredigheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door het
                           onafhankelijke orgaan te verrichten zesjaarlijkse
                           evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil met
                           die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                           beperkende bepalingen is dat bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           niet alleen rekening moet worden gehouden, voor zover relevant, met de
                           elementen en factoren die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           zijn genoemd; óók moet rekening worden gehouden met eventuele
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep
                           die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende beperkende
                           bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de
                           evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke effecten
                           dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang met de
                           eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in ieder geval
                           dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid van de beperkende
                           bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden welke invloed de
                           ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende sector en ten
                           aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In het verlengde
                           daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of indirect wellicht
                           raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij beoordeling van de
                           evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins raakt aan die
                           evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit is tot
                           uitdrukking gebracht in artikel 30j, vijfde lid, van de Algemene
                           wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook steeds in
                           de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere duiding van
                           hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat het betekent
                           dat rekening moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen
                           in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven
                           op artikel 30j, derde lid, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat het onafhankelijke orgaan onverwijld een
                           evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport hiertoe aanleiding
                           geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de
                           evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde bepalingen in het
                           geding is of dreigt te raken. Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling
                           dient in dat geval dus óók plaats te vinden als er nog geen zes jaar
                           verstreken zijn en het moment voor de vaste periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is aangebroken. Dit is
                           in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door de bewoordingen
                           ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt deze
                           evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar aanleiding van
                           een monitoringsrapport ook wel aangeduid als ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                    <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook al
                           in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                           beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor niets
                           wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een cyclus van
                           eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in paragraaf 3.5 van het
                           algemeen deel al is toegelicht, het veelal een dergelijk aantal jaren
                           nodig heeft voordat het effect van een bepaalde beperkende bepaling
                           daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en merkbaar is, en ook
                           mogelijk nieuwe ontwikkelingen die na de vaststelling van een beperkende
                           bepalingen zijn ingezet, zich in de praktijk gaan aftekenen en tot
                           merkbare effecten leiden. Maar voor de (bijzondere) gevallen waarin er
                           wel degelijk sprake is van dusdanige ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van zes jaar al naar voren komt
                           dat de evenredigheid van een eerder vastgestelde beperkende bepaling
                           onder druk staat of is komen te staan, omvat dit zesde lid een
                           verplichting tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de evenredigheid
                           van de bestaande bepalingen, in het licht van de ontwikkelingen, geeft
                           houvast bij het bepalen of een dergelijke ‘tussentijdse’
                           evenredigheidsbeoordeling nodig is, al blijft het uiteindelijke oordeel
                           daaromtrent aan het onafhankelijke orgaan zelf. Indien in voorkomend
                           geval een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is
                           gebleken, ontslaat die niet van de verplichting om dan ook de vaste,
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes jaar te
                           verrichten. Zie echter over het moment waarop die eerstvolgende
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling dan moet plaatsvinden, uitdrukkelijk
                           het <nadruk type="cur">achtste</nadruk> lid van dit artikel 30j van de
                           Algemene wet en de artikelsgewijze toelichting daarop.</al>
                    <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                           dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling<noot id="n147" type="voet"><noot.nr>147</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                 vierde lid, vormt overigens in feite een evenbeeld van de ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                 beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen
                                 enerzijds de artikelen 30j en 30k, vierde lid, van de Algemene wet
                                 en artikel 30i, tweede lid, van de Algemene wet
                                 anderzijds.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Op basis van (in ieder geval) de beschikbare rapporten omtrent de
                           betreffende vastgestelde bepalingen,<noot id="n148" type="voet"><noot.nr>148</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                 jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                 worden vastgesteld.</noot.al></noot> en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                           aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling verricht.
                           Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de elementen
                           vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en uiteraard met
                           de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de effecten daarvan.
                           Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting, en de richtsnoeren van de Europese
                           Commissie.</al>
                    <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt het onafhankelijke
                           orgaan een verslag op van de verrichte tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, met daarin een advies – steeds met dezelfde
                           elementen als beschreven in het vierde lid (zie voor de inhoud van het
                           verslag en het daarin opgenomen advies artikel 30j, vierde lid,
                           onderdelen b en c). Dit wordt tot uitdrukking gebracht door de
                           formulering aan het slot van artikel 30j, zesde lid, onderdeel b, van de
                           Algemene wet. De in een verslag vervatte uitkomst van de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval is bij de vaste
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling, gedeeld met het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat de betreffende beoordeelde bepaling heeft
                           vastgesteld.</al>
                    <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                           dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van het
                           monitoringsrapport ook werd ingeschat, en de betreffende bepaling
                           overeenkomstig het advies wordt geschrapt (vervalt)(of dusdanig wordt
                           gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling waarop de
                           Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing is), eindigt daarmee de gehele
                           monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Maar indien deze beperkende bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd </nadruk>(overeenkomstig het advies, maar ook indien het
                              bevoegde orgaan van de beroepsorganisatie hiertoe om welke andere
                              redenen ook besluit), wordt er regelgeving stand gebracht tot
                              wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling
                              zijn de artikelen 30d (zie met name het tweede lid) en 30i van de
                              Algemene wet van toepassing, hetgeen onder meer betekent dat een ex
                              ante evenredigheidsbeoordeling plaats dient te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                      <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 30j,
                              vierde lid, van de Algemene wet (betreffende de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling) – de situatie is immers vergelijkbaar;
                              zowel uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling als uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot
                              wijziging van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te
                              stellen wijzigingsbepaling vervolgens (onder meer) een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                           naar aanleiding van een monitoringsrapport ook nog steeds zijn dat er
                           alsnog
                           <nadruk type="cur">geen onevenredigheid</nadruk> wordt vastgesteld, ook al
                           bevatte het rapport wel indicaties daartoe. Wel is het van belang om dan
                           duidelijk in het verslag van de beoordeling aan te geven waarom er
                           ondanks de ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd zijn (en die
                           dus aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te laten
                           plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog géén
                           sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                    <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er op basis van de in het
                           rapport beschreven ontwikkelingen naar de inschatting van het orgaan van
                           de beroepsorganisatie dat het rapport heeft opgesteld <nadruk type="cur">geen</nadruk> aanleiding is tot het verrichten van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, en het onafhankelijke orgaan die deze
                           rapporten ook steeds toegezonden krijgt, (toch) aanleiding ziet tot het
                           verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling verricht, kan
                           het onafhankelijke orgaan alsnog daartoe besluiten. Ook in dat geval is
                           het van belang dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom het
                           onafhankelijke orgaan alsnog tot een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling is overgegaan en, indien de uitkomst dan ook
                           nog zou zijn dat er sprake is van onevenredigheid, hoe het onafhankelijke
                           orgaan tot die uitkomst is gekomen in het licht van het rapport waarin
                           werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het verrichten van een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij de
                           totstandkoming van een beperkende bepaling (artikel 30i, tweede lid, van
                           de Algemene wet), geldt ook ten aanzien van een advies van het
                           onafhankelijke orgaan in het kader van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling of een periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                           dat het orgaan van de beroepsorganisatie dat bevoegd is tot vaststelling
                           van de betreffende beperkende regelgeving in beginsel niet mag afwijken
                           van dat advies, tenzij daartoe een deugdelijke motivering wordt
                           aangedragen.</al>
                    <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar moet
                           worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in het kader
                           van de totstandkoming, ligt er echter geen ontwerpregelgeving voor, in de
                           toelichting waarop die afwijkende motivering zou kunnen worden opgenomen;
                           in dit artikel 30j van de Algemene wet gaat het immers om
                           evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van <nadruk type="cur">reeds
                              vastgestelde</nadruk> en in werking zijnde bepalingen.</al>
                    <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee situaties,
                           en hangt het af van de situatie <nadruk type="cur">waar</nadruk> de
                           motivering tot afwijking van het advies moet worden opgenomen. Het
                           zevende lid, onderdeel a, ziet op de situatie dat het orgaan dat bevoegd
                           is tot vaststelling van de beperkende bepaling waarop het advies ziet,
                           geheel wenst af te wijken van een advies van het onafhankelijke orgaan
                           tot wijziging of schrapping van een of meer vastgestelde beperkende
                           bepalingen. In dat geval wenst dat vaststellende orgaan de bestaande
                           beperkende bepaling kennelijk onverkort in stand te laten, en zal het ook
                           binnen de beroepsorganisatie dus niet aansporen tot het ontwerpen van een
                           wijzigingsverordening (respectievelijk wijzigingsvoorschrift) om gehoor
                           te geven aan het advies. In dat geval kan de motivering nergens anders in
                           worden opgenomen dan in een separaat document, in dit geval een
                           schriftelijke reactie op het advies van het onafhankelijke orgaan. In die
                           schriftelijke reactie zal uiteen moeten worden gezet dat en om welke
                           redenen dat orgaan dat bevoegd is tot vaststelling van de betreffende
                           bepaling(en) afwijking van het advies noodzakelijk of wenselijk acht. De
                           schriftelijke reactie (met daarin de motivering tot afwijking van het
                           advies) wordt door dat vaststellende orgaan van de beroepsorganisatie
                           vastgesteld, omdat dit orgaan het bevoegde orgaan is tot vaststelling van
                           nieuwe of gewijzigde regelgeving en de schriftelijke reactie in feite een
                           besluit omvat om uitdrukkelijk niet tot wijziging van de beperkende
                           regelgeving over te gaan (ondanks een daartoe strekkend advies van het
                           onafhankelijke orgaan).</al>
                    <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies ligt
                           (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een specifieke,
                           door het onafhankelijke orgaan voorgestelde manier), en dat het orgaan
                           van de beroepsorganisatie dat bevoegd is tot vaststelling van de
                           betreffende beperkende regelgeving afwijkt van dat advies door weliswaar
                           een ontwerp voor een wijzigingsregeling tot stand te laten brengen, maar
                           daarbij een <nadruk type="cur">andersoortige wijziging</nadruk> van de
                           bepaling door te voeren dan door het onafhankelijke orgaan was
                           voorgesteld. In dat geval zal de motivering voor de van het advies
                           afwijkende wijziging in de toelichting bij die
                           (ontwerp)wijzigingsregelgeving moeten worden opgenomen. Omdat die
                           wijzigingsregelgeving na vaststelling met de toelichting wordt
                           gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                           zijn.</al>
                    <al>Dit geldt ook in het waarschijnlijk zeer uitzonderlijke geval dat het
                           onafhankelijke orgaan na een tussentijdse of periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén onevenredigheid is en dat
                           de bepalingen, wat de raad van advies betreft, onverkort in stand kunnen
                           blijven, maar waarbij het orgaan dat de betreffende beoordeelde
                           beperkende regelgeving vaststelt, dat zelf toch anders ziet en alsnog (in
                           afwijking dus van het advies) besluit om toch een wijziging van de
                           betreffende regelgeving tot stand te laten brengen om de volgens de
                           ledenvergadering tóch aanwezige onevenredigheid weg te nemen. Ook dan zal
                           de motivering tot afwijking van het advies om de bepalingen in stand te
                           laten, opgenomen moeten worden in de toelichting op de
                           wijzigingsregelgeving die in dat kader dan tot stand wordt gebracht.
                           Omdat die wijzigingsregelgeving na vaststelling met de toelichting wordt
                           gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                           zijn.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), achtste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                           plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                           van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de vaste
                           zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                           plaatsvinden.</al>
                    <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                           bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                           dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                           eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                           plaatsvindt.</al>
                    <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar voren
                           komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het monitoringsrapport
                           gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de evenredigheid van een beperkende
                           bepaling, alsnog evenredig is, kan deze bepaling onverkort in stand
                           blijven. Er is immer geen sprake van een geconstateerde onevenredigheid
                           die door wijziging of schrapping van de bepaling weggenomen moet
                           worden.</al>
                    <al>Maar ook indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren
                           is gekomen dat een of meer bepalingen wél onevenredig zijn, en volgens
                           het onafhankelijke orgaan ook geschrapt of gewijzigd moeten worden, kán
                           het zijn dat die bepalingen dan alsnog ongewijzigd in stand blijven. Het
                           is immers mogelijk dat het orgaan van de beroepsorganisatie dat bevoegd
                           is tot vaststelling van de betreffende bepalingen op basis van een
                           motivering, daartoe besluit, in afwijking van het advies van het
                           onafhankelijke orgaan.</al>
                    <al>Normaliter, op grond van de zesjaarlijkse cyclus van periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, zoals die die ingevolge het vierde lid is
                           gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het derde kalenderjaar nadat
                           het eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende periodieke
                           beoordeling dan al in het derde kalenderjaar na deze tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt niet wenselijk
                           en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór dat moment een
                           evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden (namelijk een
                           tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk>
                           geval, waarin een tussentijdse beoordeling heeft plaatsgevonden en de
                           beoordeelde beperkende bepalingen ongewijzigd in stand blijven (al dan
                           niet in afwijking van het advies van het onafhankelijke orgaan), de
                           eerstvolgende periodieke beoordeling plaats – in afwijking van het vierde
                           lid, aanhef – <nadruk type="cur">in het zesde kalenderjaar nadat het
                              rapport is uitgebracht dat aanleiding heeft gevormd tot deze
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling </nadruk>(achtste lid,
                           onderdeel a). Het achtste lid, onderdeel b, maakt duidelijk dat
                           vervolgens (dus gerekend vanaf dat eerstvolgende periodieke
                           beoordelingsmoment na die onverwijlde tussentijdse beoordeling), de
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling telkens weer plaatsvindt in het
                           volgende zesde kalenderjaar (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft
                           dat ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordelingen). De
                           eerstvolgende periodieke beoordeling schuift met andere woorden wat
                           verder naar achteren in de cyclus; die vindt dus niet al drie jaar na
                           deze tussentijdse beoordeling plaats, zoals uit het oorspronkelijke ritme
                           in de cyclus volgde voor deze bepaling, maar pas zes jaar nadat
                           rapportagejaar waarin het rapport uitkwam dat aanleiding vormde voor de
                           tussentijdse beoordeling<noot id="n149" type="voet"><noot.nr>149</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te laten
                                 starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd. Dit
                                 omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het eind van
                                 een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop gebaseerde
                                 tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin van het daarop
                                 volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát moment Van die
                                 beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg van de
                                 zesjaarscyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die beperkende
                                 bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond van het tweede
                                 lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle overige bepalingen.
                                 Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en -risico’s leiden. Het
                                 overzicht van wanneer welke actie moet plaatsvinden (uitbrengen
                                 monitoringsrapport, verrichten periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke bepaling, zou
                                 daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                           monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                           plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn om drie jaar
                           later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse cyclus het
                           eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn) opnieuw een
                           evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie jaar daarvoor al
                           een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling verricht. Het is
                           logischer, ook met het oog op de uitvoeringslasten van de
                           beroepsorganisatie, om dan het periodieke beoordelingsmoment weer met zes
                           jaar op te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een rapport moeten
                           worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen; indien dat rapport
                           daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans daarop klein
                           omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                           recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                    <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar, gerekend
                           vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van deze
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als bijvoorbeeld naar
                           aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk> monitoringsrapport
                           ten aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch evenredig gevonden
                           bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een tussentijdse
                           evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende bepaling
                              <nadruk type="cur">opnieuw alsnog evenredig</nadruk> wordt geacht en
                           in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in de
                           tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                           cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet worden
                           uitgebracht. Het achtste lid maakt derhalve dat elke tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw startpunt binnen
                           de cyclus voor het bepalen van het volgende zesjaarlijkse periodieke
                           beoordelingsmoment.</al>
                    <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                           verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien van
                           een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli 2029 in
                           werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet worden
                           uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren voor die
                           bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn (elke drie
                           jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes jaar een vaste
                           periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen concrete
                           aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient ten aanzien
                           van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde kalenderjaar na
                           2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke beoordeling plaats
                           te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder (elke zes jaar). Maar
                           het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat binnen de cyclus in
                           rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding geeft tot een
                           onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling. Als uit deze
                           beoordeling volgt dat er alsnog géén onevenredigheid is en de bepaling
                           kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het volgende moment in de
                           cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste zesjaarlijkse periodieke
                           beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat wordt, zoals hierboven
                           toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt uit het wetsvoorstel dat
                           niet in 2043 de eerstvolgende vaste periodieke beoordeling moet
                           plaatsvinden, maar in 2046 (zes jaar na 2040, het jaar waarin het rapport
                           is uitgebracht dat aanleiding gaf tot de tussentijdse beoordeling), en
                           vervolgens telkens weer in het volgende zesde kalenderjaar. Dit brengt
                           ten aanzien van de bepaling in het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens
                           de cyclus hoe dan ook een rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een
                           jaar zou zijn waarin een periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu nog
                           enkel een rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals toegelicht
                           dan niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht. Dat is pas
                           het geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en daarna
                           telkens in het volgende zesde kalenderjaar. Dit tot er in voorkomend
                           geval opnieuw een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moet
                           plaatsvinden ten aanzien van de betreffende bepaling; dan leidt dit
                           zevende lid er opnieuw toe dat de eerstvolgende periodieke beoordeling
                           ‘opschuift’ in de tijd. De zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan
                           weer lopen vanaf het kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat
                           aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse beoordeling.</al>
                    <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de beoordeelde
                           beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk>
                           wordt geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd
                           ingeschat, en de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt
                           gewijzigd of geschrapt. Indien de bepaling wordt geschrapt (of dusdanig
                           wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling waar
                           de Proportionaliteitsrichtlijn op ziet), valt deze in die toekomst niet
                           meer te monitoren, dus daarmee eindigt de gehele monitorings- en
                           periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Maar indien deze bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd (en het
                                 beperkende karakter zal behouden)</nadruk>, wordt er een
                              verordening of een nader voorschrift tot wijziging van die bepaling
                              tot stand gebracht.</al>
                      <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                 gebracht<noot id="n150" type="voet"><noot.nr>150</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging in
                                    principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                    wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                    kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf zou
                                    besluiten om terugwerkende kracht aan een wijzigingsbepaling te
                                    verlenen.</noot.al></noot>, waarop (artikel 30d, zie met name het tweede lid, en) artikel
                              30i van de Algemene wet van toepassing is. Dit betekent onder meer dat
                              een ex ante evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                           oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins vergemakkelijkt,
                           doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de tussentijdse
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Aangezien die wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is artikel 30j van de Algemene
                           wet betreffende monitoring en periodieke beoordeling van ‘oude
                           bepalingen’ daarop niet meer van toepassing; artikel 30k van de Algemene
                           wet is dan van toepassing, nu die bepaling immers ziet op regelgeving die
                           strekt tot invoering van nieuwe of wijziging van bestaande beperkende
                           bepalingen. Op basis van <nadruk type="cur">dat</nadruk> artikel geldt
                           weer een ‘eigen’ monitorings- en periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die wijzigingsbepaling zal dan
                           opnieuw, op een ander moment, moeten instromen in de cyclus voor
                           monitoringsrapportage en periodieke evenredigheidsbeoordelingen die geldt
                           voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen wordt dan niet
                           bepaald over de band van artikel 30j, tweede en vierde lid, van de
                           Algemene wet, maar over de band van artikel 30k van de Algemene wet. Het
                           eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment dient derhalve op grond van
                           artikel 30k van de Algemene wet te worden bepaald.</al>
                    <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                           (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 30k (nieuw) van de Algemene wet, in het bijzonder
                           het tweede, vierde, zesde lid daarvan.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30j (nieuw), negende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid bepaalt dat zowel het verslag van de vaste, periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling, als dat van de eventuele tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling aan de verantwoordelijke bewindspersoon moet
                           worden gezonden. Dat verslag omvat het advies van het onafhankelijke
                           orgaan.</al>
                    <al>Daarnaast geldt dat als er een schriftelijke reactie tot stand is
                           gebracht waarin het orgaan dat bevoegd is tot vaststelling van de
                           beperkende bepaling waarop het advies ziet de motivering kenbaar heeft
                           gemaakt om af te wijken van het advies van onafhankelijke orgaan, ook die
                           schriftelijke reactie naar de betrokken bewindspersoon wordt verzonden.
                           Dit ook met het oog op artikel 30d, derde lid en verder, van de Algemene
                           wet. De in het negende lid bedoelde toezending van deze stukken aan de
                           betrokken bewindspersoon moet blijkens dit lid plaatsvinden ‘binnen een
                           redelijke termijn’. Het spreekt voor zich dat bij de bepaling van die
                           termijn rekening wordt gehouden met het feit dat de betrokken
                           bewindspersoon ook voldoende de gelegenheid zou moeten hebben om, indien
                           dat in een uitzonderlijk geval nodig zou zijn, een voordracht te doen tot
                           vernietiging van de betreffende bepaling op grond van het genoemde
                           artikel 30d, derde lid en verder van de Algemene wet. Uiteraard vindt
                           vernietiging ingevolge artikel 10:41 van de Algemene wet bestuursrecht
                           niet plaats dan nadat aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft
                           genomen, gelegenheid tot overleg is geboden; de betrokken bewindspersoon
                           zal dus hoe dan ook in overleg treden met de beroepsorganisatie indien de
                           bewindspersoon een voordracht voor vernietiging overweegt. Zie
                           hieromtrent onder meer ook de toelichting op artikel 30d, derde lid en
                           verder, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Artikel 30k (nieuw) Algemene wet</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30k, eerste lid, van de Algemene wet bepaalt dat artikel 30k van
                           de Algemene wet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde
                           bepalingen die de toegang tot of de uitoefening beperken van het
                           betreffende gereglementeerde beroep die in werking zijn getreden in de
                           periode vanaf de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De reikwijdte
                           van dit artikel 30k van de Algemene wet is daarmee toegespitst op
                           ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die in werking zijn getreden
                           in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet – daarop ziet het hierboven besproken artikel 30j (nieuw)
                           van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), tweede lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Artikel 30k, tweede lid, van de Algemene wet ziet op de monitoring
                              van de na inwerkingtreding van deze wijzigingswet vastgestelde
                              beperkende bepalingen. In de kern komt het erop neer, evenals onder
                              artikel 30j van de Algemene wet, dat eens in de drie jaar een rapport
                              moet worden uitgebracht aan het onafhankelijke orgaan omtrent de
                              (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de
                              betreffende vastgestelde beperkende bepaling hebben voorgedaan ten
                              aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep, en die direct of
                              indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de destijds
                              vastgestelde beperkende bepalingen. In artikel 30j, derde lid, van de
                              Algemene wet wordt aangegeven wat een dergelijk rapport dient te
                              omvatten (zie verder de artikelsgewijze toelichting daarop).</al>
                      <al>Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn van drie
                              jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze
                              memorie van toelichting.</al>
                    </al-groep>
                    <al-groep>
                      <al>Het gaat hier om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 30j, tweede
                              en derde lid, van de Algemene wet. Hetgeen in de artikelsgewijze
                              toelichting daarop is bepaald omtrent de inhoud en strekking van een
                              dergelijk rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet
                              worden verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet worden opgesteld en
                              uitgebracht <nadruk type="cur">door een daartoe door de
                                 beroepsorganisatie gekwalificeerd geacht orgaan van de
                                 beroepsorganisatie</nadruk>. Zoals ook in de artikelsgewijze
                              toelichting op artikel 30j, tweede lid, van de Algemene wet is
                              aangegeven, zou het hier moeten aan om het orgaan dat volgens de
                              beroepsorganisatie het meest geëquipeerd wordt geacht om de diverse
                              ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een inschatting
                              te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de eerder
                              vastgestelde beperkende bepalingen en van de eventuele noodzaak tot
                              het verrichten van de tussentijdse beoordeling, waarop het zesde lid
                              van dit artikel ziet. Dit zal veelal het orgaan zijn dat in feite
                              fungeert als het dagelijks bestuur van de beroepsorganisatie, dat
                              bijvoorbeeld de beroepsorganisatie in en buiten rechte
                              vertegenwoordigt, verantwoordelijk is voor het opstellen van
                              (ontwerp)regelgeving en het verstrekken van inlichtingen aan
                              bijvoorbeeld de verantwoordelijke bewindspersoon.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet worden
                           uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende bepaling, wordt
                           in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die op grond van artikel
                           30j, tweede lid, van de Algemene wet tot stand wordt gebracht ten aanzien
                           van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al vóór de inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet zijn vastgesteld en in werking zijn getreden. Op grond
                           van artikel 30j, tweede lid, van de Algemene wet wordt, zoals ook is
                           toegelicht, een cyclus tot stand gebracht van een rapportage die eens in
                           de drie jaar plaatsvindt. Deze cyclus start ten aanzien van de ‘oude
                           bepalingen’ in het eerste kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding
                           van deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken zijn. Indien deze
                           wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari 2027 of per 1 juli 2027 in
                           werking treedt, valt het eerste rapportagemoment voor de oude bepalingen
                           in het jaar 2028; in dat jaar start de rapportagecyclus. Het tweede
                           rapportagemoment is dan in het jaar 2031 (drie jaar later), het derde in
                           2034 en zo verder.</al>
                    <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapportmoet worden uitgebracht
                           ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe</nadruk>’ bepaling (een
                           geheel nieuwe of een wijzigingsbepaling die na de inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is – aanhakend op die cyclus voor
                           ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende vaste rapportagemoment dat (ook)
                           voor oude bepalingen geldt, voor zover dat vaste rapportagemoment althans
                           valt <nadruk type="cur">na het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk>
                           (gerekend vanaf de inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’
                           beperkende bepaling) <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport
                              wordt uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>. Na
                           inwerkingtreding van de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst
                           twaalf maanden verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het
                           eerstvolgende kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude
                           bepalingen) weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude
                           bepalingen. In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage
                           worden uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier
                           wordt de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling van de oude bepalingen.</al>
                    <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                           2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                           rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                           (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                           cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                           beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking is getreden, dan zijn
                           per 1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                           bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                           rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus nog
                           wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling (november
                           2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die nieuwe bepaling
                           (2031).</al>
                    <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar in
                           een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                           1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het
                           eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van
                           de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in de cyclus zijn
                           dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe beperkende bepaling op
                           1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen per 1 augustus 2028 twaalf
                           maanden zijn verstreken. Op grond van de cyclus voor oude bepalingen is
                           2028 een rapportagejaar. Dit betekent dat 2028 voor deze nieuwe bepaling
                           dan óók al als rapportagejaar aangemerkt moet worden – het is immers het
                           eerste rapportagejaar dat men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf
                           maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de nieuwe
                           bepaling.</al>
                    <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen zijn
                           die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij nieuwe
                           bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden zijn, deze
                           aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van de
                           totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling ondergaan,
                           waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden en
                           ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit voorbeeld
                           relatief snel is dat er een rapportage moet worden uitgebracht ten
                           aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt benadrukt dat die
                           rapportage ten aanzien van die bepaling dan hoogstwaarschijnlijk niet
                           veel meer zal inhouden dan de constatering dat er ten aanzien van die
                           nieuwe bepalingen geen relevante ontwikkelingen zijn die niet al bij de
                           totstandkoming zijn meegenomen in de afwegingen, of dat eventuele recente
                           ontwikkelingen niet relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor
                           andere nieuwe beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een
                           rapportage moet worden uitgebracht).</al>
                    <al>Zie voor een verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                           bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen voor de nieuwe bepaling vindt rapportage telkens
                              na drie jaar plaats. Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt
                              aangehaakt op de rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in
                                 <nadruk type="cur">die</nadruk> cyclus ook het ritme van rapportage
                              om de drie jaar geldt, zullen zo ook de <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de vaste
                              rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden voor de
                              rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen.</al>
                      <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het ‘oude’ of
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet worden
                              uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de cyclus die
                              aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De keuze voor dit
                              systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats van een
                              systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van elke
                              afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              nader toegelicht.</al>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het rapport
                           dienen te worden opgenomen. Artikel 30k, derde lid, onderdeel a, van de
                           Algemene wet bepaalt in de eerste plaats dat eventuele nieuwe
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep
                           die van invloed kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al
                           vastgestelde bepalingen in het rapport dienen te worden vervat. Het derde
                           lid, onderdelen b en c, ziet op wat er verder in het rapport moet worden
                           opgenomen (een inschatting van de effecten die deze ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben op de evenredigheid van beperkende bepalingen, en een
                           duiding of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten
                           van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling). Het gaat hier qua inhoud
                           om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 30j, tweede en derde lid, van
                           de Algemene wet. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting daarop is
                           aangegeven omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en
                           wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier
                           van toepassing.</al>
                    <al>Het rapport dient naar het onafhankelijke orgaan te worden gestuurd,
                           zodat het onafhankelijke orgaan kan beoordelen of het aanleiding ziet tot
                           een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en ten behoeve van het
                           verrichten van de zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling.
                           Daarnaast dient het rapport aan de betrokken bewindspersoon te worden
                           gezonden. Dit stelt de bewindspersoon in staat om zich zelfstandig een
                           beeld te vormen van de eventuele ontwikkelingen in de sector die relevant
                           kunnen zijn met het oog op de evenredigheid van vastgestelde beperkende
                           bepalingen, en te vernemen hoe het orgaan van de beroepsorganisatie dat
                           het betreffende rapport heeft opgesteld, daar tegenaan kijkt. In ultimo
                           is dit voor de bewindspersoon van belang met het oog op de eventuele
                           inzet van de bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging van
                           vastgestelde bepalingen die onevenredig zouden zijn geworden door de
                           ontwikkelingen, maar die alsnog in stand blijken te blijven, waardoor
                           wellicht strijd met het recht of het algemeen belang zou zijn ontstaan.
                           Zie omtrent de vernietigingsbevoegdheid hetgeen daarover in de
                           toelichting op 30d, derde lid en verder, van de Algemene wet is
                           opgemerkt.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordelingen die in
                           beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                           vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat het onafhankelijke orgaan de
                              <nadruk type="cur">eerste</nadruk> evenredigheidsbeoordeling ten
                           aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde beperkende bepalingen moet
                           verrichten zes jaar nadat het eerste rapport is uitgebracht (zie voor dat
                           rapportagemoment het tweede lid van artikel 30k van de Algemene wet).
                           Vervolgens vindt de periodieke beoordeling in beginsel elke zes jaar
                           plaats (met dien verstande dat het achtste lid daarop nog een
                           uitzondering maakt – zie het achtste lid en de artikelsgewijze
                           toelichting daarop). Op die manier wordt de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de rapportagecyclus die niet
                           alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt op de voet van artikel 30j, tweede
                           lid, van de Algemene wet, maar ingevolge artikel 30k, tweede lid, van de
                           Algemene wet ook voor de ‘nieuwe’ bepalingen. Het periodieke
                           beoordelingsmoment valt op deze manier altijd in eenzelfde kalenderjaar
                           als waarin ook een rapportage moet worden uitgebracht. Dit zou niet
                           alleen kunnen helpen in structurering van de activiteiten van rapportage
                           en evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou het
                           onafhankelijke orgaan ook steeds zowel de eerdere rapporten kunnen
                           gebruiken, als het meest recente rapport dat in datzelfde kalenderjaar
                           uitkomt als dat waarin de periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                           plaatsvinden. Met het oog op het verrichten van een gedegen periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling zal het onafhankelijke orgaan ieder geval de op
                           dat moment beschikbare rapporten omtrent de ontwikkelingen
                           gebruiken.</al>
                    <al>In dit verband wordt nog benadrukt dat ook als in dat meest recente
                           rapport de inschatting is dat er geen evenredigheidsbeoordeling zou
                           hoeven plaats te vinden, tóch de <nadruk type="cur">periodieke</nadruk>
                           beoordeling plaats moet vinden op dat vaste zesjaarlijkse moment. De
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel
                           karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde
                           lid, van deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing<noot id="n151" type="voet"><noot.nr>151</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf
                                 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 30k, vierde lid,
                           onderdeel a, van de Algemene wet moet worden verricht, is in de kern
                           eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling die
                           moet worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende bepalingen
                           (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar
                           de diverse elementen die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           zijn benoemd en waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet
                           worden gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke
                           beoordeling (ex post) rekening gehouden worden met de ontwikkelingen die
                           zich sinds de inwerkingtreding van de te beoordelen bepaling(en) hebben
                           voorgedaan en die in ieder geval in de uitgebrachte rapporten worden
                           beschreven. Zie in dat verband ook de artikelsgewijze toelichting op het
                           derde lid van dit artikel 30k van de Algemene wet (in samenhang met de
                           toelichting op het derde lid van artikel 30j van de Algemene wet).</al>
                    <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op de
                           voet van artikel 30j, vierde lid, van de Algemene wet ten aanzien van de
                           zogenoemde ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet het onafhankelijke orgaan
                           ook ten aanzien van die periodieke evenredigheidsbeoordeling van ‘nieuwe’
                           beperkende bepalingen een verslag opstellen (artikel 30k, vierde lid,
                           onderdeel b, van de Algemene wet). Aangezien dit verslag qua inhoudelijke
                           elementen en strekking overeenkomt met het verslag als bedoeld in artikel
                           30j, vierde lid, van de Algemene wet wordt voor de artikelsgewijze
                           toelichting hieromtrent verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op
                           artikel 30j, vierde lid, onderdelen b en c, van de Algemene wet. Ook dit
                           verslag (met daarin het advies) dient naar het orgaan van de
                           beroepsorganisatie te worden gezonden dat de bepaling(en) waarop het
                           verslag ziet, heeft vastgesteld.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door het
                           onafhankelijke orgaan te verrichten zesjaarlijkse
                           evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil met
                           die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                           beperkende bepalingen is dat bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           niet alleen rekening moet worden gehouden, voor zover relevant, met de
                           elementen en factoren die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           zijn genoemd; óók moet rekening worden gehouden met eventuele
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep
                           die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende beperkende
                           bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de
                           evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke effecten
                           dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang met de
                           eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in ieder geval
                           dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid van de beperkende
                           bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden welke invloed de
                           ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende sector en ten
                           aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In het verlengde
                           daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of indirect wellicht
                           raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij beoordeling van de
                           evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins raakt aan die
                           evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit is tot
                           uitdrukking gebracht in artikel 30k, vijfde lid, van de Algemene
                           wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook steeds in
                           de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere duiding van
                           hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat het betekent
                           dat rekening moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen
                           in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven
                           op artikel 30k, derde lid, van de Algemene wet (in samenhang met de
                           toelichting op het derde lid van artikel 30j van de Algemene wet).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat het onafhankelijke orgaan, dat het rapport
                           over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede (en derde) lid ontvangt,
                           onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport
                           hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt
                           af te leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde
                           bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een dergelijke
                           evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats te vinden als
                           er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor de vaste
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is
                           aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door de
                           bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt deze
                           evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar aanleiding van
                           een monitoringsrapport ook wel aangeduid als ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting op
                           artikel 30j, zesde lid, van de Algemene wet verder is opgemerkt omtrent
                           de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (en verzending van het verslag
                           met het advies) (ten aanzien van ‘oude’ beperkende bepalingen), is ook
                           hier van toepassing, zodat hier verder wordt verwezen naar die
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij de
                           totstandkoming van een beperkende bepaling, geldt ook ten aanzien van een
                           advies van het onafhankelijke orgaan in het kader van een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling of een periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                           dat het orgaan van de beroepsorganisatie dat bevoegd is tot vaststelling
                           van de betreffende beperkende regelgeving en dus ook de betreffende
                           beperkende regelgeving waarop het advies ziet, heeft vastgesteld, in
                           beginsel niet mag afwijken van dat advies, tenzij daartoe een deugdelijke
                           motivering wordt aangedragen. (zie in dat verband ook de artikelsgewijze
                           toelichting op het voorgestelde artikel 30j, vijfde lid, van de Algemene
                           wet).</al>
                    <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar moet
                           worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in het kader
                           van de totstandkoming, ligt er echter geen ontwerpregelgeving voor, in de
                           toelichting waarop die afwijkende motivering zou kunnen worden opgenomen;
                           in artikel 30k van de Algemene wet gaat het immers om
                           evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van <nadruk type="cur">reeds
                              vastgestelde</nadruk> en in werking zijnde bepalingen.</al>
                    <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee situaties,
                           en hangt het af van de situatie <nadruk type="cur">waar</nadruk> de
                           motivering tot afwijking van het advies moet worden opgenomen. Het
                           zevende lid, onderdeel a, ziet op de situatie dat het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat de beperkende regelgeving waarop het advies ziet,
                           heeft vastgesteld wenst af te wijken van een advies van het
                           onafhankelijke orgaan tot wijziging of schrapping van een of meer
                           vastgestelde beperkende bepalingen. In dat geval laat dat vaststellende
                           orgaan de bestaande beperkende bepaling kennelijk onverkort in stand, en
                           zal het ook binnen de beroepsorganisatie dus niet aansporen tot het
                           ontwerpen van een wijzigingsverordening (respectievelijk
                           wijzigingsvoorschrift) om gehoor te geven aan het advies. In dat geval
                           kan de motivering tot afwijking van het advies nergens anders in worden
                           opgenomen dan in een separaat document, in dit geval een schriftelijke
                           reactie op het advies van het onafhankelijke orgaan. In die schriftelijke
                           reactie zal uiteen moeten worden gezet dat en om welke redenen het orgaan
                           van de beroepsorganisatie dat de betreffende beperkende bepaling(en)
                           heeft vastgesteld, afwijking van het advies noodzakelijk of wenselijk
                           acht. De schriftelijke reactie (met daarin de motivering tot afwijking
                           van het advies) wordt door dat orgaan vastgesteld, omdat dit orgaan het
                           bevoegde orgaan is tot vaststelling van nieuwe of gewijzigde regelgeving,
                           en de schriftelijke reactie in feite een besluit omvat om uitdrukkelijk
                           niet tot wijziging van deze regelgeving over te gaan (ondanks een daartoe
                           strekkend advies van het onafhankelijke orgaan).</al>
                    <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies ligt
                           (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een specifieke,
                           door het onafhankelijke orgaan voorgestelde manier), en het orgaan dat de
                           betreffende bepaling(en) waarop het advies ziet, heeft vastgesteld,
                           afwijkt van dat advies door weliswaar een ontwerp van een
                           wijzigingsregeling tot stand te laten brengen, maar daarbij een <nadruk type="cur">andersoortige wijziging</nadruk> van die bepaling door te
                           voeren dan door het onafhankelijke orgaan was voorgesteld. In dat geval
                           zal de motivering voor de van het advies afwijkende vormgeving van de
                           wijziging in de toelichting bij die (ontwerp)wijzigingsregeling moeten
                           worden opgenomen (ten aanzien waarvan ook weer een ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling zal moeten plaatsvinden). Omdat die
                           wijzigingsregelgeving na vaststelling met de toelichting wordt
                           gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                           zijn.</al>
                    <al>Dit geldt ook in het waarschijnlijk zeer uitzonderlijke geval dat het
                           onafhankelijke orgaan na een tussentijdse of periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén onevenredigheid is en dat
                           de bepalingen, wat het onafhankelijke orgaan betreft, onverkort in stand
                           kunnen blijven, maar waarbij het orgaan van de beroepsorganisatie dat
                           bevoegd is tot vaststelling van de betreffende bepalingen dat zelf toch
                           anders ziet en alsnog (in afwijking dus van het advies) besluit om toch
                           een wijziging van de betreffende regelgeving stand te laten brengen om de
                              <nadruk type="cur">volgens dat vaststellende orgaan</nadruk> tóch
                           aanwezige onevenredigheid weg te nemen. Ook dan zal de motivering tot
                           afwijking van het advies om de bepalingen in stand te laten, opgenomen
                           moeten worden in de toelichting op de wijzigingsregelgeving die in dat
                           kader dan tot stand wordt gebracht (ten aanzien waarvan onder meer ook
                           weer een ex ante evenredigheidsbeoordeling zal moeten plaatsvinden).
                           Omdat die wijzigingsverordening na vaststelling met de toelichting wordt
                           gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                           zijn.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k (nieuw), achtste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                           plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                           van het derde lid, het eerstvolgende moment is waarop de zesjaarlijkse
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                    <al>Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                           artikelsgewijze toelichting op artikel 30j, achtste lid, van de Algemene
                           wet. Dat artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige
                           achtste lid, met dien verstande dat artikel 30j enkel betrekking heeft op
                           de zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel 30k (enkel) op de
                           ‘nieuwe’ beperkende bepalingen. Dat verschil is echter niet zozeer
                           relevant voor een goed begrip van dit achtste lid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30k, negende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Dit artikellid ziet, net als artikel 30j, negende lid, van de
                              Algemene wet, op toezending aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              van zowel het verslag (met daarin het advies) van de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, als dat van de eventuele tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, alsook de eventuele schriftelijke reactie
                              waarin een motivering tot afwijking van het advies van het
                              onafhankelijke orgaan is opgenomen.</al>
                      <al>Het orgaan dat bevoegd is tot het opstellen van regelgeving (en dus
                              ook de regelgeving zal hebben opgesteld waarop het betreffende verslag
                              ziet) is verantwoordelijk voor de verzending van deze stukken.
                              Aangezien inhoud en strekking van deze beide artikelleden identiek is,
                              wordt voor de toelichting op dit negende lid verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 30j, negende lid, van de
                              Algemene wet.</al>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel II (Advocatenwet)</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 28 van de Advocatenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Onderdeel A wijzigt artikel 28 van de Advocatenwet. Het huidige artikel 28
                        van de Advocatenwet ziet op de totstandkoming en de vaststelling van
                        verordeningen door de daartoe verantwoordelijke organen binnen de NOvA.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 28, vierde lid (nieuw), onderdeel a, van de
                              Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Het voorgestelde nieuwe vierde lid, onderdeel a, van artikel 28 van
                              de Advocatenwet strekt ter implementatie van artikel 4, derde lid, van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn. In dit lid wordt als eis gesteld dat
                              de (ontwerp)toelichting bij een voorstel voor een bepaling die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat beperkt<noot id="n152" type="voet"><noot.nr>152</noot.nr><noot.al>Zie voor een toelichting op het begrip ‘beperking (van de
                                    toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep’
                                    paragraaf 3.3 van het algemeen deel van de
                                    toelichting).</noot.al></noot>, dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van de richtlijn) op
                              basis daarvan ‘de naleving van het evenredigheidsbeginsel’ kan worden
                              beoordeeld. Bij het opstellen van de bepaling zal dus al rekenschap
                              moeten worden afgelegd omtrent de evenredigheid van de voorgenomen
                              beperkende bepalingen, en dit zal gedegen tot uitdrukking moeten komen
                              in de toelichting bij de betreffende bepalingen. Afhankelijk van de
                              aard en strekking van de betreffende bepaling waarop de toelichting
                              ziet, kan dit in de praktijk betekenen dat in de toelichting wordt
                              aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen of diensten in de EU; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling naar het oordeel
                           van het opstellende orgaan evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling onder meer ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet
                           worden verricht (zie artikel 32a, derde lid), is het opportuun om in de
                           toelichting dus in feite al de redenen waarom de ontwerpbepaling
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve en, indien
                           mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te onderbouwen (vgl. ook
                           artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de
                           toelichting al een gedegen analyse omvat omtrent de geschiktheid en
                           evenredigheid, kan dit een efficiënte en gedegen ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ten goede komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse van de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf een al
                           een bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht
                           is dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet
                           zijn. De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan
                           dat die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de toelichting bij een
                           ontwerp voor een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de
                           uitoefening van een beroep, in dit geval het beroep van advocaat.</al>
                    <al>Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het voor de hand ligt de
                           uiteindelijke toelichting op (in ieder geval) een beperkende verordening
                           of daarop gebaseerde beperkende regels te publiceren (vgl. ook de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving<noot id="n153" type="voet"><noot.nr>153</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de NOvA, zie artikel 17, eerste lid, van de
                                 Advocatenwet).</noot.al></noot> – zie aanwijzingen 4.42 en verder omtrent de toelichting en het
                           nut daarvan, en aanwijzing 4.31 betreffende de slotformulieren, waarin
                           tot uitdrukking is gebracht dat óók de toelichting gepubliceerd moet
                           worden). Een toelichting die niet publiekelijk kenbaar is, zou immers
                           niet de inherente functies van een toelichting kunnen vervullen, zoals
                           het afleggen van publieke verantwoording door de regelgever over de
                           keuzes ten aanzien van de doelstellingen, de opzet en invulling van de
                           beoogde maatregel(en), de rechtvaardiging en uiteraard de noodzaak en
                           geschiktheid van die maatregel(en). Ook wordt ingeval van het ontbreken
                           van een voor eenieder toegankelijke toelichting niet duidelijk hoe
                           bepalingen in de regelgeving in de praktijk moeten worden uitgelegd.</al>
                    <al>Door ook de toelichting te publiceren, wordt bovendien recht gedaan aan
                           het feit dat de Proportionaliteitsrichtlijn via de artikelen 4, derde
                           lid, en in zekere zin ook via artikel 8, kenbaarheid en transparantie
                           omtrent de doelstellingen, evenredigheid (noodzaak en geschiktheid) van
                           voorgenomen beperkende maatregelen centraal stelt. De effectieve werking
                           van de richtlijn zou feitelijk worden ondermijnd indien er weliswaar op
                           de voet van artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                           toelichting zou worden opgesteld waarin onder meer op voldoende
                           gedetailleerde wijze de evenredigheid van de betreffende regeling wordt
                           onderbouwd, maar de definitieve versie van deze toelichting vervolgens
                           niet publiekelijk beschikbaar zou zijn.</al>
                    <al>Door de publicatie van zowel de betreffende regeling als de bijbehorende
                           toelichting, is die toelichting voorts steeds voor eenieder kenbaar, ook
                           jaren later nog, wanneer er bijvoorbeeld een ex post-beoordeling van de
                           evenredigheid van een beperkende bepaling moet plaatsvinden (ingevolge
                           artikel 32b (nieuw) of 32c (nieuw) van de Advocatenwet).</al>
                    <al>Overigens blijkt publicatie van niet alleen de betreffende regeling,
                           maar ook de bijbehorende toelichting, ook al gebruikelijk bij de diverse
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, zeker indien met de
                           betreffende regeling de belangen van derden zijn gemoeid (zoals ook het
                           geval zal zijn ingeval van regelgeving met beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 28, vierde lid (nieuw), onderdeel b, in samenhang met het
                              vijfde lid van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 28, vierde lid, onderdeel b, in samenhang met
                           het vijfde lid, van de Advocatenwet strekt ter implementatie van artikel
                           8 van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling vereist dat
                           informatie omtrent mogelijk in te voeren beperkende bepalingen
                           beschikbaar wordt gesteld aan eenieder, ook aan degenen die geen
                           beroepsbeoefenaren zijn van het betrokken beroep, voordat de beoogde
                           nieuwe beperkende bepalingen of beperkende wijzigingsbepalingen worden
                           ingevoerd. In het verlengde daarvan vereist dit artikel dat alle partijen
                           op gepaste wijze worden betrokken en dat hen de gelegenheid wordt gegeven
                           hun standpunten kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende
                           bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen (in verordeningen of in krachtens
                           verordening vastgestelde regels) ten aanzien van het beroep van advocaat
                           niet alleen relevant kan zijn voor de advocaten zelf; dit kan evenzeer
                           van belang zijn voor de afnemers van de diensten van advocaten, dus de
                           consumenten ofwel (potentiële) cliënten van de advocaten indien het voor
                           hen – als gevolg van de beoogde beperkende bepalingen – wellicht op
                           enigerlei wijze moeilijker zal worden om toegang te krijgen tot een
                           advocaat. Het is in een dergelijke situatie van belang dat ook deze
                           belanghebbenden kennis kunnen nemen van beperkende regelgeving, inbreng
                           kunnen leveren en op die manier betrokken worden bij de totstandkoming
                           van beperkende bepalingen met potentiële effecten voor deze
                           partijen.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond bepaalt het voorgestelde artikel 28, vierde lid,
                           onderdeel b, van de Advocatenwet dat de beperkende bepalingen in de zin
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn in een voorstel voor een verordening,
                           of in een voorstel voor daarop gebaseerde regels, op elektronische wijze
                           ter inzage worden gelegd voor eenieder (en dus niet enkel voor
                           beroepsbeoefenaren), met inbegrip van de toelichting daarop. Het ligt
                           voor de hand om in de praktijk het betreffende voorstel, althans in ieder
                           geval de betreffende beperkende bepaling, dan in ieder geval op de voor
                           eenieder toegankelijke website van de NOvA te publiceren.</al>
                    <al>In het verlengde daarvan bepaalt het voorgestelde vijfde lid dat
                           eenieder vervolgens een zienswijze ten aanzien van die beperkende
                           bepalingen kan indienen gedurende een redelijke termijn. Het is aan de
                           algemene raad van de NOvA om te bepalen wat in het betreffende geval van
                           terinzagelegging een redelijke termijn wordt geacht waarbinnen eenieder
                           redelijkerwijs van de gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in
                           te dienen. Op deze wijze kan de beroepsorganisatie de terinzagelegging
                           eenvoudiger inpassen in de binnen de organisatie gebruikelijke processen
                           rondom totstandkoming van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging
                           voor eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot het bieden
                           van de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van
                           beperkende bepalingen, worden alle (potentiële) belanghebbenden op
                           gepaste wijze betrokken en wordt hen de gelegenheid gegeven hun
                           standpunten kenbaar te maken, een en ander als bedoeld in artikel 8,
                           tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>In het verlengde hiervan wordt bepaald dat in het ontwerp van de
                              regelgeving respectievelijk in de bijbehorende toelichting tot
                              uitdrukking wordt gebracht welke gevolgtrekkingen zijn verbonden aan
                              de naar voren gebrachte zienswijzen ten aanzien van de beperkende
                              bepalingen (artikel 28, vijfde lid, tweede zin). Het bureau van de
                              algemene raad van de NOvA verwerkt de ontvangen zienswijzen in het
                              voorstel voordat het bij het college van afgevaardigden wordt
                              ingediend. Dit betekent dat tot uitdrukking moet worden gebracht welke
                              eventuele zienswijzen zijn ontvangen, of, en zo ja, in welke zin de
                              zienswijze inhoudelijk weerslag heeft gekregen en om welke
                              redenen.</al>
                      <al>Indien een zienswijze ten aanzien van een beperkende bepaling om
                              bepaalde redenen géén aanleiding heeft gegeven om tot aanpassing van
                              de ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in de toelichting op de
                              ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende duidelijke
                              onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44),<noot id="n154" type="voet"><noot.nr>154</noot.nr><noot.al>Zie vorige voetnoot.</noot.al></noot> blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is, zoals in gevallen waarin de
                           wetgeving over openbaarheid van overheidsinformatie zich daartegen
                           verzet, of niet relevant is voor de inhoud van de regeling, zoals in
                           gevallen waarin de inbreng geen betrekking had op de regeling zelf. Bij
                           het vermelden van de externe partijen die inbreng hebben geleverd, kan
                           bij groepen van burgers, beroepsbeoefenaren of bedrijven met
                           gelijksoortige inbreng worden volstaan met een categoriale in plaats van
                           individuele aanduiding daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke
                           weergave van de inbreng op te nemen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 28, zesde lid, van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikel heeft betrekking op onverwijlde mededeling aan de betrokken
                           bewindspersoon van vastgestelde verordeningen en de publicatie van
                           verordeningen in de Staatscourant. Deze mededelings- en
                           publicatieverplichting heeft betrekking op alle verordeningen van het
                           college van afgevaardigden, ongeacht of deze beperkende bepalingen
                           omvatten. Tot nu toe geldt er echter geen verplichting om daarnaast ook
                           regels krachtens verordening als bedoeld in artikel 28, tweede lid, van
                           de Advocatenwet, op enigerlei wijze te publiceren, of daarvan mededeling
                           te doen aan de verantwoordelijke bewindspersoon. Het gaat hierbij om
                           regels krachtens verordening die door het daartoe in de verordening
                           aangewezen orgaan van de NOvA worden vastgesteld op grond van een in die
                           verordening vervatte bevoegdheid. Deze regels krachtens verordening
                           kunnen betrekking hebben op de in artikel 28, tweede lid, genoemde
                           onderwerpen, zoals de eisen ter bevordering van de vakbekwaamheid van
                           advocaten en de kwaliteit van de beroepsuitoefening.</al>
                    <al>Aangezien dergelijke regels in beginsel ook beperkende bepalingen kunnen
                           omvatten in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn, is het niet alleen
                           van belang dat de betreffende regels bij totstandkoming en na
                           vaststelling periodiek beoordeeld worden op evenredigheid, maar dat deze
                           regels zelf (en in de praktijk veelal dan ook de bijbehorende toelichting
                           daarop), juist in het licht van het beperkende karakter van de
                           bepalingen, medegedeeld worden aan de verantwoordelijke bewindspersoon en
                           worden gepubliceerd ten behoeve van de kenbaarheid en transparantie die
                           ook in de Proportionaliteitsrichtlijn centraal staat.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond wordt voorgesteld een verplichting in te voeren
                           om de betreffende regels krachtens verordening, voor zover deze de
                           toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat beperken, na
                           vaststelling onverwijld aan de verantwoordelijke bewindspersoon mee te
                           delen, en daarnaast op elektronische wijze, bijvoorbeeld via een website,
                           voor eenieder kenbaar te maken. Dit laatste sluit aan op de praktijk die
                           bij diverse beroepsorganisaties binnen dit wetsvoorstel ook al bestaat.
                           Verplichte publicatie in de Staatscourant van dergelijke krachtens
                           verordening vastgestelde regels wordt tegen die achtergrond dan ook als
                           te vergaand gezien. Regels krachtens verordening die geen beperkende
                           bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn omvatten, hoeven
                           blijkens de voorgestelde tekst niet op elektronische wijze te worden
                           gepubliceerd, al staat het de beroepsorganisatie uiteraard wel vrij om
                           dat te doen. Ook mededeling aan de verantwoordelijke bewindspersoon is
                           niet verplicht indien deze regels geen beperking omvatten ten aanzien van
                           de toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel B (wijziging artikel 30 van de Advocatenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Onderdeel B wijzigt artikel 30 van de Advocatenwet. De voorgestelde
                        wijzigingen in artikel 30 van de Advocatenwet houden nauw verband met de
                        voorgestelde nieuwe artikelen 32b en 32c van de Advocatenwet betreffende
                        monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van reeds vastgestelde
                        bepalingen die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat
                        beperken (verderop toegelicht).</al>
                  <al>Het huidige artikel 30 van de Advocatenwet beschrijft de kaders omtrent
                        schorsing en vernietiging van besluiten van het college van afgevaardigden,
                        de algemene raad of van andere organen van de NOvA. Eventuele vernietiging
                        van dergelijke besluiten dient te geschieden bij koninklijk besluit, op
                        voordracht van Onze Minister voor Rechtsbescherming.<noot id="n155" type="voet"><noot.nr>155</noot.nr><noot.al>Hoewel de Advocatenwet nog spreekt van de Minister voor
                              Rechtsbescherming, valt de Advocatenwet sinds 2 juli 2024 in de
                              portefeuille van de Staatsecretaris voor Rechtsbescherming. In deze
                              memorie van toelichting zal dan ook verder gesproken worden over de
                              ‘verantwoordelijke bewindspersoon’ of ‘betrokken
                              bewindspersoon’.</noot.al></noot></al>
                  <al-groep>
                    <al>Uit artikel 10:35 van de Algemene wet bestuursrecht volgt dat
                           vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd met het recht of het
                           algemeen belang. Artikel 10:36 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt
                           voorts dat een besluit alleen dan gedeeltelijk kan worden vernietigd,
                           indien gedeeltelijke instandhouding strookt met aard en inhoud van het
                           besluit. Verder volgt uit artikel 10:41 van de Algemene wet bestuursrecht
                           dat vernietiging niet plaatsvindt dan nadat aan het bestuursorgaan dat
                           het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg is geboden; de
                           betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg treden met de
                           beroepsorganisatie (in het bijzonder het orgaan van de beroepsorganisatie
                           dat het besluit heeft genomen ten aanzien waarvan vernietiging wordt
                           overwogen), indien de bewindspersoon een voordracht voor vernietiging
                           overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van het middel een eis van
                           zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder omstandigheden er toe kunnen leiden
                           dat van vernietiging wordt afgezien, hetzij omdat bij nader inzien het
                           besluit op goede gronden blijkt te berusten, hetzij omdat het besluit,
                           waarvan vernietiging wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd dat aan de
                           daartegen bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen<noot id="n156" type="voet"><noot.nr>156</noot.nr><noot.al>Zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 196
                                 (derde tranche Algemene wet bestuursrecht, toelichting op artikel
                                 1A.2.2.9) (zie ook de toelichting op het vergelijkbare artikel
                                 1A.2.1.6 bij goedkeuring, p. 190–191).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Artikel 10:43 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat
                           hangende het onderzoek of er reden is tot vernietiging over te gaan, een
                           besluit door het tot vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden
                           geschorst.</al>
                  </al-groep>
                  <al>Omwille van de rechtszekerheid dient de schorsing of vernietiging van een
                        vastgesteld besluit plaats te vinden binnen zes maanden nadat mededeling van
                        de vaststelling is gedaan aan de verantwoordelijke bewindspersoon (zie
                        artikel 28, zesde lid (hernummerd), van de Advocatenwet. Momenteel heeft de
                        bewindspersoon deze (schorsings- en) vernietigingsbevoegdheid derhalve
                        alleen ten aanzien van vrij nieuwe (wijzigings-)bepalingen, waarbij niet
                        meer dan zes maanden verstreken zijn sinds de vaststelling en mededeling
                        daarvan aan de betrokken bewindspersoon.</al>
                  <al>Een dergelijk besluit dat voor (schorsing en) vernietiging in aanmerking
                        komt in de zin van artikel 30 van de Advocatenwet kan ook een verordening
                        zijn, of kunnen daarop gebaseerde regels zijn, die strekt of strekken tot
                        invoering van een nieuwe bepaling of wijziging van een bestaande bepaling
                        die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat
                        beperkt.</al>
                  <al>Een (schorsing of) vernietiging van een verordening of van krachtens
                        verordening vastgestelde regels met een dergelijke beperkende bepaling
                        binnen zes maanden nadat van deze vastgestelde nieuwe regelgeving met
                        beperkende bepaling mededeling is gedaan aan de verantwoordelijke
                        bewindspersoon (ingevolge artikel 28, zesde lid (hernummerd), van de
                        Advocatenwet), kan bijvoorbeeld aan de orde zijn indien het college van
                        afgevaardigden heeft besloten om gemotiveerd af te wijken van een advies van
                        de raad van advies tot wijziging of schrapping van een beperkende,
                        onevenredig geachte bepaling in een verordening, en de onevenredig geachte
                        bepaling toch vast te stellen. Indien de verantwoordelijke bewindspersoon na
                        kennisneming van het advies van de raad van advies van de NOvA en de
                        motivering tot afwijking van dat advies van mening is dat de betreffende
                        beperkende bepalingen onevenredig zijn en in het licht van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn niet vastgesteld hadden mogen worden, kan hij
                        een voordracht doen tot schorsing of vernietiging van deze reeds
                        vastgestelde bepalingen. Op die manier kan de verantwoordelijkheid van
                        Nederland als lidstaat voor de effectieve naleving van het Europees recht
                        worden geborgd. Uiteraard is dit, ook gezien de in essentie onafhankelijke
                        positie van de NOvA ten opzichte van de overheid, bedoeld als ultimum
                        remedium.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30, derde lid (nieuw), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Met het oog op de in de voorgestelde nieuwe artikelen 32b en 32c van
                              de Advocatenwet vervatte monitorings- en periodieke
                              beoordelingsverplichting ten aanzien van dergelijke reeds vastgestelde
                              beperkende bepalingen, is het in bepaalde situaties noodzakelijk dat
                              de betrokken bewindspersoon ook ná de in het huidige artikel 30
                              bedoelde termijn van zes maanden een voordracht tot vernietiging van
                              een dergelijke vastgestelde bepaling kan doen. Die noodzaak is er in
                              het geval dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>uit een evenredigheidsbeoordeling van de raad van advies, die
                                    is uitgevoerd naar aanleiding van een monitoringsrapport of bij
                                    wijze van zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling
                                    (ingevolge artikel 32b of 32c (nieuw) van de Advocatenwet), naar
                                    voren is gekomen dat er sprake is van onevenredigheid van een of
                                    meer beperkende bepalingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de raad van advies dienovereenkomstig heeft geadviseerd om de
                                    betreffende bepalingen te wijzigen of te schrappen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>het college van afgevaardigden (of, indien het in het advies
                                    niet gaat om een bepaling in een verordening, maar om een
                                    bepaling in regels die krachtens verordening zijn vastgesteld:
                                    het orgaan dat bevoegd is tot vaststelling van die regels)
                                    blijkens de schriftelijke reactie op het advies wenst af te
                                    wijken van dat advies en de betreffende bepalingen ongewijzigd
                                    in stand blijven;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de verantwoordelijke bewindspersoon zich niet kan vinden in de
                                    argumentatie van het bevoegde orgaan van de NOvA en van mening
                                    is, gelet ook op het advies van de raad van advies, dat
                                    wijziging of schrapping van de betreffende bepalingen
                                    noodzakelijk is met het oog op het evenredigheidsbeginsel en de
                                    naleving van de Proportionaliteitsrichtlijn op dit punt; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de in het huidige artikel 30, tweede lid, van de Advocatenwet
                                    bedoelde termijn van zes maanden reeds is verstreken.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Pas als elk van deze omstandigheden zich voordoet, en de betreffende
                           beperkende bepaling in die situatie kwalificeert als strijdig met het
                           recht of het algemeen belang (vgl. artikel 10:35 van de Algemene wet
                              bestuursrecht)<noot id="n157" type="voet"><noot.nr>157</noot.nr><noot.al>Het is aannemelijk dat daarvan sprake zal zijn indien in
                                 strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7,
                                 eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is
                                 vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden.</noot.al></noot>, kan tot vernietiging worden overgegaan. Het instrument is
                           bedoeld als ultimum remedium.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond lijkt de kans in de praktijk klein dat tot
                           vernietiging wordt overgegaan. Maar in dat bijzondere geval is het
                           essentieel dat de verantwoordelijke bewindspersoon die bevoegdheid tot
                           (voordracht voor) vernietiging wel heeft, gelet op de
                           verantwoordelijkheden die Nederland als lidstaat onder het Europees recht
                           en dus ook onder de Proportionaliteitsrichtlijn heeft. Daarom wordt het
                           op grond van het voorgestelde artikel 30, derde lid (nieuw), van de
                           Advocatenwet mogelijk gemaakt om dergelijke beperkende bepalingen ook na
                           de ommekomst van de termijn van zes maanden na de ter kennis brenging of
                           het ter kennis komen van de bepaling bij de verantwoordelijke
                           bewindspersoon, alsnog bij koninklijk besluit te vernietigen. Deze
                           mogelijkheid tot ‘latere’ (schorsing of) vernietiging geldt enkel ten
                           aanzien van reeds vastgestelde besluiten van het college van
                           afgevaardigden die strekken tot beperking van de toegang tot of de
                           uitoefening van het beroep van advocaat (dus niet ten aanzien van
                           andersoortige besluiten), en enkel in de hierboven benoemde specifieke
                           omstandigheden die in artikel 30, derde lid (nieuw), van de Advocatenwet
                           ook tot uitdrukking worden gebracht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 30, vierde lid (nieuw), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Omwille van de rechtszekerheid stelt artikel 30, vierde lid (nieuw), van
                           de Advocatenwet wel paal en perk aan de termijn waarbinnen de
                           mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of vernietiging van beperkende
                           bepalingen overeenkomstig het derde lid nog mag worden gebruikt. Zo wordt
                           voorkomen dat een dergelijke mogelijkheid tot schorsing of vernietiging
                           nog tot in lengte der dagen als een zwaard van Damocles boven dergelijke
                           beperkende bepalingen blijft hangen. Het vierde lid bepaalt daarom dat
                           deze ‘latere’ schorsing of vernietiging in ieder geval moet plaatsvinden
                           binnen zes maanden nadat de schriftelijke reactie van het college van
                           afgevaardigden op het advies van de raad van advies ter kennis van de
                           verantwoordelijke bewindspersoon is gekomen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel C (wijziging artikel 32a van de Advocatenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Onderdeel C wijzigt artikel 32a van de Advocatenwet.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32a, tweede lid, van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het huidige tweede lid omvatte al de verplichting om de ontwerpen voor
                           verordeningen als bedoeld in artikel 28, eerste lid en tweede lid,
                           onderdelen a tot en met d, eerst aan de raad van advies voor te leggen,
                           voordat deze ontwerpen bij het college van afgevaardigden worden
                           ingediend. Deze verplichting tot het voorafgaand voorleggen van een
                           ontwerp aan de raad van advies wordt uitgebreid naar (ontwerpen voor)
                           regels krachtens verordening in de zin van artikel 28, vierde lid. Het
                           gaat hierbij enkel om de regels die strekken tot invoering of wijziging
                           van een bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           advocaat beperkt. Andersoortige regels hoeven (net als in de huidige
                           situatie het geval is) niet aan de raad van advies te worden
                           voorgelegd.</al>
                    <al>Op deze manier wordt geborgd dat niet alleen verordeningen met
                           beperkende bepalingen, maar ook regels krachtens verordening met
                           beperkende bepalingen bij de raad van advies terechtkomen en daar een
                           door de raad van advies te verrichten evenredigheidsbeoordeling ondergaan
                           (zie het nieuwe derde lid).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32a, derde lid (nieuw), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het tot op heden geldende artikel 32a van de Advocatenwet ziet kort
                           gezegd op de raad van advies, een onafhankelijk orgaan binnen de NOvA dat
                           adviseert over (ontwerp)verordeningen (zie hierover paragraaf 4.2 van het
                           algemeen deel van de memorie van toelichting). Dit orgaan, dat in
                           meerderheid bestaat uit leden die geen advocaat zijn (en die in die zin
                           ‘buitenstaanders’ zijn), is destijds ingesteld ter versterking van de
                           kwaliteit van de regelgeving. Ook wordt door de rol van de raad van
                           advies bij de totstandkoming van nieuwe regelgeving gewaarborgd dat ook
                           buitenstaanders zich kunnen uitspreken over de eisen die aan de te
                           ontwikkelen kwaliteitssystemen gesteld worden.<noot id="n158" type="voet"><noot.nr>158</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 2009/10, <extref doc="kst-32382-3" soort="document" status="actief">32 382, nr.3</extref>.</noot.al></noot></al>
                    <al>In het licht van de Proportionaliteitsrichtlijn worden de taken en
                           verantwoordelijkheden van deze raad van advies uitgebreid. Artikel 32a,
                           derde lid (nieuw), van de Advocatenwet strekt ter implementatie van de
                           artikelen 5 en 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook van artikel
                           4, eerste lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats wordt in artikel 32a, derde lid, onderdeel a
                           (nieuw), van de Advocatenwet bepaald dat wanneer de raad van advies, een
                           onafhankelijk orgaan van de NOvA, een voorstel met beperkende regelgeving
                           voorgelegd krijgt ter advisering daaromtrent, de raad van advies moet
                           beoordelen of de beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is
                           (artikel 5 van de Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Advocatenwet geïmplementeerd, omdat ze
                           als concrete verplichtingen in de richtlijn zijn opgenomen. Artikel 32a,
                           derde lid, onderdeel a, van de Advocatenwet strekt daartoe. Zie paragraaf
                           3.4 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting voor een
                           nadere toelichting op die aspecten.</al>
                    <al>In de tweede plaats geldt als essentieel onderdeel van dit nieuwe derde
                           lid (onderdeel b) dat de raad van advies van de NOvA ook een
                           evenredigheidsbeoordeling moet verrichten ten aanzien van de beperkende
                           bepalingen in het voorstel dat ter advisering is voorgelegd. Dit om te
                           borgen dat de ingevoerde beperkende bepalingen en de beperkende
                           wijzigingen die ten aanzien van bestaande bepalingen worden ingevoerd
                           geschikt zijn om de verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling te
                           waarborgen en niet verder gaan dan nodig is om die doelstellingen te
                           verwezenlijken (zoals in artikel 7, eerste lid, van de richtlijn is
                           bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex ante’ evenredigheidsbeoordeling als
                           bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn, in
                           samenhang met artikel 7 van deze richtlijn. In artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn is niet-limitatief beschreven met welke
                           factoren, elementen en ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet
                           worden gehouden in het kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit
                           wordt nader toegelicht in paragrafen 3.2 en 3.4 van het algemeen deel van
                           deze memorie van toelichting en voorts in de richtsnoeren van de Europese
                           Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 32a, derde lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Advocatenwet volgt dat de omvang, en daarmee dus ook de
                           intensiteit van de evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van
                           inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als de
                           te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang tot of
                           de uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op zichzelf
                           ook niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van de
                           evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit zou
                           bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte uren aan
                           beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen
                           bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is, is een meer
                           grondige evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Bijvoorbeeld indien
                           opleidingseisen wezenlijk verzwaard worden. Per geval zal dus steeds
                           bekeken moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten
                           aanzien van de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van
                           het vrije verkeer binnen de EU. Dit derde lid, onderdeel a, van artikel
                           32a van de Advocatenwet strekt ter implementatie van artikel 4, tweede
                           lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 32a, derde lid, onderdeel b,
                           onder 2° (nieuw), van de Advocatenwet dat de redenen waarom de te
                           beoordelen bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd
                           moet worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk
                           en relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met
                           kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                           implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze onderbouwing
                           zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken markt,
                           wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data. Welke
                           gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de evenredigheid, hangt
                           onder meer af van de doelstelling(en) van algemeen belang die met de
                           beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd en welke argumentatie daartoe
                           wordt gehanteerd.</al>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen, zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen in verband met de bediening van kranen in vergelijking met
                           vergelijkbare landen zeer laag’, zijn over het algemeen niet
                              toereikend.<noot id="n159" type="voet"><noot.nr>159</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot> Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een
                           maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op
                           onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd moet worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting.</al>
                    <al>Ook volgt uit dit onderdeel nog dat de in hierin bedoelde redenen en
                           onderbouwing betreffende de gerechtvaardigdheid en evenredigheid in het
                           advies moeten worden opgenomen. Dit omwille van de transparantie en
                           kenbaarheid.</al>
                    <al>In artikel 32a, derde lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de
                           Advocatenwet is tot slot bepaald dat het advies ook advisering (dus in
                           feite een voorstel of aanbeveling) moet omvatten over de gevolgen die de
                           uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling volgens de raad van advies van
                           de NOvA zou moeten hebben ten aanzien van de betreffende beperkende
                           bepalingen. Dit betekent dat de raad van advies dus zo duidelijk mogelijk
                           moet aangeven of een bepaling bijvoorbeeld gewijzigd zou moeten worden
                           (met zo mogelijk en indien wenselijk een duiding van wat deze wijziging
                           zou moeten inhouden). Ook kan bijvoorbeeld aangegeven worden dat een
                           bepaling geschrapt zou moeten worden. Hoe concreter en vollediger het
                           advies en de aanbeveling ten aanzien van een beperkende bepaling in
                           bijvoorbeeld een verordening, hoe duidelijker het zal zijn of en met
                           welke eventuele aanpassingen het college van afgevaardigden de
                           betreffende verordening met de betreffende bepaling(en) – naar het
                           oordeel van de raad van advies – kan vaststellen teneinde onevenredigheid
                           tegen te gaan. Het is uiteindelijk aan de raad van advies zelf om te
                           bepalen wat meegegeven wordt aan het bestuur.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32a, vierde lid (hernummerd), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid maakt duidelijk dat, hoewel de raad van advies van de
                           NOvA normaliter kan besluiten om ten aanzien van een voorgelegd besluit
                           af te zien van advisering, de raad van advies die keuzevrijheid niet
                           heeft ten aanzien van ontwerpverordeningen of ontwerpregels die
                           beperkende bepalingen bevatten in de zin van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Ten aanzien van dergelijke verordeningen of
                           regels zal de raad van advies dus altijd advies moeten uitbrengen. De
                           gedachte hierachter is dat de raad van advies in het kader van die
                           advisering juist ten aanzien van dergelijke voorstellen een
                           evenredigheidsbeoordeling moet verrichten – ook indien de betreffende
                           beperkende bepaling relatief weinig beperkend is. Dit zou worden
                           ondermijnd indien de raad van advies eigenstandig zou kunnen besluiten om
                           van advisering af te zien.</al>
                    <al>Ongewijzigd blijft dat het advies bij het indienen van het voorstel
                           wordt overgelegd bij het college van afgevaardigden dat beslist omtrent
                           vaststelling van verordeningen en regels. Indien het advies ziet op een
                           beperkende bepaling in regels die krachtens verordening zijn vastgesteld,
                           dient het advies te worden overgelegd aan het orgaan van de NOvA dat
                           ingevolge die verordening bevoegd is tot vaststelling van de betreffende
                           regels.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32a, vijfde lid (hernummerd), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Normaliter geldt ten aanzien van een advies van door de raad van advies
                           van de NOvA ten aanzien van een verordening dat het geheel aan het
                           college van afgevaardigden is om te bepalen wat er met het advies
                           gebeurt, of en in hoeverre dat advies wordt opgevolgd. Het advies van de
                           raad van advies <nadruk type="cur">ten aanzien van een voorstel met
                              beperkende bepalingen in de zin van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn</nadruk> dient daarentegen in beginsel
                           leidend te zijn voor het college van afgevaardigden (als het gaat om een
                           advies betreffende een verordening), alsook voor ieder ander orgaan van
                           de NOvA dat krachtens een verordening bevoegd is regels te stellen die de
                           toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat beperken. Het
                           college van afgevaardigden dat via een verordening beperkende regels kan
                           vaststellen respectievelijk het bevoegde orgaan van de NOvA dat krachtens
                           verordening beperkende regels kan vaststellen, kan in ieder geval niet
                           zonder meer afwijken van het advies, maar kan en mag dat blijkens het
                           voorgestelde vijfde lid slechts doen indien het hiertoe een deugdelijke
                           motivering heeft.</al>
                    <al>Dit betekent bijvoorbeeld dat, indien de raad van advies een beperkende
                           bepaling onevenredig acht en adviseert tot wijziging of schrapping van de
                           betreffende bepaling uit het voorstel, het college respectievelijk het op
                           grond van een verordening tot vaststelling van regels bevoegde orgaan
                           slechts van dit advies kan afwijken indien hiertoe een deugdelijke
                           motivering wordt aangedragen. Het vereiste van een deugdelijke motivering
                           impliceert dat dus niet volstaan kan worden met de enkele opmerking dat
                           de analyse van de raad van advies anders wordt gewaardeerd of dat er
                           bijvoorbeeld onjuiste aannames in zouden zitten. Het college van
                           afgevaardigden respectievelijk het krachtens verordening bevoegde orgaan
                           zal langs de lijnen van de door de raad van advies verrichte beoordeling
                           moeten bespreken op welke punten het oneens is met de raad van advies en
                           om welke redenen dat het geval is. Met name indien de raad van advies
                           heeft geconcludeerd dat sprake is van onevenredigheid, dient helder en
                           voldoende gedetailleerd uiteen te worden gezet waarom het college van
                           afgevaardigden respectievelijk het krachtens verordening bevoegde orgaan
                           van de NOvA dat anders ziet en waarom de bepaling, ondanks een dergelijk
                           advies, ongewijzigd in stand zou kunnen blijven.</al>
                    <al>Uiteraard kan het opstellen van een concept voor de motivering tot
                           afwijking in de praktijk door bijvoorbeeld de algemene raad worden
                           voorbereid als het gaat om een ontwerpverordening, mits het in dat geval
                           uiteindelijk het college van afgevaardigden zelf is dat beslist omtrent
                           het hanteren van de betreffende motivering tot afwijking. Dat is immers
                           het bevoegde orgaan tot vaststelling van nieuwe of
                           wijzigingsverordeningen. Daartoe hoort redelijkerwijs dan ook de
                           bevoegdheid om te beslissen of er, in afwijking van een advies van de
                           raad van advies, al dan niet wijzigingen in een verordening worden
                           aangebracht.</al>
                    <al>In vergelijkbare zin geldt dat indien het advies van de raad van advies
                           ziet op een beperkende bepaling in krachtens een verordening vastgestelde
                           regels, het aan het orgaan is dat bevoegd is tot vaststelling van die
                           regels, om te beslissen omtrent het hanteren van een motivering tot
                           afwijking van het advies.</al>
                    <al>Die motivering tot afwijking dient, als het gaat om een advies ten
                           aanzien van een bepaling in een verordening, te worden opgenomen in de
                           toelichting op de verordening die de betreffende beperkende bepaling(en)
                           bevat en die ter vaststelling is voorgelegd aan het college van
                           afgevaardigden. Indien het advies waarvan men wil afwijken betrekking had
                           op beperkende regels die op een verordening zijn gebaseerd, dient de
                           motivering tot afwijking te worden opgenomen in de toelichting op de
                           betreffende regels. Op die manier dient het college van afgevaardigden
                           (ingeval van een verordening) respectievelijk het orgaan van de NOvA dat
                           de betreffende regels krachtens een verordening vaststelt, een zekere
                           mate van verantwoording af te leggen voor die beslissing tot afwijking
                           van het advies, en wordt voor eenieder expliciet kenbaar om welke redenen
                           men (onderdelen van) het advies naast zich neerlegt. Zoals in de
                           artikelsgewijze toelichting op artikel 28, zesde lid, onderdeel a
                           (nieuw), van de Advocatenwet hierboven ook is aangegeven, ligt het voor
                           de hand dat die toelichting ook wordt gepubliceerd. Op die manier wordt
                           die motivering tot afwijking publiekelijk kenbaar.</al>
                    <al>In ultimo is het in een dergelijk geval aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon om nog een eigen beoordeling te verrichten of een
                           beperkende bepaling in stand kan blijven, indien deze in afwijking van
                           het advies van de raad van advies ongewijzigd is vastgesteld. Zie de
                           artikelsgewijze toelichting op artikel 30 van de Advocatenwet betreffende
                           schorsing en vernietiging van onder meer de door het college van
                           afgevaardigden vastgestelde besluiten.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32a, zesde lid (hernummerd), van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat voor zover een advies van de raad van
                           advies betrekking heeft op een ontwerpverordening of ontwerpregels die
                           beperkende bepalingen omvat(ten), het uitgebrachte advies door de
                           algemene raad aan de verantwoordelijke bewindspersoon moet worden
                           gezonden.</al>
                    <al>De toezending van dit advies aan de betrokken bewindspersoon moet
                           blijkens het zesde lid plaatsvinden binnen een ‘redelijke termijn’. Een
                           logisch moment zou bijvoorbeeld kunnen zijn het moment dat van de
                           vaststelling van een verordening met een beperkende bepaling mededeling
                           is gedaan aan de betrokken bewindspersoon (op grond van artikel 28, zesde
                           lid, van de Advocatenwet). Indien het advies ziet op een beperkende
                           bepaling in op een verordening gebaseerde regels, zou de toezending van
                           het advies aan de betrokken bewindspersoon bijvoorbeeld plaats kunnen
                           vinden op het moment dat van de vaststelling van die regels kennis wordt
                           gegeven aan de betrokken bewindspersoon (eveneens op grond van artikel
                           28, zesde lid, van de Advocatenwet). Op die manier zou de betrokken
                           bewindspersoon voldoende gelegenheid hebben om eventueel een voordracht
                           tot vernietiging van de betreffende bepaling te doen op grond van artikel
                           30 van de Advocatenwet, indien de beperkende bepaling in strijd met het
                           recht of algemeen bepaling zou moeten worden geacht (hetgeen zich voor
                           zou kunnen doen indien blijkens het advies van de raad van advies is
                           geoordeeld dat de beperkende bepaling onevenredig is, en deze niettemin
                           alsnog ongewijzigd wordt vastgesteld, op basis van een motivering tot
                           afwijking van dat advies). Uiteraard vindt vernietiging ingevolge artikel
                           10:41 van de Algemene wet bestuursrecht niet plaats dan nadat aan het
                           bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg is
                           geboden; de betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg
                           treden met de beroepsorganisatie indien de bewindspersoon een voordracht
                           voor vernietiging overweegt. Zie voor een verdere toelichting omtrent
                           vernietiging de toelichting op de voorgestelde wijzigingen ten aanzien
                           van artikel 30 van de Advocatenwet.</al>
                    <al>De huidige leden 4 en 5 van artikel 32a worden hernummerd tot leden 7 en
                           8. Inhoudelijk wordt hierin niets gewijzigd.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel D (invoering artikelen 32b, 32c, 32d en 32e (nieuw) van de
                           Advocatenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Via onderdeel D worden vier nieuwe artikelen ingevoerd. De voorgestelde
                        artikelen 32b en 32c van de Advocatenwet zien op de monitoring en
                        (evenredigheids-)beoordeling van reeds vastgestelde beperkende bepalingen in
                        de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Meer specifiek gaat het in het
                        voorgestelde artikel 32b van de Advocatenwet om beperkende bepalingen die
                        door het college van afgevaardigden zijn vastgesteld (of, als het gaat om
                        beperkende bepalingen in krachtens verordening vastgestelde regels, die door
                        het orgaan zijn vastgesteld dat ingevolge de verordening bevoegd is tot
                        vaststelling van die regels), en die in werking zijn getreden in de periode
                        gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet waarbij de artikelen 32b en 32c worden ingevoerd (de ‘oude’
                        beperkende bepalingen). In het voorgestelde artikel 32c van de Advocatenwet
                        gaat het om de monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling ten
                        aanzien van beperkende bepalingen die vanuit de beroepsorganisatie worden
                        vastgesteld <nadruk type="cur">na</nadruk> inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet waarbij de artikelen 32b en 32c worden ingevoerd (‘nieuwe’
                        beperkende bepalingen).</al>
                  <al>Deze beide artikelen in de Advocatenwet strekken ter implementatie van
                        artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder vastgestelde
                        beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich wellicht sinds de
                        inwerkingtreding hebben voorgedaan, nog steeds evenredig zijn, of dat deze
                        door deze ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan ‘knellen’ dat zij niet
                        meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt uitgebracht
                        door de algemene raad omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich hebben
                        voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de eerder
                        vastgestelde bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding geeft, zal
                        op dat moment ook een evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. In dat
                        geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder plaats dan op het vaste
                        zesjaarlijkse beoordelingsmoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                        dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                        artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                        vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet kan worden
                        volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie zou kunnen voordoen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).</al>
                  <al>Artikel 32d van de Advocatenwet strekt ter implementatie van artikel 2,
                        tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  <al>Artikel 32e van de Advocatenwet wordt, met het oog op Aanwijzing 9.10 van
                        de Aanwijzingen voor de regelgeving, duidelijkheidshalve voorgesteld vanwege
                        de dynamische verwijzingen in het wetsvoorstel naar de
                        Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen in de artikelen 32b en 32c van de Advocatenwet
                        wordt hieronder nader toegelicht, evenals het nieuwe artikel 32d van de
                        Advocatenwet.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32b (nieuw) van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), eerste lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 32b, eerste lid, van de Advocatenwet maakt duidelijk dat
                              artikel 32b van de Advocatenwet enkel ziet op (monitoring en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende
                              bepalingen die in werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf
                              30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet. De reikwijdte van artikel 32b van de Advocatenwet is
                              daarmee beperkt tot enkel de ‘oude bepalingen’ (uiteraard enkel voor
                              zover die op het moment van toepassing van artikel 32b van de
                              Advocatenwet als zodanig nog van kracht zijn; het artikel is niet van
                              toepassing op beperkende bepalingen die vervallen zijn of die zodanig
                              gewijzigd zijn dat ze niet langer als beperkende bepaling kunnen
                              worden aangemerkt).</al>
                      <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                              implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                              datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot
                              monitoring en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten
                              aanzien van reeds vastgestelde en in werking getreden beperkende
                              bepalingen zo ver terug werken, dat in feite alle beperkende
                              regelgeving die de beroepsorganisatie ooit uitgevaardigd heeft, na
                              inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                              evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt
                              voorkomen dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al
                              onmiddellijk na inwerkingtreding van de wet al sprake zou zijn van
                              niet naleving van de wet, doordat dan al evenredigheidsbeoordelingen
                              hadden moeten hebben plaatsgevonden ten aanzien van de beperkende
                              bepalingen die al meer dan zes jaar vóór inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet waren vastgesteld en in werking waren getreden. Zie ook
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat
                              de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen
                              zoals die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder
                              terug reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                      <al>Dat artikel 32b van de Advocatenwet überhaupt verplichtingen bevat
                              ten aanzien van beperkende bepalingen die al vóór de datum van
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt
                              noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                              implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht
                              hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt door
                              het hanteren van deze datum zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd wordt
                              dat de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten
                              aanzien van een beperkende bepaling die al wel in bijvoorbeeld
                              augustus 2020 in werking is getreden, in ieder geval nog na
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet plaats zal moeten vinden;
                              zoals ook het geval zou zijn geweest indien wel sprake was geweest van
                              tijdige implementatie. Indien periodieke evenredigheidsbeoordelingen
                              slechts zouden hoeven te worden verricht ten aanzien van beperkende
                              bepalingen die <nadruk type="cur">na de inwerkingtreding van deze
                                 wijzigingswet</nadruk> zijn vastgesteld en in werking zijn
                              getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn vastgesteld niet
                              meegenomen worden in de periodieke evenredigheidsbeoordelingen,
                              hetgeen de effectieve werking van de Proportionaliteitsrichtlijn zou
                              ondermijnen.</al>
                      <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                              bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te
                              worden vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                              monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook
                              niet alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                              rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                              voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende
                              leden).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), tweede lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 32b, tweede lid, van de Advocatenwet ziet op de monitoring
                              van reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt
                              het erop neer dat eens in de drie jaar door de algemene raad een
                              rapport moet worden uitgebracht aan de raad van advies omtrent de
                              (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende oude beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van
                              het beroep van advocaat, en die direct of indirect invloed (kunnen)
                              hebben op de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                              bepalingen. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze
                              termijn van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn. Dit betekent dat indien deze
                              wijzigingswet per 1 januari 2027 in werking treedt, 2028 het eerste
                              kalenderjaar is waarin geldt dat twaalf maanden verstreken zijn, zodat
                              in het jaar 2028 het eerste rapport moet worden uitgebracht over
                              relevante ontwikkelingen. Indien deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in
                              werking treedt, is het eerste rapportagemoment óók 2028, omdat 2028
                              ook dan het eerste kalenderjaar is waarin de situatie zich voordoet
                              dat twaalf maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de
                              wijzigingswet. Aangezien vanaf het moment dat duidelijk is wanneer
                              deze wijzigingswet in werking zal treden, ook duidelijk zal zijn in
                              welk kalenderjaar de eerste rapportage aangeleverd moet worden, hebben
                              de beroepsorganisaties naar verwachting voldoende tijd (minimaal een
                              jaar) om zich voor te bereiden op het uitbrengen van de eerste
                              rapportage in dat eerste rapportagejaar. In dat jaar zal ten aanzien
                              van alle oude beperkende bepalingen die binnen de in dit artikel
                              bedoelde periode zijn vastgesteld, een monitoringsrapport moeten
                              worden uitgebracht. Naar verwachting zullen de ontwikkelingen die
                              relevant (kunnen) zijn voor de diverse bepalingen grotendeels
                              overeenkomen, al zal nog steeds goed per bepaling bekeken moeten
                              worden of er niet in dat geval toch ook andersoortige ontwikkelingen
                              (bijvoorbeeld op het gebied van reclamerecht of tarifering) die niet
                              rechtstreeks betrekking hebben op (specifiek) dit beroep, een rol
                              kunnen spelen.</al>
                      <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                              rapport te worden uitgebracht aan de raad van advies. Op deze manier
                              wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand gebracht ten aanzien
                              van de monitoringsrapporten voor alle oude bepalingen. Door een
                              dergelijke cyclus voor alle bepalingen te hanteren, wordt het naar
                              verwachting gemakkelijker voor zowel de beroepsorganisaties als voor
                              de departementen om vinger aan de pols te houden; de monitoring wordt
                              immers niet afhankelijk gesteld van de datum van inwerkingtreding van
                              de individuele bepaling – indien wél daarvoor zou zijn gekozen, zou
                              dit niet alleen het behouden van enig overzicht zeer bemoeilijken,
                              maar ook de daadwerkelijke uitvoering van al de afzonderlijke
                              rapportages over de betreffende bepalingen. Een dergelijke werkwijze
                              zou een effectieve werking van de Proportionaliteitsrichtlijn
                              ondermijnen.</al>
                      <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor alle oude
                              bepalingen, als startpunt te hanteren voor een vaste driejaarlijkse
                              cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds duidelijk zijn in welk
                              kalenderjaar er weer een monitoringsrapport zal moeten worden
                              opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen (namelijk: alle oude
                              bepalingen die nog steeds ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                      <al>Het rapport is van belang met het oog op de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                              plaatsvinden. Het geeft gestructureerd de informatie die essentieel is
                              voor een gedegen uitvoering van deze evenredigheidsbeoordeling. Ook is
                              het rapport van belang met het oog op de eventueel noodzakelijke
                              ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling – zie verder de
                              artikelsgewijze toelichting hieronder op artikel 32b, zesde lid, van
                              de Advocatenwet.</al>
                      <al>Dit rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door de algemene
                              raad. Dit orgaan wordt geacht het meest geëquipeerd te zijn om de
                              diverse ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een
                              inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de
                              eerder vastgestelde beperkende bepalingen en een inschatting mee te
                              geven omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een
                              zogenoemde tussentijdse beoordeling, waarop artikel 32b, zesde lid,
                              van de Advocatenwet ziet. De algemene raad fungeert immers als bestuur
                              van de NOvA en bevordert in het belang van de goede rechtsbedeling een
                              behoorlijke uitoefening van de praktijk door onder andere
                              beleidsontwikkeling, voorlichting, het voorbereiden van voorstellen
                              voor regelgeving en de uitvoering van wettelijke taken. De algemene
                              raad vertegenwoordigt de balie bovendien overal waar daartoe
                              aanleiding bestaat.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), derde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Artikel 32b, derde lid, onderdeel a, van de Advocatenwet bepaalt
                                 in de eerste plaats dat relevante ontwikkelingen in het rapport
                                 dienen te worden vervat die zich ten aanzien van het beroep van
                                 advocaat hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de
                                 betreffende bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed kunnen
                                 hebben op de evenredigheid van die bepaling.</al>
                        <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van
                                 het beroep van advocaat, is op voorhand moeilijk nader te
                                 omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie bieden
                                 vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep kunnen
                                 immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                                 ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                                 zouden voordoen, een verschillende (mate van) impact hebben per
                                 beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar
                                 de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type
                                 bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                                 worden aan:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene
                                       of specifieke regelgeving die invloed hebben op de
                                       dienstverlening door een advocaat of die anderszins het
                                       werkgebied van de advocaat raken;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                       rechtsprekende instanties;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de NOvA ontvangen klacht van een
                                       belanghebbende die direct of indirect betrekking heeft op de
                                       gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                       vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de NOvA ontvangen concreet en
                                       deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                       belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in
                                       werking zijnde beperkende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie
                                       tot het beroep van advocaat) eventuele innovatieve technieken
                                       of een relevante toe- of afname in de vraag naar de
                                       dienstverlening door advocaten.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </al-groep>
                      <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                              relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds
                              vastgestelde beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen
                              alsnog is gaan knellen in de praktijk en onevenredig is geworden.
                              Dergelijke ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven
                              van de ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig
                              is.</al>
                      <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld de jaarverslagen
                              van de NOvA al relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep worden
                              gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van de onderhavige
                              monitoringsverplichting naar verwachting dan ook gebruik worden
                              gemaakt van de algemene monitoringsactiviteiten die met het oog op de
                              dagelijkse praktijken en de jaarverslagen ook in het verleden al door
                              de NOvA werden verricht. De informatie over ontwikkelingen die
                              normaliter dan al voor (onder meer) de jaarverslagen wordt vergaard,
                              kan dan ook ingezet worden om het monitoringsrapport over relevante
                              ontwikkelingen op te zetten.</al>
                      <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                              inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient
                              gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                              relevante ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van advocaat. Het
                              gaat hier in feite om een voorlopige inschatting omtrent de
                              evenredigheid, op basis van de gesignaleerde ontwikkelingen.</al>
                      <al>Tot slot dient het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                              gemotiveerd worden aangegeven of, naar de inschatting van de algemene
                              raad, het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde
                              lid (zie de betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                      <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in
                              de praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval
                              altijd de relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat
                              moment zijn ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep,
                              in dit geval het beroep van advocaat. Als die er op dat moment niet
                              zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport wordt vermeld, en
                              kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage ziet, ook
                              worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het ontbreken van
                              relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen gronden zijn om
                              aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig zouden zijn.
                              Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen deze in het
                              rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens bekeken moet
                              worden of een of meer van die ontwikkelingen relevant (kunnen) zijn
                              voor de oude bepalingen of voor de dan eventueel in werking getreden
                              nieuwe bepalingen die volgens artikel 32c tweede lid, van de
                              Advocatenwet óók in dit rapportagejaar moeten worden meegenomen. In
                              het rapport dient dan per bepaling te worden aangegeven of de
                              gesignaleerde ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben ten aanzien
                              van de evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe bepalingen.</al>
                      <al>Zoals hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die duiding
                              vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                              inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                              vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                              beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al
                              in het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling
                              van de betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te
                              geven duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per
                              bepaling kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot
                              dient in het rapport dan per bepaling nog te worden aangegeven of er
                              aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet
                              op de eventueel gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de
                              gevolgen van die ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van
                              de betreffende bepaling.</al>
                      <al>Het rapport dient naar de raad van advies te worden gestuurd, zodat
                              de raad van advies kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Daarnaast dient het rapport
                              aan de betrokken bewindspersoon te worden gezonden. Dit stelt de
                              bewindspersoon in staat om zich ook zelfstandig een beeld te vormen
                              van de eventuele ontwikkelingen in de sector die relevant kunnen zijn
                              met het oog op de evenredigheid van vastgestelde beperkende
                              bepalingen, en te vernemen hoe de algemene raad daar tegenaan kijkt.
                              In ultimo is dit voor de bewindspersoon van belang met het oog op de
                              eventuele inzet van de bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging
                              van vastgestelde bepalingen die onevenredig zouden zijn geworden door
                              de ontwikkelingen, maar die alsnog in stand blijken te blijven,
                              waardoor wellicht strijd met het recht of het algemeen belang zou zijn
                              ontstaan. Voor een verdere toelichting omtrent deze vernietiging wordt
                              verwezen naar de toelichting op artikel 30 van de Advocatenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), vierde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de raad van advies de
                                    <nadruk type="cur">eerste evenredigheidsbeoordeling</nadruk> ten
                                 aanzien van de ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet
                                 verrichten drie jaar nadat voor het eerst een rapportage is
                                 uitgebracht ten aanzien van deze ‘oude’ beperkende bepalingen (zie
                                 het tweede lid en de toelichting daarop: dat eerste
                                 rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                 inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden zijn
                                 verstreken). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                                 rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers in het derde
                                 kalenderjaar na dat eerste rapportagemoment valt).</al>
                        <al>Op deze manier kan de raad van advies beide rapporten omtrent de
                                 ontwikkelingen tot dan toe gebruiken om de
                                 evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling
                              plaatsvindt niet pas in het zesde kalenderjaar na inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                              mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien
                              van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                              plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                              bestond.</al>
                      <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar (in
                              eerste instantie gerekend vanaf het eerste periodieke
                              beoordelingsmoment; zie echter het achtste lid) een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op basis van (in
                              ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.</al>
                      <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                              beschikbaar is, de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling hoeft plaats te vinden, dan toch de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling plaats moet vinden. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing.<noot id="n160" type="voet"><noot.nr>160</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot> Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel
                              32b, vierde lid, onderdeel a, van de Advocatenwet iedere zes jaar moet
                              worden verricht, is in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als
                              de evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                              totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin
                              dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen
                              die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en
                              waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet worden
                              gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling rekening worden gehouden met de
                              ontwikkelingen die zich intussen eventueel hebben voorgedaan ten
                              aanzien van het beroep van advocaat. Zie verder ook de artikelsgewijze
                              toelichting op het derde lid van artikel 32b van de Advocatenwet.</al>
                      <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de raad van advies
                              een verslag op (artikel 32b, vierde lid, onderdeel b, van de
                              Advocatenwet), waaruit blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling
                              na de zes jaar die verstreken zijn, naar het oordeel van de raad van
                              advies nog steeds evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet
                              daaruit blijken wat de redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al
                              dan niet gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, hetgeen door de
                              raad van advies met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                              kwantitatieve elementen moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder
                              2°). Die eis volgt uit artikel 4, vierde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke uitleg van die bepaling
                              impliceert dat die eis niet enkel heeft te gelden ten aanzien van de
                              ex ante evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten aanzien van de
                              periodieke evenredigheidbeoordeling en de verderop te bespreken
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’
                              onderstreept nog eens dat niet volstaan kan worden met enkel de
                              conclusie of de bepalingen al dan niet nog evenredig zijn. In het
                              verslag moet tot uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de ex
                              ante evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling zijn meegewogen en in welke zin, en op welke
                              wijze deze dan tot de betreffende conclusie omtrent de evenredigheid
                              hebben geleid.</al>
                      <al>De raad van advies neemt in dat verslag ook een advies op omtrent de
                              gevolgen die de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling zou moeten
                              hebben (artikel 32b, vierde lid, onderdeel c, van de Advocatenwet).
                              Dit betekent dat indien de raad van advies bijvoorbeeld meent dat
                              onevenredig geachte bepalingen geheel geschrapt of gewijzigd moeten
                              worden, dit in het advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is aan
                              de raad van advies om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of
                              kan zijn en wat dat advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke
                              paramaters voor gesteld, zodat de raad van advies het advies geheel
                              kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                      <al>Het verslag moet met het advies aan de algemene raad worden gezonden.
                              Het bureau van de algemene raad gaat, indien het verslag daartoe
                              aanleiding geeft, aan de slag om een wijzigingsverordening of
                              wijzigingsregels op te stellen. Het college van afgevaardigden is het
                              orgaan dat de eerdere verordening heeft vastgesteld en ook beslist
                              over de vaststelling van een verordening tot wijziging van de eerder
                              vastgestelde verordening. Ingeval van op een verordening gebaseerde
                              regels tot wijziging van een bestaande beperkende bepaling, is het aan
                              het orgaan van de NOvA dat ingevolge die verordening bevoegd is tot
                              het vaststellen van deze regels, om in het licht van het advies te
                              beslissen omtrent het al dan niet opstellen en vaststellen van
                              wijzigingsregels.</al>
                      <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, en de betreffende bepaling overeenkomstig het bindend advies
                              wordt geschrapt (vervalt) of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake
                              meer is van een beperkende bepaling waarop de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ziet, eindigt daarmee de gehele
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al>Indien daarentegen deze beperkende bepaling wordt gewijzigd
                              (overeenkomstig het advies, maar ook indien het bevoegde orgaan van de
                              NOvA hiertoe zelfstandig om welke redenen ook besluit), wordt er een
                              verordening respectievelijk worden regels krachtens een verordening
                              tot stand gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die
                              wijzigingsbepaling is artikel 32a van de Advocatenwet van toepassing
                              (voor zover deze wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat
                              van de toegang tot of de uitoefening van het beroep van advocaat; als
                              dat niet het geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek
                              beoordeeld te worden). Dit betekent onder meer dat een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                              ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze
                              ‘voorgeschiedenis’ van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft
                              op de omvang en intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zelf, in die zin dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan
                              vergemakkelijken, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de periodieke beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt vastgesteld,
                              dient het eerstvolgende moment voor een (monitoringsrapportage en)
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden vastgesteld aan de hand
                              van artikel 32c, (tweede en) vierde lid, van de Advocatenwet. Op die
                              voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor de (monitoring en de)
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die gewijzigde bepaling
                              (althans wordt die bepaling in de cyclus van rapportage- en
                              beoordelingsjaren op een nieuw moment ‘ingehaakt’, om vervolgens de
                              cyclus vanaf daar weer te vervolgen).</al>
                      <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                              evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid
                              wordt vastgesteld. Indien vanuit de NOvA zelf ook geen reden wordt
                              gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan,
                              blijft deze beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt deze
                              conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                              voortvloeit uit artikel 32b van de Advocatenwet, verder gemonitord en
                              periodiek beoordeeld op evenredigheid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), vijfde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de raad
                              van advies te verrichten zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de
                              kern gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              advocaat die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben
                              op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                              effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                              met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in
                              ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                              van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                              welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                              sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld.
                              In het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                              indirect raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                              beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit anderszins raakt
                              aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit
                              is tot uitdrukking gebracht in artikel 32b, vijfde lid, van de
                              Advocatenwet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat
                              het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 32b, derde lid, van de
                              Advocatenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), zesde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de raad van advies onverwijld een
                              evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport hiertoe
                              aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt af te
                              leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde
                              bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een dergelijke
                              evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats te vinden
                              als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor de vaste
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is
                              aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door de
                              bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt
                              deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar
                              aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
                              al is toegelicht, het veelal een dergelijk aantal jaren nodig heeft
                              voordat het effect van een bepaalde beperkende bepaling daadwerkelijk
                              ‘geland’, uitgekristalliseerd en merkbaar is, en ook mogelijk nieuwe
                              ontwikkelingen die na de vaststelling van een beperkende bepalingen
                              zijn ingezet, zich in de praktijk gaan aftekenen en tot merkbare
                              effecten leiden. Maar voor de (bijzondere) gevallen waarin er wel
                              degelijk sprake is van dusdanige ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van zes jaar al naar voren komt dat de
                              evenredigheid van een eerder vastgestelde beperkende bepaling onder
                              druk staat of is komen te staan, omvat dit zesde lid een verplichting
                              tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de
                              evenredigheid van de bestaande bepalingen, in het licht van de
                              ontwikkelingen, geeft houvast bij het bepalen of een dergelijke
                              ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling nodig is, al blijft het
                              uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de raad van advies zelf. Indien
                              in voorkomend geval een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              noodzakelijk is gebleken, ontslaat die niet van de verplichting om dan
                              ook de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes
                              jaar te verrichten. Zie echter over het <nadruk type="cur">moment</nadruk> waarop die eerstvolgende periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling dan moet plaatsvinden, uitdrukkelijk het
                              achtste lid van dit artikel 32b van de Advocatenwet en de
                              artikelsgewijze toelichting daarop.</al>
                      <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling.<noot id="n161" type="voet"><noot.nr>161</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                    vierde lid, vormt in feite een evenbeeld van de ex ante
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                    beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen de
                                    artikelen 32b en 32c, vierde lid, van de Advocatenwet enerzijds,
                                    en artikel 32a, derde lid, van de Advocatenwet
                                    anderzijds.</noot.al></noot></al>
                      <al>Op basis van (in ieder geval) de beschikbare rapporten omtrent de
                              betreffende vastgestelde bepalingen,<noot id="n162" type="voet"><noot.nr>162</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                    jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                    worden vastgesteld.</noot.al></noot> en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de
                              elementen vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en
                              uiteraard met de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de
                              effecten daarvan. Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting de richtsnoeren van de
                              Europese Commissie.</al>
                      <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de raad van advies
                              een verslag op van de verrichte tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, met daarin een advies – steeds met dezelfde
                              elementen als beschreven in het vierde lid (zie voor de inhoud van het
                              verslag en het daarin opgenomen advies artikel 32b, vierde lid,
                              onderdelen b en c, van de Advocatenwet). Dit wordt tot uitdrukking
                              gebracht door de formulering aan het slot van artikel 32b, zesde lid,
                              onderdeel b, van de Advocatenwet. De in een verslag vervatte uitkomst
                              van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval
                              is bij de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              het vierde lid, in ieder geval gedeeld met de algemene raad.</al>
                      <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat,
                              en de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt geschrapt
                              (vervalt) of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van
                              toepassing is, eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling moet worden gewijzigd
                                 (overeenkomstig het advies, maar ook indien het bevoegde orgaan van
                                 de NOvA hiertoe om welke andere redenen ook besluit), wordt er een
                                 verordening respectievelijk worden regels krachtens een verordening
                                 tot stand gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten aanzien van
                                 die wijzigingsbepaling dient ingevolge artikel 32a van de
                                 Advocatenwet onder meer een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                                 plaats te vinden indien de wijzigingsbepaling een beperkende
                                 bepaling is in de zin van dat artikel.</al>
                        <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 32b,
                                 vierde lid (betreffende de periodieke evenredigheidsbeoordeling) –
                                 de situatie is immers vergelijkbaar; zowel uit een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling als uit een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot wijziging
                                 van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te stellen
                                 wijzigingsbepaling vervolgens (onder meer) een ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling naar aanleiding van een monitoringsrapport
                              ook nog steeds zijn dat er alsnog geen onevenredigheid wordt
                              vastgesteld, ook al bevatte het rapport wel indicaties daartoe. Wel is
                              het van belang om dan duidelijk in het verslag van de beoordeling aan
                              te geven waarom er ondanks de ‘rode vlaggen’ die in het rapport
                              gesignaleerd zijn (en die dus aanleiding gaven om die tussentijdse
                              beoordeling te laten plaatsvinden), er op basis van de
                              evenredigheidsbeoordeling alsnog géén sprake bleek te zijn van
                              onevenredigheid.</al>
                      <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er op basis van de in
                              het rapport beschreven ontwikkelingen naar de inschatting van de
                              algemene raad geen aanleiding is tot het verrichten van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de raad van advies die deze
                              rapporten ook steeds toegezonden krijgt, toch bij aanleiding ziet tot
                              het verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, kan de
                              raad van advies alsnog daartoe besluiten. Ook in dat geval is het van
                              belang dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de raad van
                              advies alsnog tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling is
                              overgegaan en, indien de uitkomst dan ook nog zou zijn dat er sprake
                              is van onevenredigheid, hoe de raad van advies tot die uitkomst is
                              gekomen in het licht van het rapport waarin werd ingeschat dat er geen
                              aanleiding was tot het verrichten van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), zevende lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van een beperkende bepaling, geldt ook ten aanzien
                              van een advies van de raad van advies in het kader van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling of een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, dat, als het advies ziet op een beperkende
                              bepaling in een verordening, het college van afgevaardigden in
                              beginsel niet mag afwijken van dat advies, tenzij daartoe een
                              deugdelijke motivering wordt aangedragen. In het verlengde hiervan
                              geldt dat indien het advies ziet op een beperkende bepaling in
                              krachtens verordening vastgestelde regels, het orgaan dat die regels
                              heeft vastgesteld, evenmin mag afwijken van het advies, tenzij daartoe
                              een deugdelijke motivering wordt aangedragen (zie in dat verband ook
                              de artikelsgewijze toelichting op het voorgestelde artikel 32a, vijfde
                              lid, van de Advocatenwet).</al>
                      <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar
                              moet worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in
                              het kader van de totstandkoming, ligt er echter geen
                              ontwerpverordening of ontwerpregeling krachtens een verordening voor,
                              in de toelichting waarop die afwijkende motivering zou kunnen worden
                              opgenomen; in dit artikel 32b van de Advocatenwet gaat het immers om
                              evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van <nadruk type="cur">reeds
                                 vastgestelde</nadruk> en in werking zijnde bepalingen.</al>
                      <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee
                              situaties, en hangt het af van de situatie <nadruk type="cur">waar</nadruk> de motivering tot afwijking van het advies moet
                              worden opgenomen. Het zevende lid, onderdeel a, ziet op de situatie
                              dat het college van afgevaardigden (of als het gaat om krachtens
                              verordening vastgestelde regels, het orgaan dat bevoegd is tot
                              vatstelling van die regels) geheel wenst af te wijken van een advies
                              van de raad van advies tot wijziging of schrapping van een of meer
                              vastgestelde beperkende bepalingen. In dat geval wenst het college van
                              afgevaardigden (respectievelijk het orgaan dat krachtens verordening
                              bevoegd is tot vaststelling van regels) de bestaande beperkende
                              bepaling kennelijk onverkort in stand te laten, en zal het ook binnen
                              de NOvA dus niet aansporen tot het ontwerpen van een
                              wijzigingsverordening om gehoor te geven aan het advies. In dat geval
                              kan de motivering nergens anders in worden opgenomen dan in een
                              separaat document, in dit geval een schriftelijke reactie op het
                              advies van de raad van advies. In die schriftelijke reactie zal uiteen
                              moeten worden gezet dat en om welke redenen het college van
                              afgevaardigden afwijking van het advies noodzakelijk of wenselijk
                              acht. De schriftelijke reactie (met daarin de motivering tot afwijking
                              van het advies) wordt door het college van afgevaardigden vastgesteld
                              indien het advies ziet op een bepaling in een verordening, omdat dit
                              het bevoegde orgaan is tot vaststelling van nieuwe of gewijzigde
                              verordeningen en de schriftelijke reactie in feite een besluit omvat
                              om uitdrukkelijk niet tot wijziging van een verordening over te gaan
                              (ondanks een daartoe strekkend advies van de raad van advies). In het
                              verlengde hiervan geldt dat indien het advies ziet op een bepaling in
                              krachtens verordening vastgestelde regels, een schriftelijke reactie
                              vastgesteld moet worden door het orgaan dat ook bevoegd is tot
                              vaststelling van die regels.</al>
                      <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies
                              ligt (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een
                              specifieke, door de raad van advies voorgestelde manier), en dat het
                              college van afgevaardigden (als het advies betrekking had op een
                              verordening), respectievelijk (als het advies betrekking had op
                              krachtens verordening vastgestelde regels) het orgaan dat bevoegd is
                              tot vaststelling van die regels, afwijkt van dat advies door weliswaar
                              (anders dan in de situatie in onderdeel a) een voorstel voor een
                              wijzigingsverordening respectievelijk wijzigingsregels tot stand te
                              laten brengen, maar daarbij een <nadruk type="cur">andersoortige
                                 wijziging</nadruk> van de bepaling door te voeren dan door de raad
                              van advies was voorgesteld. In dat geval zal de motivering voor de van
                              het advies afwijkende vormgeving van de wijziging in de toelichting
                              bij die (ontwerp)wijzigingsverordening respectievelijk
                              wijzigingsregels moeten worden opgenomen. Omdat die
                              wijzigingsverordening respectievelijk op de wijzigingsregels na
                              vaststelling met de toelichting wordt (worden) gepubliceerd, zal die
                              motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar zijn.</al>
                      <al>Dit geldt ook in het geval dat de raad van advies na een tussentijdse
                              of periodieke evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén
                              onevenredigheid is en dat de bepalingen, wat de raad van advies
                              betreft, onverkort in stand kunnen blijven, maar waarbij, indien het
                              advies bijvoorbeeld een bepaling in een verordening betreft, het
                              college van afgevaardigden dat zelf toch anders ziet en alsnog (in
                              afwijking dus van het advies) besluit om toch een wijziging van de
                              betreffende verordening tot stand te laten brengen om de volgens het
                              college van afgevaardigden tóch aanwezige onevenredigheid weg te
                              nemen. Ook dan zal de motivering tot afwijking van het advies om de
                              bepalingen in stand te laten, opgenomen moeten worden in de
                              toelichting op de wijzigingsverordening die in dat kader dan tot stand
                              wordt gebracht. Omdat die wijzigingsverordening na vaststelling met de
                              toelichting wordt gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor
                              eenieder kenbaar zijn.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), achtste lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden.</al>
                      <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden ten aanzien van deze
                              ‘oude bepalingen’, maar ook de uitkomst van een dergelijke
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                              eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                              plaatsvindt.</al>
                      <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar
                              voren komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het
                              monitoringsrapport gesignaleerde aandachtspunten omtrent de
                              evenredigheid van een beperkende bepaling, alsnog evenredig is, kan
                              deze bepaling onverkort in stand blijven. Er is immer geen sprake van
                              een geconstateerde onevenredigheid die door wijziging of schrapping
                              van de bepaling weggenomen moet worden.</al>
                      <al>Maar ook indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar
                              voren is gekomen dat een of meer bepalingen wel onevenredig zijn, en
                              volgens de raad van advies ook geschrapt of gewijzigd moeten worden,
                              kan het zijn dat die bepalingen dan alsnog ongewijzigd in stand
                              blijven. Het is immers mogelijk dat het college van afgevaardigden
                              (ingeval het gaat om een verordening) of het orgaan dat bevoegd is tot
                              vaststelling van die regels (indien het gaat om krachtens verordening
                              vastgestelde regels), op basis van een motivering, daartoe besluit, in
                              afwijking van het advies van de raad van advies.</al>
                      <al>Normaliter, op grond van de cyclus van periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge het vierde lid is
                              gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het derde kalenderjaar
                              nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende
                              periodieke beoordeling dan al in het derde kalenderjaar na deze
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                              niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór
                              dat moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden
                              (namelijk een tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk> geval, waarin een tussentijdse beoordeling
                              heeft plaatsgevonden en de beoordeelde beperkende bepalingen
                              ongewijzigd in stand blijven (al dan niet in afwijking van het advies
                              van de raad van advies), de eerstvolgende periodieke beoordeling
                              plaats – in afwijking van het vierde lid, aanhef – <nadruk type="cur">in het zesde kalenderjaar nadat het rapport is uitgebracht dat
                                 aanleiding heeft gevormd tot het verrichten van deze tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling</nadruk> (zevende lid, onderdeel a). Het
                              zevende lid, onderdeel b, maakt duidelijk dat vervolgens (dus gerekend
                              vanaf dat eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment na die
                              onverwijlde tussentijdse beoordeling), de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling telkens weer plaatsvindt in het volgende
                              zesde kalenderjaar (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft dat
                              ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordelingen). De
                              eerstvolgende periodieke beoordeling schuift met andere woorden wat
                              verder naar achteren in de cyclus; die vindt dus niet al drie jaar na
                              deze tussentijdse beoordeling plaats, zoals uit het oorspronkelijke
                              ritme in de cyclus volgde voor deze bepaling, maar pas zes jaar nadat
                              rapportagejaar waarin het rapport uitkwam dat aanleiding vormde<?xpp ep?> voor
                              de tussentijdse beoordeling<noot id="n163" type="voet"><noot.nr>163</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te
                                    laten starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                    evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd.
                                    Dit omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het
                                    eind van een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop
                                    gebaseerde tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin
                                    van het daarop volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát
                                    moment Van die beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg
                                    van de zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                    beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond
                                    van het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle
                                    overige bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en
                                    -risico’s leiden; het overzicht van wanneer welke actie moet
                                    plaatsvinden (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke
                                    bepaling, zou daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De ratio hierachter is dat, indien naar aanleiding van een
                              monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn
                              om slechts drie jaar later (hetgeen volgens de oorspronkelijke
                              zesjaarlijkse cyclus het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment
                              zou zijn) opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers
                              net drie jaar daarvoor al een feitelijk vergelijkbare
                              evenredigheidsbeoordeling verricht. Anders gezegd: er is een relatief
                              recent beeld van de evenredigheid. Het is logischer, ook met het oog
                              op de uitvoeringslasten van de NOvA, om dan het periodieke
                              beoordelingsmoment weer met zes jaar op te schuiven. Wel zal in het
                              derde kalenderjaar na de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              volgens de cyclus weer een rapport moeten worden uitgebracht over
                              mogelijke ontwikkelingen; indien dat rapport daartoe aanleiding geeft,
                              zal opnieuw een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden,
                              al lijkt die kans daarop klein omdat relatief kort daarvoor dan al een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de
                              toen meest recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de
                              beoordeling.</al>
                      <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar,
                              gerekend vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van
                              deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als
                              bijvoorbeeld naar aanleiding van een nieuw monitoringsrapport ten
                              aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch evenredig gevonden
                              bepaling opnieuw een tussentijdse evenredigheidbeoordeling vereist
                              blijkt en de betreffende bepaling opnieuw alsnog evenredig wordt
                              geacht en in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in
                              de tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                              cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet
                              worden uitgebracht. Het zevende lid maakt derhalve dat elke
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw
                              startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van het volgende
                              zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                      <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                              verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien
                              van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli
                              2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet
                              worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren
                              voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn
                              (elke drie jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes
                              jaar een vaste periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen
                              concrete aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient
                              ten aanzien van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde
                              kalenderjaar na 2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke
                              beoordeling plaats te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder
                              (elke zes jaar). Maar het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat
                              binnen de cyclus in rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding
                              geeft tot een onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling.
                              Als uit deze beoordeling volgt dat er alsnog geen onevenredigheid is
                              en de bepaling kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het
                              volgende moment in de cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat
                              wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt
                              uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de eerstvolgende vaste
                              periodieke beoordeling moet plaatsvinden, maar in 2046 (zes jaar na
                              2040, het jaar waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf
                              tot de tussentijdse beoordeling), en vervolgens telkens weer in het
                              volgende zesde kalenderjaar. Dit brengt ten aanzien van de bepaling in
                              het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens de cyclus hoe dan ook een
                              rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een jaar zou zijn waarin een
                              periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu nog enkel een
                              rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals toegelicht dan
                              niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht. Dat is pas het
                              geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046.</al>
                      <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de
                              beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat,
                              en de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt gewijzigd
                              of geschrapt. Indien de bepaling wordt geschrapt (of dusdanig wordt
                              gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling waar de
                              Proportionaliteitsrichtlijn op ziet), valt deze in die toekomst niet
                              meer te monitoren, dus daarmee eindigt de gehele monitorings- en
                              periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze bepaling wordt gewijzigd (en het beperkende
                                 karakter zal behouden), wordt er een verordening of worden regels
                                 tot wijziging van die bepaling tot stand gebracht.</al>
                        <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                    gebracht,<noot id="n164" type="voet"><noot.nr>164</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging
                                       in principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                       wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                       kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf
                                       zou besluiten om terugwerkende kracht aan een
                                       wijzigingsbepaling te verlenen.</noot.al></noot> waarop artikel 32a van de Advocatenwet van toepassing is.
                                 Dit betekent onder meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                                 dient plaats te vinden indien de wijzigingsbepaling een beperkende
                                 bepaling is in de zin van dat artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                              oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                              van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                              intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin
                              dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins
                              vergemakkelijkt, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de tussentijdse beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Aangezien deze wijzigingsbepaling dan na de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is artikel 32b van de
                              Advocatenwet betreffende monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van ‘oude bepalingen’ daarop niet meer van
                              toepassing; artikel 32c van de Advocatenwet is dan van toepassing, nu
                              die bepaling immers ziet op regelgeving die strekt tot invoering van
                              nieuwe of wijziging van bestaande beperkende bepalingen. Op basis van
                              dat artikel geldt weer een ‘eigen’ monitorings- en periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die wijzigingsbepaling zal
                              dan opnieuw, op een ander moment moeten instromen in de cyclus voor
                              monitoringsrapportage en periodieke evenredigheidsbeoordelingen die
                              geldt voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen wordt
                              dan niet bepaald over de band van artikel 32b, tweede en vierde lid,
                              van de Advocatenwet, maar over de band van artikel 32c van de
                              Advocatenwet. Het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment dient
                              derhalve op grond van artikel 32c van de Advocatenwet te worden
                              bepaald.</al>
                      <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                              (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 32c (nieuw) van de
                              Advocatenwet, in het bijzonder het tweede, vierde en zesde lid
                              daarvan.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32b (nieuw), negende lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid bepaalt dat zowel het verslag van de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, als dat van de eventuele tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling aan de verantwoordelijke bewindspersoon moet
                              worden gezonden. Dat verslag omvat het advies van de raad van
                              advies.</al>
                      <al>Daarnaast geldt dat als er een schriftelijke reactie tot stand is
                              gebracht waarin het college van afgevaardigden (indien het gaat om een
                              bepaling in een verordening) respectievelijk, indien het gaat om een
                              bepaling in op een verordening gebaseerde regels, het orgaan dat die
                              regels heeft vastgesteld, de motivering kenbaar heeft gemaakt om af te
                              wijken van het advies van de raad van advies, ook die schriftelijke
                              reactie naar de betrokken bewindspersoon moet worden gezonden. Dit ook
                              met het oog op artikel 30 van de Advocatenwet.</al>
                      <al>De in dit lid bedoelde toezending van deze stukken aan de betrokken
                              bewindspersoon moet blijkens dit negende lid plaatsvinden ‘binnen een
                              redelijke termijn’. Het spreekt voor zich dat bij de bepaling van die
                              termijn rekening wordt gehouden met het feit dat de betrokken
                              bewindspersoon ook voldoende de gelegenheid zou moeten hebben om,
                              indien dat in een uitzonderlijk geval nodig zou zijn, een voordracht
                              te doen tot vernietiging van de betreffende bepaling op grond van het
                              genoemde artikel 30 van de Advocatenwet (zie verder de artikelsgewijze
                              toelichting op dat artikel).</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32c (nieuw) van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), eerste lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 32c, eerste lid, van de Advocatenwet bepaalt dat artikel 32c
                              van de Advocatenwet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                              beoordeling ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde bepalingen die de
                              toegang tot of de uitoefening beperken van het beroep van advocaat die
                              in werking zijn getreden in de periode vanaf de inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet. De reikwijdte van dit artikel 32c van de
                              Advocatenwet is daarmee toegespitst op ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de
                              bepalingen die in werking zijn getreden in de periode vanaf 30 juli
                              2020 tot aan inwerkingtreding van deze wijzigingswet (‘oude
                              bepalingen’) – daarop ziet het hierboven besproken artikel 32b (nieuw)
                              van de Advocatenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), tweede lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 32c, tweede lid, van de Advocatenwet ziet op de monitoring
                              van de na inwerkingtreding van deze wijzigingswet vastgestelde
                              beperkende bepalingen. In de kern komt het erop neer, evenals onder
                              artikel 32b van de Advocatenwet, dat eens in de drie jaar een rapport
                              moet worden uitgebracht aan de raad van advies omtrent de (eventuele)
                              ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de betreffende
                              vastgestelde beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van advocaat, en die direct of indirect invloed (kunnen) hebben
                              op de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                              bepalingen. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze
                              termijn van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5.c van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting. Het gaat hier om
                              eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 32b, tweede en derde lid, van
                              de Advocatenwet. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting daarop is
                              bepaald omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en
                              wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook
                              hier van toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet door de algemene raad
                              worden opgesteld en uitgebracht. Zoals ook in de artikelsgewijze
                              toelichting op artikel 32b, tweede lid, is aangegeven, wordt dit
                              orgaan geacht het meest geëquipeerd te zijn om de diverse
                              ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een inschatting
                              te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de eerder
                              vastgestelde beperkende bepalingen en van de eventuele noodzaak tot
                              het verrichten van de tussentijdse beoordeling, waarop het zesde lid
                              van artikel 32c van de Advocatenwet ziet.</al>
                      <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet
                              worden uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende
                              bepaling, wordt in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die
                              op grond van artikel 32b, tweede lid, van de Advocatenwet tot stand
                              wordt gebracht ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al
                              voor de inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld. Op
                              grond van artikel 32b, tweede lid, van de Advocatenwet wordt, zoals
                              ook is toegelicht, een cyclus tot stand gebracht van een rapportage
                              die eens in de drie jaar plaatsvindt. Deze cyclus start ten aanzien
                              van de ‘oude bepalingen’ in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken
                              zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari 2027 of per
                              1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste rapportagemoment voor
                              de oude bepalingen in het jaar 2028; in dat jaar start de
                              rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment is dan in het jaar 2031
                              (drie jaar later), het derde in 2034 en zo verder.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe’</nadruk>
                              bepaling (een geheel nieuwe of een wijzigingsbepalingen die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is –
                              aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende
                              vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude bepalingen geldt, voor
                              zover dat vaste rapportagemoment althans valt <nadruk type="cur">in
                                 het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk> (gerekend vanaf de
                              inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepaling)
                                 <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport wordt
                                 uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>. Na inwerkingtreding
                              van de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst twaalf maanden
                              verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het eerstvolgende
                              kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude bepalingen)
                              weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude bepalingen.
                              In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage worden
                              uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier wordt
                              de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling van de oude bepalingen.</al>
                      <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                              2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                              rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                              (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                              cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking treedt, dan zijn per
                              1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                              bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                              rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus
                              nog wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling
                              (november 2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die
                              nieuwe bepaling (2031).</al>
                      <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar
                              in een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                              1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als
                              het eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten
                              aanzien van de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in
                              de cyclus zijn dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen
                              per 1 augustus 2028 twaalf maanden zijn verstreken. Op grond van de
                              cyclus voor oude bepalingen is 2028 een rapportagejaar. Dit betekent
                              dat 2028 voor deze nieuwe bepaling dan óók al als rapportagejaar
                              aangemerkt moet worden – het is immers het eerste rapportagejaar dat
                              men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                              de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling.</al>
                      <al>Uiteraard is de kans dan gering dat er ontwikkelingen zijn die
                              relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij nieuwe
                              bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden zijn,
                              deze aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van
                              de totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              ondergaan, waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden
                              en ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit
                              voorbeeld relatief snel is dat er een rapportage moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt
                              benadrukt dat die rapportage ten aanzien van die bepaling dan
                              hoogstwaarschijnlijk niet veel meer zal inhouden dan de constatering
                              dat er ten aanzien van die nieuwe bepalingen geen relevante
                              ontwikkelingen zijn die niet al bij de totstandkoming zijn meegenomen
                              in de afwegingen, of dat eventuele recente ontwikkelingen niet
                              relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor andere nieuwe
                              beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een rapportage moet
                              worden uitgebracht).</al>
                      <al>Zie voor een verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                              bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen vindt rapportage telkens na drie jaar plaats.
                              Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op de
                              rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in <nadruk type="cur">die</nadruk> cyclus ook het ritme van rapportage om de drie jaar
                              geldt, zullen zo ook de verdere rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de
                              vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden
                              voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen.</al>
                      <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het ‘oude’ of
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet worden
                              uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de cyclus die
                              aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De keuze voor dit
                              systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats van een
                              systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van elke
                              afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              nader toegelicht.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), derde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het
                              rapport dienen te worden opgenomen. Artikel 32c, derde lid, onderdeel
                              a, van de Advocatenwet bepaalt in de eerste plaats dat nieuwe
                              ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van advocaat die van invloed
                              kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al vastgestelde
                              bepalingen, in het rapport dienen te worden vervat. Het derde lid,
                              onderdelen b en c, ziet op wat er verder in het rapport moet worden
                              opgenomen (een inschatting van de effecten die deze ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben op de evenredigheid van beperkende bepalingen, en
                              een duiding of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling). Het gaat
                              hier qua inhoud om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 32b,
                              tweede en derde lid, van de Advocatenwet. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting daarop is aangegeven omtrent de inhoud en
                              strekking van een dergelijk rapport (en wat in beginsel onder
                              ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier van
                              toepassing.</al>
                      <al>Het rapport dient naar de raad van advies te worden gestuurd, zodat
                              de raad van advies kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Daarnaast dient het rapport
                              aan de betrokken bewindspersoon te worden gezonden. Dit stelt de
                              bewindspersoon in staat om zich zelfstandig een beeld te vormen van de
                              eventuele ontwikkelingen in de sector die relevant kunnen zijn met het
                              oog op de evenredigheid van vastgestelde beperkende bepalingen, en te
                              vernemen hoe de algemene raad daar tegenaan kijkt. In ultimo is dit
                              voor de bewindspersoon van belang met het oog op de eventuele inzet
                              van de bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging van vastgestelde
                              bepalingen die onevenredig zouden zijn geworden door de
                              ontwikkelingen, maar die alsnog in stand blijken te blijven, waardoor
                              wellicht strijd met het recht of het algemeen belang zou zijn
                              ontstaan.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), vierde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordelingen die
                              in beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de
                              eerder vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                      <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de raad van advies de
                                 <nadruk type="cur">eerste</nadruk> evenredigheidsbeoordeling ten
                              aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde beperkende bepalingen moet
                              verrichten in het zesde kalenderjaar nadat het eerste rapport is
                              uitgebracht (ex lid 2). Vervolgens vindt de periodieke beoordeling in
                              beginsel elke zes jaar plaats (met dien verstande dat het achtste lid
                              daarop nog een uitzondering maakt – zie het achtste lid en de
                              artikelsgewijze toelichting daarop). Op die manier wordt de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de rapportagecyclus die niet
                              alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt op de voet van artikel 32b,
                              tweede lid, van de Advocatenwet, maar ingevolge artikel 32c, tweede
                              lid, ook voor de ‘nieuwe’ bepalingen. Het periodieke
                              beoordelingsmoment valt op deze manier altijd in eenzelfde
                              kalenderjaar als waarin ook een rapportage moet worden uitgebracht.
                              Dit zou niet alleen kunnen helpen in structurering van de activiteiten
                              van rapportage en evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou
                              de raad van advies ook steeds zowel de eerdere rapporten kunnen
                              gebruiken, als het meest recente rapport dat in datzelfde kalenderjaar
                              uitkomt als dat waarin de periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden. Met het oog op het verrichten van een gedegen periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling zal de raad van advies ieder geval de op dat
                              moment beschikbare rapporten omtrent de ontwikkelingen gebruiken.</al>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, toch de <nadruk type="cur">periodieke</nadruk> beoordeling plaats moet vinden op
                              dat vaste zesjaarlijkse moment. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing.<noot id="n165" type="voet"><noot.nr>165</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot></al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 32c, vierde
                              lid, onderdeel a, moet worden verricht, is in de kern eenzelfde
                              evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling die moet
                              worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende bepalingen
                              (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken moet worden
                              naar de diverse elementen die in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling van
                              de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                              ingeval van een periodieke beoordeling rekening gehouden worden met de
                              ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de te beoordelen
                              bepaling(en) hebben voorgedaan en die in ieder geval in de
                              uitgebrachte rapporten worden beschreven. Zie in dat verband ook de
                              artikelsgewijze toelichting op het derde lid van dit artikel 32c van
                              de Advocatenwet (in samenhang met de toelichting op het derde lid van
                              artikel 32b van de Advocatenwet).</al>
                      <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op
                              de voet van artikel 32b, vierde lid, ten aanzien van de zogenoemde
                              ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet de raad van advies ook ten
                              aanzien van de periodieke evenredigheidsbeoordeling betreffende
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen een verslag opstellen (artikel 32c,
                              vierde lid, onderdeel b, van de Advocatenwet). Aangezien dit verslag
                              qua inhoudelijke elementen en strekking overeenkomt met het verslag
                              als bedoeld in artikel 32b, vierde lid, van de Advocatenwet wordt voor
                              de artikelsgewijze toelichting hieromtrent verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 32b, vierde lid, onderdelen b
                              en c, van de Advocatenwet.</al>
                      <al>Het verslag moet met het advies aan worden gezonden aan de algemene
                              raad. Het bureau van de algemene raad gaat, indien het verslag daartoe
                              aanleiding geeft, aan de slag om een wijzigingsverordening of
                              wijzigingsregels op te stellen. Het college van afgevaardigden is het
                              orgaan dat beslist over de vaststelling van een verordening tot
                              wijziging van de eerder vastgestelde verordening. Ingeval van op een
                              verordening gebaseerde regels tot wijziging van een bestaande
                              beperkende bepaling, is het aan het orgaan van de NOvA dat ingevolge
                              die verordening bevoegd is tot het vaststellen van deze regels, om in
                              het licht van het advies te beslissen omtrent het al dan niet
                              opstellen en vaststellen van wijzigingsregels.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), vijfde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de raad
                              van advies te verrichten zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de
                              kern gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; ook moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              advocaat die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben
                              op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                              effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                              met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in
                              ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                              van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                              welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                              sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld.
                              In het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                              indirect raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                              beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit anderszins raakt
                              aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit
                              is tot uitdrukking gebracht in artikel 32c, vijfde lid, van de
                              Advocatenwet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat
                              het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 32c, derde lid, van de Advocatenwet
                              (in samenhang met de toelichting op het derde lid van artikel 32b van
                              de Advocatenwet).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), zesde lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de raad van advies, die het rapport over
                              de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede (en derde) lid ontvangt,
                              onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport
                              hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs
                              valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder
                              vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een
                              dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats
                              te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor
                              de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet
                              is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door
                              de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht
                              wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar
                              aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 32b, zesde lid, van de
                              Advocatenwet verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling (ten aanzien van ‘oude’ beperkende
                              bepalingen), is ook hier van toepassing, zodat hier verder wordt
                              verwezen naar die toelichting.</al>
                      <al>De in een verslag vervatte uitkomst van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval is bij de vaste
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het vierde lid, in
                              ieder geval gedeeld met het orgaan dat de betreffende beperkende
                              bepaling waarop het verslag ziet, heeft vastgesteld.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), zevende lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van een beperkende bepaling, geldt ook ten aanzien
                              van een advies van de raad van advies in het kader van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling of een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, dat, als het advies ziet op een beperkende
                              bepaling in een verordening, het college van afgevaardigden in
                              beginsel niet mag afwijken van dat advies, tenzij daartoe een
                              deugdelijke motivering wordt aangedragen. In het verlengde hiervan
                              geldt dat indien het advies ziet op een beperkende bepaling in
                              krachtens verordening vastgestelde regels, het orgaan dat die regels
                              heeft vastgesteld, evenmin mag afwijken van het advies, tenzij daartoe
                              een deugdelijke motivering wordt aangedragen (zie in dat verband ook
                              de artikelsgewijze toelichting op het voorgestelde artikel 32a, vijfde
                              lid, van de Advocatenwet).</al>
                      <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar
                              moet worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in
                              het kader van de totstandkoming, ligt er echter geen
                              ontwerpverordening of ontwerpregeling krachtens een verordening voor,
                              in de toelichting waarop die afwijkende motivering zou kunnen worden
                              opgenomen; in artikel 32c van de Advocatenwet gaat het immers om
                              evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van reeds vastgestelde en in
                              werking zijnde bepalingen.</al>
                      <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee
                              situaties, en hangt het af van de situatie waar de motivering tot
                              afwijking van het advies moet worden opgenomen. Het zevende lid,
                              onderdeel a, ziet op de situatie dat het college van afgevaardigden
                              (of als het gaat om krachtens verordening vastgestelde regels, het
                              orgaan dat bevoegd is tot vatstelling van die regels) wenst af te
                              wijken van een advies van de raad van advies tot wijziging of
                              schrapping van een of meer vastgestelde beperkende bepalingen. In dat
                              geval wenst het college van afgevaardigden (respectievelijk het orgaan
                              dat krachtens verordening bevoegd is tot vaststelling van regels) de
                              bestaande beperkende bepaling kennelijk onverkort in stand te laten,
                              en zal het ook binnen de NOvA dus niet aansporen tot het ontwerpen van
                              een wijzigingsverordening (respectievelijk zal het zelf geen wijziging
                              van de regels tot stand brengen) om gehoor te geven aan het advies. In
                              dat geval kan de motivering nergens anders in worden opgenomen dan in
                              een separaat document, in dit geval een schriftelijke reactie op het
                              advies van de raad van advies. In die schriftelijke reactie zal uiteen
                              moeten worden gezet dat en om welke redenen het college van
                              afgevaardigden afwijking van het advies noodzakelijk of wenselijk
                              acht. De schriftelijke reactie, met daarin de motivering tot afwijking
                              van het advies, wordt door het college van afgevaardigden vastgesteld,
                              omdat dit het bevoegde orgaan is tot vaststelling van nieuwe of
                              gewijzigde verordeningen en de schriftelijke reactie in feite een
                              besluit omvat om uitdrukkelijk niet tot wijziging van een verordening
                              over te gaan (ondanks een daartoe strekkend advies van de raad van
                              advies). In het verlengde hiervan geldt dat indien het advies ziet op
                              een bepaling in krachtens verordening vastgestelde regels, een
                              schriftelijke reactie vastgesteld moet worden door het orgaan dat ook
                              bevoegd is tot vaststelling van die regels.</al>
                      <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies
                              ligt (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een
                              specifieke, door de raad van advies voorgestelde manier), en dat het
                              college van afgevaardigden (als het advies betrekking had op een
                              verordening), respectievelijk (als het advies betrekking had op
                              krachtens verordening vastgestelde regels) het orgaan dat bevoegd is
                              tot vaststelling van die regels, afwijkt van dat advies door weliswaar
                              een voorstel voor een wijzigingsverordening respectievelijk
                              wijzigingsregels tot stand te laten brengen, maar daarbij een
                              andersoortige wijziging van de bepaling door te voeren dan door de
                              raad van advies was voorgesteld. In dat geval zal de motivering voor
                              de van het advies afwijkende vormgeving van de wijziging in de
                              toelichting bij die (ontwerp)wijzigingsverordening respectievelijk
                              wijzigingsregels moeten worden opgenomen (ten aanzien waarvan ook weer
                              een ex ante evenredigheidsbeoordeling zal moeten plaatsvinden). Omdat
                              die wijzigingsverordening respectievelijk wijzigingsregels na
                              vaststelling met de toelichting wordt (worden) gepubliceerd, zal die
                              motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar zijn.</al>
                      <al>Dit geldt ook in het geval dat de raad van advies na een tussentijdse
                              of periodieke evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén
                              onevenredigheid is en dat de bepalingen, wat de raad van advies
                              betreft, onverkort in stand kunnen blijven, maar waarbij, indien het
                              advies bijvoorbeeld een bepaling in een verordening betreft, het
                              college van afgevaardigden dat zelf toch anders ziet en alsnog (in
                              afwijking dus van het advies) besluit om toch een wijziging van de
                              betreffende verordening tot stand te laten brengen om de volgens het
                              college van afgevaardigden tóch aanwezige onevenredigheid weg te
                              nemen. Ook dan zal de motivering tot afwijking van het advies om de
                              bepalingen in stand te laten, opgenomen moeten worden in de
                              toelichting op de wijzigingsverordening die in dat kader dan tot stand
                              wordt gebracht (ten aanzien waarvan ook weer een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling zal moeten plaatsvinden). Omdat die
                              wijzigingsverordening na vaststelling met de toelichting wordt
                              gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                              zijn.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), achtste lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het derde lid, het eerstvolgende moment is waarop de zesjaarlijkse
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Voor een
                              nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de artikelsgewijze
                              toelichting op artikel 32b, achtste lid, van de Advocatenwet. Dat
                              artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige achtste
                              lid, met dien verstande dat artikel 32b enkel betrekking heeft op de
                              zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel 32c (enkel) op de
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen. Dat verschil is echter niet zozeer
                              relevant voor een goed begrip van dit achtste lid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 32c (nieuw), negende lid, van de Advocatenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet, net als artikel 32b, negende lid, van de
                              Advocatenwet, op toezending aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              van zowel het verslag van de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, als dat van de eventuele tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling Aangezien inhoud en strekking van deze beide
                              artikelleden identiek is, wordt voor de toelichting op dit negende lid
                              verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op artikel 32b, negende
                              lid, van de Advocatenwet.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32d (nieuw) van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikel strekt ter implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van de richtlijn). Dat
                           artikel bepaalt kort gezegd dat de Proportionaliteitsrichtlijn niet van
                           toepassing is wanneer de specifieke beperkende eisen ter reglementering
                           van een bepaald beroep zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling
                           die de lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de wijze van
                           implementatie van die vereisten. De gedachte hierachter is dat in
                           dergelijke gevallen de beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid
                           reeds op EU-niveau is uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt
                           verwezen naar paragraaf 3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 32e (nieuw) van de Advocatenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit nieuwe artikel wordt voorgesteld met het oog op aanwijzing 9.10 van
                           de Aanwijzingen voor de regelgeving. Het borgt dat altijd duidelijk is
                           vanaf welk tijdstip eventuele toekomstige wijzigingen van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in het nationale recht, in dit
                           geval in de Advocatenwet.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel III (Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 1 van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Voorgesteld wordt om aan artikel 1 van de Gerechtsdeurwaarderswet een
                           begripsomschrijving van de Proportionaliteitsrichtlijn toe te
                           voegen.</al>
                    <al>Daarnaast wordt een nieuw lid voorgesteld (het tweede lid), met het oog
                           op aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe
                           tweede lid borgt dat altijd duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele
                           toekomstige wijzigingen van de Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in
                           het nationale recht, in dit geval in de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdelen B en C (wijziging artikelen 5, onderdeel b, en 25, eerste
                           lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Vooropgesteld zij dat gerechtsdeurwaarders op grond van artikel 2 van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet belast zijn bepaalde wettelijke taken. Dit brengt in
                        nationaal bestuursrechtelijke zin belangrijke verantwoordelijkheden met
                        zich, en maakt dat gerechtsdeurwaarders als zodanig dan ook een belangrijke
                        positie hebben binnen het Nederlandse rechtsbestel en binnen het
                        maatschappelijk verkeer.</al>
                  <al>Gezien de inhoud en strekking van de strikte rechtspraak van het Hof van
                        Justitie zoals die zich tot op dit moment ontwikkeld heeft, leidt een
                        redelijke uitleg van die rechtspraak tot de conclusie dat de
                        gerechtsdeurwaarder Europeesrechtelijk gezien geen openbaar gezag uitoefent
                        in de zin van artikel 51 van het VWEU, en dat er evenmin sprake is van een
                        betrekking in overheidsdienst in de zin van artikel 45, vierde lid, van het
                           VWEU.<noot id="n166" type="voet"><noot.nr>166</noot.nr><noot.al>Hoewel er in relatie tot de Europeesrechtelijke begrippen
                              ‘openbaar gezag’ en ‘betrekking in overheidsdienst’ geen concrete
                              rechtspraak is over gerechtsdeurwaarders in Nederland of in enig ander
                              Europees land, moet p basis van de jurisprudentie van het Hof van
                              Justitie omtrent deze begrippen, zoals die zich in de afgelopen jaren
                              heeft uitgekristalliseerd, geconcludeerd worden dat aan enkele van de
                              belangrijke criteria in de rechtspraak voor het aannemen van openbaar
                              gezag (in Europeesrechtelijke zin) niet is voldaan. Daarbij kan onder
                              meer worden gewezen op het criterium dat sprake moet zijn van
                              rechtstreekse en specifieke deelname aan de uitoefening van het
                              openbaar gezag, en het criterium dat de beroepsuitoefenaar in laatste
                              instantie verantwoordelijk moet zijn voor de uitoefening van het
                              openbaar gezag (dus zonder dat daar nog beslissingsruimte van de
                              rechter ligt). Ook aan andere criteria wordt op basis van een
                              redelijke uitleg van de betreffende jurisprudentie van het Hof van
                              Justitie niet voldaan, ook niet voor de kwalificatie ‘betrekking in
                              overheidsdienst’. Zie voor de diverse criteria onder meer de
                              website</noot.al><noot.al><extref doc="https://ecer.minbuza.nl/ecer/dossiers/interne-markt/uitzonderingen-en-rechtvaardigingen/uitoefening-van-openbaar-gezag#Bijzondere_band_tussen_werknemer_en_de_staat" soort="URL" status="actief">https://ecer.minbuza.nl/ecer/dossiers/interne-markt/uitzonderingen-en-rechtvaardigingen/uitoefening-van-openbaar-gezag#Bijzondere_band_tussen_werknemer_en_de_staat</extref>.</noot.al></noot> De in die verdragsartikelen vervatte uitzonderingen op de
                        fundamentele beginselen van vrij verkeer van vestiging en vrij verkeer en
                        non-discriminatie van diensten en van werknemers in de EU, zijn derhalve
                        niet van toepassing. Dit betekent onder meer dat, anders dan in het kader
                        van een eerdere wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet is aangenomen,<noot id="n167" type="voet"><noot.nr>167</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 2014/15, <extref doc="kst-34272-3" soort="document" status="actief">34 272, nr. 3</extref> (Wijziging
                              van onder meer de Algemene wet erkenning EG-beroepskwalificaties in
                              verband met de implementatie van Richtlijn 2013/55/EU van het Europees
                              parlement en de Raad van de Europese Unie van 20 november 2013 tot
                              wijziging van Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van
                              beroepskwalificaties en Verordening (EU) nr. 1024/2012 betreffende de
                              administratieve samenwerking via het Informatiesysteem interne markt
                              (‘de IMI-verordening’)).</noot.al></noot> de Richtlijn Beroepskwalificaties onverkort van toepassing is
                        (alsook de Proportionaliteitsrichtlijn voor zover het gaat om bepalingen die
                        de toegang tot of de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder
                        beperken).</al>
                  <al>Tegen deze achtergrond wordt in de artikelen 5 en 25 van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet alsnog tot uitdrukking gebracht dat ook indien een
                        persoon niet de nationale, door de verantwoordelijk minister erkende
                        opleiding ter voorbereiding op het beroep van gerechtsdeurwaarder heeft
                        doorlopen, deze alsnog tot gerechtsdeurwaarder benoemd kan worden
                        respectievelijk als kandidaat-gerechts<?xpp afbm?>deurwaarder kan worden aangemerkt,
                        indien deze persoon in het bezit is van een ten aanzien van het beroep van
                        gerechtsdeurwaarder afgegeven erkenning van beroepskwalificaties als bedoeld
                        in artikel 5 van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (en ook
                        aan de overige hiertoe geldende en Europeesrechtelijk gerechtvaardigde
                        vereisten wordt voldaan).</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel D (wijziging artikel 81 van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 81, tweede lid (nieuw), onderdeel a, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 81, tweede lid (nieuw), onderdeel a, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet strekt ter implementatie van artikel 4, derde
                           lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn. In het voorgestelde onderdeel
                           wordt als eis gesteld dat de toelichting bij een voorstel voor een
                           bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                           gerechtsdeurwaarder beperkt, dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van
                           de richtlijn) op basis daarvan ‘de naleving van het
                           evenredigheidsbeginsel’ kan worden beoordeeld. Zie voor een toelichting
                           op het begrip ‘beperking van de toegang tot of de uitoefening van een
                           gereglementeerd beroep’ paragraaf 3.3 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting. Bij het opstellen van de bepaling zal dus al
                           rekenschap moeten worden afgelegd omtrent de evenredigheid van de
                           betreffende beperkende bepaling en dit zal gedegen tot uitdrukking moeten
                           komen in de toelichting bij die bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Afhankelijk van de aard en strekking van de bepaling waarop de
                              toelichting ziet, kan dit in de praktijk betekenen dat in de
                              toelichting wordt aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen (ook werknemers) of diensten in de EU;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden
                           verricht (zie artikel 82, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet), is
                           het opportuun om in de toelichting dus in feite al de redenen waarom de
                           ontwerpbepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                           kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te
                           onderbouwen (vgl. ook artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de toelichting al een gedegen
                           analyse omvat omtrent de geschiktheid en evenredigheid, kan dit een
                           efficiënte en gedegen ex ante evenredigheidsbeoordeling ten goede
                           komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse omtrent de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf al een
                           bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht is
                           dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet zijn.
                           Artikel 80, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet verplicht er in
                           dit licht ook al toe dat verordeningen en de daarop berustende nadere
                           voorschriften geen verplichtingen of voorschriften bevatten die niet
                           strikt noodzakelijk zijn voor verwezenlijking van het doel dat met de
                           verordening wordt beoogd en dat zij de marktwerking niet onnodig
                           beperken. Die verplichting gold al voor álle verordeningen en nadere
                           voorschriften van de KBvG, en blijft om die reden ook onverkort
                           gelden.</al>
                    <al>De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan dat
                           die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de toelichting bij een
                           ontwerp voor een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de
                           uitoefening van een beroep, in dit geval het beroep van
                           gerechtsdeurwaarder.</al>
                    <al>Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het voor de hand ligt de
                           uiteindelijke toelichting op (in ieder geval) een beperkende verordening
                           of op een verordening gebaseerde beperkende nadere voorschriften te
                           publiceren (vgl. ook de Aanwijzingen voor de regelgeving<noot id="n168" type="voet"><noot.nr>168</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de KBvG, zie artikel 56 van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet).</noot.al></noot> – zie aanwijzingen 4.42 en verder omtrent de toelichting en het
                           nut daarvan, en aanwijzing 4.31 betreffende de slotformulieren, waarin
                           tot uitdrukking is gebracht dat óók de toelichting gepubliceerd moet
                           worden). Een toelichting die niet publiekelijk kenbaar is, zou immers
                           niet de inherente functies van een toelichting kunnen vervullen, zoals
                           het afleggen van publieke verantwoording door de regelgever over de
                           keuzes ten aanzien van de doelstellingen, de opzet en invulling van de
                           beoogde maatregel, de rechtvaardiging en uiteraard de noodzaak en
                           geschiktheid van die maatregel. Ook wordt ingeval van het ontbreken van
                           een voor eenieder toegankelijke toelichting niet duidelijk hoe bepalingen
                           in de regelgeving in de praktijk moeten worden uitgelegd.</al>
                    <al>Door (ook) de toelichting te publiceren, wordt bovendien recht gedaan
                           aan het feit dat de Proportionaliteitsrichtlijn via de artikelen 4, derde
                           lid, en in zekere zin ook via artikel 8, kenbaarheid en transparantie
                           omtrent de doelstellingen, evenredigheid (noodzaak en geschiktheid) van
                           voorgenomen beperkende maatregelen centraal stelt. De effectieve werking
                           van de richtlijn zou feitelijk worden ondermijnd indien er weliswaar op
                           de voet van artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                           toelichting zou worden opgesteld waarin onder meer op voldoende
                           gedetailleerde wijze de evenredigheid van de betreffende regeling wordt
                           onderbouwd, maar de definitieve versie van deze toelichting vervolgens
                           niet publiekelijk beschikbaar zou zijn.</al>
                    <al>Door de publicatie in de Staatscourant van zowel de betreffende regeling
                           als de bijbehorende toelichting, is die toelichting voorts steeds voor
                           eenieder kenbaar, ook jaren later nog, wanneer er bijvoorbeeld een ex
                           post-beoordeling van de evenredigheid van een beperkende bepaling moet
                           plaatsvinden (ingevolge artikel 82a (nieuw) of 82b (nieuw) van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet).</al>
                    <al>Overigens blijkt publicatie van niet alleen de betreffende regeling,
                           maar ook de bijbehorende toelichting, al gebruikelijk bij de diverse
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, zeker indien met de
                           betreffende regeling de belangen van derden zijn gemoeid (zoals ook het
                           geval zal zijn ingeval van regelgeving met beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 81, tweede lid (nieuw), onderdeel b, en derde lid van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 81, tweede lid, onderdeel b, in samenhang met
                           het nieuwe derde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet, strekt ter
                           implementatie van artikel 8 van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die
                           richtlijnbepaling vereist dat informatie omtrent mogelijk in te voeren
                           beperkende bepalingen beschikbaar wordt gesteld aan eenieder, ook aan
                           degenen die geen beroepsbeoefenaren zijn van het betrokken beroep,
                           voordat de beoogde nieuwe beperkende bepalingen of beperkende
                           wijzigingsbepalingen worden ingevoerd. In het verlengde daarvan vereist
                           dit artikel dat alle partijen op gepaste wijze worden betrokken en dat
                           hen de gelegenheid wordt gegeven hun standpunten kenbaar te maken ten
                           aanzien van die beoogde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen (in verordeningen of in nadere regels
                           krachtens verordening als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet) ten aanzien van het beroep van
                           gerechtsdeurwaarder niet alleen relevant kan zijn voor de betreffende
                           gerechtsdeurwaarders zelf. Dit kan evenzeer van belang zijn voor
                           bijvoorbeeld de afnemers van de diensten van deze gerechtsdeurwaarder,
                           dus de consumenten ofwel cliënten van de gerechtsdeurwaarder indien het
                           voor hen – als gevolg van de beoogde beperkende bepalingen – op enigerlei
                           wijze moeilijker zou worden om toegang te krijgen tot een
                           gerechtsdeurwaarder. Het is in een dergelijke situatie van belang dat ook
                           deze partijen kennis kunnen nemen van beperkende ontwerpregelgeving,
                           daarop inbreng kunnen leveren, en op die manier betrokken worden bij de
                           totstandkoming van beperkende bepalingen met potentiële effecten voor
                           deze partijen.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond is in het tweede lid (nieuw), onderdeel b,
                           bepaald dat de beperkende bepaling in ontwerpregelgeving, met inbegrip
                           van de toelichting daarop, op elektronische wijze ter inzage moet worden
                           gelegd voor eenieder (en dus niet enkel voor beroepsbeoefenaren). Het
                           ligt voor de hand om in de praktijk het betreffende ontwerp voor een
                           verordening of nadere regels, althans in ieder geval de betreffende
                           beperkende bepaling daarin, dan in ieder geval op de voor eenieder
                           toegankelijke website van de KBvG te publiceren.</al>
                    <al>In het verlengde daarvan wordt in artikel 81, derde lid (nieuw), eerste
                           zin, van de Gerechtsdeurwaarderswet vervolgens bepaald dat een ieder
                           vervolgens gedurende een redelijke termijn een zienswijze kan indienen
                           ten aanzien van die beperkende bepaling. Het is aan het bestuur van de
                           KBvG om te bepalen wat in het betreffende geval van terinzagelegging een
                           redelijke termijn wordt geacht waarbinnen eenieder redelijkerwijs van de
                           gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in te dienen. Op deze
                           wijze kan de beroepsorganisatie de terinzagelegging zo eenvoudig mogelijk
                           inpassen in de binnen de organisatie gebruikelijke processen rondom
                           totstandkoming van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging voor
                           eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot het bieden van de
                           mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van beperkende
                           bepalingen, worden alle (potentiële) belanghebbenden op gepaste wijze
                           betrokken en wordt hen de gelegenheid gegeven hun standpunten kenbaar te
                           maken, een en ander als bedoeld in artikel 8, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Ingevolge het voorgestelde artikel 81, derde lid (nieuw), tweede zin,
                              dient het bestuur in het ontwerp van de regelgeving (verordening of
                              nadere regels als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet) respectievelijk in de bijbehorende
                              toelichting tot uitdrukking te brengen welke gevolgtrekkingen zijn
                              verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen ten aanzien van
                              beperkende bepalingen. Het is aan (het daartoe bevoegde orgaan binnen)
                              de organisatie om bij het bepalen van het startmoment van de
                              terinzagelegging rekening te houden met het feit dat vóór de
                              uiteindelijke besluitvorming omtrent de ontwerpregelgeving nog tijd
                              nodig is voor de verwerking van eventuele zienswijzen in de in dit
                              derde lid bedoelde zin.</al>
                      <al>Het gaat er hierbij om dat voor een ieder kenbaar wordt wat de inhoud
                              en strekking zijn van de ingebrachte zienswijzen ten aanzien van de
                              beperkende bepaling(en) en op welke wijze hiermee om is gegaan. Indien
                              een zienswijze ten aanzien van een beperkende bepaling om bepaalde
                              redenen géén aanleiding heeft gegeven om tot aanpassing van de
                              ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in de toelichting op de
                              ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende duidelijke
                              onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44),<noot id="n169" type="voet"><noot.nr>169</noot.nr><noot.al>Zie vorige voetnoot.</noot.al></noot> blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is, zoals in gevallen waarin de
                           wetgeving over openbaarheid van overheidsinformatie zich daartegen
                           verzet, of niet relevant is voor de inhoud van de regeling, zoals in
                           gevallen waarin de inbreng geen betrekking had op de regeling zelf. Bij
                           het vermelden welke externe partijen inbreng hebben geleverd, is het bij
                           groepen van burgers, beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige
                           inbreng toegestaan om te volstaan met een categoriale in plaats van
                           individuele aanduiding daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke
                           weergave van de inbreng op te nemen.</al>
                    <al>Benadrukt zij dat hoewel het huidige artikel 81 van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet enkel ziet op (voorstellen voor) verordeningen,
                           in de voorgestelde nieuwe leden 2 en 3 van dat artikel tot uitdrukking
                           wordt gebracht dat de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende
                           verplichtingen betreffende de toelichting en consultatie ook van
                           toepassing zijn op de zogenoemde nadere regels als bedoeld in artikel 80,
                           vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet, welke worden vastgesteld door
                           het bestuur van de KBvG. Die richtlijnverplichtingen zijn echter
                           uiteraard enkel van toepassing voor zover deze nadere regels beperkende
                           regels omvatten in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn – dus enkel
                           voor zover deze strekken tot invoering van een nieuwe, of wijziging van
                           een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het
                           beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt. Andersoortige nadere regels
                           vallen buiten het toepassingsbereik van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel E (wijziging artikel 82 van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 82, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Zoals ten aanzien van artikel 81, tweede en derde lid (nieuw), van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet ook is opgemerkt, geldt dat indien en voor zover
                           nadere regels van het bestuur als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van
                           de Gerechtsdeurwaarderswet strekken tot invoering van een nieuwe, of
                           wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening
                           van het beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt, deze binnen het
                           toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn vallen. Dit betekent
                           dan ook dat de verplichtingen uit de Proportionaliteitsrichtlijn van
                           toepassing zijn ten aanzien van dergelijke nadere regels, waaronder de ex
                           ante evenredigheidsbeoordeling (en in het verlengde daarvan uiteraard ook
                           de periodieke evenredigheidsbeoordeling na vaststelling van deze regels,
                           en eventueel de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling).</al>
                    <al>Die ex ante evenredigheidsbeoordeling wordt ten aanzien van de
                           KBvG-verordeningen verricht door de verantwoordelijke bewindspersoon<noot id="n170" type="voet"><noot.nr>170</noot.nr><noot.al>In de Gerechtsdeurwaarderswet wordt gesproken over ‘Onze
                                 Minister’, waarmee blijkens artikel 1 van die wet wordt gedoeld op
                                 de Minister voor Rechtsbescherming. Sinds 2 juli 2024 valt de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet echter in de portefeuille van de
                                 Staat<?xpp afbm?>secretaris voor Rechtsbescherming. In deze memorie van
                                 toelichting zal dan ook verder gesproken worden over de
                                 ‘verantwoordelijke bewindspersoon’ of ‘betrokken
                                 bewindspersoon’.</noot.al></noot> in het kader van de besluitvorming omtrent goedkeuring van die
                           verordeningen. Die voorafgaande goedkeuring van verordeningen is vereist
                           op grond van het huidige artikel 82, eerste lid, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                    <al>Nadere regels van het bestuur behoeven op grond van de huidige
                           Gerechtsdeurwaarderswet echter geen voorafgaande goedkeuring. Ook worden
                           ze niet ter kennisname aan de verantwoordelijke bewindspersoon gezonden.
                           Op die manier is er echter geen aangrijpingsmoment, zoals bij de
                           (ontwerp)verordeningen wel het geval is, waaraan de ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling gekoppeld kan worden.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond wordt in artikel 82, eerste lid, tweede zin
                           (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet tot uitdrukking gebracht dat óók
                           de nadere regels als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet voorafgaande goedkeuring van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon behoeven. Die voorafgaande goedkeuring is echter enkel
                           vereist ten aanzien van kort gezegd de beperkende nadere regels die
                           binnen het toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn vallen.
                           Op die manier wordt het mogelijk gemaakt voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon om óók ten aanzien van die beperkende nadere regels een ex
                           ante evenredigheidsbeoordeling te verrichten (zie het tweede lid (nieuw)
                           van dit artikel, zoals hieronder toegelicht).</al>
                    <al>Blijkens het eerste lid (slotzin) kan goedkeuring worden onthouden
                           ingeval van strijd met het recht of het algemeen belang. Onthouding van
                           goedkeuring ligt voor de hand indien een ontwerpbepaling die strekt tot
                           beperking van de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           gerechtsdeurwaarder in het licht van de beoordeling in de zin van artikel
                           82, tweede lid (nieuw), onderdeel a, van de Gerechtsdeurwaarderswet, niet
                           verenigbaar blijkt te zijn met de artikelen 5 en 6 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Dit kan ook aan de orde zijn indien uit de
                           ex ante evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 82, tweede lid
                           (nieuw), onderdeel b, van de Gerechtsdeurwaarderswet, volgt dat de
                           betreffende ontwerpbepaling onevenredig wordt geacht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 82, tweede lid (nieuw), van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit nieuwe artikellid strekt ter implementatie van de artikelen 5 en 6
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4, eerste lid, in
                           samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats wordt bepaald dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon, voorafgaand aan de beslissing omtrent goedkeuring in de
                           zin van artikel 82, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet, moet
                           onderzoeken of de beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is
                           (artikel 5 van de Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Gerechtsdeurwaarderswet
                           geïmplementeerd, omdat ze als concrete verplichtingen in de richtlijn
                           zijn verwoord. Artikel 82, tweede lid (nieuw), onderdeel a, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet strekt daartoe. Indien een of meer van de
                           beoordeelde beperkende bepalingen binnen een voorstel niet aan deze eisen
                           voldoet, kan de verantwoordelijke bewindspersoon de goedkeuring ten
                           aanzien van die bepaling of die bepalingen van het voorstel onthouden
                           (zie artikel 82, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet).</al>
                    <al>Benadrukt zij echter dat uit artikel 10:30, eerste lid, Awb volgt dat
                           gedeeltelijke goedkeuring of onthouding van goedkeuring niet plaatsvindt
                           dan nadat (in dit geval) de KBvG gelegenheid tot overleg is geboden. De
                           bewindspersoon zal derhalve niet zonder nader overleg met de KBvG tot
                           (gedeeltelijke) onthouding van goedkeuring over kunnen gaan. Het gaat
                           hier om een eis van zorgvuldigheid dat de KBvG die het betrokken besluit
                           heeft genomen, in de gelegenheid wordt gesteld overleg te voeren met de
                           verantwoordelijke bewindspersoon, indien deze laatste overweegt geheel of
                           gedeeltelijk goedkeuring aan het voorgelegde besluit te onthouden. Onder
                           omstandigheden zal dit overleg ertoe kunnen leiden dat het ter
                           goedkeuring voorgelegde besluit wordt herzien of dat de bewindspersoon
                           over de aanvankelijke bezwaren heenstapt en alsnog goedkeuring
                              verleent<noot id="n171" type="voet"><noot.nr>171</noot.nr><noot.al>Zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>,
                                 p. 190–191 (derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht),
                                 toelichting op artikel 1A.2.1.6) (zie ook de toelichting op het
                                 vergelijkbare artikel 1A.2.2.9 bij vernietiging, p. 196).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Een essentieel onderdeel van dit nieuwe tweede lid, onderdeel b, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet is dat de verantwoordelijke bewindspersoon in het
                           kader van de goedkeuringsbeslissing ook een evenredigheidsbeoordeling
                           moet verrichten ten aanzien van de beperkende bepalingen in het voorstel
                           dat ter goedkeuring is voorgelegd. Dit om te borgen dat de ingevoerde
                           beperkende bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten aanzien van
                           bestaande bepalingen worden ingevoerd geschikt zijn om de verwezenlijking
                           van de nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet verder gaan dan
                           nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken (zoals in artikel 7,
                           eerste lid, van de richtlijn is bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex
                           ante’ evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn, in samenhang met artikel 7 van deze
                           richtlijn. In dat artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn is
                           niet-limitatief beschreven met welke factoren, elementen en
                           ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet worden gehouden in het
                           kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt in paragraaf 3.4 van
                           het algemeen deel van deze memorie van toelichting besproken, en wordt
                           nader toegelicht in de richtsnoeren van de Europese Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 82, tweede lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet volgt dat de omvang, en daarmee
                           dus ook de intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal
                           zijn van inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent
                           dat als de te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de
                           toegang tot of de uitoefening van het beroep, de
                           evenredigheidsbeoordeling op zichzelf ook niet vergaand of intensief
                           hoeft te zijn. De omvang van de evenredigheidsbeoordeling kan naar
                           verhouding dan beperkt zijn. Dit zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn
                           indien enkel het aantal verplichte uren aan beroepsopleiding summier
                           gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen bepaling inhoudelijk of qua
                           effecten echter wel vergaand is (bijvoorbeeld indien de opleidingseisen
                           wezenlijk verzwaard worden), is een meer grondige
                           evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds bekeken
                           moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten aanzien van
                           de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van het vrije
                           verkeer binnen de EU. Dit tweede lid, onderdeel b, onder 1°, van artikel
                           82 van de Gerechtsdeurwaarderswet strekt ter implementatie van artikel 4,
                           tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 82, tweede lid, onderdeel b,
                           onder 2° (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet dat de redenen waarom de
                           te beoordelen bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht,
                           onderbouwd moet worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien
                           mogelijk en relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met
                           kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                           implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze onderbouwing
                           zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken markt,
                           wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data. Welke
                           gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de evenredigheid, hangt
                           onder meer af van de doelstelling(en) van algemeen belang die met de
                           beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd en welke argumentatie daartoe
                           wordt gehanteerd.</al>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen in verband met de bediening van kranen in vergelijking met
                           vergelijkbare landen zeer laag.’ zijn over het algemeen niet
                              toereikend.<noot id="n172" type="voet"><noot.nr>172</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot> Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een
                           maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op
                           onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd moet worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting.</al>
                    <al>In artikel 82, tweede lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet is tot slot bepaald dat de in onder 2° bedoelde
                           redenen en onderbouwing moeten worden opgenomen in het besluit omtrent
                           goedkeuring. Dit omwille van de kenbaarheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 82, vierde lid (nieuw), van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Voor een goed begrip van het voorgestelde nieuwe vierde lid van artikel
                           82 van de Gerechtsdeurwaarderswet, is het van belang om eerst in te gaan
                           op het bepaalde in het huidige artikel 82, tweede lid, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet (in het wetsvoorstel zou dat het artikel 82,
                           derde lid (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet worden). Artikel 82,
                           derde lid (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet heeft betrekking op de
                           publicatie van verordeningen in de Staatscourant. Deze
                           publicatieverplichting heeft betrekking op alle verordeningen van de
                           ledenraad, ongeacht of deze beperkende bepalingen omvatten.</al>
                    <al>Tot nu toe geldt er echter geen verplichting om daarnaast ook nadere
                           regels als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet, op enigerlei wijze te publiceren in de
                           Staatscourant. Het gaat hierbij om nadere regels die door het bestuur
                           kunnen worden vastgesteld op grond van een daarvoor in een verordening
                           vervatte bevoegdheid. Deze regels kunnen betrekking hebben op het in de
                           betreffende verordening te behandelen onderwerp. Indien de verordening
                           derhalve bijvoorbeeld regels stelt betreffende de bevordering van de
                           vakbekwaamheid van de leden en de kwaliteit van de beroepsuitoefening,
                           kan in die verordening het bestuur de bevoegdheid worden toegekend om
                           nadere regels over die materie vast te stellen.</al>
                    <al>Aangezien dergelijke (verordeningen en) nadere regels in beginsel ook
                           beperkende bepalingen kunnen omvatten in de zin van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, is het niet alleen van belang dat de
                           betreffende (verordeningen en) nadere regels bij totstandkoming en na
                           vaststelling periodiek beoordeeld worden op evenredigheid, maar dat deze
                           (verordeningen en) nadere regels zelf (en in de praktijk dan ook de
                           bijbehorende toelichting daarop) worden gepubliceerd ten behoeve van de
                           kenbaarheid en transparantie die ook in de Proportionaliteitsrichtlijn
                           centraal staat.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond wordt voorgesteld een verplichting in te voeren
                           om de betreffende nadere regels, voor zover deze strekken tot invoering
                           van nieuwe of wijziging van bestaande bepalingen die de toegang tot of de
                           uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder beperken, op
                           elektronische wijze voor eenieder kenbaar te maken. Dit zou bijvoorbeeld
                           vorm kunnen worden gegeven door publicatie op de website van de KBvG. Dit
                           sluit aan op de praktijk die bij diverse beroepsorganisaties binnen dit
                           wetsvoorstel ook al bestaat. Verplichte publicatie in de Staatscourant
                           van dergelijke krachtens verordening vastgestelde regels wordt tegen die
                           achtergrond dan ook als te vergaand gezien. Nadere regels die géén
                           beperkende bepalingen omvatten, hoeven blijkens de voorgestelde tekst nog
                           steeds niet op elektronische wijze worden gepubliceerd, al staat het de
                           beroepsorganisatie uiteraard wel vrij om dat te doen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel F (invoering artikelen 82a, 82b en 82c (nieuw) van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde artikelen 82a en 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet zien op
                        de monitoring en periodieke beoordeling van reeds vastgestelde beperkende
                        bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Dit kunnen
                        beperkende bepalingen betreffen die zijn vastgesteld door de ledenraad,
                        indien de bepalingen in een verordening zijn vervat, of door het bestuur,
                        als het gaat om beperkende bepalingen in krachtens verordening vastgestelde
                        nadere regels als bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                  <al>Meer specifiek gaat het in het voorgestelde artikel 82a van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet om beperkende bepalingen die in werking zijn
                        getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van
                        inwerkingtreding van deze wijzigingswet (de ‘oude’ beperkende bepalingen).
                        In het voorgestelde artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet gaat het om
                        de monitoring en periodieke beoordeling ten aanzien van beperkende
                        bepalingen die vanuit de beroepsorganisatie worden vastgesteld na
                        inwerkingtreding van deze wijzigingswet (‘nieuwe’ beperkende
                        bepalingen).</al>
                  <al>Deze beide nieuwe artikelen in de Gerechtsdeurwaarderswet strekken ter
                        implementatie van artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die kort gezegd eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder
                        vastgestelde beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich
                        wellicht sinds de inwerkingtreding van die bepalingen hebben voorgedaan, nog
                        steeds evenredig zijn, of dat deze door deze ontwikkelingen alsnog zodanig
                        zijn gaan ‘knellen’ dat zij niet meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt kort gezegd in dat eens in de drie jaar een rapport wordt
                        uitgebracht door het bestuur omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich
                        hebben voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de
                        eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Indien de monitoring daartoe
                        aanleiding geeft, zal op dát moment ook een evenredigheidsbeoordeling moeten
                        plaatsvinden. In dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus ook
                        eerder plaats dan op het vaste zesjaarlijkse beoordelingsmoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                        dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                        artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                        vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet kan worden
                        volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie voor zou kunnen doen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).</al>
                  <al>Het voorgestelde artikel 82c van de Gerechtsdeurwaarderswet strekt ter
                        implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen in de artikelen 82a en 82b van de
                        Gerechtsdeurwaarderswet, wordt hieronder nader toegelicht, alsook de
                        voorgestelde invoering van artikel 82c van de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 82a (nieuw) van de Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), eerste lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 82a, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet maakt
                              duidelijk dat dit artikel 82a van de Gerechtsdeurwaarderswet enkel
                              ziet op (monitoring en periodieke beoordeling ten aanzien van)
                              beperkende bepalingen die in werking zijn getreden in de periode
                              gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet. De reikwijdte van artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet is daarmee beperkt tot enkel de ‘oude’
                              bepalingen (uiteraard uitsluitend voor zover die op het moment van
                              toepassing van artikel 82a van de Gerechtsdeurwaarderswet als zodanig
                              nog van kracht zijn; het artikel is niet van toepassing op beperkende
                              bepalingen die vervallen zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze
                              niet langer als beperkende bepaling kunnen worden aangemerkt).</al>
                      <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                              implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                              datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot
                              monitoring en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten
                              aanzien van reeds vastgestelde en in werking getreden beperkende
                              bepalingen zó ver terug werken, dat in feite alle beperkende
                              regelgeving die de beroepsorganisatie ooit uitgevaardigd heeft, na
                              inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                              evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt
                              voorkomen dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al
                              onmiddellijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet al sprake zou
                              zijn van niet naleving van bepalingen in deze wijzigingswet, doordat
                              dan al evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben plaatsgevonden
                              ten aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan zes jaar voor
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld en in
                              werking waren getreden.</al>
                      <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat
                              de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen
                              zoals die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder
                              terug reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                      <al>Dat artikel 82a van de Gerechtsdeurwaarderswet überhaupt
                              verplichtingen bevat ten aanzien van beperkende bepalingen die al vóór
                              de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld,
                              wordt noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                              implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht
                              hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt door
                              het hanteren van deze datum in artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd wordt dat
                              de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten
                              aanzien van een bepaling die al wel in bijvoorbeeld augustus 2020 in
                              werking is getreden, in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet plaats zal moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn
                              geweest indien wel sprake was geweest van tijdige implementatie.
                              Indien periodieke evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te
                              worden verricht ten aanzien van beperkende bepalingen die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld en in werking
                              zijn getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn vastgesteld
                              niet meegenomen worden in de periodieke evenredigheidsbeoordelingen,
                              hetgeen de effectieve werking van de Proportionaliteitsrichtlijn zou
                              hebben ondermijnd.</al>
                      <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                              bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te
                              worden vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                              monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook
                              niet alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                              rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                              voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende
                              leden).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), tweede lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 82a, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet ziet op de
                              monitoring van reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de
                              kern komt het erop neer dat eens in de drie jaar door het bestuur een
                              rapport moet worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                              bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de
                              inwerkingtreding van de betreffende oude beperkende bepaling hebben
                              voorgedaan ten aanzien van het beroep van gerechtsdeurwaarder, en die
                              direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de
                              destijds vastgestelde beperkende bepalingen. Voor een toelichting
                              omtrent de achtergrond van deze termijn van drie jaar, wordt verwezen
                              naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn. Dit betekent dat indien deze
                              wijzigingswet per 1 januari 2027 in werking treedt, 2028 het eerste
                              kalenderjaar is waarin geldt dat twaalf maanden verstreken zijn, zodat
                              in het jaar 2028 het eerste rapport moet worden uitgebracht over
                              relevante ontwikkelingen. Indien deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in
                              werking treedt, is het eerste rapportagemoment ook 2028, omdat 2028
                              ook dan het eerste kalenderjaar is waarin de situatie zich voordoet
                              dat twaalf maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de
                              wijzigingswet. Aangezien vanaf het moment dat duidelijk is wanneer
                              deze wijzigingswet in werking zal treden, ook duidelijk zal zijn in
                              welk kalenderjaar de eerste rapportage aangeleverd moet worden, hebben
                              de beroepsorganisaties naar verwachting voldoende tijd (minimaal een
                              jaar) om zich voor te bereiden op het uitbrengen van de eerste
                              rapportage in dat eerste rapportagejaar.</al>
                      <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                              binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                              monitoringsrapport moeten worden uitgebracht. Naar verwachting zullen
                              de ontwikkelingen die relevant kunnen zijn voor de diverse bepalingen
                              grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds goed per bepaling bekeken
                              moeten worden of er niet in dat geval toch ook andersoortige
                              ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van reclamerecht of
                              tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op dit beroep, een
                              rol kunnen spelen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                                 rapport te worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon. Op deze manier wordt een vaste driejaarlijkse
                                 cyclus tot stand gebracht ten aanzien van de monitoringsrapporten
                                 voor alle oude bepalingen. Door een dergelijke cyclus voor alle
                                 bepalingen te hanteren, wordt het naar verwachting gemakkelijker
                                 voor zowel de beroepsorganisaties als voor de betrokken
                                 departementen om vinger aan de pols te houden; de monitoring wordt
                                 immers niet afhankelijk gesteld van de datum van inwerkingtreding
                                 van de individuele bepaling. Indien wél daarvoor zou zijn gekozen,
                                 zou dit niet alleen het behouden van enig overzicht zeer
                                 bemoeilijken, maar ook de daadwerkelijke uitvoering van de
                                 afzonderlijke rapportages over de betreffende bepalingen. Een
                                 dergelijke werkwijze zou een effectieve werking van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                        <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor alle oude
                                 bepalingen, als startpunt te hanteren voor een vaste driejaarlijkse
                                 cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds duidelijk zijn in welk
                                 kalenderjaar er weer een monitoringsrapport zal moeten worden
                                 opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen (namelijk: alle oude
                                 bepalingen die nog steeds van kracht zijn).</al>
                      </al-groep>
                      <al-groep>
                        <al>Dit rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door het bestuur
                                 van de KBvG. Dit orgaan wordt het best in staat geacht om de
                                 diverse ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een
                                 inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot
                                 de eerder vastgestelde beperkende bepalingen en aan de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon een inschatting mee te geven
                                 omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een zogenoemde
                                 tussentijdse beoordeling, waarop artikel 82a, zesde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet ziet.</al>
                        <al>Het bestuur is namelijk belast met de algemene leiding van de KBvG
                                 (artikel 60 van de Gerechtsdeurwaarderswet), alsook met onder meer
                                 het voorbereiden van voorstellen voor regelgeving (artikel 80,
                                 derde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet) en de uitvoering van
                                 wettelijke taken. Het is bovendien het bestuur dat de ledenraad
                                 desgevraagd of eigener beweging in kennis stelt van alle gegevens
                                 die voor het algemeen beleid van de KBvG van belang kunnen zijn, in
                                 het bijzonder gegevens betreffende zaken die het bestuur in
                                 uitvoering of behandeling heeft of die het in voorbereiding of
                                 onderzoek heeft genomen. Het bestuur is ook het orgaan dat door de
                                 ledenraad gevraagd kan worden om inlichtingen of om onderzoek te
                                 verrichten (artikel 64 van de Gerechtsdeurwaarderswet). Bovendien
                                 vertegenwoordigt het bestuur de KBvG (artikel 61, derde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet). Een en ander maakt het bestuur van de
                                 KBvG het meest geëigende orgaan voor het opstellen van het in dit
                                 artikel bedoelde rapport.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                              gezonden, zodat deze kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in artikel 82a,
                              zesde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet). Ook is het rapport van
                              belang voor de betrokken bewindspersoon met het oog op de vaste,
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes
                              jaar moet plaatsvinden (artikel 82a, vierde lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet). Het geeft de betrokken bewindspersoon
                              informatie die van belang is voor een gedegen uitvoering van deze
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), derde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Artikel 82a, derde lid, onderdeel a, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet bepaalt in de eerste plaats dat relevante
                                 ontwikkelingen in het rapport dienen te worden vervat die zich ten
                                 aanzien van het beroep van gerechtsdeurwaarder hebben voorgedaan
                                 sinds de inwerkingtreding van de betreffende bepaling waarop het
                                 rapport ziet, en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van
                                 die bepaling.</al>
                        <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van
                                 het beroep van gerechtsdeurwaarder, is op voorhand moeilijk nader
                                 te omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie
                                 bieden vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep
                                 kunnen immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                                 ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                                 zouden voordoen, een verschillende (mate van) impact hebben per
                                 beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar
                                 de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type
                                 bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                                 worden aan:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene
                                       of specifieke regelgeving die invloed hebben op de
                                       dienstverlening door een gerechtsdeurwaarder of die
                                       anderszins het werkgebied van de gerechtsdeurwaarder
                                       raken;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                       rechtsprekende instanties;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de KBvG ontvangen klacht van een
                                       belanghebbende die direct of indirect betrekking heeft op de
                                       gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                       vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de KBvG ontvangen concreet en
                                       deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                       belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in
                                       werking zijnde beperkende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie
                                       tot het beroep van gerechtsdeurwaarder) technische
                                       ontwikkelingen of een relevante toe- of afname in de vraag
                                       naar de dienstverlening door gerechtsdeurwaarders.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </al-groep>
                      <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                              relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds
                              vastgestelde beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen
                              alsnog is gaan knellen in de praktijk en onevenredig is geworden.
                              Dergelijke ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven
                              van de ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig
                              is.</al>
                      <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld jaarverslagen van
                              de KBvG al relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep worden
                              gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van de onderhavige
                              monitoringsverplichting naar verwachting dan ook gebruik worden
                              gemaakt van de algemene monitoringsactiviteiten die met het oog op de
                              dagelijkse praktijken en de jaarverslagen ook in het verleden al door
                              de KBvG werden verricht. De informatie over ontwikkelingen die
                              normaliter dan bijvoorbeeld al voor de jaarverslagen wordt vergaard,
                              kan dan ook ingezet worden om het monitoringsrapport over relevante
                              ontwikkelingen op te zetten.</al>
                      <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                              inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient
                              gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                              relevante ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder. Het gaat hier in feite om een voorlopige
                              inschatting omtrent de evenredigheid, op basis van de gesignaleerde
                              ontwikkelingen.</al>
                      <al>Tot slot dient in het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                              gemotiveerd te worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting
                              van het bestuur, al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde
                              lid (zie de betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                      <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in
                              de praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval
                              altijd de relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat
                              moment zoal zijn ten aanzien van het betreffende gereglementeerde
                              beroep, in dit geval het beroep van gerechtsdeurwaarder. Als die er op
                              dat moment niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport
                              wordt vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die
                              rapportage ziet, ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet
                              op het ontbreken van relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep,
                              geen gronden zijn om aan te nemen dat de bepalingen niet langer
                              evenredig zouden zijn. Ingeval er wel relevante ontwikkelingen zijn,
                              dan zullen deze in het rapport moeten worden beschreven, en moet
                              vervolgens bekeken moet worden of een of meer van die ontwikkelingen
                              relevant kunnen zijn voor de oude bepalingen of voor de dan eventueel
                              in werking getreden nieuwe bepalingen die volgens artikel 82b, tweede
                              lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet ook in dit rapportagejaar moeten
                              worden meegenomen. In het rapport dient dan per bepaling te worden
                              aangegeven of de gesignaleerde ontwikkelingen al dan niet gevolgen
                              hebben ten aanzien van de evenredigheid van die oude en eventuele
                              nieuwe bepalingen. Zoals hierboven toegelicht, kan in dit laatste
                              voorbeeld die duiding vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe
                              bepaling vrij kort na inwerkingtreding van de wet in werking is
                              getreden; de kans is immers vrij klein te achten dat zich zo kort na
                              inwerkingtreding van een beperkende bepaling alweer nieuwe
                              ontwikkelingen voordoen die niet al in het kader van de totstandkoming
                              bij de evenredigheidsbeoordeling van de betreffende bepaling zijn
                              betrokken. De in het rapport weer te geven duiding van de gevolgen van
                              de gesignaleerde ontwikkelingen per bepaling kan derhalve verschillend
                              zijn qua inhoud en omvang. Tot slot dient in het rapport per bepaling
                              nog te worden aangegeven of er aanleiding is voor een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, gelet op de eventueel gesignaleerde
                              ontwikkelingen en de duiding van de gevolgen van die ontwikkelingen
                              ten aanzien van de evenredigheid van de betreffende bepaling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), vierde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon de eerste evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van
                                 de ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten in
                                 het derde kalenderjaar nadat voor het eerst een rapportage is
                                 uitgebracht ten aanzien van deze beperkende bepalingen (zie het
                                 tweede lid en de toelichting daarop: dat eerste rapportagemoment
                                 ligt in het eerste kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding
                                 van deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken zijn). Dat
                                 beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede rapportagemoment
                                 (dat ingevolge het tweede lid immers ook in het derde kalenderjaar
                                 na dat eerste rapportagemoment valt).</al>
                        <al>Op deze manier kan de betrokken bewindspersoon beide rapporten
                                 omtrent de ontwikkelingen tot dan toe gebruiken om de
                                 evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling
                              plaatsvindt niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                              mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien
                              van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                              plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                              bestond.</al>
                      <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar (in
                              beginsel gerekend vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op
                              basis van (in ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.
                              Uiteraard mag de verantwoordelijke bewindspersoon met het oog op de
                              uitoefening van diens taak tot het verrichten van de
                              evenredigheidsbeoordeling ingevolge artikel 84 van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet ook om (nadere) inlichtingen vragen.</al>
                      <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                              beschikbaar is, de inschatting is dat er géén
                              evenredigheidsbeoordeling hoeft plaats te vinden, dan tóch de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling plaats moet vinden. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing.<noot id="n173" type="voet"><noot.nr>173</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot> Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al-groep>
                        <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge artikel 82a,
                                 vierde lid, onderdeel a, iedere zes jaar moet worden verricht, is
                                 in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                                 evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                                 totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die
                                 zin dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse
                                 elementen die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn
                                 benoemd en waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet
                                 worden gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling rekening worden gehouden met de
                                 ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten aanzien van
                                 het beroep van gerechtsdeurwaarder. Zie verder ook de
                                 artikelsgewijze toelichting op het derde lid van artikel 82a van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                        <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op (artikel 82a,
                                 vierde lid, onderdeel b, van de Gerechtsdeurwaarderswet), waaruit
                                 blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling na de zes jaar die
                                 verstreken zijn, naar het oordeel van de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon nog steeds evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook
                                 moet daaruit blijken wat de redenen zijn waarom de beoordeelde
                                 bepaling al dan niet gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht,
                                 hetgeen door de betrokken bewindspersoon met kwalitatieve en,
                                 indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen moet worden
                                 onderbouwd (onderdeel b, onder 2°). Die eis volgt uit artikel 4,
                                 vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke
                                 uitleg van die bepaling impliceert dat die eis niet enkel heeft te
                                 gelden ten aanzien van de ex ante evenredigheidsbeoordeling, maar
                                 evenzeer ten aanzien van de periodieke evenredigheidbeoordeling en
                                 de verderop te bespreken tussentijdse onverwijlde
                                 evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’ onderstreept nog
                                 eens dat niet volstaan kan worden met enkel de conclusie of de
                                 bepalingen al dan niet nog evenredig zijn. In het verslag moet tot
                                 uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling zijn meegewogen en in welke zin, en op
                                 welke wijze deze dan tot de betreffende conclusie omtrent de
                                 evenredigheid hebben geleid.</al>
                      </al-groep>
                      <al>De verantwoordelijke bewindspersoon neemt in dat verslag ook een
                              bindend advies op omtrent de gevolgen die de uitkomst van de
                              evenredigheidsbeoordeling zouden moeten hebben (artikel 82a, vierde
                              lid, onderdeel c). Dit betekent dat indien de verantwoordelijke
                              bewindspersoon bijvoorbeeld meent dat een onevenredig geachte bepaling
                              geheel geschrapt of gewijzigd moet worden, dit in het advies ook als
                              zodanig wordt verwoord. Het is aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan zijn en wat dat
                              advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke parameters voor
                              gesteld, zodat de verantwoordelijke bewindspersoon het advies geheel
                              kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                      <al>Het advies is bindend, en moet dus door de KBvG worden opgevolgd. Dit
                              omdat voorkomen moet worden dat een op basis van de
                              evenredigheidsbeoordeling onevenredig geachte bepaling door de
                              beroepsorganisatie onverkort in stand kan worden gelaten, en aldus in
                              strijd met doel en strekking van de Proportionaliteitsrichtlijn wordt
                              gehandeld.</al>
                      <al>Het verslag met het bindende advies moet aan het bestuur van de KBvG
                              worden gezonden. Wanneer het advies een beperkende bepaling in een
                              verordening betreft, kan het bestuur desgewenst het verslag doorzenden
                              naar de ledenraad, als orgaan dat bevoegd is verordeningen vast te
                              stellen. Het bestuur kan vervolgens, indien het verslag daartoe
                              aanleiding geeft, aan de slag om tot een nieuwe bepaling of tot een
                              wijzigingsbepaling te komen. Wanneer het bindende advies een
                              beperkende bepaling in nadere regels betreft als bedoeld in artikel
                              80, vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet die zijn vastgesteld
                              door het bestuur zelf, zal het bestuur zelf tot een dergelijke nieuwe
                              bepaling of wijzigingsbepaling moeten komen en uiteindelijk moeten
                              vaststellen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren
                                 komt dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk
                                 onevenredig wordt geacht, en de betreffende bepaling overeenkomstig
                                 het bindend advies wordt geschrapt (vervalt) of dusdanig wordt
                                 gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling
                                 waarop de Proportionaliteitsrichtlijn ziet, eindigt daarmee de
                                 gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                                 bepaling.</al>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd
                                 (overeenkomstig het advies, maar ook indien het bevoegde orgaan van
                                 de KBvG hiertoe zelfstandig om welke redenen ook besluit), wordt er
                                 een verordening respectievelijk worden nadere regels als bedoeld in
                                 artikel 80, vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet tot stand
                                 gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die
                                 wijzigingsbepaling is artikel 82 van de Gerechtsdeurwaarderswet van
                                 toepassing (voor zover deze wijzigingsbepaling dan nog steeds een
                                 beperking omvat van de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                                 van gerechtsdeurwaarder; als dat niet het geval is, hoeft deze niet
                                 (meer) gemonitord en periodiek beoordeeld te worden). Dit betekent
                                 onder meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling dient plaats
                                 te vinden indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is
                                 in de zin van dat artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                              ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze
                              ‘voorgeschiedenis’ van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft
                              op de omvang en intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zelf, in die zin dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan
                              vergemakkelijken, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de periodieke beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd
                              en wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                              (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te
                              worden vastgesteld aan de hand van artikel 82b, (tweede en) vierde
                              lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet. Op die voet begint dan een
                              ‘nieuwe’ cyclus voor de (monitoring en de) periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling voor die gewijzigde bepaling (althans zal
                              een nieuw ‘aansluitingsmoment’ op de cyclus gaan gelden).</al>
                      <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                              evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid
                              wordt vastgesteld. Indien vanuit de KBvG zelf ook geen reden wordt
                              gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan,
                              blijft deze beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt deze
                              conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                              voortvloeit uit artikel 82a van de Gerechtsdeurwaarderswet, verder
                              gemonitord en periodiek beoordeeld op evenredigheid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), vijfde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                              evenredigheidsbeoordeling die heeft plaatsgevonden bij de
                              totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil
                              met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                              een beperkende bepaling is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet
                              worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                              in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit
                              betekent in ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de
                              evenredigheid van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen,
                              nagegaan moet worden welke invloed de ontwikkelingen in den brede
                              hebben in de betreffende sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het
                              betreffende speelveld. In het verlengde daarvan moet bekeken worden of
                              en hoe dit direct of indirect raakt aan factoren die destijds zijn
                              meegewogen bij beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit
                              anderszins raakt aan die evenredigheid van de beperkende bepaling op
                              dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel 82a, vijfde
                              lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en
                              wat het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 82a, derde lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), zesde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede lid
                              ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het
                              rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport
                              redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                              eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken.
                              Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel al is toegelicht, het veelal een
                              dergelijk aantal jaren nodig heeft voordat het effect van een bepaalde
                              beperkende bepaling daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en
                              merkbaar is, en ook mogelijk nieuwe ontwikkelingen die na de
                              vaststelling van een beperkende bepalingen zijn ingezet, zich in de
                              praktijk gaan aftekenen en tot merkbare effecten leiden. Maar voor de
                              (bijzondere) gevallen waarin er wel degelijk sprake is van dusdanige
                              ontwikkelingen dat binnen een termijn van zes jaar al naar voren komt
                              dat de evenredigheid van een eerder vastgestelde beperkende bepaling
                              onder druk staat of is komen te staan, omvat dit zesde lid een
                              verplichting tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de
                              evenredigheid van de bestaande bepalingen, in het licht van de
                              ontwikkelingen, geeft de verantwoordelijke bewindspersoon houvast bij
                              het bepalen of een dergelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling
                              nodig is, al blijft het uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de
                              verantwoordelijke bewindspersoon zelf. Indien in voorkomend geval een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is gebleken,
                              ontslaat die niet van de verplichting om dan ook de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes jaar te verrichten. Zie
                              echter over het moment waarop die eerstvolgende periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling dan moet plaatsvinden, uitdrukkelijk het
                                 <nadruk type="cur">zevende</nadruk> lid van dit artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet en de artikelsgewijze toelichting daarop.</al>
                      <?xpp ep?>
                      <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling.<noot id="n174" type="voet"><noot.nr>174</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                    vierde lid, vormt overigens het evenbeeld van de ex ante
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                    beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen
                                    enerzijds de artikelen 82a en 82b, vierde lid, van de
                                    Gerechtsdeurwaarderswet, en anderzijds artikel 82, tweede lid
                                    (nieuw), van de Gerechtsdeurwaarderswet.</noot.al></noot></al>
                      <al>Op basis van de beschikbare rapporten omtrent de betreffende
                              vastgestelde bepalingen,<noot id="n175" type="voet"><noot.nr>175</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                    jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                    worden vastgesteld.</noot.al></noot> en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de
                              elementen vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en
                              uiteraard met de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de
                              effecten daarvan. Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 van het
                              algemeen deel van deze toelichting en de richtsnoeren van de Europese
                              Commissie.</al>
                      <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op van de verrichte
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, met daarin een bindend advies
                              – steeds met dezelfde elementen als beschreven in het vierde lid (zie
                              voor de inhoud van het verslag en het daarin opgenomen advies artikel
                              82a, vierde lid, onderdelen b en c, van de Gerechtsdeurwaarderswet).
                              Dit wordt tot uitdrukking gebracht door de formulering aan het slot
                              van artikel 82a, zesde lid, onderdeel b, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet. De in het verslag vervatte uitkomst van de
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval is bij
                              de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling, gedeeld met het
                              bestuur.</al>
                      <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat,
                              en de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt geschrapt
                              (vervalt) of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van
                              toepassing is, eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd
                                 (overeenkomstig het advies van de betrokken bewindspersoon, maar
                                 ook indien het bevoegde orgaan van de KBvG hiertoe om welke andere
                                 redenen ook besluit), wordt er, afhankelijk van de vraag of de
                                 betreffende bepaling in een verordening of in nadere regels als
                                 bedoeld in artikel 80, vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet
                                 zijn vervat, een verordening respectievelijk worden nadere regels
                                 krachtens een verordening tot stand gebracht tot wijziging van die
                                 bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling dient ingevolge
                                 artikel 82 van de Gerechtsdeurwaarderswet onder meer een ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling plaats te vinden indien de
                                 wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                                 artikel.</al>
                        <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 82a,
                                 vierde lid (betreffende de periodieke evenredigheidsbeoordeling) –
                                 de situatie is immers vergelijkbaar; zowel uit een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling als uit een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot wijziging
                                 van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te stellen
                                 wijzigingsbepaling vervolgens een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                                 moet worden verricht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling naar aanleiding van een monitoringsrapport
                              ook nog steeds zijn dat er geen onevenredigheid wordt vastgesteld, ook
                              al bevatte het rapport wel indicaties daartoe. Wel is het van belang
                              om dan duidelijk in het verslag van de beoordeling aan te geven waarom
                              er ondanks de aandachtspunten die in het rapport gesignaleerd zijn (en
                              die dus aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te laten
                              plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                              geen sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                      <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er naar de in het
                              rapport beschreven inschatting geen aanleiding is tot het verrichten
                              van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de
                              verantwoordelijke bewindspersoon, die deze rapporten ook steeds
                              toegezonden krijgt, dit in een uitzonderlijk geval om enige reden toch
                              anders ziet, kan deze bewindspersoon alsnog een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling verrichten. Ook in dat geval is het van
                              belang dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de
                              verantwoordelijke bewindspersoon alsnog tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling is overgegaan en, indien de uitkomst dan ook
                              nog zou zijn dat er sprake is van onevenredigheid, hoe tot die
                              uitkomst is gekomen, in het licht ook van het rapport waarin werd
                              ingeschat dat er geen aanleiding was tot het verrichten van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82a (nieuw), zevende lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, aanhef, het eerstvolgende moment is waarop de
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden.</al>
                      <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden ten aanzien van deze ‘oude bepalingen’, maar ook de
                                 <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een dergelijke
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                              eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                              plaatsvindt.</al>
                      <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar
                              voren komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het
                              monitoringsrapport gesignaleerde aandachtspunten omtrent de
                              evenredigheid van een beperkende bepaling, alsnog evenredig is, kan
                              deze bepaling onverkort in stand blijven. Er is immer geen sprake van
                              een geconstateerde onevenredigheid die door wijziging of schrapping
                              van de bepaling weggenomen moet worden.</al>
                      <al>Normaliter, op grond van de zesjaarlijkse cyclus van periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge het vierde lid is
                              gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het derde kalenderjaar
                              nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende
                              periodieke beoordeling dan al in het derde kalenderjaar na deze
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                              niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór
                              dat moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden
                              (namelijk een tussentijdse). Daarom vindt in een dergelijk geval,
                              waarin een tussentijdse beoordeling heeft plaatsgevonden met als
                              uitkomst dat de bepaling (toch) evenredig moet worden geacht (ondanks
                              het monitoringsrapport), de <nadruk type="cur">eerstvolgende</nadruk>
                              periodieke beoordeling plaats – in afwijking van het vierde lid,
                              aanhef – in het zesde kalenderjaar <nadruk type="cur">nadat het
                                 rapport is uitgebracht dat aanleiding heeft gevormd tot het
                                 verrichten van deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling</nadruk>
                              (zevende lid, onderdeel a). Het zevende lid, onderdeel b, maakt
                              duidelijk dat vervolgens (dus gerekend vanaf dat eerstvolgende
                              periodieke beoordelingsmoment na die onverwijlde tussentijdse
                              beoordeling), de periodieke evenredigheidsbeoordeling telkens weer
                              plaatsvindt in het volgende zesde kalenderjaar (overeenkomstig het
                              vierde lid, wat betreft dat ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen). De zesjaarstermijn gaat met andere
                              woorden weer van start vanaf het rapportagejaar waarin het rapport is
                              uitgebracht dat voor de raad van advies reden vormde om tussentijds
                              een evenredigheidsbeoordeling te verrichten.<noot id="n176" type="voet"><noot.nr>176</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te
                                    laten starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                    evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd.
                                    Dit omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het
                                    eind van een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop
                                    gebaseerde tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin
                                    van het daarop volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát
                                    moment van die beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg
                                    van de zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                    beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond
                                    van het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle
                                    overige bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en
                                    -risico’s leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet
                                    plaatsvinden (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke
                                    bepaling, zou daarmee immers negatief beïnvloed
                                    worden.</noot.al></noot></al>
                      <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                              monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn
                              om drie jaar later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse
                              cyclus het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn)
                              opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie
                              jaar daarvoor al een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Het is logischer, om dan het periodieke beoordelingsmoment
                              weer met zes jaar op te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na
                              de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een
                              rapport moeten worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen;
                              indien dat rapport daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans
                              daarop klein omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                              recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                      <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar,
                              gerekend vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van
                              deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als
                              bijvoorbeeld naar aanleiding van een nieuw monitoringsrapport ten
                              aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch evenredig gevonden
                              bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een tussentijdse
                              evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende bepaling
                              opnieuw alsnog evenredig wordt geacht en in stand blijft. Met andere
                              woorden: elke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling leidt tot een
                              verschuiving naar achteren in de tijd van het eerstvolgende periodieke
                              beoordelingsmoment, binnen de cyclus met de vaste jaren waarin in
                              ieder geval een rapport moet worden uitgebracht. Het zevende lid maakt
                              derhalve dat elke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite
                              leidt tot een nieuw startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van
                              het volgende zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                      <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                              verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien
                              van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli
                              2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet
                              worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren
                              voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn
                              (elke drie jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes
                              jaar een vaste periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen
                              concrete aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient
                              ten aanzien van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (in het
                              zesde kalenderjaar na 2031 als eerste rapportagejaar) de <nadruk type="cur">eerste</nadruk> periodieke beoordeling plaats te vinden,
                              en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder (elke zes jaar). Maar het kan
                              zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat binnen de cyclus in
                              rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding geeft tot een
                              onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling. Als uit deze
                              beoordeling volgt dat er alsnog géén onevenredigheid is en de bepaling
                              kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het volgende moment in de
                              cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste zesjaarlijkse periodieke
                              beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat wordt, zoals hierboven
                              toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt uit het wetsvoorstel dat
                              niet in 2043 de eerstvolgende vaste periodieke beoordeling moet
                              plaatsvinden, maar in 2046 (het zesde kalenderjaar na 2040, het jaar
                              waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf tot de
                              tussentijdse beoordeling), en vervolgens telkens weer in het volgende
                              zesde kalenderjaar. Dit brengt ten aanzien van de bepaling in het
                              voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens de cyclus hoe dan ook een
                              rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een jaar zou zijn waarin een
                              periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu nog enkel een
                              rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals toegelicht dan
                              niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht. Dat is pas het
                              geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en daarna telkens
                              in het volgende zesde kalenderjaar. Dit tot er in voorkomend geval
                              opnieuw een tussentijdse beoordeling moet plaatsvinden ten aanzien van
                              de betreffende bepaling; dan leidt dit zevende lid er opnieuw toe dat
                              de eerstvolgende periodieke beoordeling ‘opschuift’ in de tijd. De
                              zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan weer lopen vanaf het
                              kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf tot
                              het verrichten van de tussentijdse beoordeling.</al>
                      <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de
                              beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat.
                              In dat geval dient de betreffende bepaling, afhankelijk van het
                              bindend advies van de verantwoordelijke bewindspersoon, ofwel te
                              worden gewijzigd, ofwel te worden geschrapt. Indien de bepaling wordt
                              geschrapt (of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waar de Proportionaliteitsrichtlijn op ziet), valt
                              deze in die toekomst niet meer te monitoren, dus daarmee eindigt de
                              gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                              bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd
                                    (en het beperkende karakter zal behouden)</nadruk>, wordt er een
                                 verordening of worden nadere regels als bedoeld in artikel 80,
                                 vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet tot wijziging van die
                                 bepaling tot stand gebracht.</al>
                        <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                 gebracht, waarop onder meer artikel 82 van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet van toepassing is. Dit betekent dat onder
                                 meer een ex ante evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden
                                 indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin
                                 van dat artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                              oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                              van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                              intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin
                              dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins
                              vergemakkelijkt, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de tussentijdse beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Aangezien die wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is dit artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet (betreffende monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van ‘oude’ bepalingen) daarop niet meer van
                              toepassing; artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet is dan van
                              toepassing. Op basis van dat artikel 82b van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet geldt weer een ‘eigen’ monitorings- en
                              periodieke evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die
                              wijzigingsbepaling zal dan opnieuw, op een ander moment, moeten
                              instromen in de cyclus voor monitoringsrapportage en periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen die geldt voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat
                              nieuwe moment van instromen wordt dan niet bepaald over de band van
                              artikel 82a, tweede en vierde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet,
                              maar over de band van artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet. Het
                              eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment dient derhalve op grond
                              van artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet te worden bepaald.</al>
                      <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                              (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 82b van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet, in het bijzonder het tweede en vierde lid
                              daarvan.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 82b (nieuw) Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), eerste lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 82b, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet bepaalt dat
                              artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet enkel ziet op (monitoring
                              en periodieke beoordeling ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde
                              bepalingen die de toegang tot of de uitoefening beperken van het
                              beroep van gerechtsdeurwaarder die in werking zijn getreden in de
                              periode vanaf de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                              reikwijdte van dit artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet is
                              daarmee toegespitst op ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die
                              zijn vastgesteld en in werking zijn getreden in de periode vanaf
                              30 juli 2020 tot aan inwerkingtreding van deze wijzigingswet – daarop
                              ziet het hierboven besproken artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), tweede lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 82b, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet ziet op de
                              monitoring van de na inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              vastgestelde beperkende bepalingen. In de kern komt het erop neer,
                              evenals onder het hierboven besproken artikel 82a van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet, dat eens in de drie jaar een rapport moet
                              worden uitgebracht aan de verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de
                              (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de
                              betreffende beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van gerechtsdeurwaarder, en die direct of indirect invloed
                              (kunnen) hebben op de evenredigheid van die bepaling. Voor een
                              toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn van drie jaar,
                              wordt verwezen naar paragraaf 3.5.c van het algemeen deel van deze
                              memorie van toelichting. Het gaat hier om eenzelfde rapport als
                              bedoeld in artikel 82a, tweede en derde lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting
                              daarop is aangegeven omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk
                              rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden
                              verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet door het bestuur van
                              de KBvG worden opgesteld en uitgebracht. Zoals ook in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 82a, tweede lid, is aangegeven,
                              wordt het bestuur het meest geëquipeerd geacht om de diverse
                              ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden en om een
                              inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot een
                              eerder vastgestelde beperkende bepaling. Dit orgaan kan dan aan de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een inschatting meegeven omtrent de
                              eventuele noodzaak tot het verrichten van de tussentijdse beoordeling,
                              waarop het zesde lid van dit artikel ziet.</al>
                      <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet
                              worden uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende
                              bepaling, wordt in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die
                              op grond van artikel 82a, tweede lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet
                              tot stand wordt gebracht ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen die al vóór de inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn
                              vastgesteld. Op grond van artikel 82a, tweede lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet wordt, zoals ook is toegelicht, een cyclus tot
                              stand gebracht van een rapportage die eens in de drie jaar
                              plaatsvindt. Deze cyclus start ten aanzien van de ‘oude bepalingen’ in
                              het eerste kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet twaalf maanden verstreken zijn. Indien deze
                              wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari 2027 of per 1 juli 2027 in
                              werking treedt, valt het eerste rapportagemoment voor de oude
                              bepalingen in het jaar 2028; in dat jaar start de rapportagecyclus.
                              Het tweede rapportagemoment is dan in het jaar 2031 (drie jaar later),
                              het derde in 2034 en zo verder.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe’</nadruk>
                              bepaling (een geheel nieuwe of een wijzigingsbepaling die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is –
                              aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende
                              vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude bepalingen geldt, voor
                              zover dat vaste rapportagemoment althans valt <nadruk type="cur">in
                                 het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk> (gerekend vanaf de
                              inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepaling),
                              waarin ook een monitoringsrapport wordt uitgebracht voor de oude
                              bepalingen. Na inwerkingtreding van de betreffende beperkende bepaling
                              moeten dus eerst twaalf maanden verstreken zijn, waarna bekeken moet
                              worden wat dán het eerstvolgende kalenderjaar is waarin (op grond van
                              de cyclus voor oude bepalingen) weer een rapportage moet worden
                              uitgebracht over de oude bepalingen. In dat eerstvolgende kalenderjaar
                              moet dan ook een rapportage worden uitgebracht over die betreffende
                              nieuwe bepaling. Op die manier wordt de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’
                              in de cyclus voor monitoring en evenredigheidsbeoordeling van de oude
                              bepalingen.</al>
                      <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                              2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                              rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                              (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                              cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking is getreden, dan
                              zijn per 1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt
                              moet worden bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het
                              eerstvolgende rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031.
                              Dan is er dus nog wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe
                              bepaling (november 2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten
                              aanzien die nieuwe bepaling (2031).</al>
                      <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar
                              in een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                              1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als
                              het eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten
                              aanzien van de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in
                              de cyclus zijn dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen
                              per 1 augustus 2028 twaalf maandenzijn verstreken. Op grond van de
                              cyclus voor oude bepalingen is 2028 een rapportagejaar. Dit betekent
                              dat 2028 voor deze nieuwe bepaling dan óók al als rapportagejaar
                              aangemerkt moet worden – het is immers het eerste rapportagejaar dat
                              men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                              de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling.</al>
                      <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen
                              zijn die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij
                              nieuwe bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden
                              zijn, deze aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van
                              de totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              ondergaan, waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden
                              en ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit
                              voorbeeld relatief snel is dat er een rapportage moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt
                              benadrukt dat die rapportage ten aanzien van die bepaling dan
                              hoogstwaarschijnlijk niet veel meer zal inhouden dan de constatering
                              dat er ten aanzien van die nieuwe bepalingen geen relevante
                              ontwikkelingen zijn die niet al bij de totstandkoming zijn meegenomen
                              in de afwegingen, of dat eventuele recente ontwikkelingen niet
                              relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor andere nieuwe
                              beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een rapportage moet
                              worden uitgebracht). Zie voor verdere verduidelijking van de cyclus
                              voor rapportage en periodieke evenredigheidsbeoordeling en het
                              ‘aanhaken’ van nieuwe bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5
                              van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende
                                 nieuwe beperkende bepalingen vindt rapportage telkens na drie jaar
                                 plaats. Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op
                                 de rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in die cyclus ook
                                 het ritme van rapportage om de drie jaar geldt, zullen zo ook de
                                 verdere rapportagemomenten voor de nieuwe bepalingen steeds
                                 samenvallen met de vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren)
                                 die ook al gelden voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’
                                 bepalingen. De keuze voor dit systeem van rapportage in vaste
                                 rapportagejaren, in plaats van een systeem dat gekoppeld is aan de
                                 inwerkingtredingsdatum van elke afzonderlijke bepaling, wordt in
                                 paragraaf 3.5 van het algemeen deel nader toegelicht.</al>
                        <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te
                                 worden gestuurd, zodat deze kan beoordelen of hij aanleiding ziet
                                 tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Ook is het rapport
                                 is van belang voor de betrokken bewindspersoon met het oog op de
                                 vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in
                                 de zes jaar moet plaatsvinden. Het geeft de betrokken
                                 bewindspersoon informatie die van belang is voor een gedegen
                                 uitvoering van deze periodieke evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      </al-groep>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), derde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het
                              rapport dienen te worden opgenomen. Artikel 82b, derde lid, onderdeel
                              a, van de Gerechtsdeurwaarderswet bepaalt in de eerste plaats dat
                              nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarders die van invloed kunnen zijn op de evenredigheid
                              van de eerder al vastgestelde bepalingen in een rapport dienen te
                              worden vervat. Het derde lid, onderdelen b en c, ziet op wat er verder
                              in het rapport moet worden opgenomen (een inschatting van de effecten
                              die deze ontwikkelingen in de praktijk hebben op de evenredigheid van
                              beperkende bepalingen, en een duiding of het rapport al dan niet
                              aanleiding geeft tot het verrichten van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling). Het gaat hier qua inhoud om eenzelfde
                              rapport als bedoeld in artikel 82a, tweede en derde lid (nieuw), van
                              de Gerechtsdeurwaarderswet. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting
                              daarop is aangegeven omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk
                              rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden
                              verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), vierde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die
                                 in beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de
                                 eerder vastgestelde bepalingen.</al>
                        <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon de <nadruk type="cur">eerste</nadruk>
                                 evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde
                                 beperkende bepalingen moet verrichten in het zesde kalender jaar
                                 nadat het eerste rapport is uitgebracht (zie voor dat
                                 rapportagemoment het tweede lid van artikel 82b van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet). Vervolgens (dus gerekend vanaf dat
                                 moment) vindt de periodieke beoordeling in beginsel telkens in het
                                 volgende zesde kalenderjaar plaats (met dien verstande dat het
                                 zevende lid daarop nog een uitzondering maakt – zie het zevende lid
                                 en de artikelsgewijze toelichting daarop). Op die manier wordt ook
                                 de periodieke evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de
                                 rapportagecyclus die niet alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt op
                                 de voet van artikel 82a, tweede lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet, maar ingevolge artikel 82b, tweede lid,
                                 ook voor de ‘nieuwe’ bepalingen. Het periodieke beoordelingsmoment
                                 valt op deze manier altijd in eenzelfde kalenderjaar als waarin ook
                                 een rapportage moet worden uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen
                                 helpen in structurering van de activiteiten van rapportage en
                                 evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon ook steeds zowel de eerdere
                                 rapporten kunnen gebruiken, als het meest recente rapport dat in
                                 datzelfde kalenderjaar uitkomt als dat waarin de periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Met het oog op het
                                 verrichten van een gedegen periodieke evenredigheidsbeoordeling zal
                                 de betrokken bewindspersoon in ieder geval de op dat moment
                                 beschikbare rapporten omtrent de ontwikkelingen gebruiken.
                                 Uiteraard mag de verantwoordelijke bewindspersoon met het oog op de
                                 uitoefening van diens taak tot het verrichten van de
                                 evenredigheidsbeoordeling ingevolge artikel 84 van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet ook om (nadere) inlichtingen vragen.</al>
                      </al-groep>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, toch de
                              periodieke beoordeling plaats moet vinden op dat vaste zesjaarlijkse
                              moment. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft immers een
                              structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via
                              artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                              systematische toetsing.</al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 82b, vierde
                              lid, onderdeel a, van de Gerechtsdeurwaarderswet moet worden verricht,
                              is in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                              evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                              totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin
                              dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen
                              die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en
                              waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet worden
                              gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke beoordeling
                              (ex post) rekening gehouden worden met de ontwikkelingen die zich
                              sinds de inwerkingtreding van de te beoordelen bepaling hebben
                              voorgedaan en die in ieder geval in de uitgebrachte rapporten worden
                              beschreven. Zie in dat verband ook de artikelsgewijze toelichting op
                              het derde lid van artikel 82b in samenhang met de toelichting op
                              artikel 82a, derde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                      <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op
                              de voet van artikel 82a, vierde lid, ten aanzien van de zogenoemde
                              ‘oude’ (beperkende) bepalingen, moet de verantwoordelijke
                              bewindspersoon ook ten aanzien van de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepalingen
                              een verslag opstellen (artikel 82b, vierde lid, onderdeel b, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet). Aangezien dit verslag qua inhoudelijke
                              elementen en strekking overeenkomt met het verslag als bedoeld in
                              artikel 82a, vierde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet, wordt voor de
                              artikelsgewijze toelichting hieromtrent verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 82a, vierde lid, onderdelen b
                              en c, van de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), vijfde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                              evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                              totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil
                              met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                              beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              gerechtsdeurwaarder die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet
                              worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                              in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit
                              betekent in ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de
                              evenredigheid van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen,
                              nagegaan moet worden welke invloed de ontwikkelingen in den brede
                              hebben in de betreffende sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het
                              betreffende speelveld. In het verlengde daarvan moet bekeken worden of
                              en hoe dit direct of indirect wellicht raakt aan factoren die destijds
                              zijn meegewogen bij beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit
                              wellicht anderszins raakt aan die evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen op dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel
                              82b, vijfde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid van
                              artikel 82b van de Gerechtsdeurwaarderswet ook steeds in de rapporten
                              moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder
                              ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en wat het betekent dat
                              rekening moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen
                              in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting
                              hierboven op artikel 82b, derde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet
                              (in samenhang met de toelichting op het derde lid van artikel 82a van
                              de Gerechtsdeurwaarderswet).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), zesde lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede (en
                              derde) lid ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert
                              indien het rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het
                              rapport redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een
                              of meer eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te
                              raken. Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus
                              óók plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’ of
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 82a, zesde lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling (ten aanzien van ‘oude’ beperkende
                              bepalingen), is ook hier van toepassing, zodat hier verder wordt
                              verwezen naar die toelichting.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82b (nieuw), zevende lid, van de
                                 Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.
                              Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 82a, zevende lid, van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet. Dat artikellid is inhoudelijk verder identiek
                              aan het onderhavige zevende lid, met dien verstande dat artikel 82a
                              van de Gerechtsdeurwaarderswet enkel betrekking heeft op de zogenoemde
                              ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel 82b van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet (enkel) op de ‘nieuwe’ beperkende bepalingen.
                              Dat verschil is echter niet zozeer relevant voor een goed begrip van
                              dit zevende lid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 82c (nieuw) van de Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                      </kop>
                      <al>artikel 82c strekt ter implementatie van artikel 2, tweede lid, van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van de
                              richtlijn). Dat artikel bepaalt kort gezegd dat de
                              Proportionaliteitsrichtlijn niet van toepassing is wanneer de
                              specifieke beperkende eisen ter reglementering van een bepaald beroep
                              zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling die de lidstaten
                              geen keuze laat ten aanzien van de wijze van implementatie van die
                              vereisten. De gedachte hierachter is dat in dergelijke gevallen de
                              beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid reeds op EU-niveau is
                              uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf
                              3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel G (wijziging artikel 83 van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet)</titel>
                  </kop>
                  <al>Het huidige artikel 83 van de Gerechtsdeurwaarderswet beschrijft de kaders
                        omtrent vernietiging van besluiten van de ledenraad, het bestuur of andere
                        organen van de KBvG. Vernietiging van een dergelijk besluit dient te
                        geschieden bij koninklijk besluit (op voordracht van de verantwoordelijke
                        bewindspersoon). Uit artikel 10:35 van de Algemene wet bestuursrecht volgt
                        dat vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd met het recht of het
                        algemeen belang (hetgeen door de betrokken bewindspersoon onderbouwd moet
                        worden). Artikel 10:36 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat
                        een besluit alleen dan gedeeltelijk kan worden vernietigd, indien
                        gedeeltelijke instandhouding strookt met aard en inhoud van het besluit.
                        Verder volgt uit artikel 10:41 van de Algemene wet bestuursrecht dat
                        vernietiging niet plaatsvindt dan nadat aan het bestuursorgaan dat het
                        besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg is geboden; de betrokken
                        bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg treden met de
                        beroepsorganisatie (in het bijzonder het orgaan van de beroepsorganisatie
                        dat het besluit heeft genomen ten aanzien waarvan vernietiging wordt
                        overwogen), indien de bewindspersoon een voordracht voor vernietiging
                        overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van het middel een eis van
                        zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder omstandigheden er toe kunnen leiden
                        dat van vernietiging wordt afgezien, hetzij omdat bij nader inzien het
                        besluit op goede gronden blijkt te berusten, hetzij omdat het besluit,
                        waarvan vernietiging wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd dat aan de
                        daartegen bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen<noot id="n177" type="voet"><noot.nr>177</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 196
                              (derde tranche Algemene wet bestuursrecht), toelichting op artikel
                              1A.2.2.9. Zzie ook de toelichting op het vergelijkbare artikel
                              1A.2.1.6 omtrent goedkeuring, p. 190–191.</noot.al></noot>. Artikel 10:43 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat
                        hangende het onderzoek of er reden is tot vernietiging over te gaan, een
                        besluit door het tot vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden
                        geschorst.</al>
                  <al>Omwille van de rechtszekerheid dient de (schorsing of) vernietiging plaats
                        te vinden binnen zes maanden na bekendmaking van het betreffende
                        besluit.</al>
                  <al>Een besluit in de zin van artikel 83 van de Gerechtsdeurwaarderswet kan ook
                        zijn een verordening of een nadere regel die strekt tot invoering van een
                        nieuwe bepaling of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot
                        of de uitoefening van het beroep van gerechtsdeurwaarder beperkt.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 83, tweede lid (nieuw), van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Met het oog op de in de voorgestelde nieuwe artikelen 82a en 82b van
                              de Gerechtsdeurwaarderswet vervatte monitorings- en periodieke
                              beoordelingsverplichtingen ten aanzien van reeds vastgestelde
                              beperkende bepalingen, is het in bepaalde situaties noodzakelijk dat
                              de verantwoordelijke bewindspersoon ook ná de in het huidige artikel
                              83 bedoelde termijn van zes maanden een voordracht tot vernietiging
                              van een dergelijke vastgestelde bepaling kan doen. Die noodzaak is er
                              in het geval dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>uit een evenredigheidsbeoordeling van de verantwoordelijke
                                    bewindspersoon, die is uitgevoerd naar aanleiding van een
                                    monitoringsrapport of bij wijze van zesjaarlijkse
                                    evenredigheidsbeoordeling (ingevolge artikel 82a of 82b (nieuw)
                                    van de Gerechtsdeurwaarderswet), naar voren is gekomen dat er
                                    sprake is van onevenredigheid van een beperkende bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betrokken bewindspersoon dienovereenkomstig een bindend
                                    advies heeft gegeven om de betreffende bepaling te wijzigen of
                                    te schrappen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de KBvG, in afwijking van dat bindende advies, géén regelgeving
                                    tot stand brengt om die wijziging of die schrapping door te
                                    voeren; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de in het huidige artikel 83 van de Gerechtsdeurwaarderswet
                                    bedoelde termijn van zes maanden reeds is verstreken.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                      <al>Pas als elk van deze omstandigheden zich voordoet, en de betreffende
                              beperkende bepaling in die situatie kwalificeert als strijdig met het
                              recht of het algemeen belang (vgl. artikel 10:35 van de Algemene wet
                                 bestuursrecht)<noot id="n178" type="voet"><noot.nr>178</noot.nr><noot.al>Het is aannemelijk dat daarvan sprake zal zijn indien in
                                    strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7,
                                    eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is
                                    vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden.</noot.al></noot>, kan tot vernietiging worden overgegaan. Het instrument is
                              bedoeld als ultimum remedium.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het zal naar verwachting zelden tot nooit voorkomen dat de KBvG na zou
                           laten gevolg te geven aan een bindend advies van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon tot wijziging of schrapping van bestaande beperkende
                           bepalingen, maar voor het geval die situatie zich toch zou voordoen, is
                           het in dat bijzondere geval essentieel dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon die bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging heeft,
                           gelet op de verantwoordelijkheden die Nederland als lidstaat onder het
                           Europees recht en dus ook onder de Proportionaliteitsrichtlijn heeft. Op
                           die manier kan de verantwoordelijkheid van Nederland als lidstaat voor de
                           effectieve naleving van het Europees recht worden geborgd. Daarom wordt
                           het op grond van het voorgestelde artikel 83, tweede lid (nieuw), van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet mogelijk gemaakt om dergelijke beperkende
                           bepalingen ook ná de ommekomst van de termijn van zes maanden na de
                           bekendmaking van de bepaling alsnog (te schorsen of) bij koninklijk
                           besluit te vernietigen. Deze mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of
                           vernietiging geldt enkel ten aanzien van reeds vastgestelde besluiten die
                           strekken tot beperking van de toegang tot of de uitoefening van het
                           beroep van gerechtsdeurwaarder (dus niet ten aanzien van andersoortige
                           besluiten van de KBvG), en enkel in de hierboven benoemde specifieke
                           omstandigheden die in artikel 83, tweede lid (nieuw), tot uitdrukking
                           worden gebracht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 83, derde lid (nieuw), van de
                              Gerechtsdeurwaarderswet</titel>
                    </kop>
                    <al>Omwille van de rechtszekerheid stelt artikel 83, derde lid (nieuw), van
                           de Gerechtsdeurwaarderswet wel alsnog paal en perk aan de termijn
                           waarbinnen de mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of vernietiging van
                           beperkende bepalingen nog mag worden gebruikt. Zo wordt voorkomen dat een
                           dergelijke mogelijkheid tot schorsing of vernietiging nog tot in lengte
                           der dagen als een zwaard van Damocles boven dergelijke beperkende
                           bepalingen blijft hangen. Het derde lid bepaalt dat deze ‘latere’
                           schorsing of vernietiging in ieder geval moet plaatsvinden binnen zes
                           maanden nadat de verantwoordelijke bewindspersoon het verslag van de
                           verrichte vaste periodieke of tussentijdse evenredigheidsbeoordeling<noot id="n179" type="voet"><noot.nr>179</noot.nr><noot.al>Zie artikel 82a, vierde en zesde lid, respectievelijk artikel
                                 82b, vierde en zesde lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet.</noot.al></noot> en het daaraan gekoppelde bindende advies naar het bestuur heeft
                           verzonden. Dit betekent in de praktijk dat het bestuur na ontvangst van
                           een dergelijk bindend advies tot wijziging of schrapping van een of meer
                           beperkend bepalingen zes maanden de tijd heeft om een wijzigingsvoorstel
                           op te stellen en (op grond van artikel 82 (gewijzigd) van de
                           Gerechtsdeurwaarderswet) ter goedkeuring aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon voor te leggen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel IV (Wet op het notarisambt)</titel>
                </kop>
                <al>Alvorens hieronder op de afzonderlijke voorstellen voor nieuwe en gewijzigde
                     artikelen en leden van de Wna in te gaan, is het van belang om eerst in te gaan
                     op het feit dat dit wetsvoorstel enkel ziet op (beperkende regelgeving van de
                     KNB betreffende) <nadruk type="cur">kandidaat-notarissen</nadruk> en niet (ook)
                     op (beperkende regelgeving van de KNB ten aanzien van) bij overheidsbesluit
                     benoemde <nadruk type="cur">notarissen of toegevoegd notarissen</nadruk>. Dit
                     wetsvoorstel ziet evenmin op (beperkende regelgeving van de KNB betreffende)
                        <nadruk type="cur">waarnemend</nadruk> kandidaat-notarissen. Een en ander
                     wordt hieronder nader toegelicht.</al>
                <al>Zoals ook in paragraaf 4.5 van het algemeen deel uiteen is gezet, is in
                     artikel 2, vierde lid, van de Richtlijn beroepskwalificaties bepaald dat die
                     richtlijn niet van toepassing is op ‘bij een officieel overheidsbesluit
                     benoemde notarissen’. Doordat de Proportionaliteitsrichtlijn ingevolge artikel
                     2 enkel van toepassing is op gereglementeerde beroepen in de zin van de
                     Richtlijn Beroepskwalificaties, brengt de uitzondering in de Richtlijn
                     beroepskwalificaties mee dat óók de Proportionaliteitsrichtlijn (met de daarin
                     vervatte verplichtingen) dan niet van toepassing is op de ‘bij een officieel
                     overheidsbesluit benoemde notarissen’.</al>
                <al-groep>
                  <al>In Nederland worden notarissen bij koninklijk besluit benoemd, en worden
                        toegevoegd notarissen bij ministerieel besluit benoemd. De
                        Proportionaliteitsrichtlijn is dan ook niet van toepassing ten aanzien van
                        (beperkende regelgeving betreffende) notarissen en toegevoegd
                        notarissen.</al>
                  <al>
                    <nadruk type="cur">De kandidaat-notarissen</nadruk> worden <nadruk type="cur">niet</nadruk> bij officieel overheidsbesluit benoemd. Zij
                        dienen wel de studie notarieel recht te hebben afgerond en op een
                        notariskantoor te werken. De eis van een opleidingstitel die specifiek erop
                        gericht is om de houders ervan voor te bereiden op de uitoefening van een
                        bepaald beroep, geldt op zichzelf al als een beroepskwalificatie. Tegen deze
                        achtergrond gelden er beroepskwalificaties voor kandidaat-notarissen. Gelet
                        hierop zijn de Richtlijn beroepskwalificaties én de
                        Proportionaliteitsrichtlijn (wél) van toepassing op beperkende regelgeving
                        ten aanzien van kandidaat-notarissen.</al>
                </al-groep>
                <al>Een bijzondere situatie doet zich nog voor indien de kandidaat-notaris op de
                     voet van artikel 29 Wna wordt <nadruk type="cur">benoemd</nadruk> tot <nadruk type="cur">waarnemer</nadruk> van een notaris. Aangezien dat
                     benoemingsbesluit gelijkgesteld kan worden met een overheidsbesluit, geldt dat
                     de Richtlijn beroepskwalificaties en de Proportionaliteitsrichtlijn (ook) niet
                     van toepassing moeten worden geacht op (beperkende regelgeving van de KNB
                     betreffende) de <nadruk type="cur">waarnemend kandidaat-notaris</nadruk>.</al>
                <al>Een en ander wordt in de hieronder te bespreken voorgestelde artikelen waar
                     nodig tot uitdrukking gebracht.</al>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Wet op het
                           notarisambt)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Voorgesteld wordt om in artikel 1 van de Wna een begripsomschrijving van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn op te nemen.</al>
                    <al>Daarnaast wordt een nieuw lid voorgesteld (het derde lid), met het oog
                           op aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe
                           derde lid borgt dat altijd duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele
                           toekomstige wijzigingen van de Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in
                           het nationale recht, in dit geval in de Wet op het notarisambt.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel B (wijziging artikel 90 van de Wet op het
                           notarisambt)</titel>
                  </kop>
                  <al>Voorgesteld wordt om artikel 90 van de Wet op het notarisambt, dat
                        momenteel uit slechts twee zinnen bestaat en geen leden kent, opnieuw vast
                        te stellen. De eerste zin van het huidige artikel 90 van de Wet op het
                        notarisambt wordt (ongewijzigd) opgenomen in het voorgestelde nieuwe eerste
                        lid van dit artikel. De tweede zin van het huidige artikel 90 van de Wet op
                        het notarisambt wordt (ongewijzigd) opgenomen in het voorgestelde nieuwe
                        vierde lid van dat artikel. De voorgestelde nieuwe leden (tweede en derde
                        lid) worden hieronder nader toegelicht.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 90, tweede lid (nieuw), onderdeel a, van de Wet op het
                              notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Het voorgestelde artikel 90, tweede lid, onderdeel a, (nieuw), van de
                              Wna strekt ter implementatie van artikel 4, derde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn. In het voorgestelde onderdeel wordt als
                              eis gesteld dat de (ontwerp) toelichting bij een voorstel voor een
                              bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                              kandidaat-notaris beperkt<noot id="n180" type="voet"><noot.nr>180</noot.nr><noot.al>Zie voor een toelichting op het begrip ‘beperking (van de
                                    toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep’
                                    paragraaf 3.3 van het algemeen deel van de
                                    toelichting.</noot.al></noot>, dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van de richtlijn) op
                              basis daarvan ‘de naleving van het evenredigheidsbeginsel’ kan worden
                              beoordeeld. Bij het opstellen van de bepaling zal dus al rekenschap
                              moeten worden afgelegd omtrent de evenredigheid van de betreffende
                              beperkende bepaling(en), en dit zal gedegen tot uitdrukking moeten
                              komen in de toelichting bij de betreffende bepalingen. Afhankelijk van
                              de aard en strekking van de betreffende bepaling waarop de toelichting
                              ziet, kan dit in de praktijk betekenen dat in de toelichting wordt
                              aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen of diensten in de EU; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden
                           verricht (zie artikel 91, tweede lid, van de Wna), is het opportuun om in
                           de toelichting dus in feite al de redenen waarom de ontwerpbepaling
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve en, indien
                           mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te onderbouwen (vgl. ook
                           artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de
                           toelichting al een gedegen analyse omvat omtrent de geschiktheid en
                           evenredigheid, kan dit een efficiënte en gedegen ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ten goede komen.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Overigens zal een dergelijke analyse omtrent de evenredigheid van een
                              beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf al een
                              bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht is
                              dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet
                              zijn. Artikel 89, tweede lid, van de Wna verplicht er in dit licht ook
                              al toe dat verordeningen en de daarop berustende nadere voorschriften
                              geen verplichtingen of voorschriften bevatten die niet strikt
                              noodzakelijk zijn voor verwezenlijking van het doel dat met de
                              verordening wordt beoogd en beperken niet onnodig de marktwerking. Die
                              verplichting gold al voor álle verordeningen en nadere voorschriften
                              van de KNB, en blijft om die reden ook onverkort gelden.</al>
                      <al>De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan
                              dat die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de
                              beperkende bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de
                              toelichting bij een ontwerp voor een beperkende bepaling omtrent de
                              toegang tot of de uitoefening van een beroep, in dit geval het beroep
                              van kandidaat-notaris.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het voor de hand ligt de
                           uiteindelijke toelichting op (in ieder geval) een beperkende verordening
                           of daarop gebaseerde beperkende regels te publiceren (vgl. ook de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving<noot id="n181" type="voet"><noot.nr>181</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar) hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de KNB, zie artikel 60 van de Wna).</noot.al></noot> – zie aanwijzingen 4.42 en verder omtrent de toelichting en het
                           nut daarvan, en aanwijzing 4.31 betreffende de slotformulieren, waarin
                           tot uitdrukking is gebracht dat óók de toelichting gepubliceerd moet
                           worden). Een toelichting die niet publiekelijk kenbaar is, zou immers
                           niet de inherente functies van een toelichting kunnen vervullen, zoals
                           het afleggen van publieke verantwoording door de regelgever over de
                           keuzes ten aanzien van de doelstellingen, de opzet en invulling van de
                           beoogde maatregel(en), de rechtvaardiging en uiteraard de noodzaak en
                           geschiktheid van die maatregel(en). Ook wordt ingeval van het ontbreken
                           van een voor eenieder toegankelijke toelichting niet duidelijk hoe
                           bepalingen in de regelgeving in de praktijk moeten worden uitgelegd.</al>
                    <al>Door (ook) de toelichting te publiceren, wordt bovendien recht gedaan
                           aan het feit dat de Proportionaliteitsrichtlijn via de artikelen 4, derde
                           lid, en in zekere zin ook via artikel 8, kenbaarheid en transparantie
                           omtrent de doelstellingen, evenredigheid (noodzaak en geschiktheid) van
                           voorgenomen beperkende maatregelen centraal stelt. De effectieve werking
                           van de richtlijn zou feitelijk worden ondermijnd indien er weliswaar op
                           de voet van artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                           toelichting zou worden opgesteld waarin onder meer op voldoende
                           gedetailleerde wijze de evenredigheid van de betreffende regeling wordt
                           onderbouwd, maar de definitieve versie van deze toelichting vervolgens
                           niet publiekelijk beschikbaar zou zijn.</al>
                    <al>Door de publicatie van zowel de betreffende regeling als de bijbehorende
                           toelichting, is die toelichting voorts steeds voor eenieder kenbaar, ook
                           jaren later nog, wanneer er bijvoorbeeld een ex post-beoordeling van de
                           evenredigheid van een beperkende bepaling moet plaatsvinden (ingevolge
                           artikel 91a (nieuw) of 91b (nieuw) van de Wna).</al>
                    <al>Overigens blijkt publicatie van niet alleen de betreffende regeling,
                           maar ook de bijbehorende toelichting, ook al gebruikelijk bij de diverse
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, zeker indien met de
                           betreffende regeling de belangen van derden zijn gemoeid (zoals ook het
                           geval zal zijn ingeval van regelgeving met beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 90, tweede lid (nieuw), onderdeel b, en derde lid (nieuw)
                              van de Wet op het notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 90, tweede lid, onderdeel b, van de Wna, in
                           samenhang met het nieuwe derde lid, van de Wna, strekt ter implementatie
                           van artikel 8 van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling
                           vereist dat informatie (omtrent mogelijk in te voeren beperkende
                           bepalingen) beschikbaar wordt gesteld aan eenieder, ook aan degenen die
                           geen beroepsbeoefenaren zijn van het betrokken beroep, voordat de beoogde
                           nieuwe beperkende bepalingen of beperkende wijzigingsbepalingen worden
                           ingevoerd. In het verlengde daarvan vereist dit artikel dat alle partijen
                           op gepaste wijze worden betrokken en dat hen de gelegenheid wordt gegeven
                           hun standpunten kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende
                           bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen (in verordeningen of in nadere regels van
                           het bestuur als bedoeld in artikel 89, vijfde lid, van de Wna) ten
                           aanzien van het beroep van kandidaat-notaris niet alleen relevant kan
                           zijn voor de betreffende kandidaat-notarissen zelf; dit kan evenzeer van
                           belang zijn voor bijvoorbeeld de afnemers van de diensten van deze
                           kandidaat-notarissen, dus de consumenten ofwel cliënten van de
                           kandidaat-notarissen indien het voor hen – als gevolg van de beoogde
                           beperkende bepalingen – wellicht op enigerlei wijze moeilijker zal worden
                           om toegang te krijgen tot een kandidaat-notaris. Het is in een dergelijke
                           situatie van belang dat ook deze belanghebbenden kennis kunnen nemen van
                           beperkende regelgeving, daarop inbreng kunnen leveren, en op die manier
                           betrokken worden bij de totstandkoming van beperkende bepalingen met
                           potentiële effecten voor deze partijen.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond is in het tweede lid, onderdeel b, bepaald dat de
                           beperkende bepalingen in de ontwerpregelgeving die strekt tot invoering
                           van, kort gezegd, beperkende bepalingen, met inbegrip van de toelichting
                           daarop, op elektronische wijze ter inzage moet worden gelegd voor
                           eenieder (en dus niet enkel voor beroepsbeoefenaren). Het ligt voor de
                           hand om in de praktijk het betreffende ontwerp voor een verordening of
                           nadere regels, althans in ieder geval de betreffende beperkende bepaling
                           daarin, dan in ieder geval op de voor eenieder toegankelijke website van
                           de KNB te publiceren. In het verlengde daarvan wordt in artikel 90, derde
                           lid (nieuw), van de Wna vervolgens bepaald dat een ieder vervolgens een
                           zienswijze ten aanzien van die beperkende bepalingen kan indienen
                           gedurende een redelijke termijn. Het is aan het bestuur van de KNB om te
                           bepalen wat in het betreffende geval van terinzagelegging een redelijke
                           termijn wordt geacht waarbinnen eenieder redelijkerwijs van de
                           gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in te dienen. Op deze
                           wijze kan de beroepsorganisatie de terinzagelegging eenvoudiger inpassen
                           in de binnen de organisatie gebruikelijke processen rondom totstandkoming
                           van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging van beperkende
                           bepalingen voor eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot
                           het bieden van de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten
                           aanzien van beperkende bepalingen, worden alle (potentiële)
                           belanghebbenden op gepaste wijze betrokken en wordt hen de gelegenheid
                           gegeven hun standpunten kenbaar te maken, een en ander als bedoeld in
                           artikel 8, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>In het verlengde hiervan wordt bepaald dat in het ontwerp van de
                              regelgeving (verordening of nadere regels van het bestuur als bedoeld
                              in artikel 89, vijfde lid, van de Wna) respectievelijk in de
                              bijbehorende toelichting tot uitdrukking wordt gebracht welke
                              gevolgtrekkingen zijn verbonden aan de naar voren gebrachte
                              zienswijzen ten aanzien van beperkende bepalingen (artikel 90, derde
                              lid, tweede zin, van de Wna).</al>
                      <al>Het is aan (het daartoe bevoegde orgaan binnen) de organisatie om bij
                              het bepalen van het startmoment van de terinzagelegging rekening te
                              houden met het feit dat vóór de uiteindelijke besluitvorming omtrent
                              de ontwerpregelgeving nog tijd nodig is voor de verwerking van
                              eventuele zienswijzen in de in dit derde lid bedoelde zin.</al>
                      <al>Het gaat er bij de verwerking van die zienswijzen om dat voor een
                              ieder kenbaar wordt wat de inhoud en strekking zijn van de ingebrachte
                              zienswijzen ten aanzien van de beperkende bepaling(en) en op welke
                              wijze hiermee om is gegaan.Indien een zienswijze ten aanzien van een
                              beperkende bepaling om bepaalde redenen géén aanleiding heeft gegeven
                              om tot aanpassing van de ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in
                              de toelichting op de ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende
                              duidelijke onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44)<noot id="n182" type="voet"><noot.nr>182</noot.nr><noot.al>Zie vorige voetnoot.</noot.al></noot>, blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is, zoals in gevallen waarin de
                           wetgeving over openbaarheid van overheidsinformatie zich daartegen
                           verzet, of niet relevant is voor de inhoud van de regeling, zoals in
                           gevallen waarin de inbreng geen betrekking had op de regeling zelf. Bij
                           het vermelden welke externe partijen inbreng hebben geleverd, kan bij
                           groepen van burgers, beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige
                           inbreng worden volstaan met een categoriale in plaats van individuele
                           aanduiding daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke weergave van de
                           inbreng op te nemen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel C (wijziging artikel 91 Wet op het notarisambt)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91, eerste lid, van de Wet op het notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Zoals ten aanzien van artikel 90, tweede lid (nieuw), van de Wna ook
                              al aan de orde kwam, geldt dat indien en voor zover nadere regels van
                              het bestuur als bedoeld in artikel 89, vijfde lid, van de Wna strekken
                              tot invoering van een nieuwe, of wijziging van een bestaande bepaling
                              die de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                              kandidaat-notaris beperkt, deze binnen het toepassingsbereik van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn vallen. Dit betekent dat dan ook de
                              verplichtingen uit de Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing zijn
                              ten aanzien van dergelijke nadere regels, waaronder de ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling (en in het verlengde daarvan uiteraard ook
                              de periodieke evenredigheidsbeoordeling na vaststelling van deze
                              regels, en eventueel de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling).</al>
                      <al>Die ex ante evenredigheidsbeoordeling wordt ten aanzien van de
                              KNB-verordeningen verricht door de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon<noot id="n183" type="voet"><noot.nr>183</noot.nr><noot.al>In de Wet op het notarisambt wordt gesproken over ‘Onze
                                    Minister’, waarmee blijkens artikel 1 van die wet wordt gedoeld
                                    op de Minister voor Rechtsbescherming. Sinds 2 juli 2024 valt de
                                    Wet op het notarisambt echter in de portefeuille van de
                                    Staatsecretaris voor Rechtsbescherming. In deze memorie van
                                    toelichting zal dan ook verder gesproken worden over de
                                    ‘verantwoordelijke bewindspersoon’ of ‘betrokken
                                    bewindspersoon’.</noot.al></noot>, in het kader van de besluitvorming omtrent goedkeuring van
                              die verordeningen.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Nadere regels van het bestuur behoeven op grond van de huidige Wna
                           echter geen voorafgaande goedkeuring. Ingevolge artikel 89, vijfde lid,
                           van de Wna behoeven zij enkel ter <nadruk type="cur">kennisname</nadruk>
                           aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden gezonden. Op die manier
                           is er echter geen aangrijpingsmoment, zoals bij de (ontwerp)verordeningen
                           wel het geval is, waaraan de ex ante evenredigheidsbeoordeling gekoppeld
                           kan worden. Tegen deze achtergrond wordt in de toegevoegde zinsnede in
                           het eerste lid tot uitdrukking gebracht dat – in afwijking van artikel
                           89, vijfde lid, tweede zin, van de Wna – óók de nadere regels
                           voorafgaande goedkeuring van de verantwoordelijke bewindspersoon
                           behoeven; er kan niet langer volstaan worden met kennisname door de
                           bewindspersoon. Die voorafgaande goedkeuring is dan echter enkel vereist
                           ten aanzien van kort gezegd de beperkende nadere regels die binnen het
                           toepassingsbereik van de Proportionaliteitsrichtlijn vallen. Op die
                           manier wordt het mogelijk gemaakt voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon om óók ten aanzien van die beperkende nadere regels een ex
                           ante evenredigheidsbeoordeling te verrichten (zie het tweede lid (nieuw)
                           van artikel 91, zoals hieronder toegelicht).</al>
                    <al>Blijkens het eerste lid kan goedkeuring worden onthouden ingeval van
                           strijd met het recht of het algemeen belang. Onthouding van goedkeuring
                           zou aan de orde kunnen zijn indien een ontwerpbepaling die strekt tot
                           beperking van de toegang tot of de uitoefening van het beroep van notaris
                           in het licht van de beoordeling als bedoeld in artikel 91, tweede lid,
                           onderdeel a, van de Wna, niet verenigbaar blijkt te zijn met de artikelen
                           5 en 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook indien uit de ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 91, tweede lid,
                           onderdeel a, van de Wna, volgt dat de betreffende ontwerpbepalingen
                           onevenredig moeten worden geacht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91, tweede lid (nieuw), van de Wet op het
                              notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit nieuwe artikellid strekt ter implementatie van de artikelen 5 en 6
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4, eerste lid, in
                           samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats wordt bepaald dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon, voorafgaand aan de beslissing omtrent goedkeuring in de
                           zin van artikel 91, eerste lid, van de Wna, moet onderzoeken of de
                           beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is (artikel 5 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Wna geïmplementeerd, omdat ze als
                           concrete verplichtingen in de richtlijn zijn verwoord. Artikel 91, tweede
                           lid, onderdeel a, van de Wna strekt daartoe. Indien een of meer van de
                           beoordeelde beperkende bepalingen binnen een voorstel niet aan deze eisen
                           voldoet, kan de verantwoordelijke bewindspersoon de goedkeuring ten
                           aanzien van die bepaling(en) van het voorstel onthouden (zie artikel 91,
                           eerste lid, van de Wna. Benadrukt zij echter dat uit artikel 10:30,
                           eerste lid, Awb volgt dat gedeeltelijke goedkeuring of onthouding van
                           goedkeuring niet plaatsvindt dan nadat (in dit geval) de KNB gelegenheid
                           tot overleg is geboden. De bewindspersoon zal derhalve niet zonder nader
                           overleg met de KNB tot (gedeeltelijke) onthouding van goedkeuring over
                           kunnen gaan. Het gaat hier om een eis van zorgvuldigheid dat (in dit
                           geval) de KNB die het betrokken besluit heeft genomen, in de gelegenheid
                           wordt gesteld overleg te voeren met de verantwoordelijke bewindspersoon,
                           indien deze laatste overweegt geheel of gedeeltelijk goedkeuring aan het
                           voorgelegde besluit te onthouden. Onder omstandigheden zal dit overleg
                           ertoe kunnen leiden dat het ter goedkeuring voorgelegde besluit wordt
                           herzien of dat de bewindspersoon over de aanvankelijke bezwaren heenstapt
                           en alsnog goedkeuring verleent<noot id="n184" type="voet"><noot.nr>184</noot.nr><noot.al>Zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>,
                                 p. 190–191 (derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht,
                                 toelichting op artikel 1A.2.1.6) (zie ook de toelichting op het
                                 vergelijkbare artikel 1A.2.2.9 omtrent vernietiging,
                                 p.196).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Een essentieel onderdeel van dit nieuwe tweede lid (onderdeel b) van de
                           Wna is dat de verantwoordelijke bewindspersoon in het kader van de
                           goedkeuringsbeslissing ook een evenredigheidsbeoordeling moet verrichten
                           ten aanzien van de beperkende bepalingen in het voorstel dat ter
                           goedkeuring is voorgelegd. Dit om te borgen dat de ingevoerde beperkende
                           bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten aanzien van bestaande
                           bepalingen worden ingevoerd, geschikt zijn om de verwezenlijking van de
                           nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet verder gaan dan nodig is
                           om die doelstellingen te verwezenlijken (zoals in artikel 7, eerste lid,
                           van de richtlijn is bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex ante’
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, in samenhang met artikel 7 van deze
                           richtlijn. In dat artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn is
                           (niet-limitatief) beschreven met welke factoren, elementen en
                           ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet worden gehouden in het
                           kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt in paragrafen 3.2 en
                           3.4 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting besproken, en
                           wordt nader toegelicht in de richtsnoeren van de Europese Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 91, tweede lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Wna volgt dat de omvang, en daarmee dus ook intensiteit
                           van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van inhoud en
                           effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als de te
                           beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang tot of de
                           uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op zichzelf ook
                           niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van de
                           evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit zou
                           bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte uren aan
                           beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen
                           bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is (bijvoorbeeld
                           indien de opleidingseisen wezenlijk verzwaard worden), is een meer
                           grondige evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds
                           bekeken moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten
                           aanzien van de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van
                           het vrije verkeer binnen de EU. Dit tweede lid, onderdeel b, onder 1°,
                           van artikel 91 van de Wna strekt ter implementatie van artikel 4, tweede
                           lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 91, tweede lid, onderdeel
                              b, onder 2°(nieuw), van de Wna dat de redenen waarom de te beoordelen
                              bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd moet
                              worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk en
                              relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met
                              kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                              implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze
                              onderbouwing zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken
                              markt, wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data.
                              Welke gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de
                              evenredigheid, hangt onder meer af van de doelstelling(en) van
                              algemeen belang die met de beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd
                              en welke argumentatie daartoe wordt gehanteerd.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen, zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen in verband met de bediening van kranen in vergelijking met
                           vergelijkbare landen zeer laag.’, zijn over het algemeen niet
                              toereikend<noot id="n185" type="voet"><noot.nr>185</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                 richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot>. Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een
                           maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op
                           onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd moet worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie. Zie ook 3.4 van het algemeen deel van deze memorie
                           van toelichting.</al>
                    <al>In artikel 91, tweede lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de Wna is
                           tot slot bepaald dat de in onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing
                           moeten worden opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring. Dit omwille
                           van de kenbaarheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91, derde lid (nieuw), van de Wet op het
                              notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid heeft betrekking op de publicatie van verordeningen in de
                           Staatscourant. Deze publicatieverplichting heeft betrekking op alle
                           verordeningen van de ledenraad, ongeacht of deze beperkende bepalingen
                           omvatten (zie het huidige artikel 91, tweede lid).</al>
                    <al>Tot nu toe geldt er echter geen verplichting om daarnaast ook nadere
                           regels als bedoeld in artikel 89, vijfde lid, van de Wna op enigerlei
                           wijze te publiceren. Het gaat hierbij om nadere regels die door het
                           bestuur kunnen worden vastgesteld op grond van een daarvoor in een
                           verordening vervatte bevoegdheid. Deze regels betreffen dan het in de
                           betreffende verordening te behandelen onderwerp. Indien de verordening
                           derhalve bijvoorbeeld regels stelt betreffende de bevordering van de
                           vakbekwaamheid van de leden en de kwaliteit van de beroepsuitoefening,
                           kan in die verordening het bestuur de bevoegdheid worden toegekend om
                           nadere regels over die materie vast te stellen.</al>
                    <al>Aangezien dergelijke (verordeningen en) nadere regels in beginsel ook
                           beperkende bepalingen kunnen omvatten in de zin van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, is het niet alleen van belang dat de
                           betreffende beperkende (verordeningen en) nadere regels bij
                           totstandkoming en na vaststelling periodiek beoordeeld worden op
                           evenredigheid, maar dat deze (verordeningen en) nadere regels zelf (en in
                           de praktijk veelal dan ook de bijbehorende toelichting daarop), juist
                           gelet op hun beperkende karakter, worden gepubliceerd ten behoeve van de
                           kenbaarheid en transparantie die ook in de Proportionaliteitsrichtlijn
                           centraal staat.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond wordt voorgesteld een verplichting in te voeren
                           om de betreffende nadere regels, voor zover die althans strekken tot
                           invoering van nieuwe of wijziging van bestaande bepalingen die de toegang
                           tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris beperken, op
                           elektronische wijze voor eenieder kenbaar te maken Dit zou bijvoorbeeld
                           vorm kunnen worden gegeven door publicatie op de website van de KNB. Dit
                           sluit aan op de reeds bestaande praktijk bij de KNB. Verplichte
                           publicatie in de Staatscourant van dergelijke krachtens verordening
                           vastgestelde regels wordt tegen die achtergrond dan ook als te vergaand
                           gezien. Nadere regels die géén beperkende bepalingen omvatten, hoeven
                           blijkens de voorgestelde tekst niet te worden gepubliceerd, al staat het
                           de KNB uiteraard wel vrij om dat te doen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel D (invoering artikelen 91a, 91b en 91c (nieuw) Wet op het
                           notarisambt)</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde artikelen 91a en 91b van de Wna zien op de monitoring en
                        periodieke beoordeling van reeds vastgestelde beperkende bepalingen in de
                        zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Meer specifiek gaat het in het
                        voorgestelde artikel 91a van de Wna om beperkende bepalingen die zijn
                        vastgesteld door de ledenraad, indien de bepalingen in een verordening zijn
                        vervat, of door het bestuur, als het gaat om beperkende bepalingen in
                        krachtens verordening vastgestelde nadere regels als bedoeld in artikel 80,
                        vijfde lid, van de Wna), en die in werking zijn getreden in de periode
                        gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet (de ‘oude’ beperkende bepalingen)(hetgeen dus zowel beperkende
                        bepalingen in verordeningen of in nadere regels als bedoeld in artikel 89,
                        vijfde lid, van de Wna kunnen zijn). In het voorgestelde artikel 91b van de
                        Wna gaat het om de monitoring en evaluatie ten aanzien van beperkende
                        bepalingen die vanuit de beroepsorganisatie worden vastgesteld na
                        inwerkingtreding van deze wijzigingswet (‘nieuwe’ beperkende
                        bepalingen).</al>
                  <al>Deze beide nieuwe artikelen in de Wna strekken ter implementatie van
                        artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder vastgestelde
                        beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich wellicht sinds de
                        inwerkingtreding van die bepalingen hebben voorgedaan, nog steeds evenredig
                        zijn, of dat deze door deze ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan
                        ‘knellen’ dat zij niet meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt uitgebracht
                        door het bestuur omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich hebben
                        voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de eerder
                        vastgestelde beperkende bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding
                        geeft, zal op dát moment ook alvast een evenredigheidsbeoordeling moeten
                        plaatsvinden. In dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder
                        plaats dan op het vaste zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                        dergelijke monitoring wordt gezien als onderdeel van de verplichting in
                        artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                        vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet kan worden
                        volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie voor zou kunnen doen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).</al>
                  <al>Het voorgestelde artikel 91c van de Wet op het notarisambt strekt ter
                        implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                        beoordelingsverplichtingen in de artikelen 91a en 91b van de Wna wordt
                        hieronder nader toegelicht, alsook de voorgestelde invoering van artikel 91c
                        van de Wet op het notarisambt.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91a (nieuw) van de Wna</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), eerste lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 91a<nadruk type="cur"> (nieuw)</nadruk>, eerste lid, van de
                              Wna maakt duidelijk dat artikel 91a van de Wna enkel ziet op
                              (monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van)
                              beperkende bepalingen die in werking zijn getreden in de periode
                              gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet. De reikwijdte van artikel 91a van de Wna is
                              daarmee beperkt tot enkel de ‘oude bepalingen’ (uiteraard enkel voor
                              zover die op het moment van toepassing van artikel 91a van de Wna als
                              zodanig nog van kracht zijn; het artikel is niet van toepassing op
                              beperkende bepalingen die vervallen zijn of die zodanig gewijzigd zijn
                              dat ze niet langer als beperkende bepaling kunnen worden
                              aangemerkt).</al>
                      <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                              implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                              datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot
                              monitoring en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten
                              aanzien van reeds vastgestelde en in werking getreden beperkende
                              bepalingen zó ver terug werken, dat in feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende regelgeving die de beroepsorganisatie
                                 <nadruk type="cur">ooit</nadruk> uitgevaardigd heeft, na
                              inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                              evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt
                              voorkomen dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al
                              onmiddellijk na inwerkingtreding van de wet al sprake zou zijn van
                              niet naleving van deze wijzigingswet, doordat dan al
                              evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben plaatsgevonden ten
                              aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan zes jaar vóór
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld en in
                              werking waren getreden.</al>
                      <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat
                              de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen
                              zoals die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder
                              terug reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                      <al>Dat artikel 91a van de Wna überhaupt verplichtingen bevat ten aanzien
                              van beperkende bepalingen die al vóór de datum van inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt noodzakelijk geacht
                              omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste implementatiedatum, de
                              richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht hadden moeten worden
                              genomen; de niet tijdige implementatie wordt door het hanteren van
                              deze datum in artikel 91a van de Wna zoveel mogelijk ondervangen.
                              Geborgd wordt dat de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de
                              zes jaar) ten aanzien van een bepaling die al wel in bijvoorbeeld
                              augustus 2020 in werking is getreden, in ieder geval nog na
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet plaats zal moeten vinden;
                              zoals ook het geval zou zijn geweest indien wel sprake was geweest van
                              tijdige implementatie. Indien periodieke evenredigheidsbeoordelingen
                              slechts zouden hoeven te worden verricht ten aanzien van beperkende
                              bepalingen die <nadruk type="cur">na de inwerkingtreding van deze
                                 wijzigingswet</nadruk> zijn vastgesteld en in werking zijn
                              getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn vastgesteld niet
                              meegenomen worden in de periodieke evenredigheidsbeoordelingen,
                              hetgeen de effectieve werking van de Proportionaliteitsrichtlijn zou
                              ondermijnen.</al>
                      <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                              bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te
                              worden vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                              monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook
                              niet alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                              rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                              voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende
                              leden).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), tweede lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 91a <nadruk type="cur">(nieuw)</nadruk>, tweede lid, van de
                              Wna ziet op de monitoring van reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende
                              bepalingen. In de kern komt het erop neer dat eens in de drie jaar een
                              rapport moet worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                              bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de
                              inwerkingtreding van de betreffende oude beperkende bepaling hebben
                              voorgedaan ten aanzien van het beroep van kandidaat-notaris, en die
                              direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de
                              destijds vastgestelde beperkende bepalingen. Voor een toelichting
                              omtrent de achtergrond van deze termijn van drie jaar, wordt verwezen
                              naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na
                                 inwerkingtreding van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is
                                 in het eerste kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van
                                 deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken zijn.</al>
                        <al>Dit betekent dat indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 in
                                 werking treedt, 2028 het eerste kalenderjaar is waarin geldt dat
                                 twaalf maanden verstreken zijn, zodat in het jaar 2028 het eerste
                                 rapport moet worden uitgebracht over relevante ontwikkelingen.
                                 Indien deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in werking treedt, is het
                                 eerste rapportagemoment óók 2028, omdat 2028 ook dan het eerste
                                 kalenderjaar is waarin de situatie zich voordoet dat twaalf maanden
                                 verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet.
                                 Aangezien vanaf het moment dat duidelijk is wanneer deze
                                 wijzigingswet in werking zal treden, ook duidelijk zal zijn in welk
                                 kalenderjaar de eerste rapportage aangeleverd moet worden, hebben
                                 de beroepsorganisaties naar verwachting voldoende tijd (minimaal
                                 een jaar) om zich voor te bereiden op het uitbrengen van de eerste
                                 rapportage in dat eerste rapportagejaar.</al>
                        <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen
                                 die binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                                 monitoringsrapport moeten worden uitgebracht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Naar verwachting zullen de ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn
                              voor de diverse bepalingen grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds
                              goed per bepaling bekeken moeten worden of er niet in dat geval toch
                              ook andersoortige ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van
                              reclamerecht of tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op
                              (specifiek) dit beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Vervolgens dient telkens in het volgde derde kalenderjaar een
                                 rapport te worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon. Op deze manier wordt een vaste driejaarlijkse
                                 cyclus tot stand gebracht ten aanzien van de monitoringsrapporten
                                 voor alle oude bepalingen. Door een dergelijke cyclus voor alle
                                 bepalingen te hanteren, wordt het naar verwachting gemakkelijker
                                 voor zowel de beroepsorganisaties als voor het departement om
                                 vinger aan de pols te houden; de monitoring wordt immers niet
                                 afhankelijk gesteld van de datum van inwerkingtreding van de
                                 individuele bepaling. Indien wél daarvoor zou zijn gekozen, zou dit
                                 niet alleen het behouden van enig overzicht zeer bemoeilijken, maar
                                 ook de daadwerkelijke uitvoering van al de afzonderlijke
                                 rapportages over de betreffende bepalingen. Een dergelijke
                                 werkwijze zou een effectieve werking van de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                        <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen, als startpunt te
                                 hanteren voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor alle
                                 betrokkenen steeds duidelijk zijn in welk jaar er weer een
                                 monitoringsrapport zal moeten worden opgeleverd en ten aanzien van
                                 welke bepalingen (namelijk: <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude
                                 bepalingen die nog steeds ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                      </al-groep>
                      <al-groep>
                        <al>Dit rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door het bestuur
                                 van de KNB. Dit orgaan wordt het meest geëquipeerd geacht om de
                                 diverse ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een
                                 inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot
                                 de eerder vastgestelde beperkende bepalingen en aan de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon een inschatting mee te geven
                                 omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een zogenoemde
                                 tussentijdse beoordeling, waarop artikel 91a, zesde lid, van de Wna
                                 ziet.</al>
                        <al>Het bestuur is namelijk belast met de algemene leiding van de KNB
                                 (artikel 64 van de Wna), alsook met onder meer het voorbereiden van
                                 voorstellen voor regelgeving (artikel 89, derde lid, van de Wna) en
                                 de uitvoering van wettelijke taken. Het is bovendien het bestuur
                                 dat de ledenraad desgevraagd of eigener beweging in kennis stelt
                                 van alle gegevens die voor het algemeen beleid van de KNB van
                                 belang kunnen zijn, in het bijzonder gegevens betreffende zaken die
                                 het bestuur in uitvoering of behandeling heeft of die het in
                                 voorbereiding of onderzoek heeft genomen. Het bestuur is ook het
                                 orgaan dat door de ledenraad gevraagd kan worden om inlichtingen of
                                 om onderzoek te verrichten, en dat door de ledenraad op de hoogte
                                 wordt gesteld van de ontwikkelingen met betrekking tot de zaken van
                                 de KNB in de ringen als bedoeld in de artikelen 82 tot en met86 van
                                 de Wna (artikel 68 van de Wna). Bovendien vertegenwoordigt het
                                 bestuur de KNB (artikel 65, derde lid, van de Wna). Een en ander
                                 maakt het bestuur van de KNB het meest geëigende orgaan voor het
                                 opstellen van het in dit artikel bedoelde rapport.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                              gestuurd, met het oog op de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                              plaatsvinden. Het geeft de bewindspersoon de informatie die essentieel
                              is voor een gedegen uitvoering van deze evenredigheidsbeoordeling. Ook
                              is het rapport van belang ter beoordeling of hij aanleiding ziet tot
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in artikel
                              91a, zesde lid, van de Wna- zie verder de artikelsgewijze toelichting
                              op dat artikel).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), derde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Artikel 91a<nadruk type="cur"> (nieuw)</nadruk>, derde lid,
                                 onderdeel a, van de Wna bepaalt in de eerste plaats dat relevante
                                 ontwikkelingen in het rapport dienen te worden vervat die zich ten
                                 aanzien van het beroep van kandidaat-notaris hebben voorgedaan
                                 sinds de inwerkingtreding van de betreffende bepaling waarop het
                                 rapport ziet, en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van
                                 die bepaling.</al>
                        <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van
                                 het beroep van een kandidaat-notaris, is op voorhand moeilijk nader
                                 te omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie
                                 bieden vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep
                                 kunnen immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                                 ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                                 zouden voordoen, een verschillende (mate van) impact hebben per
                                 beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar
                                 de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type
                                 bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                                 worden aan:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene
                                       of specifieke regelgeving die invloed hebben op de
                                       dienstverlening door een kandidaat-notaris of die anderszins
                                       het werkgebied van de kandidaat-notaris raken;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                       rechtsprekende instanties;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de KNB ontvangen klacht van een
                                       belanghebbende die direct of indirect betrekking heeft op de
                                       gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                       vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de KNB ontvangen concreet en
                                       deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                       belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in
                                       werking zijnde beperkende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie
                                       tot het beroep van kandidaat-notaris) eventuele innovatieve
                                       technieken of een relevante toe- of afname in de vraag naar
                                       de dienstverlening door kandidaat-notarissen.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </al-groep>
                      <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                              relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds
                              vastgestelde beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen
                              alsnog is gaan knellen in de praktijk en onevenredig is geworden.
                              Dergelijke ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven
                              van de ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig
                              is.</al>
                      <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld jaarverslagen van
                              de KNB al relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep worden
                              gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van de onderhavige
                              monitoringsverplichting naar verwachting dan ook gebruik worden
                              gemaakt van de algemene monitoringsactiviteiten die met het oog op de
                              dagelijkse praktijken en de jaarverslagen ook in het verleden al door
                              de KNB werden verricht. De informatie over ontwikkelingen die
                              normaliter dan al voor bijvoorbeeld de jaarverslagen wordt vergaard,
                              kan dan ook ingezet worden om het monitoringsrapport over relevante
                              ontwikkelingen op te zetten.</al>
                      <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                              inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient
                              gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                              relevante ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              kandidaat-notaris. Het gaat hier in feite om een voorlopige
                              inschatting omtrent de evenredigheid, op basis van de gesignaleerde
                              ontwikkelingen.</al>
                      <al>Tot slot dient in het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                              gemotiveerd te worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting
                              van het bestuur, al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde
                              lid (zie de betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                      <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in
                              de praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval
                              altijd de relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat
                              moment zijn ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep,
                              in dit geval het beroep van kandidaat-notaris. Als die er op dat
                              moment niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport wordt
                              vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage
                              ziet, ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het
                              ontbreken van relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen
                              gronden zijn om aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig
                              zouden zijn. Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen
                              deze in het rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens
                              bekeken moet worden of een of meer van die ontwikkelingen relevant
                              (kunnen) zijn voor de oude bepalingen en voor de eventueel in werking
                              getreden nieuwe bepalingen die volgens artikel 91b, tweede lid, van de
                              Wna óók in dit rapportagejaar moeten worden meegenomen. In het rapport
                              dient dan per bepaling te worden aangegeven of de gesignaleerde
                              ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben ten aanzien van de
                              evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe bepalingen. Zoals
                              hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die duiding
                              vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                              inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                              vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                              beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al
                              in het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling
                              van de betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te
                              geven duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per
                              bepaling kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot
                              dient in het rapport per bepaling nog te worden aangegeven of er
                              aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet
                              op de eventueel gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de
                              gevolgen van die ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van
                              de betreffende bepaling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), vierde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen.</al>
                      <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke
                              bewindspersoon de eerste evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de
                              ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten drie
                              jaar nadat voor het eerst een rapportage is uitgebracht ten aanzien
                              van deze beperkende bepalingen (zie het tweede lid en de toelichting
                              daarop: dat eerste rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar
                              waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden
                              zijn verstreken). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                              rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers ook drie jaar na
                              dat eerste rapportagemoment valt). Op deze manier kan de betrokken
                              bewindspersoon beide rapporten omtrent de ontwikkelingen tot dan toe
                              gebruiken om de evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                      <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling
                              plaatsvindt niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                              mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien
                              van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                              plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                              bestond.</al>
                      <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar
                              (gerekend vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op
                              basis van (in ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.</al>
                      <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                              beschikbaar is, de inschatting is dat er géén
                              evenredigheidsbeoordeling hoeft plaats te vinden, dan tóch de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling plaats moet vinden. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing. Voor een
                              toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van
                              het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel
                              91a, vierde lid, onderdeel a, iedere zes jaar moet worden verricht, is
                              in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                              evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                              totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin
                              dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen
                              die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en
                              waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet worden
                              gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling rekening worden gehouden met de
                              ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van kandidaat-notaris. Zie verder ook de artikelsgewijze
                              toelichting op het derde lid van artikel 91a van de Wna.</al>
                      <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op (artikel 91a, vierde
                              lid, onderdeel b, van de Wna), waaruit blijkt of de vastgestelde
                              beperkende bepaling na de zes jaar die verstreken zijn, naar het
                              oordeel van de verantwoordelijke bewindspersoon nog steeds evenredig
                              is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit blijken wat de redenen
                              zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet gerechtvaardigd en
                              evenredig wordt geacht, hetgeen door de betrokken bewindspersoon met
                              kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen
                              moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder 2°). Die eis volgt uit
                              artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn en een
                              redelijke uitleg van die bepaling impliceert dat die eis niet enkel
                              heeft te gelden ten aanzien van de ex ante evenredigheidsbeoordeling,
                              maar evenzeer ten aanzien van de periodieke evenredigheidbeoordeling
                              en de verderop te bespreken tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.
                              Het begrip ‘verslag’ onderstreept nog eens dat niet volstaan kan
                              worden met enkel de conclusie of de bepalingen al dan niet nog
                              evenredig zijn. In het verslag moet tot uitdrukking worden gebracht
                              welke factoren bij de ex ante evenredigheidsbeoordeling ofwel
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling zijn meegewogen en in welke zin,
                              en op welke wijze deze dan tot de betreffende conclusie omtrent de
                              evenredigheid hebben geleid.</al>
                      <al>De verantwoordelijke bewindspersoon neemt in dat verslag ook een
                              bindend advies op omtrent de gevolgen die de uitkomst van de
                              evenredigheidsbeoordeling zou moeten hebben (artikel 91a, vierde lid,
                              onderdeel c). Dit betekent dat indien de verantwoordelijke
                              bewindspersoon bijvoorbeeld meent dat een onevenredig geachte bepaling
                              geheel geschrapt of gewijzigd moeten worden, dit in het advies ook als
                              zodanig wordt verwoord. Het is aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan zijn en wat dat
                              advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke parameters voor
                              gesteld, zodat de verantwoordelijke bewindspersoon het advies geheel
                              kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                      <al>Het advies is bindend, en moet dus door de KNB worden opgevolgd. Dit
                              omdat voorkomen moet worden dat een op basis van de
                              evenredigheidsbeoordeling onevenredig geachte bepaling door de
                              beroepsorganisatie onverkort in stand kan worden gelaten, en aldus in
                              strijd met doel en strekking van de Proportionaliteitsrichtlijn wordt
                              gehandeld.</al>
                      <al>Het verslag met het bindende advies moet aan het bestuur van de KNB
                              worden gezonden. Wanneer het advies een beperkende bepaling in een
                              verordening betreft, kan het bestuur het verslag vervolgens doorzenden
                              naar de ledenraad, als orgaan dat bevoegd is verordeningen vast te
                              stellen. Het bestuur kan daarop, indien het verslag daartoe aanleiding
                              geeft, aan de slag om tot een nieuwe bepaling of tot een
                              wijzigingsbepaling te komen die door de ledenraad wordt vastgesteld.
                              Wanneer het bindende advies een beperkende bepaling in nadere regels
                              betreft die zijn vastgesteld door het bestuur zelf, zal het bestuur
                              zelf tot een dergelijke nieuwe bepaling of wijzigingsbepaling moeten
                              opstellen en vaststellen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren
                                 komt dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, en de betreffende
                                 bepaling overeenkomstig het bindend advies wordt geschrapt
                                 (vervalt) (of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van
                                 een beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn
                                 ziet), eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                                 beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd</nadruk> (overeenkomstig het advies, maar ook indien
                                 het bevoegde orgaan van de KNB hiertoe zelfstandig om welke redenen
                                 ook besluit), wordt er een verordening respectievelijk worden
                                 nadere regels krachtens een verordening tot stand gebracht tot
                                 wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling
                                 is artikel 91 van de Wna van toepassing (voor zover deze
                                 wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat van de
                                 toegang tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris;
                                 als dat niet het geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en
                                 periodiek beoordeeld te worden). Dit betekent onder meer dat een ex
                                 ante evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                                 wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                                 artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                              ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze
                              ‘voorgeschiedenis’ van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft
                              op de omvang en intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zelf, in die zin dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan
                              vergemakkelijken, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de periodieke beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd
                              en wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                              (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te
                              worden vastgesteld aan de hand van artikel 91b, (tweede en) vierde
                              lid, van de Wna. Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor de
                              (monitoring en de) periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die
                              gewijzigde bepaling (althans zal een nieuw ‘aansluitingsmoment’ op de
                              cyclus gaan gelden).</al>
                      <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                              evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid
                              wordt vastgesteld. Indien vanuit de KNB zelf ook geen reden wordt
                              gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan,
                              blijft deze beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt deze
                              conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                              voortvloeit uit artikel 91a van de Wna, verder gemonitord en periodiek
                              beoordeeld op evenredigheid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), vijfde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling ofwel evenredigheidsbeoordeling in de kern
                              gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              kandidaat-notaris die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet
                              worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                              in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit
                              betekent in ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de
                              evenredigheid van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen,
                              nagegaan moet worden welke invloed de ontwikkelingen in den brede
                              hebben in de betreffende sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het
                              betreffende speelveld. In het verlengde daarvan moet bekeken worden of
                              en hoe dit direct of indirect raakt aan factoren die destijds zijn
                              meegewogen bij beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit
                              anderszins raakt aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op
                              dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel 91a, vijfde
                              lid, van de Wna.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en
                              wat het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 91a, derde lid, van de Wna.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), zesde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede lid
                              ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het
                              rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport
                              redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                              eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken.
                              Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel al is toegelicht, het veelal een
                              dergelijk aantal jaren nodig heeft voordat het effect van een bepaalde
                              beperkende bepaling daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en
                              merkbaar is, en ook mogelijke nieuwe ontwikkelingen die na de
                              vaststelling van een beperkende bepalingen zijn ingezet, zich in de
                              praktijk gaan aftekenen en tot merkbare effecten leiden. Maar voor de
                              (bijzondere) gevallen waarin er wel degelijk sprake is van dusdanige
                              ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van
                              zes jaar al naar voren komt dat de evenredigheid van een eerder
                              vastgestelde beperkende bepaling onder druk staat of is komen te
                              staan, omvat dit zesde lid een verplichting tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de
                              evenredigheid van de bestaande bepalingen, in het licht van de
                              ontwikkelingen, geeft de verantwoordelijke bewindspersoon houvast bij
                              het bepalen of een dergelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling
                              nodig is, al blijft het uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de
                              verantwoordelijke bewindspersoon zelf. Indien in voorkomend geval een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is gebleken,
                              ontslaat die niet van de verplichting om dan ook de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes jaar te verrichten. Zie
                              echter over het moment waarop die eerstvolgende periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling dan moet plaatsvinden, uitdrukkelijk het
                              zevende lid van dit artikel 91a van de Wna en de artikelsgewijze
                              toelichting daarop.</al>
                      <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling<noot id="n186" type="voet"><noot.nr>186</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                    vierde lid, vormt overigens het evenbeeld van de ex ante
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                    beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen
                                    enerzijds de artikelen 91a en 91b, vierde lid, van de Wna en
                                    anderzijds artikel 91, tweede lid, van de Wna.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>Op basis van de beschikbare rapporten omtrent de betreffende
                              vastgestelde bepalingen<noot id="n187" type="voet"><noot.nr>187</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                    jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                    worden vastgesteld.</noot.al></noot>, en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de
                              elementen vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en
                              uiteraard met de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de
                              effecten daarvan. Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 en 3.5 van
                              het algemeen deel van deze memorie van toelichting, en de richtsnoeren
                              van de Europese Commissie.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op van de verrichte
                                 tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, met daarin een bindend
                                 advies – steeds met dezelfde elementen als beschreven in het vierde
                                 lid (zie voor de inhoud van het verslag en het daarin opgenomen
                                 advies artikel 91a, vierde lid, onderdelen b en c, van de Wna). Dit
                                 wordt tot uitdrukking gebracht door de formulering aan het slot van
                                 artikel 91a, zesde lid, onderdeel b, van de Wna. De in het verslag
                                 vervatte uitkomst van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                                 wordt, net als het geval is bij de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling, gedeeld met het bestuur.</al>
                        <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren
                                 komt dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk
                                 onevenredig wordt geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport
                                 ook werd ingeschat, en de betreffende bepaling overeenkomstig het
                                 advies wordt geschrapt (vervalt)(of dusdanig wordt gewijzigd dat
                                 geen sprake meer is van een beperkende bepaling waarop de
                                 Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing is), eindigt daarmee de
                                 gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                                 bepaling.</al>
                      </al-groep>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd
                                 (overeenkomstig het advies van de betrokken bewindspersoon, maar
                                 ook indien het bevoegde orgaan van de KNB hiertoe om welke andere
                                 redenen ook besluit), wordt er, afhankelijk van de vraag of de
                                 betreffende bepaling in een verordening of in nadere regels als
                                 bedoeld in artikel 89, vijfde lid, van de Wna zijn vervat, een
                                 verordening respectievelijk worden nadere regels krachtens een
                                 verordening tot stand gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten
                                 aanzien van die wijzigingsbepaling dient ingevolge artikel 91 van
                                 de Wna een ex ante evenredigheidsbeoordeling plaats te vinden
                                 indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin
                                 van dat artikel.</al>
                        <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 91a,
                                 vierde lid (betreffende de periodieke evenredigheidsbeoordeling) –
                                 de situatie is immers vergelijkbaar; zowel uit een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling als uit een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot wijziging
                                 van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te stellen
                                 wijzigingsbepaling vervolgens (onder meer) een ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling naar aanleiding van een monitoringsrapport
                              ook nog steeds zijn dat er alsnog <nadruk type="cur">geen
                                 onevenredigheid</nadruk> wordt vastgesteld, ook al bevatte het
                              rapport wel indicaties daartoe. Wel is het van belang om dan duidelijk
                              in het verslag van de beoordeling aan te geven waarom er ondanks de
                              ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd zijn (en die dus
                              aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te laten
                              plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                              géén sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                      <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er naar de in het
                              rapport beschreven inschatting <nadruk type="cur">geen</nadruk>
                              aanleiding is tot het verrichten van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, en de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              deze rapporten ook steeds toegezonden krijgt, dit in een uitzonderlijk
                              geval om enige reden toch anders ziet, kan deze bewindspersoon alsnog
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling verrichten. Ook in dat
                              geval is het van belang dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt
                              waarom de verantwoordelijke bewindspersoon alsnog tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling is overgegaan en, indien de uitkomst dan ook
                              nog zou zijn dat er sprake is van onevenredigheid, hoe de
                              bewindspersoon tot die uitkomst is gekomen, in het licht ook van het
                              rapport waarin werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91a (nieuw), zevende lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden.</al>
                      <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                              bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                              dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                              eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                              plaatsvindt.</al>
                      <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar
                              voren komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het
                              monitoringsrapport gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de
                              evenredigheid van een beperkende bepaling, alsnog evenredig is, kan
                              deze bepaling onverkort in stand blijven. Er is immer geen sprake van
                              een geconstateerde onevenredigheid die door wijziging of schrapping
                              van de bepaling weggenomen moet worden.</al>
                      <al>Normaliter, op grond van de zesjaarlijkse cyclus van de periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen die ingevolge het vierde lid is gaan lopen
                              (met als startpunt van de cyclus het derde kalenderjaar nadat het
                              eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende periodieke
                              beoordeling al in het derde kalenderjaar na deze tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt niet
                              wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór dat
                              moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden (namelijk
                              een tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk> geval, waarin een tussentijdse beoordeling
                              heeft plaatsgevonden met als uitkomst dat de bepaling (toch) <nadruk type="cur">evenredig</nadruk> moet worden geacht (ondanks het
                              monitoringsrapport), de eerstvolgende periodieke beoordeling plaats
                                 <nadruk type="cur">zes jaar nadat het rapport is uitgebracht dat
                                 aanleiding heeft gevormd tot deze tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling</nadruk> (zevende lid, onderdeel a). Het
                              zevende lid, onderdeel b, maakt duidelijk dat vervolgens (dus gerekend
                              vanaf dat eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment na die
                              onverwijlde tussentijdse beoordeling), de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling telkens weer plaatsvindt in het volgende
                              zesde kalenderjaar (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft het
                              daarin vervatte ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen). De eerstvolgende periodieke beoordeling
                              schuift met andere woorden wat verder naar achteren in de cyclus; die
                              vindt dus niet al drie jaar na deze tussentijdse beoordeling plaats,
                              zoals uit het oorspronkelijke ritme in de cyclus volgde voor deze
                              bepaling, maar pas zes jaar nadat rapportagejaar waarin het rapport
                              uitkwam dat aanleiding vormde voor de tussentijdse beoordeling<noot id="n188" type="voet"><noot.nr>188</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te
                                    laten starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                    evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd.
                                    Dit omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het
                                    eind van een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop
                                    gebaseerde tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin
                                    van het daarop volgende jaar wordt verricht. Als dát moment van
                                    die beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg van de
                                    zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                    beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond
                                    van het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle
                                    overige bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en
                                    -risico’s leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet
                                    plaatsvinden (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke
                                    bepaling, zou daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                              monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn
                              om drie jaar later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse
                              cyclus het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn)
                              opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie
                              jaar daarvoor al een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Het is logischer om dan het periodieke beoordelingsmoment
                              weer met zes jaar op te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na
                              de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een
                              rapport moeten worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen;
                              indien dat rapport daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans
                              daarop klein omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                              recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                      <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar,
                              gerekend vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van
                              deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als
                              bijvoorbeeld naar aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk>
                              monitoringsrapport ten aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch
                              evenredig gevonden bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een
                              tussentijdse evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende
                              bepaling <nadruk type="cur">opnieuw alsnog evenredig</nadruk> wordt
                              geacht en in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in
                              de tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                              cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet
                              worden uitgebracht. Het zevende lid maakt derhalve dat elke
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw
                              startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van het volgende
                              zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                      <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                              verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien
                              van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli
                              2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet
                              worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren
                              voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn
                              (elke drie jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes
                              jaar een vaste periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen
                              concrete aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient
                              ten aanzien van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde
                              kalenderjaar na 2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke
                              beoordeling plaats te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder
                              (elke zes jaar). Maar het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat
                              binnen de cyclus in rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding
                              geeft tot een onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling.
                              Als uit deze beoordeling volgt dat er alsnog géén onevenredigheid is
                              en de bepaling kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het
                              volgende moment in de cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat
                              wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt
                              uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de eerstvolgende vaste
                              periodieke beoordeling moet plaatsvinden, maar in 2046 (het zesde
                              kalenderjaar na 2040, het jaar waarin het rapport is uitgebracht dat
                              aanleiding gaf tot de tussentijdse beoordeling). Dit brengt ten
                              aanzien van de bepaling in het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens de
                              cyclus hoe dan ook een rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een
                              jaar zou zijn waarin een periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu
                              nog enkel een rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals
                              toegelicht dan niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht.
                              Dat is pas het geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en
                              daarna telkens in het zesde kalenderjaar. Dit tot er opnieuw een
                              tussentijdse beoordeling moet plaatsvinden ten aanzien van de
                              betreffende bepaling; dan leidt dit zevende lid er opnieuw toe dat de
                              eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling na die tussentijdse
                              beoordeling ‘opschuift’ in de tijd. De zesjaarstermijn van het vierde
                              lid gaat dan weer lopen vanaf het kalenderjaar waarin het rapport is
                              uitgebracht dat aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              beoordeling.</al>
                      <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de
                              beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van het
                              monitoringsrapport ook werd ingeschat. In dat geval dient de
                              betreffende bepaling, afhankelijk van het bindend advies van de
                              verantwoordelijke bewindspersoon, ofwel te worden gewijzigd, ofwel te
                              worden geschrapt. Indien de bepaling wordt geschrapt, valt deze in die
                              toekomst niet meer te monitoren, dus daarmee eindigt de gehele
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd
                                    (en het beperkende karakter behoudt)</nadruk>, wordt er een
                                 verordening of worden nadere regels tot wijziging van die bepaling
                                 tot stand gebracht.</al>
                        <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                    gebracht<noot id="n189" type="voet"><noot.nr>189</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging
                                       in principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                       wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                       kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf
                                       zou besluiten om terugwerkende kracht aan een
                                       wijzigingsbepaling te verlenen.</noot.al></noot>, waarop onder meer artikel 91 van de Wna van toepassing is.
                                 Dit betekent onder meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                                 dient plaats te vinden indien de wijzigingsbepaling een beperkende
                                 bepaling is in de zin van dat artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                              oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                              van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                              intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin
                              dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins
                              vergemakkelijkt, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de tussentijdse beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Aangezien deze wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is artikel 91a van de Wna
                              (betreffende monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van
                              ‘oude bepalingen’) daarop niet meer van toepassing; artikel 91b van de
                              Wna is dan van toepassing. Op basis van <nadruk type="cur">dat</nadruk> artikel 91b van de Wna geldt weer een ‘eigen’
                              monitorings- en periodieke evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans
                              die wijzigingsbepaling zal dan opnieuw moeten instromen in de cyclus
                              voor monitoringsrapportage en periodieke evenredigheidsbeoordelingen
                              die geldt voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen
                              wordt dan niet bepaald over de band van artikel 91a, tweede en vierde
                              lid, van de Wna, maar over de band van artikel 91b van de Wna. Het
                              eerstvolgende periodieke monitoringsmoment dient derhalve op grond van
                              artikel 91b van de Wna te worden bepaald.</al>
                      <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                              (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 91b van de Wna, in het
                              bijzonder het tweede, vierde en zesde lid daarvan.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91b (nieuw) van de Wet op het notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), eerste lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 91b <nadruk type="cur">(nieuw)</nadruk>, eerste lid, van de
                              Wna bepaalt dat artikel 91b van de Wna enkel ziet op (monitoring en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) nieuwe of
                              gewijzigde bepalingen die de toegang tot of de uitoefening beperken
                              van het beroep van kandidaat-notaris en die in werking zijn getreden
                              in de periode vanaf de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                              reikwijdte van artikel 91b van de Wna is daarmee toegespitst op
                              ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die zijn vastgesteld en in
                              werking zijn getreden in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet – daarop ziet het hierboven
                              besproken artikel 91a van de Wna.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), tweede lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 91b <nadruk type="cur">(nieuw)</nadruk>, tweede lid, van de
                              Wna ziet op de monitoring van de na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet vastgestelde beperkende bepalingen. In de kern komt het
                              erop neer, evenals onder het hierboven besproken artikel 91a van de
                              Wna, dat eens in de drie jaar een rapport moet worden uitgebracht aan
                              de verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de (eventuele)
                              ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de betreffende
                              vastgestelde beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van kandidaat-notaris, en die direct of indirect invloed
                              (kunnen) hebben op de evenredigheid van de destijds vastgestelde
                              beperkende bepalingen. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van
                              deze termijn van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting. Het gaat hier om
                              eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 91a, tweede en derde lid, van
                              de Wna. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting daarop is bepaald
                              omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en wat in
                              beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier van
                              toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet door het bestuur van
                              de KNB worden opgesteld en uitgebracht. Zoals ook in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 91a, tweede lid, van de Wna is
                              aangegeven, wordt het bestuur het meest geëquipeerd geacht om de
                              diverse ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, om een
                              inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de
                              eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit orgaan kan dan aan de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een inschatting meegeven omtrent de
                              eventuele noodzaak tot het verrichten van de tussentijdse beoordeling,
                              waarop het zesde lid van dit artikel ziet.</al>
                      <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet
                              worden uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende
                              bepaling, wordt in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die
                              op grond van artikel 91a, tweede lid, van de Wna tot stand wordt
                              gebracht ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al vóór
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld. Op grond
                              van artikel 91a, tweede lid, van de Wna wordt, zoals ook is
                              toegelicht, een cyclus tot stand gebracht van een rapportage die eens
                              in de drie jaar plaatsvindt. Deze cyclus start ten aanzien van de
                              ‘oude bepalingen’ in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken
                              zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari 2027 of per
                              1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste rapportagemoment voor
                              de oude bepalingen in het jaar 2028; in dát jaar start de
                              rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment is dan in het jaar 2031
                              (drie jaar later), het derde in 2034 en zo verder.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe’</nadruk>
                              bepaling (een geheel nieuwe of een wijzigingsbepaling die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is –
                              aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende
                              vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude bepalingen geldt, voor
                              zover dat vaste rapportagemoment althans valt <nadruk type="cur">in
                                 het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk> (gerekend vanaf de
                              inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepaling),
                                 <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport wordt
                                 uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>. Na inwerkingtreding
                              van de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst twaalf maanden
                              verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het eerstvolgende
                              kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude bepalingen)
                              weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude bepalingen.
                              In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage worden
                              uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier wordt
                              de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                              periodieke beoordeling van de oude bepalingen.</al>
                      <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                              2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                              rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                              (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                              cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking treedt, dan zijn per
                              1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                              bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                              rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus
                              nog wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling
                              (november 2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die
                              nieuwe bepaling (2031).</al>
                      <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar
                              in een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                              1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als
                              het eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten
                              aanzien van de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in
                              de cyclus zijn dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen
                              per 1 augustus 2028 twaalf maanden zijn verstreken. Op grond van de
                              cyclus voor oude bepalingen is 2028 een rapportagejaar. Dit betekent
                              dat 2028 voor deze nieuwe bepaling dan óók al als rapportagejaar
                              aangemerkt moet worden – het is immers het eerste rapportagejaar dat
                              men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                              de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling.</al>
                      <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen
                              zijn die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij
                              nieuwe bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden
                              zijn, deze aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van
                              de totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              ondergaan, waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden
                              en ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit
                              voorbeeld relatief snel is dat er een rapportage moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt
                              benadrukt dat die rapportage ten aanzien van die bepaling dan
                              hoogstwaarschijnlijk niet veel meer zal inhouden dan de constatering
                              dat er ten aanzien van die nieuwe bepalingen geen relevante
                              ontwikkelingen zijn die niet al bij de totstandkoming zijn meegenomen
                              in de afwegingen, of dat eventuele recente ontwikkelingen niet
                              relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor andere nieuwe
                              beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een rapportage moet
                              worden uitgebracht).</al>
                      <al>Zie voor een verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling, en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                              bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen vindt rapportage telkens na drie jaar plaats.
                              Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op de
                              rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in die cyclus ook het
                              ritme van rapportage om de drie jaar geldt, zullen zo ook de <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de
                              vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden
                              voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen. De keuze
                              voor dit systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats
                              van een systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van
                              elke afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen
                              deel nader toegelicht.</al>
                      <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                              gestuurd, zodat deze kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in artikel 91b
                              (nieuw), zesde lid, van de Wna). Ook is het rapport van belang voor de
                              betrokken bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                              plaatsvinden. Het geeft de betrokken bewindspersoon informatie die van
                              belang is voor een gedegen uitvoering van deze periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), derde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het
                              rapport dienen te worden opgenomen. Artikel 91b, derde lid, onderdeel
                              a, van de Wna bepaalt in de eerste plaats dat nieuwe ontwikkelingen
                              ten aanzien van het beroep van kandidaat-notaris die van invloed
                              kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al vastgestelde
                              bepalingen, in het een rapport dienen te worden vervat. Het derde lid,
                              onderdelen b en c, ziet op wat er verder in het rapport moet worden
                              opgenomen (een inschatting van de effecten die deze ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben op de evenredigheid van beperkende bepalingen, en
                              een duiding of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling). Het gaat
                              hier qua inhoud om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 91a,
                              tweede en derde lid, van de Wna. Hetgeen in de artikelsgewijze
                              toelichting daarop is aangegeven omtrent de inhoud en strekking van
                              een dergelijk rapport (en ook wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’
                              moet worden verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), vierde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                      <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke
                              bewindspersoon de <nadruk type="cur">eerste</nadruk>
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde
                              beperkende bepalingen moet verrichten zes jaar nadat het eerste
                              rapport is uitgebracht (zie voor dat rapportagemoment het tweede lid
                              van artikel 91b van de Wna). Vervolgens vindt de periodieke
                              beoordeling in beginsel elke zes jaar plaats (met dien verstande dat
                              het zevende lid daarop nog een uitzondering maakt – zie het zevende
                              lid en de artikelsgewijze toelichting daarop). Op die manier wordt de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de rapportagecyclus
                              die niet alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt ingevolge artikel 91a,
                              tweede lid, van de Wna, maar op de voet van artikel 91b, tweede lid,
                              ook voor de ‘nieuwe’ bepalingen. Het periodieke beoordelingsmoment
                              valt op deze manier altijd in eenzelfde kalenderjaar als waarin ook
                              een rapportage moet worden uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen
                              helpen in structurering van de activiteiten van rapportage en
                              evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou de
                              verantwoordelijke bewindspersoon ook steeds zowel de eerdere rapporten
                              kunnen gebruiken, als het meest recente rapport dat in datzelfde
                              kalenderjaar uitkomt als dat waarin de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Met het oog op het
                              verrichten van een gedegen periodieke evenredigheidsbeoordeling zal de
                              betrokken bewindspersoon in ieder geval de op dat moment beschikbare
                              rapporten omtrent de ontwikkelingen gebruiken.</al>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, toch de
                              periodieke beoordeling plaats moet vinden op dat vaste zesjaarlijkse
                              moment. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft immers een
                              structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via
                              artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                              systematische toetsing<noot id="n190" type="voet"><noot.nr>190</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge artikel 91b,
                              vierde lid, onderdeel a, van de Wna moet worden verricht, is in de
                              kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                              evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                              totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin
                              dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen
                              die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en
                              waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet worden
                              gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke beoordeling
                              rekening gehouden worden met de ontwikkelingen die zich sinds de
                              inwerkingtreding van de te beoordelen bepaling(en) hebben voorgedaan
                              en die in ieder geval in de uitgebrachte rapporten worden beschreven.
                              Zie in dat verband ook de artikelsgewijze toelichting op het derde lid
                              van artikel 91b in samenhang met de toelichting op artikel 91a, derde
                              lid, van de Wna.</al>
                      <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op
                              de voet van artikel 91a, vierde lid, ten aanzien van de zogenoemde
                              ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet de verantwoordelijke
                              bewindspersoon ook ten aanzien van de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepalingen
                              een verslag opstellen. (artikel 91b, vierde lid, onderdeel b, van de
                              Wna). Aangezien dit verslag qua inhoudelijke elementen en strekking
                              overeenkomt met het verslag als bedoeld in artikel 91a, vierde lid,
                              van de Wna, wordt voor de artikelsgewijze toelichting hieromtrent
                              verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op artikel 91a, vierde
                              lid, onderdelen b en c, van de Wna.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), vijfde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                              evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                              totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil
                              met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                              beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              kandidaat-notaris die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed
                              kunnen hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet
                              worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                              in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit
                              betekent in ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de
                              evenredigheid van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen,
                              nagegaan moet worden welke invloed de ontwikkelingen in den brede
                              hebben in de betreffende sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het
                              betreffende speelveld. In het verlengde daarvan moet bekeken worden of
                              en hoe dit direct of indirect wellicht raakt aan factoren die destijds
                              zijn meegewogen bij beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit
                              wellicht anderszins raakt aan die evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen op dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel
                              91b, vijfde lid, van de Wna.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid van
                              artikel 91b van de Wna ook steeds in de rapporten moeten worden
                              opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder
                              ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat het betekent dat rekening
                              moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen in de
                              praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven op
                              artikel 92b, derde lid (in samenhang met de artikelsgewijze
                              toelichting op artikel 91a, derde lid, van de Wna).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), zesde lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede en derde
                              lid ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien
                              het rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport
                              redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                              eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken.
                              Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 91a, zesde lid, van de Wna
                              verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              (ten aanzien van ‘oude’ beperkende bepalingen), is ook hier van
                              toepassing, zodat hier verder wordt verwezen naar die
                              toelichting.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91b (nieuw), zevende lid, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.
                              Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 91a, zevende lid, van de Wna.
                              Dat artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige
                              zevende lid, met dien verstande dat artikel 91a van de Wna enkel
                              betrekking heeft op de zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en
                              artikel 91b van de Wna (enkel) op de ‘nieuwe’ beperkende bepalingen.
                              Dat verschil is echter niet zozeer relevant voor een goed begrip van
                              dit zevende lid.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 91c (nieuw) van de Wet op het notarisambt</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91c (nieuw), onderdeel a, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>artikel 91c, onderdeel a, strekt ter implementatie van artikel 2,
                              tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10
                              van de richtlijn). Dat artikel bepaalt kort gezegd dat de
                              Proportionaliteitsrichtlijn niet van toepassing is wanneer de
                              specifieke beperkende eisen ter reglementering van een bepaald beroep
                              zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling die de lidstaten
                              geen keuze laat ten aanzien van de wijze van implementatie van die
                              vereisten. De gedachte hierachter is dat in dergelijke gevallen de
                              beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid reeds op EU-niveau is
                              uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf
                              3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 91c (nieuw), onderdeel b, van de Wna</titel>
                      </kop>
                      <al>Zoals aan het begin van deze artikelsgewijze toelichting op de Wna al
                              uiteengezet is, is de Proportionaliteitsrichtlijn met de daarin
                              vervatte verplichtingen niet van toepassing ten aanzien van (onder
                              meer) beperkende regelgeving van de KNB betreffende het beroep van
                              kandidaat-notaris voor zover deze belast is met <nadruk type="cur">waarneming</nadruk> (in de zin van artikel 29 van de Wna). Tegen
                              deze achtergrond wordt in dit voorgestelde onderdeel uitdrukkelijk
                              bepaald dat de diverse verplichtingen die uit de
                              Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeien, en die via dit wetsvoorstel
                              in de Wna worden geïmplementeerd, niet van toepassing zijn ten aanzien
                              van dergelijke beperkende regelgeving betreffende het beroep van
                              kandidaat-notaris voor zover deze is belast met de waarneming. Het
                              gaat hierbij niet alleen om de verplichtingen omtrent het opstellen
                              van een voldoende gedetailleerde toelichting, en, kort gezegd, de
                              consultatieverplichting (voorgesteld in artikel 90 van de Wna), maar
                              ook om de verplichtingen tot de ex ante evenredigheidsbeoordeling, de
                              periodieke evenredigheidsbeoordelingen en de eventuele tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordelingen. Ook geldt de verplichting tot verkrijging
                              van voorafgaande goedkeuring voor beperkende nadere regels niet,
                              indien deze beperkende regels betrekking hebben op de waarneming door
                              een kandidaat-notaris in de zin van artikel 29 Wna.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel E (wijziging artikel 92 van de Wet op het
                           notarisambt)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Het huidige artikel 92 van de Wna beschrijft de kaders omtrent
                           vernietiging van besluiten van de ledenraad, het bestuur of andere
                           organen van de KNB. Vernietiging van dergelijke besluit dient te
                           geschieden bij koninklijk besluit (op voordracht van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon). Uit artikel 10:35 van de Algemene wet bestuursrecht
                           volgt dat vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd met het recht
                           of het algemeen belang. Artikel 10:36 van de Algemene wet bestuursrecht
                           bepaalt voorts dat een besluit alleen dan gedeeltelijk kan worden
                           vernietigd, indien gedeeltelijke instandhouding strookt met aard en
                           inhoud van het besluit. Verder volgt uit artikel 10:41 van de Algemene
                           wet bestuursrecht dat vernietiging niet plaatsvindt dan nadat aan het
                           bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg is
                           geboden; de betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg
                           treden met de beroepsorganisatie (in het bijzonder het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat het besluit heeft genomen ten aanzien waarvan
                           vernietiging wordt overwogen), indien de bewindspersoon een voordracht
                           voor vernietiging overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van het middel
                           een eis van zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder omstandigheden er toe
                           kunnen leiden dat van vernietiging wordt afgezien, hetzij omdat bij nader
                           inzien het besluit op goede gronden blijkt te berusten, hetzij omdat het
                           besluit, waarvan vernietiging wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd
                           dat aan de daartegen bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen<noot id="n191" type="voet"><noot.nr>191</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p. 196
                                 (derde tranche Algemene wet bestuursrecht), toelichting op artikel
                                 1A.2.2.9. Zie ook de toelichting op het vergelijkbare artikel
                                 1A.2.1.6 omtrent goedkeuring, p.190–191.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Artikel 10:43 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat
                           hangende het onderzoek of er reden is tot vernietiging over te gaan, een
                           besluit door het tot vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden
                           geschorst. Omwille van de rechtszekerheid dient de (schorsing of)
                           vernietiging dan plaats te vinden binnen zes maanden na bekendmaking van
                           het betreffende besluit.</al>
                  </al-groep>
                  <al>Een dergelijk besluit in de zin van artikel 92 van de Wna kan ook zijn een
                        verordening die of een nader voorschrift dat strekt tot invoering van een
                        nieuwe bepaling of wijziging van een bestaande bepaling die de toegang tot
                        of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris beperkt.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 92, tweede lid (nieuw) van de Wna</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Met het oog op de in de voorgestelde nieuwe artikelen 91a en 91b van
                              de Wna vervatte monitorings- en periodieke beoordelingsverplichtingen
                              ten aanzien van dergelijke reeds vastgestelde beperkende bepalingen,
                              is het in bepaalde situaties noodzakelijk dat de verantwoordelijke
                              bewindspersoon ook ná de in het huidige artikel 92 bedoelde termijn
                              van zes maanden (kan schorsen of) een voordracht tot vernietiging van
                              een dergelijke vastgestelde bepaling kan doen. Die noodzaak is er in
                              het geval dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>uit een evenredigheidsbeoordeling van de verantwoordelijke
                                    bewindspersoon, die is uitgevoerd naar aanleiding van een
                                    monitoringsrapport of bij wijze van zesjaarlijkse periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling (ingevolge artikel 91a of 91b (nieuw)
                                    van de Wna), naar voren is gekomen dat er sprake is van
                                    onevenredigheid van een of meer beperkende bepalingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betrokken bewindspersoon dienovereenkomstig een bindend
                                    advies heeft gegeven om de betreffende bepalingen te wijzigen of
                                    te schrappen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de KNB, in afwijking van dat bindende advies, géén regelgeving
                                    tot stand brengt om die wijzigingen of die schrapping door te
                                    voeren; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de in het huidige artikel 92 van de Wna bedoelde termijn van
                                    zes maanden reeds is verstreken.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Pas als elk van deze omstandigheden zich voordoet, en de betreffende
                           beperkende bepaling in die situatie kwalificeert als strijdig met het
                           recht of het algemeen belang (vgl. artikel 10:35 van de Algemene wet
                              bestuursrecht)<noot id="n192" type="voet"><noot.nr>192</noot.nr><noot.al>Het is aannemelijk dat daarvan sprake zal zijn indien in
                                 strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7,
                                 eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is
                                 vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden.</noot.al></noot>, kan tot vernietiging worden overgegaan. Het instrument is
                           bedoeld als ultimum remedium.</al>
                    <al>Het zal naar verwachting zelden tot nooit voorkomen dat de KNB na zou
                           laten gevolg te geven aan een bindend advies van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon tot wijziging of schrapping van bestaande beperkende
                           bepalingen, maar voor het geval die situatie zich toch zou voordoen, is
                           het in dat bijzondere geval is het essentieel dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon die bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging heeft,
                           gelet op de verantwoordelijkheden die Nederland als lidstaat onder het
                           Europees recht en dus ook onder de Proportionaliteitsrichtlijn heeft. Op
                           die manier kan de verantwoordelijkheid van Nederland als lidstaat voor de
                           effectieve naleving van het Europees recht worden geborgd. Daarom wordt
                           het op grond van het voorgestelde artikel 92, tweede lid, (nieuw) van de
                           Wna mogelijk gemaakt om dergelijke beperkende bepalingen ook ná de
                           ommekomst van de termijn van zes maanden na de bekendmaking van de
                           bepaling alsnog (te schorsen of) bij koninklijk besluit te vernietigen.
                           Deze mogelijkheid tot ‘latere’ (schorsing of) vernietiging geldt enkel
                           ten aanzien van reeds vastgestelde besluiten die strekken tot beperking
                           van de toegang tot of de uitoefening van het beroep van kandidaat-notaris
                           (dus niet ten aanzien van andersoortige besluiten van de KNB), en enkel
                           in de hierboven benoemde specifieke omstandigheden die in artikel 92,
                           tweede lid (nieuw), van de Wna ook tot uitdrukking worden gebracht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 92, derde lid (nieuw) van de Wna</titel>
                    </kop>
                    <al>Omwille van de rechtszekerheid stelt artikel 92, derde lid (nieuw), van
                           de Wna wel alsnog paal en perk aan de termijn waarbinnen de mogelijkheid
                           tot ‘latere’ schorsing of vernietiging van beperkende bepalingen
                           overeenkomstig het derde lid nog mag worden gebruikt. Zo wordt voorkomen
                           dat een dergelijke mogelijkheid tot schorsing of vernietiging nog tot in
                           lengte der dagen als een zwaard van Damocles boven dergelijke beperkende
                           bepalingen blijft hangen. Het derde lid bepaalt dat deze ‘latere’
                           schorsing of vernietiging in ieder geval moet plaatsvinden binnen zes
                           maanden nadat de verantwoordelijke bewindspersoon het verslag van de
                           verrichte periodieke of tussentijdse evenredigheidsbeoordeling<noot id="n193" type="voet"><noot.nr>193</noot.nr><noot.al>Zie artikel 91a, vierde en zesde lid, respectievelijk artikel
                                 91b, vierde en zesde lid, van de Wna.</noot.al></noot> en het daaraan gekoppelde bindende advies naar het bestuur heeft
                           verzonden. Dit betekent in de praktijk dat de het bestuur na ontvangst
                           van een dergelijk bindend advies tot wijziging of schrapping van een of
                           meer beperkend bepalingen zes maanden de tijd heeft om een
                           wijzigingsvoorstel op te stellen en (op grond van artikel 91 van de Wna)
                           ter goedkeuring aan de verantwoordelijke bewindspersoon voor te
                           leggen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel V (Wet op het accountantsberoep)</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Wet op het
                           accountantsberoep)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Voorgesteld wordt om in artikel 1 van de Wab een begripsomschrijving van
                           de Proportionaliteitsrichtlijn op te nemen.</al>
                    <al>Daarnaast wordt een nieuw lid voorgesteld (het tweede lid), met het oog
                           op aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe
                           tweede lid borgt dat altijd duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele
                           toekomstige wijzigingen van de Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in
                           het nationale recht, in dit geval in de Wet op het
                           accountantsberoep.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel B (wijziging artikel 4 van de Wet op het
                           accountantsberoep)</titel>
                  </kop>
                  <al>Dit artikel benoemt de organen van de beroepsorganisatie. Door middel van
                        de voorgestelde wijziging wordt de raad van advies, een nieuw, onafhankelijk
                        orgaan, toegevoegd aan de in dit artikel reeds genoemde organen van de
                        beroepsorganisatie.</al>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel C (wijziging artikel 22 Wet op het
                           accountantsberoep)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22, tweede lid (nieuw), Wet op het
                              accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Dit artikel betreft de bevoegdheid tot het opstellen en het indienen
                              van ontwerpverordeningen.</al>
                      <al>Het voorgestelde nieuwe tweede lid van artikel 22 van de Wet op het
                              accountantsberoep strekt ter implementatie van artikel 4, derde lid,
                              van de Proportionaliteitsrichtlijn. In dit lid wordt als eis gesteld
                              dat de (ontwerp) toelichting bij een ontwerpverordening die, of een
                              ontwerp van een nader voorschrift dat strekt tot invoering of
                              wijziging van een bepaling die de toegang tot of de uitoefening van
                              het beroep van accountant beperkt<noot id="n194" type="voet"><noot.nr>194</noot.nr><noot.al>Zie voor een toelichting op het begrip ‘beperking (van de
                                    toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep’
                                    paragraaf 3.3 van het algemeen deel van de
                                    toelichting.</noot.al></noot>, dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van de richtlijn) op
                              basis daarvan ‘de naleving van het evenredigheidsbeginsel’ kan worden
                              beoordeeld ten aanzien van de betreffende beperkende bepaling die
                              wordt ingevoerd of gewijzigd. Bij het opstellen van de bepaling zal
                              dus al rekenschap moeten worden afgelegd omtrent de evenredigheid van
                              de voorgenomen beperkende bepalingen, en dit zal gedegen tot
                              uitdrukking moeten komen in de toelichting bij de betreffende
                              bepalingen. Afhankelijk van de aard en strekking van de betreffende
                              bepaling waarop de toelichting ziet, kan dit in de praktijk betekenen
                              dat in de toelichting wordt aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen of diensten in de EU; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden
                           verricht (zie artikel 22b, tweede lid, van de Wab), is het opportuun om
                           in de toelichting dus in feite al de redenen waarom de ontwerpbepaling
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met kwalitatieve en, indien
                           mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te onderbouwen (vgl. ook
                           artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de
                           toelichting al een gedegen analyse omvat omtrent de geschiktheid en
                           evenredigheid, kan dit een efficiënte en gedegen ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ten goede komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse van de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf een al
                           een bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht
                           is dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet
                           zijn. Artikel 19, vierde lid, van de Wab verplichtte er in dit licht ook
                           al toe dat verordeningen en de daarop berustende nadere voorschriften
                           geen verplichtingen of voorschriften bevatten die niet strikt
                           noodzakelijk zijn voor verwezenlijking van het doel dat met de
                           verordening wordt beoogd en beperken niet onnodig de marktwerking. Die
                           verplichting gold al voor álle verordeningen en nadere voorschriften van
                           de NBA, en blijft om die reden ook onverkort gelden. De
                           Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan dat die
                           onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de toelichting bij een
                           ontwerp van een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de
                           uitoefening van een beroep, in dit geval het beroep van accountant.</al>
                    <al>Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het voor de hand ligt de
                           uiteindelijke toelichting op (in ieder geval) een beperkende verordening
                           of beperkende nadere voorschriften te publiceren (vgl. ook de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving<noot id="n195" type="voet"><noot.nr>195</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de NBA, zie artikel 2, eerste lid, van de
                                 Wab).</noot.al></noot> – zie aanwijzingen 4.42 en verder omtrent de toelichting en het
                           nut daarvan, en aanwijzing 4.31 betreffende de slotformulieren, waarin
                           tot uitdrukking is gebracht dat óók de toelichting gepubliceerd moet
                           worden). Een toelichting die niet publiekelijk kenbaar is, zou immers
                           niet de inherente functies van een toelichting kunnen vervullen, zoals
                           het afleggen van publieke verantwoording door de regelgever over de
                           keuzes ten aanzien van de doelstellingen, de opzet en invulling van de
                           beoogde maatregel(en), de rechtvaardiging en uiteraard de noodzaak en
                           geschiktheid van die maatregel(en). Ook wordt bij het ontbreken van een
                           voor eenieder toegankelijke toelichting niet duidelijk hoe bepalingen in
                           de regelgeving in de praktijk moeten worden uitgelegd.</al>
                    <al>Door (ook) de toelichting te publiceren, wordt bovendien recht gedaan
                           aan het feit dat de Proportionaliteitsrichtlijn via de artikelen 4, derde
                           lid, en in zekere zin ook via artikel 8, kenbaarheid en transparantie
                           omtrent de doelstellingen, evenredigheid (noodzaak en geschiktheid) van
                           voorgenomen beperkende maatregelen centraal stelt. De effectieve werking
                           van de richtlijn zou feitelijk worden ondermijnd indien er weliswaar op
                           de voet van artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                           toelichting zou worden opgesteld waarin onder meer op voldoende
                           gedetailleerde wijze de evenredigheid van de betreffende regeling wordt
                           onderbouwd, maar de definitieve versie van deze toelichting vervolgens
                           niet publiekelijk beschikbaar zou zijn.</al>
                    <al>Door de publicatie van zowel de betreffende regeling als de bijbehorende
                           toelichting, is die toelichting voorts steeds voor eenieder kenbaar, ook
                           jaren later nog, wanneer er bijvoorbeeld een ex post-beoordeling van de
                           evenredigheid van een beperkende bepaling moet plaatsvinden (ingevolge
                           artikel 23a (nieuw) of 23b (nieuw) van de Wab).</al>
                    <al>Overigens blijkt publicatie van niet alleen de betreffende regeling,
                           maar ook de bijbehorende toelichting, ook al gebruikelijk bij de diverse
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, zeker indien met de
                           betreffende regeling de belangen van derden zijn gemoeid (zoals ook het
                           geval zal zijn ingeval van regelgeving met beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn). Zo heeft de NBA zelf in het
                           verleden bijvoorbeeld ook de toelichting bij (een wijziging van) de
                           Verordening op de kwaliteitsbeoordelingen in de Staatscourant
                           gepubliceerd.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22, derde lid, van de Wab (wijziging)</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 22, derde lid, van de Wab voorzag al in de elektronische
                           terinzagelegging van ontwerpverordeningen ten minste twee maanden
                           voorafgaand aan de datum van vaststelling (voor eenieder). Die
                           verplichting gold niet alleen voor ontwerpverordeningen met beperkende
                           bepalingen, maar voor <nadruk type="cur">alle</nadruk>
                           ontwerpverordeningen. Hieraan wordt nu toegevoegd dat ook het ontwerp van
                           nadere voorschriften, voor zover dat de toegang tot of de uitoefening van
                           het beroep van accountant beperkt, op elektronische wijze ter inzage moet
                           worden gelegd, een en ander met inbegrip van de toelichting.</al>
                    <al>Daarmee strekt dit lid ter implementatie van artikel 8 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling vereist dat informatie
                           (omtrent mogelijk in te voeren beperkende bepalingen) beschikbaar wordt
                           gesteld aan eenieder, ook aan degenen die geen beroepsbeoefenaren zijn
                           van het betrokken beroep, voordat de beoogde nieuwe beperkende bepalingen
                           of beperkende wijzigingsbepalingen worden ingevoerd. In het verlengde
                           daarvan vereist dit artikel dat alle partijen op gepaste wijze worden
                           betrokken partijen en dat hen de gelegenheid wordt gegeven hun
                           standpunten kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende
                           bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte achter deze richtlijnbepaling is dat de invoering van nieuwe
                           of wijziging van bestaande beperkende bepalingen (in verordeningen of in
                           krachtens verordening vastgestelde nadere voorschriften) ten aanzien van
                           (in dit geval) het beroep van accountant niet alleen relevant kan zijn
                           voor de accountants zelf; dit kan evenzeer van belang zijn voor de
                           afnemers van de diensten van accountants, dus de bedrijven ofwel
                           (potentiële) cliënten van de accountants, bijvoorbeeld indien het voor
                           hen – als gevolg van de beoogde beperkende bepalingen – wellicht op
                           enigerlei wijze moeilijker zal worden om toegang te krijgen tot een
                           accountant. Het is in een dergelijke situatie van belang dat ook deze
                           belanghebbenden kennis kunnen nemen van beperkende ontwerpregelgeving en
                           inbreng kunnen leveren en op die manier betrokken worden bij de
                           totstandkoming van beperkende bepalingen met potentiële effecten voor
                           deze partijen.</al>
                    <al>Wat betreft de wijze waarop de elektronische inzagelegging plaatsvindt,
                           geldt dat het voor de hand ligt om het betreffende voorstel (met
                           toelichting) in ieder geval op de voor eenieder toegankelijke website van
                           de NBA te publiceren.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22, vierde lid, van de Wab (wijziging)</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Ter verduidelijking is nu bepaald dat eenieder gedurende vier weken
                              na de <nadruk type="cur">terinzagelegging</nadruk> (als bedoeld in het
                              derde lid), in plaats van na de <nadruk type="cur">publicatie</nadruk>
                              van een ontwerpverordening of een ontwerp van een nader voorschrift,
                              een zienswijze kan indienen. Dit om eventuele verwarring met de in
                              artikel 23 van de Wab bedoelde publicatie in de Staatscourant te
                              voorkomen. In het gewijzigde vierde lid van artikel 22 van de Wab
                              wordt in het licht van artikel 8 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                              verder expliciet bepaald dat het bestuur in het ontwerp van de
                              regelgeving respectievelijk in de bijbehorende toelichting tot
                              uitdrukking brengt welke gevolgtrekkingen zijn verbonden aan de
                              ingebrachte zienswijzen.</al>
                      <al>Het gaat er om dat voor een ieder kenbaar wordt wat de inhoud en
                              strekking zijn van de ingebrachte zienswijzen en op welke wijze
                              hiermee om is gegaan. Indien zienswijzen om bepaalde redenen géén
                              aanleiding hebben gegeven om tot aanpassing van de ontwerpteksten over
                              te gaan, zal ook dit in beginsel in de toelichting op de
                              ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende duidelijke
                              onderbouwing aangegeven moeten worden. Op die manier kan ook de raad
                              van advies kennis nemen van de ingebrachte zienswijzen en hoe daarmee
                              is omgegaan, wanneer de raad van advies het ontwerp ingevolge artikel
                              22b van de Wab krijgt voorgelegd ter advisering omtrent de
                              verenigbaarheid met de Proportionaliteitsrichtlijn. Ook de
                              uiteindelijk vast te stellen tekst en toelichting van de regelgeving
                              zal dan transparantie omtrent de ingebrachte zienswijzen bieden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44)<noot id="n196" type="voet"><noot.nr>196</noot.nr><noot.al>Zie vorige voetnoot.</noot.al></noot>, blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is, zoals in gevallen waarin de
                           wetgeving over openbaarheid van overheidsinformatie zich daartegen
                           verzet, of niet relevant is voor de inhoud van de regeling, zoals in
                           gevallen waarin de inbreng geen betrekking had op de regeling zelf. Bij
                           het vermelden welke externe partijen inbreng hebben geleverd, kan bij
                           groepen van burgers, beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige
                           inbreng worden volstaan met een categoriale in plaats van individuele
                           aanduiding daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke weergave van de
                           inbreng op te nemen.</al>
                    <al>Door de terinzagelegging voor eenieder op elektronische wijze, en de
                           verplichting tot het bieden van de mogelijkheid tot het indienen van
                           zienswijzen ten aanzien van beperkende bepalingen, worden alle
                           (potentiële) belanghebbenden op gepaste wijze betrokken en wordt hen de
                           gelegenheid gegeven hun standpunten kenbaar te maken, een en ander als
                           bedoeld in artikel 8, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel D (invoering artikelen 22a en 22b)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22a (nieuw) van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <al>Voorgesteld wordt om een raad van advies in te voeren als nieuw orgaan
                           van de NBA<noot id="n197" type="voet"><noot.nr>197</noot.nr><noot.al>Zie voor de achtergronden omtrent deze keuze paragraaf 4.6
                                 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. Voor een
                                 berekening van de regeldruk die hiermee is gemoeid, wordt verwezen
                                 naar paragraaf 5.2 van deze toelichting.</noot.al></noot>. Op deze manier wordt geborgd dat de evenredigheidsbeoordeling
                           als bedoeld in de Proportionaliteitsrichtlijn overeenkomstig artikel 4,
                           vijfde lid, van deze richtlijn op objectieve en onafhankelijk wijze wordt
                           verricht. Bijkomend effect is dat dit orgaan kan bijdragen aan de
                           versterking van de externe legitimatie van de regelgeving van de
                           NBA.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond zal de raad van advies in meerderheid bestaan uit
                           niet-accountants (zie artikel 22a, eerste lid, van de Wab). In het licht
                           van de relatief ruime begripsomschrijving van accountant in artikel 1 van
                           de Wab, betekent dit dat de meerderheid van de raad van advies géén als
                           zodanig geregistreerde accountant-administratieconsulent (AA) of
                           registeraccountant (RA) mag zijn<noot id="n198" type="voet"><noot.nr>198</noot.nr><noot.al>Dit betekent derhalve ook dat de meerderheid van de leden van
                                 de raad van advies bijvoorbeeld geen (AA/RA) openbaar accountant,
                                 accountant in business, intern accountant of overheidsaccountant
                                 mag zijn.</noot.al></noot>. Het eerste lid van artikel 22a van de Wab voorziet hierin. Wat
                           betreft de samenstelling van de raad van advies valt dan veeleer te
                           denken aan vertegenwoordigers vanuit de rechterlijke macht, de wetenschap
                           en consumentenorganisaties, zodat de aan de raad van advies voorgelegde
                           voorstellen voor regelgeving in onafhankelijke zin kunnen worden
                           becommentarieerd. Daarmee kunnen zij een waardevolle bijdrage leveren aan
                           het algemeen belang dat de samenleving heeft bij een goed functionerende
                           accountancysector.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22a, tweede lid, van de Wab</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 22a, tweede lid, van de Wab ziet op de samenstelling van de raad
                           van advies, meer bepaald op de onverenigbaarheden van functies in geval
                           van lidmaatschap van de raad van advies. De in het artikel opgenomen
                           onverenigbaarheden strekken ter borging van de objectiviteit en
                           onafhankelijkheid van de raad van advies in het kader van het verrichten
                           van de evenredigheidsbeoordeling (zie artikel 4, vijfde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                    <al>In artikel 22a, tweede lid, onderdeel a, van de Wab is aangegeven dat
                           het lidmaatschap van de raad van advies onverenigbaar is met het
                           lidmaatschap van het bestuur van de NBA of van enig ander orgaan van de
                           NBA (ongeacht of dat orgaan bij wet of bij verordening tot stand is
                           gebracht). Dit betekent dat ook het lidmaatschap van de diverse
                           commissies die de NBA kent (en die veelal bij verordening tot stand zijn
                           gebracht) onverenigbaar is met het lidmaatschap van de raad van advies.
                           De enige uitzondering hierop is het lidmaatschap van de ledenvergadering.
                           Iedere accountant is immers lid van de ledenvergadering. Indien dat
                           lidmaatschap onverenigbaar zou zijn met het lidmaatschap van de raad van
                           advies, zou dit meebrengen dat geen enkele accountant lid kan zijn van de
                           raad van advies – ook niet als minderheid. Dit wordt onwenselijk geacht.
                           Daarom is het lidmaatschap van de ledenvergadering uitgezonderd. Dit
                           neemt echter uiteraard niet weg dat ingevolge artikel 22a, eerste lid,
                           van de Wab de meerderheid van de leden van de raad van advies géén
                           accountant in de zin van de Wab mag zijn.</al>
                    <al>In artikel 22a, tweede lid, onderdeel b, van de Wab zijn personen die
                           een arbeidsovereenkomst hebben met de NBA, of die uit hoofde van een
                           andersoortige overeenkomst met de NBA werkzaamheden verricht voor de NBA.
                           Ook deze onverenigbaarheid strekt ter borging van de objectiviteit en
                           onafhankelijkheid van de raad van advies.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22a, derde lid, van de Wab</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid maakt het mogelijk om bij verordening regels vast te
                           stellen omtrent de samenstelling en de inrichting van de raad van advies,
                           in aanvulling op hetgeen in dit voorgestelde artikel 22 van de Wab zelf
                           al omtrent de samenstelling of inrichting is opgenomen. Daarbij kunnen
                           bijvoorbeeld bepalingen worden opgenomen over het aan- en aftreden van
                           leden. Met het voorgestelde artikel 22a, derde lid, wordt de NBA in staat
                           gesteld om nadere invulling te geven aan de raad van advies om diens
                           onafhankelijke taken zorgvuldig en effectief te kunnen vervullen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 22b (nieuw) van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 22b van de Wab beschrijft de taken van de in artikel 22a van de
                           Wab bedoelde raad van advies.</al>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 22b, eerste lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 22b, eerste lid, van de Wab verplicht ertoe dat ontwerpen
                              voor verordeningen of nadere voorschriften die ertoe strekken de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van accountant te
                              beperken, voor advies aan de raad van advies worden voorgelegd, met
                              het oog op advisering omtrent onder meer de evenredigheid van die
                              verordeningen en nadere voorschriften in het licht van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn. Dit lid maakt derhalve duidelijk met welk
                              oogmerk de betreffende regelgeving voor advies aan de raad van advies
                              wordt voorgelegd. Deze verplichting tot voorlegging voor advisering
                              aan de raad van advies geldt ingevolge het voorgestelde eerste lid
                              niet voor verordeningen en nadere voorschriften die géén beperkingen
                              omvatten ten aanzien van de toegang tot of de uitoefening van het
                              beroep van accountant. Door de rol van de raad van advies, die in
                              meerderheid bestaat uit personen die geen accountant zijn, bij de
                              totstandkoming van nieuwe regelgeving wordt gewaarborgd dat ook
                              personen van buiten de accountancy sector zich kunnen uitspreken over
                              de beperkende eisen die aan de te ontwikkelen kwaliteitssystemen voor
                              accountants gesteld worden.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 22b, tweede lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>In het tweede lid van artikel 22b van de Wab wordt meer specifiek
                              aangeduid welke beoordelingen de raad van advies in het licht van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn dient te verrichten. Dit lid strekt ter
                              implementatie van de artikelen 5 en 6 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn, alsook van artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>In de eerste plaats wordt in het voorgestelde artikel 22b, tweede
                              lid, onderdeel a, van de Wab bepaald dat wanneer de raad van advies
                              een voorstel met beperkende regelgeving voorgelegd krijgt ter
                              advisering daaromtrent, de raad van advies moet beoordelen of de
                              beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is (artikel 5 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                              rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                              beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                              Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                              doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                              recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije
                              verkeer binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit
                              wetsvoorstel worden deze eisen echter expliciet in de Wab
                              geïmplementeerd, omdat ze nu als concrete verplichtingen in de
                              richtlijn zijn opgenomen. Artikel 22b, tweede lid, onderdeel a, van de
                              Wab strekt daartoe. Zie paragraaf 3.4 van het algemeen deel voor een
                              nadere toelichting op die aspecten.</al>
                      <al>Daarnaast geldt als essentieel onderdeel van dit tweede lid
                              (onderdeel b) dat de raad van advies een evenredigheidsbeoordeling
                              moet verrichten ten aanzien van de beperkende bepalingen in het
                              voorstel dat ter advisering is voorgelegd. Dit om te borgen dat de
                              ingevoerde beperkende bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten
                              aanzien van bestaande bepalingen worden ingevoerd geschikt zijn om de
                              verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet
                              verder gaan dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken
                              (zoals in artikel 7, eerste lid, van de richtlijn is bepaald). Het
                              gaat hierbij om de ‘ex ante’ evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              artikel 4, eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn, in
                              samenhang met artikel 7 van deze richtlijn. In artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn is (niet-limitatief) beschreven met welke
                              factoren, elementen en ontwikkelingen in voorkomend geval rekening
                              moet worden gehouden in het kader van deze evenredigheidsbeoordeling.
                              Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 3.4 van het algemeen deel van
                              deze memorie van toelichting en voorts in de richtsnoeren van de
                              Europese Commissie.</al>
                      <al>Uit het voorgestelde artikel 22b, tweede lid, onderdeel b, onder 1°
                              (nieuw), van de Wab volgt dat de omvang, en daarmee dus ook de
                              intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van
                              inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als
                              de te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang
                              tot of de uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op
                              zichzelf ook niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van
                              de evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit
                              zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte
                              uren aan beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te
                              beoordelen bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is
                              (bijvoorbeeld indien de opleidingseisen wezenlijk verzwaard worden),
                              is een meer grondige evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval
                              zal dus steeds bekeken moeten worden wat die effecten zouden kunnen
                              zijn, zowel ten aanzien van de doelstelling van de beoogde maatregel,
                              als ten aanzien van het vrije verkeer binnen de EU. Dit tweede lid,
                              onderdeel a, van artikel 22b van de Wab strekt ter implementatie van
                              artikel 4, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 22b, tweede lid, onderdeel
                              b, onder 2° (nieuw), van de Wab dat de redenen waarom de te beoordelen
                              bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd moet
                              worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk en
                              relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met
                              kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                              implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze
                              onderbouwing zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken
                              markt, wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data.
                              Welke gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de
                              evenredigheid, hangt onder meer af van de doelstelling(en) van
                              algemeen belang die met de beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd
                              en de welke argumentatie daartoe wordt gehanteerd.</al>
                      <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de
                              onderbouwing. Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van reglementering
                              is het aantal ongevallen in verband met de bediening van kranen in
                              vergelijking met vergelijkbare landen zeer laag.’ zijn over het
                              algemeen niet toereikend<noot id="n199" type="voet"><noot.nr>199</noot.nr><noot.al>Dit is een generiek voorbeeld dat op p. 19 van de
                                    richtsnoeren van de Europese Commissie wordt genoemd.</noot.al></noot>. Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor
                              een maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald
                              risico op onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te
                              benoemen om die bewering te onderbouwen. Hoewel niet
                              noodzakelijkerwijs een specifieke studie beschikbaar hoeft te zijn of
                              een specifieke vorm van bewijs of gegevens geleverd moet worden die
                              het evenredige karakter van een maatregel vaststellen, moet wel een
                              objectieve analyse worden uitgevoerd die, rekening houdend met de
                              specifieke omstandigheden van het geval, aantoont dat er reële
                              risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen belang. Een en ander
                              valt af te leiden uit de richtsnoeren van de Europese Commissie. Zie
                              ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>Ook volgt uit dit onderdeel nog dat de hierin bedoelde redenen en
                              onderbouwing betreffende de gerechtvaardigdheid en evenredigheid in
                              het advies moeten worden opgenomen. Dit omwille van de transparantie
                              en kenbaarheid.</al>
                      <al>In artikel 22b, tweede lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de Wab
                              is tot slot bepaald dat het advies ook een advies (dus in feite een
                              voorstel of aanbeveling) moet omvatten over de gevolgen die de
                              uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling volgens de raad van advies
                              hebben of moeten hebben voor de betreffende beperkende bepalingen. Dit
                              betekent dat de raad van advies dus zo duidelijk mogelijk moet
                              aangeven of een bepaling bijvoorbeeld gewijzigd zou moeten worden (met
                              zo mogelijk en indien wenselijk dan ook een duiding van wat deze
                              wijziging zou moeten inhouden). Ook kan bijvoorbeeld aangegeven worden
                              dat een bepaling geschrapt zou moeten worden. Hoe concreter en
                              vollediger het advies en de aanbeveling ten aanzien van een beperkende
                              bepaling in bijvoorbeeld een verordening, hoe duidelijker het voor het
                              bestuur en uiteindelijk de ledenvergadering zal zijn of en met welke
                              eventuele aanpassingen de ledenvergadering de betreffende verordening
                              met de betreffende bepaling(en) – naar het oordeel van de raad van
                              advies – kan vaststellen teneinde onevenredigheid tegen te gaan. Het
                              is uiteindelijk aan de raad van advies zelf om te bepalen wat
                              meegegeven wordt aan het bestuur.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 22b, derde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Het vertrekpunt in artikel 22b is de raad van advies altijd advies
                              uitbrengt over bepalingen die de toegang tot of de uitoefening van het
                              beroep van accountant beperken.</al>
                      <al>In het kader van dat advies dient immers de verplichte beoordeling
                              omtrent verenigbaarheid met de artikelen 5 en 6 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn te worden verricht en dient de door de
                              richtlijn verplichte ex ante evenredigheidsbeoordeling te worden
                              verricht – ook indien de betreffende beperkende bepaling relatief
                              weinig beperkend is. In dat geval zal hooguit de
                              evenredigheidsbeoordeling minder omvangrijk, en dus minder intensief
                              en vergaand hoeven zijn, maar dat doet niet af aan het feit dat die
                              beoordeling wel moet worden verricht. Een en ander zou worden
                              ondermijnd indien de raad van advies eigenstandig zou kunnen besluiten
                              om van advisering af te zien.</al>
                      <al>Uit het voorgestelde derde lid volgt dat het uitgebrachte advies aan
                              het bestuur dient te worden overgelegd. De gedachte hierachter is dat
                              het bestuur, dat ook als verantwoordelijkheid heeft het opstellen van
                              ontwerpverordeningen en in voorkomend geval, het krachtens verordening
                              vaststellen van nadere voorschriften, op die manier de gelegenheid
                              heeft om het ontwerp voor zover nodig nog aan te passen naar
                              aanleiding van het advies van de raad van advies (door wijziging van
                              bepalingen en de toelichting daarop of, als blijkens het advies geen
                              aanpassing van bepalingen nodig is, door verwerking van het advies in
                              de toelichting op het ontwerp). Ook indien het bestuur aanleiding ziet
                              tot afwijking van het advies, kan het bestuur in ieder geval in de
                              toelichting op het ontwerp de motivering voor afwijking opnemen (zie
                              het vierde lid), en, als het gaat om een ontwerpverordening, het
                              ontwerp met de toelichting vervolgens ter besluitvorming aan de
                              ledenvergadering voorleggen.</al>
                      <al>Het derde lid maakt in het verlengde hiervan duidelijk dat na
                              eventuele aanpassingen in het ontwerp of in de toelichting, de
                              uiteindelijke ontwerpverordening met toelichting bij de
                              ledenvergadering moet worden ingediend. Uiteindelijk is het aan de
                              ledenvergadering om te besluiten omtrent vaststelling van de
                              ontwerpregelgeving en de bijbehorende toelichting (en daarmee ook
                              omtrent het al dan niet afwijken van het advies, zie hieromtrent ook
                              artikel 22b, vierde lid, van de Wab en de artikelsgewijze toelichting
                              daarop). Als het gaat om een nader voorschrift dat op grond van een
                              verordening door het bestuur wordt opgesteld en vastgesteld op de voet
                              van artikel 19, derde lid, van de Wab, blijft de verantwoordelijkheid
                              voor het opstellen en vaststellen van dit nader voorschrift en de
                              toelichting (met daarin een eventuele motivering tot afwijking van het
                              advies, zie hieromtrent ook artikel 22b, vierde lid, van de Wab en de
                              artikelsgewijze toelichting daarop) geheel bij het bestuur zelf.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 22b, vierde lid van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit vierde lid volgt dat het advies van de raad van advies ten
                              aanzien van een voorstel met beperkende bepalingen in de zin van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn in beginsel leidend dient te zijn voor
                              (het bestuur en) de ledenvergadering. Afwijking van het advies kan
                              namelijk slechts plaatsvinden indien hiertoe een deugdelijke
                              motivering wordt gegeven. Die motivering moet ook uitdrukkelijk in de
                              toelichting op de uiteindelijk door de ledenvergadering vast te
                              stellen verordening worden opgenomen, zo volgt uit dit vierde lid, of
                              indien het gaat om beperkende nadere voorschriften, in de toelichting
                              op die door het bestuur zelf vast te stellen nadere voorschriften. Dit
                              betekent bijvoorbeeld dat indien de raad van advies beperkende
                              bepalingen onevenredig acht en adviseert tot wijziging of schrapping
                              van de betreffende bepaling uit het voorstel, de ledenvergadering
                              respectievelijk het bestuur slechts van dit advies kan afwijken indien
                              hiertoe op basis van een gedegen motivering wordt uitgelegd waarom
                              (uiteindelijk) de ledenvergadering of, ingeval van beperkende nadere
                              voorschriften, het bestuur zich niet met het advies omtrent de
                              evenredigheid van de bepaling kan verenigen. Het vereiste van een
                              deugdelijke motivering impliceert dat dus niet volstaan kan worden met
                              de enkele opmerking dat de ledenvergadering respectievelijk het
                              bestuur de analyse van de raad van advies anders waardeert, of dat er
                              bijvoorbeeld onjuiste aannames in zouden zitten. In de toelichting zal
                              langs de lijnen van de door de raad van advies verrichte beoordeling
                              uiteen moeten worden gezet op welke punten de ledenvergadering
                              respectievelijk het bestuur het oneens is met de raad van advies en om
                              welke redenen dat het geval is. Met name indien de raad van advies had
                              geconcludeerd dat sprake is van onevenredigheid, dient in de door de
                              ledenvergadering respectievelijk het bestuur vast te stellen
                              toelichting helder en voldoende gedetailleerd uiteen te worden gezet
                              waarom wordt afgeweken van het advies en waarom de bepaling, ondanks
                              een dergelijk advies, ongewijzigd in stand zou kunnen blijven.</al>
                      <al>Uiteraard kan het opstellen van een concept voor de motivering tot
                              afwijking in de praktijk door bijvoorbeeld het bestuur worden
                              voorbereid als het gaat om een ontwerpverordening, mits het in dat
                              geval uiteindelijk maar de ledenvergadering zelf is die beslist
                              omtrent het hanteren van de betreffende motivering tot afwijking. Dat
                              is immers het bevoegde orgaan tot vaststelling van nieuwe of
                              wijzigingsverordeningen. Daartoe hoort redelijkerwijs dan ook de
                              bevoegdheid om te beslissen of er, in afwijking van een advies van de
                              raad van advies, al dan niet wijzigingen in een verordening worden
                              aangebracht.</al>
                      <al>In vergelijkbare zin geldt dat indien het advies van de raad van
                              advies ziet op een beperkende bepaling in krachtens een verordening
                              vastgestelde nadere voorschriften, het aan het bestuur is, dat bevoegd
                              is tot vaststelling van die nadere voorschriften, om te beslissen
                              omtrent het hanteren van een motivering tot afwijking van het
                              advies.</al>
                      <al>Die motivering tot afwijking dient, als het gaat om een advies ten
                              aanzien van een beperkende bepaling in een verordening, te worden
                              opgenomen in de toelichting op de verordening die de betreffende
                              beperkende bepaling(en) bevat en die ter vaststelling is voorgelegd
                              aan de ledenvergadering. Indien het advies waarvan men wil afwijken
                              betrekking had op een beperkend nader voorschrift, dient de
                              toelichting te worden opgenomen in de toelichting op de betreffende
                              nadere voorschriften. Op die manier legt de ledenvergadering
                              respectievelijk het bestuur een zekere mate van verantwoording af voor
                              die beslissing tot afwijking van het advies, en wordt voor eenieder
                              expliciet kenbaar om welke redenen de ledenvergadering respectievelijk
                              het bestuur (onderdelen van) het advies naast zich neerlegt. Zoals in
                              de artikelsgewijze toelichting op artikel 22, tweede lid (nieuw), van
                              de Wab hierboven ook is aangegeven, ligt het voor de hand dat die
                              toelichting ook wordt gepubliceerd. Op die manier wordt die motivering
                              tot afwijking publiekelijk kenbaar.</al>
                      <al>Daarbij wordt opgemerkt dat de verantwoordelijke bewindspersoon op
                              grond van artikel 35 van de Wab in ultimo de bevoegdheid heeft om
                              verordeningen en andere besluiten van de beroepsorganisatie voor te
                              dragen voor vernietiging bij koninklijk besluit. Dit betekent dat
                              indien de ledenvergadering respectievelijk het bestuur uiteindelijk
                              een beperkende bepaling heeft vastgesteld, in afwijking van het advies
                              van de raad van advies, op basis van een in de toelichting op de
                              regelgeving opgenomen motivering, en de verantwoordelijke
                              bewindspersoon zou zich hierin niet kunnen vinden en van oordeel zijn
                              dat de betreffende bepaling daadwerkelijk onevenredig moet worden
                              geacht, de betrokken bewindspersoon deze kan voordragen voor
                              vernietiging. Uit artikel 10:35 van de Algemene wet bestuursrecht
                              volgt dat vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd met het
                              recht of het algemeen belang. Het is aannemelijk dat daarvan sprake
                              zal zijn indien in strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook
                              artikel 7, eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling
                              is vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden. Artikel 10:36
                              van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat een besluit
                              alleen dan gedeeltelijk kan worden vernietigd, indien gedeeltelijke
                              instandhouding strookt met aard en inhoud van het besluit. Opgemerkt
                              wordt verder dat uit artikel 10:41 van de Algemene wet bestuursrecht
                              volgt dat vernietiging niet plaatsvindt dan nadat aan het
                              bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg
                              is geboden. De betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg
                              treden met de beroepsorganisatie (in het bijzonder met het orgaan van
                              de beroepsorganisatie dat het besluit heeft genomen ten aanzien
                              waarvan vernietiging wordt overwogen), indien de bewindspersoon een
                              voordracht voor vernietiging overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van
                              het middel een eis van zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder
                              omstandigheden er toe kunnen leiden dat van vernietiging wordt
                              afgezien, hetzij omdat bij nader inzien het besluit op goede gronden
                              blijkt te berusten, hetzij omdat het besluit, waarvan vernietiging
                              wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd dat aan de daartegen
                              bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen. Artikel 10:43 van de
                              Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat hangende het onderzoek
                              of er reden is tot vernietiging over te gaan, een besluit door het tot
                              vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden geschorst.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 22b, vijfde lid van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat voor zover een advies van de raad van
                              advies betrekking heeft op een ontwerp dat beperkende bepalingen
                              omvat, het uitgebrachte advies aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                              moet worden gezonden.</al>
                      <al>De toezending van dit advies aan de betrokken bewindspersoon moet
                              plaatsvinden binnen een ‘redelijke termijn’. Een logisch moment zou
                              bijvoorbeeld kunnen zijn het moment dat na vaststelling verordeningen
                              en nadere voorschriften aan de verantwoordelijke bewindspersoon moeten
                              worden medegedeeld (artikel 34 Wab). Op die manier zou de betrokken
                              bewindspersoon voldoende de gelegenheid hebben om eventueel een
                              voordracht tot vernietiging van de betreffende bepaling te doen op
                              grond van artikel 35 van de Wab, indien de beperkende bepaling in
                              strijd met het recht of algemeen bepaling zou moeten worden geacht
                              (hetgeen zich voor zou kunnen doen indien blijkens het advies van de
                              raad van advies is geoordeeld dat de beperkende bepaling onevenredig
                              is, en deze niettemin alsnog ongewijzigd wordt vastgesteld, op basis
                              van een motivering tot afwijking van dat advies). Uiteraard vindt
                              vernietiging ingevolge artikel 10:41 van de Algemene wet bestuursrecht
                              niet plaats dan nadat aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft
                              genomen, gelegenheid tot overleg is geboden. Zie verder ook hetgeen
                              omtrent vernietiging is opgemerkt in de het slot van de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 22, vierde lid, van de
                              Wab.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel E (invoering artikelen 23a, 23b en 23c (nieuw) Wet op het
                           accountantsberoep)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikelen 23a en 23b (nieuw) van de Wet op het
                              accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <al>De voorgestelde artikelen 23a en 23b van de Wab zien op de monitoring en
                           periodieke beoordeling van reeds vastgestelde beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Meer specifiek gaat het in het
                           voorgestelde artikel 23a van de Wab om beperkende bepalingen die door het
                           daartoe bevoegde orgaan binnen de beroepsorganisatie zijn vastgesteld en
                           die in werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en
                           tot de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet waarbij de
                           artikelen 23a en 23b van de Wab worden ingevoerd (de ‘oude’ beperkende
                           bepalingen). In het voorgestelde artikel 23b van de Wab gaat het om de
                           monitoring en periodieke beoordeling ten aanzien van beperkende
                           bepalingen die vanuit de beroeporganisatie worden vastgesteld <nadruk type="cur">na</nadruk> inwerkingtreding van deze wijzigingswet waarbij
                           de artikelen 23a en 23b van de Wab worden ingevoerd (‘nieuwe’ beperkende
                           bepalingen).</al>
                    <al>Deze beide nieuwe artikelen in de Wab strekken ter implementatie van
                           artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                           evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                           van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling, die eens in de zes jaar plaatsvindt,
                           beoordeeld of de eerder vastgestelde beperkende bepalingen, gelet op
                           ontwikkelingen die zich wellicht sinds de inwerkingtreding van die
                           bepalingen hebben voorgedaan, nog steeds evenredig zijn. Dan wel dat deze
                           door deze ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan ‘knellen’ dat zij niet
                           meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                    <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven
                           in paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.
                           De monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt
                           uitgebracht door het bestuur omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich
                           hebben voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van
                           de eerder vastgestelde bepalingen. Indien de monitoring daartoe
                           aanleiding geeft, zal op dát moment ook alvast een
                           evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. In dat geval vindt een
                           evenredigheidsbeoordeling dus eerder plaats dan op het vaste
                           zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                    <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                           dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                           artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na
                           vaststelling van beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                           overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet volstaan kan
                           worden met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld
                           eens in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke
                           implementatie van de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie zou
                           kunnen voordoen dat beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog
                           onevenredig zijn geworden, onverkort in stand kunnen blijven totdat het
                           periodieke beoordelingsmoment is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan
                           duren).</al>
                    <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingsverplichtingen in de artikelen 23a en 23b van de Wab wordt
                           hieronder nader toegelicht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 23a (nieuw) van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, eerste lid (nieuw), van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 23a, eerste lid, van de Wab maakt duidelijk dat artikel 23a
                              van de Wab enkel ziet op (monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende bepalingen die
                              in werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en
                              tot de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                              reikwijdte van artikel 23a van de Wab is daarmee beperkt tot enkel de
                              ‘oude bepalingen’ (uiteraard enkel voor zover die op het moment van
                              toepassing van artikel 23a van de Wab als zodanig nog van kracht zijn;
                              het artikel is niet van toepassing op beperkende bepalingen die
                              vervallen zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze niet langer als
                              beperkende bepaling kunnen worden aangemerkt). De datum van 30 juli
                              2020 is gekozen, omdat dit de uiterste implementatiedatum was van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze datum te hanteren, wordt
                              voorkomen dat de verplichtingen tot monitoring en het verrichten van
                              evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van reeds vastgestelde en in
                              werking getreden beperkende bepalingen zó ver terug werken, dat in
                              feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende regelgeving die de
                              beroepsorganisatie <nadruk type="cur">ooit</nadruk> uitgevaardigd
                              heeft, na inwerkingtreding van de wet aan monitoring en
                              evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook wordt
                              voorkomen dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling al
                              onmiddellijk na inwerkingtreding van de wet al sprake zou zijn van
                              niet naleving van de wet, doordat dan al evenredigheidsbeoordelingen
                              hadden moeten hebben plaatsgevonden ten aanzien van de beperkende
                              bepalingen die al meer dan zes jaar vóór inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet waren vastgesteld en in werking waren getreden. Zie ook
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat
                              de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen
                              zoals die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder
                              terug reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                      <al>Dat artikel 23a van de Wab überhaupt verplichtingen bevat ten aanzien
                              van beperkende bepalingen die al vóór de datum van inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt noodzakelijk geacht
                              omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste implementatiedatum, de
                              richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht hadden moeten worden
                              genomen; de niet tijdige implementatie wordt door het hanteren van
                              deze datum zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd wordt dat de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten aanzien
                              van een bepaling die al wel bijvoorbeeld in augustus 2020 in werking
                              is getreden, in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet plaats zal moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn
                              geweest indien wel sprake was geweest van tijdige implementatie.
                              Indien periodieke evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te
                              worden verricht ten aanzien van beperkende bepalingen die <nadruk type="cur">na de inwerkingtreding van deze wijzigingswet</nadruk>
                              zijn vastgesteld en in werking zijn getreden, zouden die bepalingen
                              die eind 2020 zijn vastgesteld niet meegenomen worden in de periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen, hetgeen de effectieve werking van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zou ondermijnen.</al>
                      <al>Tegen dezelfde achtergrond dient ook de monitoring van deze
                              bepalingen, die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te
                              worden vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                              monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook
                              niet alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                              rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                              voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende
                              leden).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, tweede lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 23a, tweede lid, van de Wab ziet op de monitoring van reeds
                              vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt het erop
                              neer dat eens in de drie jaar door het bestuur een rapport moet worden
                              uitgebracht aan de raad van advies omtrent de (eventuele)
                              ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              oude beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het beroep
                              van accountant, en die direct of indirect invloed (kunnen) hebben op
                              de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende bepalingen.
                              Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn van drie
                              jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze
                              memorie van toelichting.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn. Dit betekent dat indien deze
                              wijzigingswet per 1 januari 2027 in werking treedt, 2028 het eerste
                              kalenderjaar is waarin geldt dat twaalf maanden verstreken zijn, zodat
                              in het jaar 2028 het eerste rapport moet worden uitgebracht over
                              relevante ontwikkelingen. Indien deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in
                              werking treedt, is het eerste rapportagemoment óók 2028, omdat 2028
                              ook dan het eerste kalenderjaar is waarin de situatie zich voordoet
                              dat twaalf maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de
                              wijzigingswet. Aangezien vanaf het moment dat duidelijk is wanneer
                              deze wijzigingswet in werking zal treden, ook duidelijk zal zijn in
                              welk kalenderjaar de eerste rapportage aangeleverd moet worden, hebben
                              de beroepsorganisaties naar verwachting voldoende tijd (minimaal een
                              jaar) om zich voor te bereiden op het uitbrengen van de eerste
                              rapportage in dat eerste rapportagejaar.</al>
                      <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                              binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                              monitoringsrapport moeten worden uitgebracht. Naar verwachting zullen
                              de ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn voor de diverse
                              bepalingen grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds goed per
                              bepaling bekeken moeten worden of er niet in dat geval toch ook
                              andersoortige ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van
                              reclamerecht of tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op
                              (specifiek) dit beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                      <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                              rapport te worden uitgebracht aan de raad van advies. Op deze manier
                              wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand gebracht ten aanzien
                              van de monitoringsrapporten voor alle oude bepalingen. Door een
                              dergelijke cyclus voor alle bepalingen te hanteren, wordt het naar
                              verwachting gemakkelijker voor zowel de beroepsorganisaties als voor
                              de betrokken departementen om vinger aan de pols te houden; de
                              monitoring wordt immers niet afhankelijk gesteld van de datum van
                              inwerkingtreding van de individuele bepaling. Indien wél daarvoor zou
                              zijn gekozen, zou dit niet alleen het behouden van enig overzicht zeer
                              bemoeilijken, maar ook de daadwerkelijke uitvoering van al de
                              afzonderlijke rapportages over de betreffende bepalingen. Een
                              dergelijke werkwijze zou een effectieve werking van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                      <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen, als startpunt te hanteren
                              voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds
                              duidelijk zijn in welk jaar er weer een monitoringsrapport zal moeten
                              worden opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen (namelijk:
                                 <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen die nog steeds
                              ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                      <al>Het driejaarlijkse rapport moet worden opgesteld en uitgebracht door
                              het bestuur. Dit orgaan wordt geacht het meest geëquipeerd te zijn om
                              de diverse ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een
                              inschatting te kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de
                              eerder vastgestelde beperkende bepalingen en een inschatting mee te
                              geven omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een
                              zogenoemde tussentijdse beoordeling, waarop artikel 23a, zesde lid,
                              van de Wab ziet.</al>
                      <al>Het bestuur bestuurt namelijk de beroepsorganisatie, beheert het
                              accountantsregister en het vermogen van de beroepsorganisatie (artikel
                              11, eerste lid, van de Wab), en vertegenwoordigt de beroepsorganisatie
                              in en buiten rechte (artikel 11, tweede lid, van de Wab). Verder is
                              het bestuur verantwoordelijk voor onder meer het voorbereiden van
                              voorstellen voor regelgeving (artikel 22, eerste lid, van de Wab). Het
                              is bovendien het bestuur dat de verantwoordelijke bewindspersoon
                              desgevraagd alle inlichtingen verstrekt over zaken die de
                              beroepsorganisatie betreffen (artikel 32 Wab). Een en ander maakt het
                              bestuur van de NBA het meest geëigende orgaan voor het opstellen van
                              het in dit artikel bedoelde rapport.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, derde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Artikel 23a, derde lid, onderdeel a, van de Wab bepaalt in de
                                 eerste plaats dat relevante ontwikkelingen in het rapport dienen te
                                 worden vervat die zich ten aanzien van het beroep van accountant
                                 hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                                 bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed kunnen hebben op
                                 de evenredigheid van die bepaling.</al>
                        <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van
                                 het beroep van accountant, is op voorhand moeilijk nader te
                                 omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie bieden
                                 vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep kunnen
                                 immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                                 ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                                 zouden voordoen, een andere (mate van) impact hebben per
                                 beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar
                                 de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type
                                 bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                                 worden aan:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene
                                       of specifieke regelgeving die invloed hebben op de
                                       dienstverlening door een accountant of die anderszins het
                                       werkgebied van de accountant raken;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                       rechtsprekende instanties;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen
                                       klacht van een belanghebbende die direct of indirect
                                       betrekking heeft op de gerechtvaardigdheid en evenredigheid
                                       van de destijds vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de beroepsorganisatie ontvangen
                                       concreet en deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                       belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in
                                       werking zijnde beperkende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie
                                       tot het beroep van accountant) eventuele innovatieve
                                       controletechnieken waarbij bijvoorbeeld gebruik wordt gemaakt
                                       van kunstmatige intelligentie en digitale data-analyse.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </al-groep>
                      <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                              relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds
                              vastgestelde beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen
                              alsnog is gaan knellen in de praktijk en onevenredig is geworden.
                              Dergelijke ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven
                              van de ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig
                              is.</al>
                      <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld jaarverslagen van
                              de beroepsorganisatie al relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep
                              worden gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van de
                              onderhavige monitoringsverplichting naar verwachting dan ook in ieder
                              geval gebruik worden gemaakt van de algemene monitoringsactiviteiten
                              die met het oog op de dagelijkse praktijken en de jaarverslagen ook in
                              het verleden al door de beroepsorganisatie werden verricht. De
                              informatie over ontwikkelingen die normaliter dan al voor (onder meer)
                              de jaarverslagen wordt vergaard, kan dan ook ingezet worden om het
                              monitoringsrapport over relevante ontwikkelingen op te zetten.</al>
                      <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                              inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient
                              gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                              relevante ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van accountant.
                              Het gaat hier in feite om een voorlopige inschatting omtrent de
                              evenredigheid, op basis van de gesignaleerde ontwikkelingen.</al>
                      <al>Tot slot dient in het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                              gemotiveerd worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting van
                              het bestuur, al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde lid
                              (zie de betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                      <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in
                              de praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval
                              altijd de relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat
                              moment zijn ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep,
                              in dit geval het beroep van accountant. Als die er op dat moment niet
                              zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport wordt vermeld, en
                              kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage ziet, ook
                              worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het ontbreken van
                              relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen gronden zijn om
                              aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig zouden zijn.</al>
                      <al>Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen deze in het
                              rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens bekeken moet
                              worden of een of meer van die ontwikkelingen relevant (kunnen) zijn
                              voor de oude bepalingen of voor de dan eventueel in werking getreden
                              nieuwe bepalingen die volgens artikel 23b, tweede lid, van de Wab óók
                              in dit rapportagejaar moeten worden meegenomen. In het rapport dient
                              dan per bepaling te worden aangegeven of de gesignaleerde
                              ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben ten aanzien van de
                              evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe bepalingen. Zoals
                              hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die duiding
                              vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                              inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                              vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                              beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al
                              in het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling
                              van de betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te
                              geven duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per
                              bepaling kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot
                              dient in het rapport per bepaling nog te worden aangegeven of er
                              aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet
                              op de eventueel gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de
                              gevolgen van die ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van
                              de betreffende bepaling.</al>
                      <al>Het rapport dient naar de raad van advies te worden gestuurd, zodat
                              de raad van advies kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling- zie verder de artikelsgewijze
                              toelichting hieronder op artikel 23a, zesde lid, van de Wab. Het
                              rapport is voor de raad van advies eveneens van belang met het oog op
                              de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling die in beginsel elke
                              zes jaar moet plaatsvinden. Het geeft gestructureerd informatie die
                              van belang is voor een gedegen uitvoering van deze
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>Daarnaast dient het rapport aan de betrokken bewindspersoon te worden
                              gezonden. Dit stelt de bewindspersoon in staat om zich ook zelfstandig
                              een beeld te vormen van de eventuele ontwikkelingen in de sector die
                              relevant kunnen zijn met het oog op de evenredigheid van vastgestelde
                              beperkende bepalingen, en te vernemen hoe de algemene raad daar
                              tegenaan kijkt. In ultimo is dit voor de bewindspersoon van belang met
                              het oog op de eventuele inzet van de bevoegdheid tot (voordracht voor)
                              vernietiging (ingevolge artikel 35 van de Wab)<noot id="n200" type="voet"><noot.nr>200</noot.nr><noot.al>Zie omtrent vernietiging ook afdeling 10.2.2 van de
                                    Algemene wet bestuursrecht.</noot.al></noot> van vastgestelde bepalingen die onevenredig zouden zijn
                              geworden door de ontwikkelingen, maar die alsnog in stand blijken te
                              blijven (waardoor wellicht strijd met het recht of het algemeen belang
                              zou zijn ontstaan). Benadrukt zij echter dat, zoals in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 22b, vijfde lid, van de Wab ook
                              al werd aangestipt, vernietiging niet plaatsvindt dan nadat de
                              betrokken bewindspersoon in overleg is getreden met de
                              beroepsorganisatie, indien de bewindspersoon een voordracht voor
                              vernietiging overweegt (zie artikel 10:41 van de Algemene wet
                              bestuursrecht).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, vierde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de raad van advies de
                                 <nadruk type="cur">eerste evenredigheidsbeoordeling</nadruk> ten aanzien
                                 van de ‘oude’, al vastgestelde beperkende bepalingen moet
                                 verrichten drie jaar nadat voor het eerst een rapportage is
                                 uitgebracht ten aanzien van deze ‘oude’ beperkende bepalingen (zie
                                 het tweede lid en de toelichting daarop: dat eerste
                                 rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                                 inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden zijn
                                 verstreken). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                                 rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers ook drie jaar
                                 na dat eerste rapportagemoment valt).</al>
                        <al>Op deze manier kan de raad van advies beide rapporten omtrent de
                                 ontwikkelingen tot dan toe gebruiken om de
                                 evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling
                              plaatsvindt niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                              mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien
                              van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                              plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                              bestond.</al>
                      <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar
                              (gerekend vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op
                              basis van (in ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.</al>
                      <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                              beschikbaar is, de inschatting is dat er géén
                              evenredigheidsbeoordeling hoeft plaats te vinden, dan tóch de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling plaats moet vinden. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing<noot id="n201" type="voet"><noot.nr>201</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>. Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel
                              23a, vierde lid, onderdeel a, van de Wab iedere zes jaar moet worden
                              verricht, is in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                              evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de
                              totstandkoming van de betreffende bepalingen (dus ex ante). Dat
                              betekent dat bij de beoordeling gekeken moet worden naar de diverse
                              elementen die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn
                              benoemd en waarmee ter bepaling van de evenredigheid rekening moet
                              worden gehouden. Daarnaast moet dus ingeval van een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling rekening worden gehouden met de
                              ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van accountant. Zie verder ook de artikelsgewijze toelichting
                              op het derde lid van artikel 23a van de Wab.</al>
                      <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de raad van advies
                              een verslag op (artikel 23a, vierde lid, onderdeel b, van de Wab),
                              waaruit blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling na de zes jaar
                              die verstreken zijn, naar het oordeel van de raad van advies nog
                              steeds evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit blijken
                              wat de redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet
                              gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, hetgeen door de raad van
                              advies met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve
                              elementen moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder 2°). Die eis
                              volgt uit artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn en
                              een redelijke uitleg van die bepaling impliceert dat die eis niet
                              enkel heeft te gelden ten aanzien van de ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten aanzien van de periodieke
                              evenredigheidbeoordeling en de verderop te bespreken tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’ onderstreept nog eens
                              dat niet volstaan kan worden met enkel de conclusie of de bepalingen
                              al dan niet nog evenredig zijn. In het verslag moet tot uitdrukking
                              worden gebracht welke factoren bij de ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke evenredigheidsbeoordeling
                              zijn meegewogen en in welke zin, en op welke wijze deze dan tot de
                              betreffende conclusie omtrent de evenredigheid hebben geleid.</al>
                      <al>De raad van advies neemt in dat verslag ook een advies op omtrent de
                              gevolgen die de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling zouden
                              moeten hebben (artikel 23b, vierde lid, onderdeel c). Dit betekent dat
                              indien de raad van advies bijvoorbeeld meent dat onevenredig geachte
                              bepalingen geheel geschrapt of gewijzigd moeten worden, dit in het
                              advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is aan de raad van advies
                              om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan zijn en wat dat
                              advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke paramaters voor
                              gesteld, zodat de raad van advies het advies geheel kan toespitsen op
                              het voorliggende geval.</al>
                      <al>Het verslag moet met het advies aan het bestuur worden gezonden. Het
                              bestuur gaat, indien het verslag daartoe aanleiding geeft, aan de slag
                              om een nieuwe verordening of een wijzigingsverordening of
                              wijzigingsvoorschriften op te stellen. De ledenvergadering is het
                              orgaan dat beslist over de vaststelling van een eventuele verordening
                              tot wijziging van de eerder vastgestelde verordening. Ingeval van een
                              nader voorschrift tot wijziging van een bestaand beperkend
                              voorschrift, is het bestuur zowel verantwoordelijk voor het opstellen
                              als het vaststellen van dit wijzigingvoorschrift.</al>
                      <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, en de betreffende
                              bepaling overeenkomstig het bindend advies wordt geschrapt
                              (vervalt)(of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn ziet),
                              eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd </nadruk>(overeenkomstig het advies, maar ook indien het
                              bevoegde orgaan van de NBA hiertoe zelfstandig om welke redenen ook
                              besluit), wordt er een verordening respectievelijk worden nadere
                              voorschriften krachtens een verordening tot stand gebracht tot
                              wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling is
                              artikel 22b van de Wab van toepassing (voor zover deze
                              wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat van de toegang
                              tot of de uitoefening van het beroep van accountant; als dat niet het
                              geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek beoordeeld te
                              worden). Dit betekent onder meer dat een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                              ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze
                              ‘voorgeschiedenis’ van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft
                              op de omvang en intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zelf, in die zin dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan
                              vergemakkelijken, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de periodieke beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd
                              en wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                              (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te
                              worden vastgesteld aan de hand van artikel 23b, (tweede en) vierde lid
                              (nieuw), van de Wab. Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor
                              de (monitoring en de) periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die
                              gewijzigde bepaling (althans wordt in de cyclus van rapportage- en
                              beoordelingsjaren op een nieuw moment ‘ingehaakt’, om vervolgens de
                              cyclus vanaf daar weer te vervolgen).</al>
                      <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                              evenredig is. Het kan dus goed zijn dat de uitkomst van een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid wordt
                              vastgesteld. Indien vanuit de NBA zelf ook geen reden wordt gezien om
                              tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan, blijft deze
                              beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt deze conform de
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die voortvloeit uit
                              artikel 23a van de Wab, verder gemonitord en periodiek beoordeeld op
                              evenredigheid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, vijfde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de raad
                              van advies te verrichten zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de
                              kern gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              accountant die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben
                              op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                              effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                              met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in
                              ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                              van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                              welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                              sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld.
                              In het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                              indirect wellicht raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                              beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins
                              raakt aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat
                              moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel 23a, vijfde lid,
                              van de Wab.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat
                              het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 23a, derde lid, van de Wab.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, zesde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de raad van advies onverwijld een
                              evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport hiertoe
                              aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt af te
                              leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde
                              bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een dergelijke
                              evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats te vinden
                              als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor de vaste
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is
                              aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door de
                              bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt
                              deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar
                              aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel al is toegelicht, het veelal een
                              dergelijk aantal jaren nodig heeft voordat het effect van een bepaalde
                              beperkende bepaling daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en
                              merkbaar is, en ook mogelijk nieuwe ontwikkelingen die na de
                              vaststelling van een beperkende bepalingen zijn ingezet, zich in de
                              praktijk gaan aftekenen en tot merkbare effecten leiden. Maar voor de
                              (bijzondere) gevallen waarin er wel degelijk sprake is van dusdanige
                              ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van
                              zes jaar al naar voren komt dat de evenredigheid van een eerder
                              vastgestelde beperkende bepaling onder druk staat of is komen te
                              staan, omvat dit zesde lid een verplichting tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de
                              evenredigheid van de bestaande bepalingen, in het licht van de
                              ontwikkelingen, geeft houvast bij het bepalen of een dergelijke
                              ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling nodig is, al blijft het
                              uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de raad van advies zelf. Indien
                              in voorkomend geval een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              noodzakelijk is gebleken, ontslaat die niet van de verplichting om dan
                              ook de vaste, <nadruk type="cur">periodieke</nadruk>
                              evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes jaar te verrichten. Zie
                              echter over het <nadruk type="cur">moment</nadruk> waarop die
                              eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling dan moet
                              plaatsvinden, uitdrukkelijk het <nadruk type="cur">achtste</nadruk>
                              lid van dit artikel 23a van de Wab en de artikelsgewijze toelichting
                              daarop.</al>
                      <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling<noot id="n202" type="voet"><noot.nr>202</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                    vierde lid, vormt overigens in feite een evenbeeld van de ex
                                    ante evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of
                                    gewijzigde beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen
                                    tussen de artikelen 23a en 23b, vierde lid, van de Wab
                                    enerzijds, en artikel 22b, tweede lid, van de Wab
                                    anderzijds.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>Op basis van (in ieder geval) de beschikbare rapporten omtrent de
                              betreffende vastgestelde bepalingen<noot id="n203" type="voet"><noot.nr>203</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                    jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                    worden vastgesteld.</noot.al></noot>, en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de
                              elementen vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en
                              uiteraard met de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de
                              effecten daarvan. Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 en 3.5 van
                              het algemeen deel van deze memorie van toelichting, en de richtsnoeren
                              van de Europese Commissie.</al>
                      <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de raad van advies
                              een verslag op van de verrichte tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling, met daarin een advies – steeds met dezelfde
                              elementen als beschreven in het vierde lid (zie voor de inhoud van het
                              verslag en het daarin opgenomen advies artikel 23a, vierde lid,
                              onderdelen b en c, van de Wab). Dit wordt tot uitdrukking gebracht
                              door de formulering aan het slot van artikel 23a, zesde lid, onderdeel
                              b, van de Wab. De in een verslag vervatte uitkomst van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling wordt, net als het geval is bij de vaste
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het vierde lid,
                              gedeeld met het bestuur.</al>
                      <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van
                              het monitoringsrapport ook werd ingeschat, en de betreffende bepaling
                              overeenkomstig het advies wordt geschrapt (vervalt)(of dusdanig wordt
                              gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling waarop
                              de Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing is), eindigt daarmee de
                              gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                              bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd</nadruk> (overeenkomstig het advies, maar
                                 ook indien het bevoegde orgaan van de NBA hiertoe om welke andere
                                 redenen ook besluit), wordt er een verordening respectievelijk
                                 worden regels krachtens een verordening tot stand gebracht tot
                                 wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling
                                 dient onder meer ingevolge artikel 22b van de Wab een ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling plaats te vinden indien de
                                 wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                                 artikel.</al>
                        <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 23a,
                                 vierde lid (betreffende de periodieke evenredigheidsbeoordeling) –
                                 de situatie is immers vergelijkbaar. Zowel uit een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling als uit een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot wijziging
                                 van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te stellen
                                 wijzigingsbepaling vervolgens (onder meer) een ex ante
                                 evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling naar aanleiding van een monitoringsrapport
                              ook nog steeds zijn dat er alsnog <nadruk type="cur">geen
                                 onevenredigheid</nadruk> wordt vastgesteld, ook al bevatte het
                              rapport wel indicaties daartoe. Wel is het van belang om dan duidelijk
                              in het verslag van de beoordeling aan te geven waarom er ondanks de
                              ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd zijn (en die dus
                              aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te laten
                              plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                              géén sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                      <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er op basis van de in
                              het rapport beschreven ontwikkelingen naar de inschatting van het
                              bestuur <nadruk type="cur">geen</nadruk> aanleiding is tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de raad
                              van advies die deze rapporten ook steeds toegezonden krijgt,
                              aanleiding ziet tot het verrichten van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling verricht, kan de raad van advies alsnog
                              daartoe besluiten. Ook in dat geval is het van belang dat in het
                              verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de raad van advies alsnog tot
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling is overgegaan en, indien de
                              uitkomst dan ook nog zou zijn dat er sprake is van onevenredigheid,
                              hoe de raad van advies tot die uitkomst is gekomen in het licht van
                              het rapport waarin werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, zevende lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van een beperkende bepaling (artikel 22b, tweede
                              lid, van de Wab), geldt ook ten aanzien van een advies van de raad van
                              advies in het kader van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling of
                              een periodieke evenredigheidsbeoordeling, dat, als het advies ziet op
                              een beperkende bepaling in een verordening, de ledenvergadering in
                              beginsel niet mag afwijken van dat advies, tenzij daartoe een
                              deugdelijke motivering wordt aangedragen. In het verlengde hiervan
                              geldt dat indien het advies ziet op een beperkende bepaling in
                              krachtens verordening vastgestelde regels, het orgaan dat die regels
                              heeft vastgesteld, evenmin mag afwijken van het advies, tenzij daartoe
                              een deugdelijke motivering wordt aangedragen (zie in dat verband ook
                              de artikelsgewijze toelichting op het voorgestelde artikel 22b, vierde
                              lid, van de Wab).</al>
                      <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar
                              moet worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in
                              het kader van de totstandkoming, ligt er echter geen
                              ontwerpverordening of ontwerp van een nader voorschrift voor. Hierdoor
                              kan die afwijkende motivering niet in de toelichting daarop worden
                              opgenomen. In dit artikel 23a van de Wab gaat het immers om
                              evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van <nadruk type="cur">reeds
                                 vastgestelde</nadruk> en in werking zijnde bepalingen.</al>
                      <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee
                              situaties, en hangt het af van de situatie <nadruk type="cur">waar</nadruk> de motivering tot afwijking van het advies moet
                              worden opgenomen. Het zevende lid, onderdeel a, ziet op de situatie
                              dat de ledenvergadering (of, ingeval van een nader voorschrift, het
                              bestuur) geheel wenst af te wijken van een advies van de raad van
                              advies tot wijziging of schrapping van een of meer vastgestelde
                              beperkende bepalingen. In dat geval wenst de ledenvergadering
                              (respectievelijk het bestuur) de bestaande beperkende bepaling
                              kennelijk onverkort in stand te laten, en zal het ook binnen de
                              beroepsorganisatie dus niet aansporen tot het ontwerpen van een
                              wijzigingsverordening (respectievelijk wijzigingsvoorschrift) om
                              gehoor te geven aan het advies. In dat geval kan de motivering nergens
                              anders in worden opgenomen dan in een separaat document, in dit geval
                              een schriftelijke reactie op het advies van de raad van advies. In die
                              schriftelijke reactie zal uiteen moeten worden gezet dat en om welke
                              redenen de ledenvergadering (respectievelijk het bestuur) afwijking
                              van het advies noodzakelijk of wenselijk acht. De schriftelijke
                              reactie (met daarin de motivering tot afwijking van het advies) wordt,
                              indien het bijvoorbeeld gaat om een beperkende bepaling in een
                              verordening, door de ledenvergadering vastgesteld, omdat de
                              ledenvergadering het bevoegde orgaan is tot vaststelling van nieuwe of
                              gewijzigde verordeningen en de schriftelijke reactie in feite een
                              besluit omvat om uitdrukkelijk niet tot wijziging van een verordening
                              over te gaan (ondanks een daartoe strekkend advies van de raad van
                              advies).</al>
                      <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies
                              ligt (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een
                              specifieke, door de raad van advies voorgestelde manier), en dat de
                              ledenvergadering (als het advies betrekking had op een verordening)
                              respectievelijk het bestuur (als het advies betrekking had op een
                              nader voorschrift) afwijkt van dat advies door weliswaar een ontwerp
                              voor een wijzigingsverordening respectievelijk wijzigingsvoorschrift
                              tot stand te laten brengen, maar daarbij een <nadruk type="cur">andersoortige wijziging</nadruk> van de bepaling door te voeren
                              dan door de raad van advies was voorgesteld. In dat geval zal de
                              motivering voor de van het advies afwijkende vormgeving van de
                              wijziging in de toelichting bij die (ontwerp)wijzigingsverordening
                              moeten worden opgenomen. Omdat die wijzigingsverordening
                              respectievelijk wijzigingsvoorschriften na vaststelling met de
                              toelichting wordt gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor
                              eenieder kenbaar zijn.</al>
                      <al>Dit geldt ook in het geval dat de raad van advies na een tussentijdse
                              of periodieke evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén
                              onevenredigheid is en dat de bepalingen, wat de raad van advies
                              betreft, onverkort in stand kunnen blijven, maar waarbij, indien het
                              advies bijvoorbeeld een bepaling in een verordening betreft, de
                              ledenvergadering dat zelf toch anders ziet en alsnog (in afwijking dus
                              van het advies) besluit om toch een wijziging van de betreffende
                              verordening tot stand te laten brengen om de volgens de
                              ledenvergadering tóch aanwezige onevenredigheid weg te nemen. Ook dan
                              zal de motivering tot afwijking van het advies om de bepalingen in
                              stand te laten, opgenomen moeten worden in de toelichting op de
                              wijzigingsverordening die in dat kader dan tot stand wordt gebracht.
                              Omdat die wijzigingsverordening na vaststelling met de toelichting
                              wordt gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder
                              kenbaar zijn.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, achtste lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden.</al>
                      <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                              bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                              dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                              eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                              plaatsvindt.</al>
                      <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar
                              voren komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het
                              monitoringsrapport gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de
                              evenredigheid van een beperkende bepaling, alsnog evenredig is, kan
                              deze bepaling onverkort in stand blijven. Er is immer geen sprake van
                              een geconstateerde onevenredigheid die door wijziging of schrapping
                              van de bepaling weggenomen moet worden.</al>
                      <al>Maar ook indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar
                              voren is gekomen dat een of meer bepalingen wél onevenredig zijn, en
                              volgens de raad van advies ook geschrapt of gewijzigd moeten worden,
                              kán het zijn dat die bepalingen dan alsnog ongewijzigd in stand
                              blijven. Het is immers mogelijk dat de ledenvergadering (ingeval het
                              gaat om een verordening) of het bestuur (ingeval het gaat om een nader
                              voorschrift), op basis van een motivering, daartoe besluit, in
                              afwijking van het advies van de raad van advies.</al>
                      <al>Normaliter, op grond van de zesjaarlijkse cyclus van periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge het vierde lid is
                              gaan lopen (met als startpunt van die cyclus het derde kalenderjaar
                              nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende
                              periodieke beoordeling dan in het derde kalenderjaar na deze
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                              niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór
                              dat moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden
                              (namelijk een tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk> geval, waarin een tussentijdse beoordeling
                              heeft plaatsgevonden en de beoordeelde beperkende bepalingen
                              ongewijzigd in stand blijven (al dan niet in afwijking van het advies
                              van de raad van advies), de eerstvolgende periodieke beoordeling
                              plaats – in afwijking van het vierde lid, aanhef – <nadruk type="cur">in het zesde kalenderjaar nadat het rapport is uitgebracht dat
                                 aanleiding heeft gevormd tot deze tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling </nadruk>(achtste lid, onderdeel a). Het
                              achtste lid, onderdeel b, maakt duidelijk dat vervolgens (dus gerekend
                              vanaf dat eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment na di
                              onverwijlde tussentijdse evenredigheidsbeoordeling), de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling telkens weer plaatsvindt in het volgende
                              zesde kalenderjaar (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft dat
                              ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke beoordelingen). De
                              zesjaarstermijn gaat met andere woorden weer van start vanaf het
                              rapportagejaar waarin het rapport is uitgebracht dat voor de raad van
                              advies reden vormde om tussentijds een evenredigheidsbeoordeling te
                                 verrichten<noot id="n204" type="voet"><noot.nr>204</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te
                                    laten starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                    evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd.
                                    Dit omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het
                                    eind van een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop
                                    gebaseerde tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin
                                    van het daarop volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát
                                    moment Van die beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg
                                    van de zesjaarscyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                    beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond
                                    van het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle
                                    overige bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en
                                    -risico’s leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet
                                    plaatsvinden (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke
                                    bepaling, zou daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                              monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn
                              om drie jaar later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse
                              cyclus het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn)
                              opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie
                              jaar daarvoor al een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Het is logischer, ook met het oog op de uitvoeringslasten
                              van de beroepsorganisatie, om dan het periodieke beoordelingsmoment
                              weer met zes jaar op te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na
                              de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een
                              rapport moeten worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen;
                              indien dat rapport daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans
                              daarop klein omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                              recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                      <al>De situatie dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in
                              geval van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met
                              zes jaar, gerekend vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het
                              verrichten van deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook
                              als bijvoorbeeld naar aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk> monitoringsrapport ten aanzien van de eerder al
                              beoordeelde, maar toch evenredig gevonden bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een tussentijdse evenredigheidbeoordeling vereist
                              blijkt en de betreffende bepaling <nadruk type="cur">opnieuw alsnog
                                 evenredig</nadruk> wordt geacht en in stand blijft. Met andere
                              woorden: elke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling leidt tot een
                              verschuiving naar achteren in de tijd van het eerstvolgende periodieke
                              beoordelingsmoment, binnen de cyclus met de vaste jaren waarin in
                              ieder geval een rapport moet worden uitgebracht. Het achtste lid maakt
                              derhalve dat elke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite
                              leidt tot een nieuw startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van
                              het volgende zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                      <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                              verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien
                              van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli
                              2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet
                              worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren
                              voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn
                              (elke drie jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes
                              jaar een vaste periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen
                              concrete aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient
                              ten aanzien van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde
                              kalenderjaar na 2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke
                              beoordeling plaats te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder
                              (elke zes jaar). Maar het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat
                              binnen de cyclus in rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding
                              geeft tot een onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling.
                              Als uit deze beoordeling volgt dat er alsnog géén onevenredigheid is
                              en de bepaling kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het
                              volgende moment in de cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat
                              wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt
                              uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de eerstvolgende vaste
                              periodieke beoordeling moet plaatsvinden, maar in 2046 (het zesde
                              kalenderjaar na 2040, het jaar waarin het rapport is uitgebracht dat
                              aanleiding gaf tot de tussentijdse beoordeling). Dit brengt ten
                              aanzien van de bepaling in het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens de
                              cyclus hoe dan ook een rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een
                              jaar zou zijn waarin een periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu
                              nog enkel een rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals
                              toegelicht dan niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht.
                              Dat is pas het geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en
                              daarna telkens in het volgende zesde kalenderjaar. Dit tot er in
                              voorkomend geval opnieuw een tussentijdse beoordeling moet
                              plaatsvinden ten aanzien van de betreffende bepaling; dan leidt dit
                              achtste lid er opnieuw toe dat de eerstvolgende periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling na die tussentijdse beoordeling ‘opschuift’
                              in de tijd. De zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan weer lopen
                              vanaf het kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              beoordeling.</al>
                      <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de
                              beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van het
                              monitoringsrapport ook werd ingeschat, en de betreffende bepaling
                              overeenkomstig het advies wordt gewijzigd of geschrapt. Indien de
                              bepaling wordt geschrapt (of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake
                              meer is van een beperkende bepaling waar de
                              Proportionaliteitsrichtlijn op ziet), valt deze in die toekomst niet
                              meer te monitoren, dus daarmee eindigt de gehele monitorings- en
                              periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd (en
                                    het beperkende karakter zal behouden)</nadruk>, wordt er een
                                 verordening of een nader voorschrift tot wijziging van die bepaling
                                 tot stand gebracht.</al>
                        <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                 gebracht, waarop artikel 22b van de Wab van toepassing is. Dit
                                 betekent onder meer dat een <nadruk type="cur">ex ante</nadruk>
                                 evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                                 wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                                 artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                              oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                              van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                              intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin
                              dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins
                              vergemakkelijkt, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de tussentijdse beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Aangezien die wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is artikel 23a van de Wab
                              betreffende monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van
                              ‘oude bepalingen’ daarop niet meer van toepassing; artikel 23b van de
                              Wab is dan van toepassing, nu die bepaling immers ziet op regelgeving
                              die strekt tot invoering van nieuwe of wijziging van bestaande
                              beperkende bepalingen. Op basis van <nadruk type="cur">dat</nadruk>
                              artikel geldt weer een ‘eigen’ monitorings- en periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die wijzigingsbepaling zal
                              dan opnieuw, op een ander moment, moeten instromen in de cyclus voor
                              monitoringsrapportage en periodieke evenredigheidsbeoordelingen die
                              geldt voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen wordt
                              dan niet bepaald over de band van artikel 23a, tweede en vierde lid,
                              van de Wab, maar over de band van artikel 23b van de Wab. Het
                              eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment dient derhalve op grond
                              van artikel 23b van de Wab te worden bepaald.</al>
                      <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                              (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 23b (nieuw) van de Wab, in het
                              bijzonder het tweede, vierde, zesde lid daarvan.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23a, negende lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid bepaalt dat zowel het verslag van de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, als dat van de eventuele tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling aan de verantwoordelijke bewindspersoon moet
                              worden gezonden. Dat verslag omvat het advies van de raad van
                              advies.</al>
                      <al>Daarnaast geldt dat als er een schriftelijke reactie tot stand is
                              gebracht waarin de ledenvergadering (indien het gaat om een
                              verordening) respectievelijk, indien het gaat om nadere voorschriften
                              krachtens verordening, het bestuur de motivering kenbaar heeft gemaakt
                              om af te wijken van het advies van de raad van advies, ook die
                              schriftelijke reactie naar de betrokken bewindspersoon wordt
                              verzonden. Dit ook met het oog op artikel 35 van de Wab. De in dit lid
                              bedoelde toezending van deze stukken aan de betrokken bewindspersoon
                              moet blijkens dit negende lid plaatsvinden ‘binnen een redelijke
                              termijn’. Het spreekt voor zich dat bij de bepaling van die termijn
                              rekening wordt gehouden met het feit dat de betrokken bewindspersoon
                              ook voldoende de gelegenheid zou moeten hebben om, indien dat in een
                              uitzonderlijk geval nodig zou zijn, een voordracht te doen tot
                              vernietiging van de betreffende bepaling op grond van het genoemde
                              artikel 35 van de Wab (zie in dat verband ook hetgeen hieromtrent is
                              opgemerkt in de toelichting op artikel 22b, vierde en vijfde lid, van
                              de Wab). Uiteraard vindt vernietiging ingevolge artikel 10:41 van de
                              Algemene wet bestuursrecht niet plaats dan nadat aan het
                              bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg
                              is geboden. De betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg
                              treden met de beroepsorganisatie indien de bewindspersoon een
                              voordracht voor vernietiging overweegt.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 23b (nieuw) van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, eerste lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 23b, eerste lid, van de Wab bepaalt dat artikel 23b van de
                              Wab enkel ziet op (monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling
                              ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde bepalingen die de toegang tot of
                              de uitoefening beperken van het beroep van accountant die in werking
                              zijn getreden in de periode vanaf de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet. De reikwijdte van dit artikel 23b van de Wab is daarmee
                              toegespitst op ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die in
                              werking zijn getreden in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet – daarop ziet het hierboven
                              besproken artikel 23a (nieuw) van de Wab.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, tweede lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 23b, tweede lid, van de Wab ziet op de monitoring van de na
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet vastgestelde beperkende
                              bepalingen. In de kern komt het erop neer, evenals onder artikel 23a
                              van de Wab, dat eens in de drie jaar een rapport moet worden
                              uitgebracht aan de raad van advies omtrent de (eventuele)
                              ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de betreffende
                              vastgestelde beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het
                              beroep van accountant, en die direct of indirect invloed (kunnen)
                              hebben op de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                              bepalingen. In artikel 23b, derde lid, wordt aangegeven wat een
                              dergelijk rapport dient te omvatten (zie verder de artikelsgewijze
                              toelichting daarop).</al>
                      <al>Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn van drie
                              jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze
                              memorie van toelichting.</al>
                      <al>Het gaat hier om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 23a, tweede
                              en derde lid, van de Wab. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting
                              daarop is bepaald omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk
                              rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden
                              verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet door het bestuur
                              worden opgesteld en uitgebracht. Zoals ook in de artikelsgewijze
                              toelichting op artikel 23a, tweede lid, is aangegeven, is het bestuur
                              als orgaan het meest geschikt om de diverse ontwikkelingen in het
                              vizier te krijgen en te houden, een inschatting te kunnen maken van de
                              gevolgen daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende
                              bepalingen en van de eventuele noodzaak tot het verrichten van de
                              tussentijdse beoordeling, waarop het zesde lid van dit artikel
                              ziet.</al>
                      <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet
                              worden uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende
                              bepaling, wordt in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die
                              op grond van artikel 23a, tweede lid, van de Wab tot stand wordt
                              gebracht ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al vóór
                              de inwerkingtreding van deze wijzigings wet zijn vastgesteld en in
                              werking zijn getreden. Op grond van artikel 23a, tweede lid, van de
                              Wab wordt, zoals ook is toegelicht, een cyclus tot stand gebracht van
                              een rapportage die eens in de drie jaar plaatsvindt. Deze cyclus start
                              ten aanzien van de ‘oude bepalingen’ in het eerste kalenderjaar waarin
                              sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden
                              verstreken zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari
                              2027 of per 1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste
                              rapportagemoment voor de oude bepalingen in het jaar 2028; in dat jaar
                              start de rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment is dan in het
                              jaar 2031 (drie jaar later), het derde in 2034 en zo verder.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe’</nadruk>
                              bepaling (een geheel nieuwe of een wijzigingsbepaling die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is –
                              aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende
                              vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude bepalingen geldt, voor
                              zover dat vaste rapportagemoment althans valt <nadruk type="cur">in
                                 het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk> (gerekend vanaf de
                              inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepaling),
                                 <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport wordt
                                 uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>. Na inwerkingtreding
                              van de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst twaalf maanden
                              verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het eerstvolgende
                              kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude bepalingen)
                              weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude bepalingen.
                              In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage worden
                              uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier wordt
                              de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                              periodieke evenredigheidsbeoordelingen van de oude bepalingen.</al>
                      <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                              2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                              rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                              (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                              cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking is getreden, dan
                              zijn per 1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt
                              moet worden bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het
                              eerstvolgende rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031.
                              Dan is er dus nog wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe
                              bepaling (november 2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten
                              aanzien die nieuwe bepaling (2031).</al>
                      <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar
                              in een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                              1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als
                              het eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten
                              aanzien van de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in
                              de cyclus zijn dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen
                              per 1 augustus 2028 twaalf maanden zijn verstreken. Op grond van de
                              cyclus voor oude bepalingen is 2028 een rapportagejaar. Dit betekent
                              dat 2028 voor deze nieuwe bepaling dan óók al als rapportagejaar
                              aangemerkt moet worden – het is immers het eerste rapportagejaar dat
                              men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                              de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling.</al>
                      <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen
                              zijn die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij
                              nieuwe bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden
                              zijn, deze aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van
                              de totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              ondergaan, waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden
                              en ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit
                              voorbeeld relatief snel is dat er een rapportage moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt
                              benadrukt dat die rapportage ten aanzien van die bepaling dan
                              hoogstwaarschijnlijk niet veel meer zal inhouden dan de constatering
                              dat er ten aanzien van die nieuwe bepalingen geen relevante
                              ontwikkelingen zijn die niet al bij de totstandkoming zijn meegenomen
                              in de afwegingen, of dat eventuele recente ontwikkelingen niet
                              relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor andere nieuwe
                              beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een rapportage moet
                              worden uitgebracht).</al>
                      <al>Zie voor een verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                              periodieke evenredigheidsbeoordelingen en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                              bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen voor de nieuwe bepaling vindt rapportage telkens
                              na drie jaar plaats. Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt
                              aangehaakt op de rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in
                                 <nadruk type="cur">die</nadruk> cyclus ook het ritme van rapportage
                              om de drie jaar geldt, zullen zo ook de <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de vaste
                              rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden voor de
                              rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen.</al>
                      <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het ‘oude’ of
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet worden
                              uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de cyclus die
                              aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De keuze voor dit
                              systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats van een
                              systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van elke
                              afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              nader toegelicht.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, derde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het
                                 rapport dienen te worden opgenomen. Artikel 23b, derde lid,
                                 onderdeel a, van de Wab bepaalt in de eerste plaats dat eventuele
                                 nieuwe ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van accountant die
                                 van invloed kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al
                                 vastgestelde bepalingen in het rapport dienen te worden vervat. Het
                                 derde lid, onderdelen b en c, ziet op wat er verder in het rapport
                                 moet worden opgenomen (een inschatting van de effecten die deze
                                 ontwikkelingen in de praktijk hebben op de evenredigheid van
                                 beperkende bepalingen, en een duiding of het rapport al dan niet
                                 aanleiding geeft tot het verrichten van een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling). Het gaat hier qua inhoud om eenzelfde
                                 rapport als bedoeld in artikel 23a, tweede en derde lid, van de
                                 Wab. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting daarop is aangegeven
                                 omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en wat in
                                 beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier
                                 van toepassing. Het rapport dient naar de raad van advies te worden
                                 gestuurd, zodat de raad van advies kan beoordelen of hij aanleiding
                                 ziet tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in
                                 artikel 23b, zesde lid, van de Wab). Ook is het rapport van belang
                                 voor de raad van advies met het oog op de vaste, periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                                 plaatsvinden. Het geeft de raad van advies informatie die van
                                 belang is voor een gedegen uitvoering van deze periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling.</al>
                        <al>Daarnaast dient het rapport aan de betrokken bewindspersoon te
                                 worden gezonden. Dit stelt de bewindspersoon in staat om zich
                                 zelfstandig een beeld te vormen van de eventuele ontwikkelingen in
                                 de sector die relevant kunnen zijn met het oog op de evenredigheid
                                 van vastgestelde beperkende bepalingen, en te vernemen hoe de
                                 algemene raad daar tegenaan kijkt. In ultimo is dit voor de
                                 bewindspersoon van belang met het oog op de eventuele inzet van de
                                 bevoegdheid tot (voordracht voor) vernietiging (ingevolge artikel
                                 35 van de Wab) van vastgestelde bepalingen die onevenredig zouden
                                 zijn geworden door de ontwikkelingen, maar die alsnog in stand
                                 blijken te blijven, waardoor wellicht strijd met het recht of het
                                 algemeen belang zou zijn ontstaan. Zie omtrent de
                                 vernietigingsbevoegdheid hetgeen daarover in de toelichting op
                                 artikel 22b, vierde en vijfde lid, is opgemerkt.</al>
                      </al-groep>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, vierde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordelingen die
                              in beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de
                              eerder vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                      <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de raad van advies de
                                 <nadruk type="cur">eerste</nadruk> evenredigheidsbeoordeling ten
                              aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde beperkende bepalingen moet
                              verrichten zes jaar nadat het eerste rapport is uitgebracht (zie voor
                              dat rapportagemoment het tweede lid van artikel 23b van de Wab).
                              Vervolgens vindt de periodieke beoordeling in beginsel elke zes jaar
                              plaats (met dien verstande dat het achtste lid daarop nog een
                              uitzondering maakt – zie het achtste lid en de artikelsgewijze
                              toelichting daarop). Op die manier wordt de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de rapportagecyclus die niet
                              alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt op de voet van artikel 23a,
                              tweede lid, van de Wab, maar ingevolge artikel 23b, tweede lid, ook
                              voor de ‘nieuwe’ bepalingen. Het periodieke beoordelingsmoment valt op
                              deze manier altijd in eenzelfde kalenderjaar als waarin ook een
                              rapportage moet worden uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen helpen
                              in structurering van de activiteiten van rapportage en
                              evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou de raad van
                              advies ook steeds zowel de eerdere rapporten kunnen gebruiken, als het
                              meest recente rapport dat in datzelfde kalenderjaar uitkomt als dat
                              waarin de periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden. Met
                              het oog op het verrichten van een gedegen periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling zal de raad van advies ieder geval de op dat
                              moment beschikbare rapporten omtrent de ontwikkelingen gebruiken.</al>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, tóch de <nadruk type="cur">periodieke</nadruk> beoordeling plaats moet vinden op
                              dat vaste zesjaarlijkse moment. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing.<noot id="n205" type="voet"><noot.nr>205</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot></al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 23b, vierde
                              lid, onderdeel a, van de Wab moet worden verricht, is in de kern
                              eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling
                              die moet worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende
                              bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken
                              moet worden naar de diverse elementen die in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling van
                              de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                              ingeval van een periodieke beoordeling (ex post) rekening gehouden
                              worden met de ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              te beoordelen bepaling(en) hebben voorgedaan en die in ieder geval in
                              de uitgebrachte rapporten worden beschreven. Zie in dat verband ook de
                              artikelsgewijze toelichting op het derde lid van dit artikel 23b van
                              de Wab (in samenhang met de toelichting op het derde lid van artikel
                              23a van de Wab).</al>
                      <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op
                              de voet van artikel 23a, vierde lid, van de Wab ten aanzien van de
                              zogenoemde ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet de raad van advies ook
                              ten aanzien van die periodieke evenredigheidsbeoordeling betreffende
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen een verslag opstellen (artikel 23b,
                              vierde lid, onderdeel b, van de Wab). Aangezien dit verslag qua
                              inhoudelijke elementen en strekking overeenkomt met het verslag als
                              bedoeld in artikel 23a, vierde lid, van de Wab wordt voor de
                              artikelsgewijze toelichting hieromtrent verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 23a, vierde lid, onderdelen b
                              en c, van de Wab.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, vijfde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is aangegeven dat de door de raad
                              van advies te verrichten zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de
                              kern gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd. Ook moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              accountant die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben
                              op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                              effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                              met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in
                              ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                              van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                              welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                              sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld.
                              In het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                              indirect wellicht raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                              beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins
                              raakt aan die evenredigheid van de beperkende bepalingen op dat
                              moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel 23b, vijfde lid,
                              onderdelen a en b, van de Wab.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan en wat
                              het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 23b, derde lid, van de Wab (in
                              samenhang met de toelichting op het derde lid van artikel 23a van de
                              Wab).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, zesde lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de raad van advies, die het rapport over
                              de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede (en derde) lid ontvangt,
                              onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport
                              hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs
                              valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder
                              vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een
                              dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats
                              te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor
                              de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet
                              is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking gebracht door
                              de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht
                              wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar
                              aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 23a, zesde lid, van de Wab
                              verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              (ten aanzien van ‘oude’ beperkende bepalingen), is ook hier van
                              toepassing, zodat hier verder wordt verwezen naar die
                              toelichting.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, zevende lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Evenals het geval is ten aanzien van de evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van een beperkende bepaling, geldt ook ten aanzien
                              van een advies van de raad van advies in het kader van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling of een periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, dat, als het advies ziet op een beperkende
                              bepaling in een verordening de ledenvergadering in beginsel niet mag
                              afwijken van dat advies, tenzij daartoe een deugdelijke motivering
                              wordt aangedragen. In het verlengde hiervan geldt dat indien het
                              advies ziet op een beperkende bepaling in krachtens verordening
                              vastgestelde nadere voorschriften, het bestuur evenmin mag afwijken
                              van het advies, tenzij daartoe een deugdelijke motivering wordt
                              aangedragen (zie in dat verband ook de artikelsgewijze toelichting op
                              het voorgestelde artikel 23a, vijfde lid, van de Wab).</al>
                      <al>Ook hier geldt dat deze motivering tot afwijking voldoende kenbaar
                              moet worden gemaakt. Anders dan bij de evenredigheidsbeoordeling in
                              het kader van de totstandkoming, ligt er echter geen
                              ontwerpverordening of ontwerp van een nader voorschrift voor, in de
                              toelichting waarop die afwijkende motivering zou kunnen worden
                              opgenomen; in artikel 23b van de Wab gaat het immers om
                              evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van <nadruk type="cur">reeds
                                 vastgestelde</nadruk> en in werking zijnde bepalingen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Daarom is in dit zevende lid onderscheid gemaakt tussen twee
                                 situaties, en hangt het af van de situatie waar de motivering tot
                                 afwijking van het advies moet worden opgenomen.</al>
                        <al>Het zevende lid, onderdeel a, ziet op de situatie dat de
                                 ledenvergadering (of, ingeval van een nader voorschrift, het
                                 bestuur) <nadruk type="cur">geheel</nadruk> wenst af te wijken van
                                 een advies van de raad van advies tot wijziging of schrapping van
                                 een of meer vastgestelde beperkende bepalingen. In dat geval wenst
                                 de ledenvergadering (respectievelijk het bestuur) de bestaande
                                 beperkende bepaling kennelijk onverkort in stand te laten, en zal
                                 het ook binnen de beroepsorganisatie dus niet aansporen tot het
                                 ontwerpen van een wijzigingsverordening (respectievelijk
                                 wijzigingsvoorschrift) om gehoor te geven aan het advies. In dat
                                 geval kan de motivering nergens anders in worden opgenomen dan in
                                 een separaat document, in dit geval een schriftelijke reactie op
                                 het advies van de raad van advies. In die schriftelijke reactie zal
                                 uiteen moeten worden gezet dat en om welke redenen de
                                 ledenvergadering (respectievelijk het bestuur) afwijking van het
                                 advies noodzakelijk of wenselijk acht. De schriftelijke reactie
                                 (met daarin de motivering tot afwijking van het advies) wordt door
                                 de ledenvergadering vastgesteld, omdat de ledenvergadering het
                                 bevoegde orgaan is tot vaststelling van nieuwe of gewijzigde
                                 verordeningen en de schriftelijke reactie in feite een besluit
                                 omvat om uitdrukkelijk niet tot wijziging van een verordening over
                                 te gaan (ondanks een daartoe strekkend advies van de raad van
                                 advies). In het verlengde hiervan geldt dat indien het advies ziet
                                 op een bepaling in krachtens verordening vastgestelde nadere
                                 voorschriften, een schriftelijke reactie vastgesteld moet worden
                                 door het bestuur, dat bevoegd is tot vaststelling van die
                                 voorschriften.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Het zevende lid, onderdeel b, ziet op de situatie dat er een advies
                              ligt (zoals een advies tot het wijzigen van een bepaling op een
                              specifieke, door de raad van advies voorgestelde manier), en dat de
                              ledenvergadering (als het advies betrekking had op een verordening)
                              respectievelijk het bestuur (als het advies betrekking had op een
                              nader voorschrift) afwijkt van dat advies door weliswaar een ontwerp
                              van een wijzigingsverordening respectievelijk wijzigingsvoorschrift
                              tot stand te laten brengen, maar daarbij een <nadruk type="cur">andersoortige wijziging</nadruk> van de bepaling door te voeren
                              dan door de raad van advies was voorgesteld. In dat geval zal de
                              motivering voor de van het advies afwijkende vormgeving van de
                              wijziging in de toelichting bij die (ontwerp)wijzigingsverordening
                              respectievelijk wijzigingsvoorschriften moeten worden opgenomen (ten
                              aanzien waarvan ook weer een ex ante evenredigheidsbeoordeling zal
                              moeten plaatsvinden). Omdat die wijzigingsverordening respectievelijk
                              wijzigingsvoorschriften na vaststelling met de toelichting wordt
                              gepubliceerd, zal die motivering tot afwijking voor eenieder kenbaar
                              zijn.</al>
                      <al>Dit geldt ook in het geval dat de raad van advies na een tussentijdse
                              of periodieke evenredigheidsbeoordeling vaststelt dat er géén
                              onevenredigheid is en dat de bepalingen, wat de raad van advies
                              betreft, onverkort in stand kunnen blijven, maar waarbij, indien het
                              advies bijvoorbeeld een bepaling in een verordening betreft, de
                              ledenvergadering dat zelf toch anders ziet en alsnog (in afwijking dus
                              van het advies) besluit om toch een wijziging van de betreffende
                              verordening tot stand te laten brengen om de volgens de
                              ledenvergadering tóch aanwezige onevenredigheid weg te nemen. Ook dan
                              zal de motivering tot afwijking van het advies om de bepalingen in
                              stand te laten, opgenomen moeten worden in de toelichting op de
                              wijzigingsverordening die in dat kader dan tot stand wordt gebracht
                              (ten aanzien waarvan ook weer een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zal moeten plaatsvinden). Omdat die wijzigingsverordening na
                              vaststelling met de toelichting wordt gepubliceerd, zal die motivering
                              tot afwijking voor eenieder kenbaar zijn.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, achtste lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit achtste lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het derde lid, het eerstvolgende moment is waarop de zesjaarlijkse
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                      <al>Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 23a, achtste lid, van de Wab.
                              Dat artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige
                              achtste lid, met dien verstande dat artikel 23a enkel betrekking heeft
                              op de zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel 23b (enkel)
                              op de ‘nieuwe’ beperkende bepalingen. Dat verschil is echter niet
                              zozeer relevant voor een goed begrip van dit achtste lid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 23b, negende lid, van de Wab</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Dit artikellid ziet, net als artikel 23a, negende lid, van de Wab, op
                              toezending aan de verantwoordelijke bewindspersoon van zowel het
                              verslag van de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling, als dat
                              van de eventuele tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                        <al>Aangezien inhoud en strekking van deze beide artikelleden identiek
                              is, wordt voor de toelichting op dit negende lid verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 23a, negende lid, van de
                              Wab.</al>
                      </al-groep>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 23c (nieuw) van de Wet op het accountantsberoep</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikel strekt ter implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van de richtlijn). Dat
                           artikel bepaalt kort gezegd dat de Proportionaliteitsrichtlijn niet van
                           toepassing is wanneer de specifieke beperkende eisen ter reglementering
                           van een bepaald beroep zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling
                           die de lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de wijze van
                           implementatie van die vereisten. De gedachte hierachter is dat in
                           dergelijke gevallen de beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid
                           reeds op EU-niveau is uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt
                           verwezen naar paragraaf 3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel VI (Loodsenwet)</titel>
                </kop>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Loodsenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Voorgesteld wordt om in artikel 1 van de Loodsenwet een
                           begripsomschrijving van de Proportionaliteitsrichtlijn op te nemen.</al>
                    <al>Daarnaast wordt een nieuw lid voorgesteld (het derde lid), met het oog
                           op aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe
                           derde lid borgt dat altijd duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele
                           toekomstige wijzigingen van de Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in
                           het nationale recht, in dit geval in de Loodsenwet.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel B (wijziging artikel 16 Loodsenwet)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16, tweede lid, (nieuw), Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>In het huidige artikel 16 van de Loodsenwet wordt een nieuw tweede
                              lid ingevoegd (onder vernummering van de overige leden). Dit lid
                              strekt ter implementatie van artikel 4, derde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn. In dit lid wordt als eis gesteld dat de
                              (ontwerp) toelichting bij een voorstel voor een bepaling die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep van registerloods
                                 beperkt,<noot id="n206" type="voet"><noot.nr>206</noot.nr><noot.al>Zie voor een toelichting op het begrip ‘beperking (van de
                                    toegang tot of de uitoefening van een gereglementeerd beroep’
                                    paragraaf 3.3 van het algemeen deel van de
                                    toelichting.</noot.al></noot> dusdanig gedetailleerd is dat (in termen van de richtlijn) op
                              basis daarvan ‘de naleving van het evenredigheidsbeginsel’ kan worden
                              beoordeeld. Dit geldt zowel ten aanzien van beperkende bepalingen in
                              voorstellen voor verordeningen, als in voorstellen voor nadere regels
                              die krachtens verordening worden vastgesteld (ingevolge artikel 15,
                              tweede lid, van de Loodsenwet; vgl. ook artikel 4, eerste lid, van de
                              Loodsenwet). Bij het opstellen van de bepaling zal dus al rekenschap
                              moeten worden afgelegd omtrent de evenredigheid van de betreffende
                              beperkende bepalingen, en dit zal gedegen tot uitdrukking moeten komen
                              in de toelichting bij de betreffende bepalingen. Afhankelijk van de
                              aard en strekking van de betreffende bepaling waarop de toelichting
                              ziet, kan dit in de praktijk betekenen dat in de toelichting wordt
                              aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen (ook werknemers) of diensten in de EU; en -
                                    hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden
                           verricht (zie artikel 16, zevende lid van de Loodsenwet), is het
                           opportuun om in de toelichting dus in feite al de redenen waarom de
                           ontwerpbepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                           kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te
                           onderbouwen (vgl. ook artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de toelichting al een gedegen
                           analyse omvat omtrent de geschiktheid en evenredigheid, kan dit een
                           efficiënte en gedegen ex ante evenredigheidsbeoordeling ten goede
                           komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse omtrent de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf een al
                           een bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht
                           is dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet
                           zijn. De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan
                           dat die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen voldoende zichtbaar moet worden in de toelichting bij een
                           ontwerp voor een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de
                           uitoefening van een beroep, in dit geval het beroep van
                           registerloods.</al>
                    <al>Volledigheidshalve wordt hierbij opgemerkt dat het voor de hand ligt de
                           uiteindelijke toelichting op (in ieder geval) een beperkende verordening
                           of daarop gebaseerde beperkende regels te publiceren (vgl. ook de
                           Aanwijzingen voor de regelgeving<noot id="n207" type="voet"><noot.nr>207</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de corporatie, zie artikel 6 van de
                                 Loodsenwet).</noot.al></noot> – zie aanwijzingen 4.42 en verder omtrent de toelichting en het
                           nut daarvan, en aanwijzing 4.31 betreffende de slotformulieren, waarin
                           tot uitdrukking is gebracht dat óók de toelichting gepubliceerd moet
                           worden). Een toelichting die niet publiekelijk kenbaar is, zou immers
                           niet de inherente functies van een toelichting kunnen vervullen, zoals
                           het afleggen van publieke verantwoording door de regelgever over de
                           keuzes ten aanzien van de doelstellingen, de opzet en invulling van de
                           beoogde maatregel(en), de rechtvaardiging en uiteraard de noodzaak en
                           geschiktheid van die maatregel(en). Ook wordt ingeval van het ontbreken
                           van een voor eenieder toegankelijke toelichting niet duidelijk hoe
                           bepalingen in de regelgeving in de praktijk moeten worden uitgelegd.</al>
                    <al>Door (ook) de toelichting te publiceren, wordt bovendien recht gedaan
                           aan het feit dat de Proportionaliteitsrichtlijn via de artikelen 4, derde
                           lid, en in zekere zin ook via artikel 8, kenbaarheid en transparantie
                           omtrent de doelstellingen, evenredigheid (noodzaak en geschiktheid) van
                           voorgenomen beperkende maatregelen centraal stelt. De effectieve werking
                           van de richtlijn zou feitelijk worden ondermijnd indien er weliswaar op
                           de voet van artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn een
                           toelichting zou worden opgesteld waarin onder meer op voldoende
                           gedetailleerde wijze de evenredigheid van de betreffende regeling wordt
                           onderbouwd, maar de definitieve versie van deze toelichting vervolgens
                           niet publiekelijk beschikbaar zou zijn.</al>
                    <al>Door de publicatie van zowel de betreffende regeling als de bijbehorende
                           toelichting, is die toelichting voorts steeds voor eenieder kenbaar, ook
                           jaren later nog, wanneer er bijvoorbeeld een ex post-beoordeling van de
                           evenredigheid van een beperkende bepaling moet plaatsvinden (ingevolge
                           artikel 16a (nieuw) of 16b (nieuw) van de Loodsenwet).</al>
                    <al>Overigens blijkt publicatie van niet alleen de betreffende regeling,
                           maar ook de bijbehorende toelichting, ook al gebruikelijk bij de diverse
                           beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid, zeker indien met de
                           betreffende regeling de belangen van derden zijn gemoeid (zoals ook het
                           geval zal zijn ingeval van regelgeving met beperkende bepalingen in de
                           zin van de Proportionaliteitsrichtlijn).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16, derde lid (nieuw), en vijfde lid (hernummerd en
                              gewijzigd) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 16, derde lid (nieuw), van de Loodsenwet, in
                           samenhang met de wijziging in het vijfde lid (hernummerd), van de
                           Loodsenwet, strekt ter implementatie van artikel 8 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling vereist dat informatie
                           (omtrent mogelijk in te voeren beperkende bepalingen) beschikbaar wordt
                           gesteld aan eenieder, ook aan degenen die geen beroepsbeoefenaren zijn
                           van het betrokken beroep, voordat de beoogde nieuwe beperkende bepalingen
                           of beperkende wijzigingsbepalingen worden ingevoerd. In het verlengde
                           daarvan vereist dit artikel dat alle partijen op gepaste wijze overleg
                           worden betrokken en dat hen de gelegenheid wordt gegeven hun standpunten
                           kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen (in verordeningen of in krachtens
                           verordening vastgestelde nadere voorschriften als bedoeld in artikel 15,
                           tweede lid, van de Loodsenwet) ten aanzien van het beroep van
                           registerloods niet alleen relevant kan zijn voor de betreffende
                           registerloodsen zelf; dit kan evenzeer van belang zijn voor bijvoorbeeld
                           de afnemers van de diensten van deze registerloodsen, indien het voor hen
                           – als gevolg van de beoogde beperkende bepalingen – wellicht op enigerlei
                           wijze moeilijker zal worden om toegang te krijgen tot een registerloods.
                           Het is in een dergelijke situatie van belang dat ook deze belanghebbenden
                           kennis kunnen nemen van beperkende regelgeving, inbreng kunnen leveren,
                           en op die manier betrokken worden bij de totstandkoming van beperkende
                           bepalingen met potentiële effecten voor deze partijen.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond is in artikel 16, derde lid, onderdeel a, van de
                           Loodsenwet bepaald dat de beperkende bepalingen in een ontwerp voor
                           nadere voorschriften (als bedoeld in artikel 15, tweede lid, van de
                           Loodsenwet) dat strekt tot invoering van dergelijke beperkende
                           bepalingen, met inbegrip van de toelichting daarop, op elektronische
                           wijze ter inzage moet worden gelegd voor eenieder (en dus niet enkel voor
                           beroepsbeoefenaren). Het ligt voor de hand om in de praktijk het
                           betreffende ontwerp voor nadere voorschriften, althans in ieder geval de
                           betreffende beperkende bepaling daarin, op in ieder geval de voor
                           eenieder toegankelijke website van de corporatie te publiceren.</al>
                    <al>In het verlengde daarvan wordt in artikel 16, derde lid, onderdeel b,
                           van de Loodsenwet bepaald dat een ieder vervolgens een zienswijze ten
                           aanzien van die beperkende bepalingen kan indienen gedurende een
                           redelijke termijn. Het is aan het orgaan dat bevoegd is tot vaststelling
                           van de nadere voorschriften waarin deze beperkende bepalingen zijn
                           opgenomen, om te bepalen wat in het betreffende geval van
                           terinzagelegging een redelijke termijn wordt geacht waarbinnen eenieder
                           redelijkerwijs van de gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in
                           te dienen<noot id="n208" type="voet"><noot.nr>208</noot.nr><noot.al>Ingevolge artikel 15, tweede lid, van de Loodsenwet kan dat
                                 de algemene raad zijn of het bestuur van een regionale
                                 corporatie.</noot.al></noot>. Op deze wijze kan de organisatie de terinzagelegging eenvoudiger
                           inpassen in de binnen de organisatie gebruikelijke processen rondom
                           totstandkoming van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging voor
                           eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot het bieden van de
                           mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van beperkende
                           bepalingen, worden alle (potentiële) belanghebbenden op gepaste wijze
                           betrokken en wordt hen de gelegenheid gegeven hun standpunten kenbaar te
                           maken, een en ander als bedoeld in artikel 8, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Voorts wordt in dit onderdeel b bepaald dat in het ontwerp van de
                              betreffende nadere voorschriften respectievelijk in de bijbehorende
                              toelichting tot uitdrukking wordt gebracht welke gevolgtrekkingen zijn
                              verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen (artikel 16, derde
                              lid, onderdeel b, tweede zin, van de Loodsenwet).</al>
                      <al>Het is aan (het daartoe bevoegde orgaan binnen) de organisatie om bij
                              het bepalen van het startmoment van de terinzagelegging rekening te
                              houden met het feit dat vóór de uiteindelijke besluitvorming omtrent
                              de ontwerpregelgeving nog tijd nodig is voor de verwerking van
                              eventuele zienswijzen in de in dit derde lid bedoelde zin.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het gaat er bij de verwerking van die zienswijzen om dat voor een ieder
                           kenbaar wordt wat de inhoud en strekking zijn van de ingebrachte
                           zienswijzen ten aanzien van de beperkende bepaling(en) en op welke wijze
                           hiermee om is gegaan. Indien een zienswijze ten aanzien van een
                           beperkende bepaling om bepaalde redenen géén aanleiding heeft gegeven om
                           tot aanpassing van de ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in de
                           toelichting op de ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende
                           duidelijke onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing
                              4.44),<noot id="n209" type="voet"><noot.nr>209</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet (zoals de corporatie, zie artikel 6 van de
                                 Loodsenwet).</noot.al></noot> blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is, zoals in gevallen waarin de
                           wetgeving over openbaarheid van overheidsinformatie zich daartegen
                           verzet, of niet relevant is voor de inhoud van de regeling, zoals in
                           gevallen waarin de inbreng geen betrekking had op de regeling zelf. Bij
                           het vermelden welke externe partijen inbreng hebben geleverd, kan bij
                           groepen van burgers, beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige
                           inbreng worden volstaan met een categoriale in plaats van individuele
                           aanduiding daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke weergave van de
                           inbreng op te nemen.</al>
                    <al>Duidelijkheidshalve wordt nog opgemerkt dat artikel 16, derde lid, van
                           de Loodsenwet blijkens de tekst enkel ziet op beperkende bepalingen in
                           een ontwerp voor nadere voorschriften die ingevolge artikel 15, tweede
                           lid, van de Loodsenwet krachtens verordening worden vastgesteld; niet op
                           beperkende bepalingen in (een ontwerp voor) een verordening. De reden
                           hiervoor is dat blijkens artikel 16, vierde lid (hernummerd), van de
                           Loodsenwet voor de voorbereiding van verordeningen immers al afdeling 3.4
                           van de Algemene wet bestuursrecht geldt. Die afdeling omvat reeds
                           verplichtingen tot terinzagelegging en het bieden van de mogelijkheid om
                           zienswijzen in te brengen, zodat <nadruk type="cur">deze</nadruk>
                           aspecten voortvloeiend uit artikel 8 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           ten aanzien van (beperkende bepalingen in) verordeningen geen nadere
                           implementatie behoeven.</al>
                    <al>Wel is in artikel 16, vijfde lid (hernummerd), van de Loodsenwet (dat
                           tot op heden enkel ziet op ontwerpen voor verordeningen) nog een
                           wijziging doorgevoerd om te borgen dat, kort gezegd, de zienswijzen ten
                           aanzien van beperkende bepalingen in de verordening verwerkt worden in de
                           verordening zelf ofwel in de toelichting daarop. Aangezien afdeling 3.4
                           van de Algemene wet bestuursrecht de verplichting hiertoe niet als
                           zodanig omvat en er elders ook geen andere concrete wettelijke
                           verplichting hiertoe bestaat, is het nodig geacht, met het oog op de
                           deugdelijke implementatie van artikel 8 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn,<noot id="n210" type="voet"><noot.nr>210</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                 p.13.</noot.al></noot> om dit expliciet in artikel 16, vijfde lid, van de Loodsenwet op
                           te nemen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16, zesde lid (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>In het nieuwe zesde lid van artikel 16 van de Loodsenwet wordt tot
                           uitdrukking gebracht dat (ook) verordeningen of nadere voorschriften als
                           bedoeld in artikel 15, tweede lid, van de Loodsenwet die geheel of
                           gedeeltelijk strekken tot invoering van een nieuwe, of wijziging van een
                           bestaande bepaling die de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                           van registerloods beperken, de goedkeuring behoeven van de
                           verantwoordelijke bewindspersoon.</al>
                    <al>In artikel 4 van de Loodsenwet is ook al een goedkeuringsbepaling
                           opgenomen voor bepaalde verordeningen van de corporatie en voor krachtens
                           die verordeningen vast te stellen nadere voorschriften. Hierin is
                           namelijk bepaald dat indien bij of krachtens verordening regels worden
                           gesteld omtrent de bevoegdheid van de registerloods ten aanzien van
                           loodsplichtige scheepvaartwegen en categorieën van schepen, en met
                           betrekking tot het op peil houden de voor uitoefening van het beroep van
                           registerloods benodigde kennis en vaardigheden, deze regels goedkeuring
                           van de verantwoordelijke bewindspersoon behoeven.</al>
                    <al>Gelet op de reikwijdte van het bestaande artikel 4, en de reikwijdte van
                           het voorgestelde artikel 16, zesde lid, van de Loodsenwet is het denkbaar
                           dat bepaalde voorschriften zowel op grond van artikel 4 van de
                           Loodsenwet, als op grond van het nieuwe zesde lid in artikel 16 van de
                           Loodsenwet goedkeuring behoeven. Het valt echter niet geheel uit te
                           sluiten dat er ook ontwerpbepalingen zullen zijn die <nadruk type="cur">niet</nadruk> vallen onder het toepassingsbereik van artikel 4 van de
                           Loodsenwet, maar die wel de toegang tot of de uitoefening van het beroep
                           registerloods beperken, en ten aanzien waarvan daarom – in het kader van
                           de ministeriële goedkeuring – een evenredigheidsbeoordeling vereist is
                           ingevolge de Proportionaliteitsrichtlijn. Gelet hierop is deze separate
                           goedkeuringsbepaling in artikel 16, zesde lid (nieuw), van de Loodsenwet
                           opgenomen.</al>
                    <al>De separate goedkeuringsgrond is eveneens van belang in verband met de
                           specifieke gronden op grond waarvan goedkeuring kan worden onthouden
                           (ingevolge artikel 4 van de Loodsenwet), versus de specifieke gronden op
                           grond waarvan goedkeuring kan worden onthouden (ingevolge artikel 16,
                           achtste lid (nieuw), van de Loodsenwet). Indien een bepaling zowel onder
                           het goedkeuringsvereiste van artikel 4 van de Loodsenwet valt, als onder
                           het goedkeuringsvereiste als bedoeld in artikel 16 van de Loodsenwet,
                           dient de betreffende bepaling op basis van <nadruk type="cur">elk van de
                              in deze beide artikelen genoemde gronden </nadruk>te kunnen worden
                           goedgekeurd.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16, zevende lid (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid strekt ter implementatie van de artikelen 5 en 6 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4, eerste lid, in samenhang
                           met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats wordt bepaald dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon voorafgaand aan de beslissing omtrent goedkeuring in de
                           zin van artikel 16, zesde lid, van de Loodsenwet moet onderzoeken of de
                           beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is (artikel 5 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europees
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Loodsenwet geïmplementeerd, omdat ze
                           als concrete verplichtingen in de richtlijn zijn verwoord. Artikel 16,
                           zevende lid, onderdeel a, van de Loodsenwet strekt daartoe. Indien een of
                           meer van de beoordeelde beperkende bepalingen binnen een ontwerp niet aan
                           deze eisen voldoet, heeft de verantwoordelijke bewindspersoon de
                           bevoegdheid om de goedkeuring ten aanzien van die bepalingen van het
                           voorstel te onthouden (zie het nieuwe achtste lid, dat hieronder nader
                           wordt toegelicht).</al>
                    <al>Een essentieel onderdeel van dit nieuwe zevende lid, onderdeel b, is dat
                           de verantwoordelijke bewindspersoon in het kader van de
                           goedkeuringsbeslissing ook een evenredigheidsbeoordeling moet verrichten
                           ten aanzien van de beperkende bepalingen in het voorstel dat ter
                           goedkeuring is voorgelegd. Dit om te borgen dat de ingevoerde beperkende
                           bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten aanzien van bestaande
                           bepalingen worden ingevoerd, geschikt zijn om de verwezenlijking van de
                           nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet verder gaan dan nodig is
                           om die doelstellingen te verwezenlijken (zoals in artikel 7, eerste lid,
                           van de richtlijn is bepaald). Het gaat hierbij om de ‘ex ante’
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                           samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn. In dat
                           artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn is (niet-limitatief)
                           beschreven met welke factoren, elementen en ontwikkelingen in voorkomend
                           geval rekening moet worden gehouden in het kader van deze
                           evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt in paragrafen 3.2 en 3.4 van het
                           algemeen deel van deze memorie van toelichting besproken, en wordt nader
                           toegelicht in de richtsnoeren van de Europese Commissie.</al>
                    <al>Uit het voorgestelde artikel 16, zevende lid, onderdeel b, onder 1°
                           (nieuw), van de Loodsenwet volgt dat de omvang, en daarmee dus ook de
                           intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling afhankelijk zal zijn van
                           inhoud en effecten van de te beoordelen bepaling. Dit betekent dat als de
                           te beoordelen bepaling slechts minimaal effect heeft op de toegang tot of
                           de uitoefening van het beroep, de evenredigheidsbeoordeling op zichzelf
                           ook niet vergaand of intensief hoeft te zijn. De omvang van de
                           evenredigheidsbeoordeling kan naar verhouding dan beperkt zijn. Dit zou
                           bijvoorbeeld het geval kunnen zijn indien het aantal verplichte uren aan
                           beroepsopleiding summier gewijzigd wordt. Indien de te beoordelen
                           bepaling inhoudelijk of qua effecten echter wél vergaand is (bijvoorbeeld
                           indien de opleidingseisen wezenlijk verzwaard worden)), is een meer
                           grondige evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds
                           bekeken moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten
                           aanzien van de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van
                           het vrije verkeer binnen de EU. Het voorgestelde artikel 16, zevende lid,
                           onderdeel b, onder 1° (nieuw), van de Loodsenwet strekt ter implementatie
                           van artikel 4, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 16, zevende lid, onderdeel b,
                           onder 2° (nieuw), van de Loodsenwet dat de redenen waarom de te
                           beoordelen bepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd
                           moet worden aan de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk
                           en relevant met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met
                           kwantitatieve argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter
                           implementatie van artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen
                           worden voor deze onderbouwing zijn onder meer monitoringsrapporten van de
                           betrokken markt, wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische
                           data. Welke gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de
                           evenredigheid, hangt onder meer af van de doelstelling(en) van algemeen
                           belang die met de beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd en welke
                           argumentatie daartoe wordt gehanteerd.</al>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van reglementering is het aantal
                           ongevallen gerelateerd aan het loodsen van schepen, in vergelijking met
                           andere landen, zeer laag’ zijn over het algemeen niet toereikend. Dat
                           geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor een maatregel
                           bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico op onbalans in
                           een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die bewering te
                           onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke studie
                           beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of gegevens
                           geleverd moet worden die het evenredige karakter van een maatregel
                           vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd die,
                           rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval, aantoont
                           dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen belang. Een
                           en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren die de Europese Commissie
                           heeft opgesteld ten aanzien van de toepassing van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al>In artikel 16, zevende lid, onderdeel b, onder 3° (nieuw), van de
                           Loodsenwet is tot slot bepaald dat de in onder 2° bedoelde redenen en
                           onderbouwing moeten worden opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring.
                           Dit omwille van de kenbaarheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16, achtste lid (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit voorgestelde artikellid beschrijft op welke gronden de ministeriële
                           goedkeuring kan worden onthouden. Dit betekent dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon ten aanzien van ontwerpbepalingen die strekken tot
                           beperking van de toegang tot of de uitoefening van het beroep van
                           registerloods de goedkeuring kan onthouden, indien de ontwerpbepalingen
                           naar zijn oordeel niet verenigbaar blijken te zijn met de artikelen 5 en
                           6 van de Proportionaliteitsrichtlijn, alsook indien uit de
                           evenredigheidsbeoordeling volgt dat de betreffende ontwerpbepalingen op
                           grond van de evenredigheidsbeoordeling onevenredig moeten worden
                           geacht.</al>
                    <al>Benadrukt zij echter dat uit artikel 10:30, eerste lid, van de Algemene
                           wet bestuursrecht volgt dat gedeeltelijke goedkeuring of onthouding van
                           goedkeuring niet plaatsvindt dan nadat (in dit geval) de Nederlandse
                           loodsencorporatie (of het orgaan dat de nadere voorschriften met de
                           betreffende beperkende bepalingen heeft opgesteld) gelegenheid tot
                           overleg is geboden. De bewindspersoon zal derhalve niet zonder nader
                           overleg tot (gedeeltelijke) onthouding van goedkeuring over kunnen gaan.
                           Het gaat hier om een eis van zorgvuldigheid dat de organisatie die het
                           betrokken besluit heeft genomen, in de gelegenheid wordt gesteld overleg
                           te voeren met de verantwoordelijke bewindspersoon, indien deze laatste
                           overweegt geheel of gedeeltelijk goedkeuring aan het voorgelegde besluit
                           te onthouden. Onder omstandigheden zal dit overleg ertoe kunnen leiden
                           dat het ter goedkeuring voorgelegde besluit wordt herzien of dat de
                           bewindspersoon over de aanvankelijke bezwaren heenstapt en alsnog
                           goedkeuring verleent<noot id="n211" type="voet"><noot.nr>211</noot.nr><noot.al>Zie Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>,
                                 p. 190–191 (derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht,
                                 toelichting op artikel 1A.2.1.6) (zie ook de toelichting op het
                                 vergelijkbare artikel 1A.2.2.9 omtrent vernietiging,
                                 p.196).</noot.al></noot>.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel C (invoering artikelen 16a, 16b en 16c (nieuw) van de
                           Loodsenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al>De voorgestelde artikelen 16a en 16b van de Loodsenwet zien op de
                        monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van reeds vastgestelde
                        beperkende bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn. Meer
                        specifiek gaat het in het voorgestelde artikel 16a van de Loodsenwet om
                        beperkende bepalingen die zijn vastgesteld en in werking zijn getreden in de
                        periode gerekend vanaf 30 juli 2020 en tot de datum van inwerkingtreding van
                        deze wijzigingswet (de ‘oude’ beperkende bepalingen, die zowel in
                        verordeningen als in nadere voorschriften als bedoeld in artikel 15, tweede
                        lid, van de Loodsenwet kunnen zijn vervat). In het voorgestelde artikel 16b
                        van de Loodsenwet gaat het om de monitoring en periodieke
                        evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van beperkende bepalingen die vanuit
                        de beroepsorganisatie worden vastgesteld na inwerkingtreding van deze
                        wijzigingswet (‘nieuwe’ beperkende bepalingen).</al>
                  <al>Deze beide nieuwe artikelen in de Loodsenwet strekken ter implementatie van
                        artikel 4, zesde lid, in samenhang met artikel 7 van de
                        Proportionaliteitsrichtlijn. De systematiek van de monitoring en
                        evenredigheidsbeoordeling is in hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5
                        van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                  <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                        die eens in de zes jaar plaatsvindt, beoordeeld of de eerder vastgestelde
                        beperkende bepalingen, gelet op ontwikkelingen die zich wellicht sinds de
                        inwerkingtreding van die bepalingen hebben voorgedaan, nog steeds evenredig
                        zijn, of dat deze door deze ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan
                        ‘knellen’ dat zij niet meer evenredig kunnen worden geacht.</al>
                  <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven in
                        paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting. De
                        monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt uitgebracht
                        door de algemene raad omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich hebben
                        voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de eerder
                        vastgestelde beperkende bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding
                        geeft, zal op dát moment ook alvast een evenredigheidsbeoordeling moeten
                        plaatsvinden. In dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder
                        plaats dan op het vaste zesjaarlijkse beoordelingsmoment.</al>
                  <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie onverkort dat een dergelijke
                        monitoring wordt gezien als onderdeel van de verplichting in artikel 4,
                        zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn tot controle, na vaststelling
                        van de beperkende bepalingen, of deze bepalingen nog steeds in
                        overeenstemming zijn met het evenredigheidsbeginsel. Niet kan worden
                        volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens
                        in de zes jaar); die laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van
                        de richtlijn geacht, omdat zich dan de situatie voor zou kunnen doen dat
                        beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden,
                        onverkort in stand kunnen blijven totdat het periodieke beoordelingsmoment
                        is aangebroken (hetgeen enkele jaren kan duren).<noot id="n212" type="voet"><noot.nr>212</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf 3.5
                              (Toezichtverplichting). Zie verder paragraaf 3.5.b en c en paragraaf
                              7.1 van deze memorie van toelichting.</noot.al></noot> Niet kan worden volstaan met een periodieke
                        evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld eens in de zes jaar); die
                        laatste aanpak wordt geen deugdelijke implementatie van de richtlijn geacht,
                        omdat zich dan de situatie voor zou kunnen doen dat bepalingen die na
                        vaststelling alsnog onevenredig zijn geworden, onverkort in stand kunnen
                        blijven totdat het periodieke evaluatiemoment is aangebroken (hetgeen enkele
                        jaren kan duren).<noot id="n213" type="voet"><noot.nr>213</noot.nr><noot.al>Richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf 3.5
                              (Toezichtverplichting). Zie verder paragraaf 3.5.b en c en paragraaf
                              7.1 van deze memorie van toelichting.</noot.al></noot></al>
                  <al-groep>
                    <al>Artikel 16c (nieuw) van de Loodsenwet strekt ter implementatie van
                           artikel 2, tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingsverplichtingen in de artikelen 16a en 16b van de Loodsenwet
                           wordt hieronder nader toegelicht, alsook de voorgestelde invoering van
                           artikel 16c van de Loodsenwet.</al>
                  </al-groep>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16a van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, eerste lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 16a, eerste lid, van de Loodsenwet maakt duidelijk dat
                              artikel 16a van de Loodsenwet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende bepalingen die
                              zijn in werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli
                              2020 en tot de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                              reikwijdte van artikel 16a van de Loodsenwet is daarmee beperkt tot
                              enkel de ‘oude bepalingen’ (uiteraard enkel voor zover die op het
                              moment van toepassing van artikel 16a van de Loodsenwet als zodanig
                              nog van kracht zijn; het artikel is niet van toepassing op beperkende
                              bepalingen die vervallen zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze
                              niet langer als beperkende bepaling kunnen worden aangemerkt).</al>
                      <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                              implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                              datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot
                              monitoring en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten
                              aanzien van reeds vastgestelde en in werking getreden beperkende
                              bepalingen zó ver terug werken, dat in feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende regelgeving die de Nederlandse
                              Loodsencorporatie (of het bestuur van de regionale corporatie) <nadruk type="cur">ooit</nadruk> uitgevaardigd heeft, na inwerkingtreding
                              van de wet aan monitoring en evenredigheidsbeoordelingen moet worden
                              onderworpen. Ook wordt voorkomen dat wat betreft de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling al onmiddellijk na inwerkingtreding van de
                              wet al sprake zou zijn van niet naleving van de wet, doordat dan al
                              evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben plaatsgevonden ten
                              aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan zes jaar vóór
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld en in
                              werking waren getreden.</al>
                      <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat
                              de uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen
                              zoals die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder
                              terug reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                      <al>Dat het voorgestelde artikel 16a van de Loodsenwet überhaupt
                              verplichtingen bevat ten aanzien van beperkende bepalingen die al vóór
                              de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld,
                              wordt noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                              implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite wel al in acht
                              hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt door
                              het hanteren van deze datum zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd wordt
                              dat de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar) ten
                              aanzien van een bepaling die al wel in bijvoorbeeld augustus 2020 in
                              werking is getreden, in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet plaats zal moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn
                              geweest indien wel sprake was geweest van tijdige implementatie.
                              Indien periodieke evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te
                              worden verricht ten aanzien van beperkende bepalingen die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld en in werking
                              zijn getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn vastgesteld
                              niet meegenomen worden in de periodieke evenredigheidsbeoordelingen,
                              hetgeen de effectieve werking van de Proportionaliteitsrichtlijn zou
                              ondermijnen.</al>
                      <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                              bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te
                              worden vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                              monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook
                              niet alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                              rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                              voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende
                              leden).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, tweede lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 16a, tweede lid, van de Loodsenwet ziet op de monitoring van
                              reeds vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt het
                              erop neer dat eens in de drie jaar een rapport moet worden uitgebracht
                              aan de verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de (eventuele)
                              ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              oude beperkende bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het beroep
                              van registerloods, en die direct of indirect invloed (kunnen) hebben
                              op de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                              bepalingen. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze
                              termijn van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het
                              algemeen deel van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn.</al>
                      <al>Dit betekent dat indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 in
                              werking treedt, 2028 het eerste kalenderjaar is waarin geldt dat
                              twaalf maanden verstreken zijn, zodat in het jaar 2028 het eerste
                              rapport moet worden uitgebracht over relevante ontwikkelingen. Indien
                              deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in werking treedt, is het eerste
                              rapportagemoment ook 2028, omdat 2028 ook dan het eerste kalenderjaar
                              is waarin de situatie zich voordoet dat twaalf maanden verstreken zijn
                              sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. Aangezien vanaf het
                              moment dat duidelijk is wanneer deze wijzigingswet in werking zal
                              treden, ook duidelijk zal zijn in welk kalenderjaar de eerste
                              rapportage aangeleverd moet worden, hebben de beroepsorganisaties naar
                              verwachting voldoende tijd (minimaal een jaar) om zich voor te
                              bereiden op het uitbrengen van de eerste rapportage in dat eerste
                              rapportagejaar.</al>
                      <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                              binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                              monitoringsrapport moeten worden uitgebracht.</al>
                      <al>Naar verwachting zullen de ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn
                              voor de diverse bepalingen grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds
                              goed per bepaling bekeken moeten worden of er niet in dat geval toch
                              ook andersoortige ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van
                              tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op (specifiek) dit
                              beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                      <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een
                              rapport te worden uitgebracht aan de verantwoordelijke bewindspersoon.
                              Op deze manier wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand
                              gebracht ten aanzien van de monitoringsrapporten voor alle oude
                              bepalingen. Door een dergelijke cyclus voor alle bepalingen te
                              hanteren, wordt het naar verwachting gemakkelijker voor zowel de
                              beroepsorganisaties als voor het departement om vinger aan de pols te
                              houden; de monitoring wordt immers niet afhankelijk gesteld van de
                              datum van inwerkingtreding van de individuele bepaling. Indien wél
                              daarvoor zou zijn gekozen, zou dit niet alleen het behouden van enig
                              overzicht zeer bemoeilijken, maar ook de daadwerkelijke uitvoering van
                              al de afzonderlijke rapportages over de betreffende bepalingen. Een
                              dergelijke werkwijze zou een effectieve werking van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen. Door het eerste
                              rapportagemoment, dat is gebundeld voor alle oude bepalingen, als
                              startpunt te hanteren voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor
                              alle betrokkenen steeds duidelijk zijn in welk jaar er weer een
                              monitoringsrapport zal moeten worden opgeleverd en ten aanzien van
                              welke bepalingen (namelijk: alle oude bepalingen die nog steeds
                              ongewijzigd van kracht zijn).</al>
                      <al-groep>
                        <al>Dit rapport moet door de algemene raad van de Nederlandse
                                 loodsencorporatie worden opgesteld en uitgebracht. Dit orgaan wordt
                                 geacht het meest geëquipeerd te zijn om de diverse ontwikkelingen
                                 in het vizier te krijgen en te houden, een inschatting te kunnen
                                 maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde
                                 beperkende bepalingen en aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                                 een inschatting mee te geven omtrent de eventuele noodzaak tot het
                                 verrichten van een zogenoemde tussentijdse beoordeling, waarop
                                 artikel 16, zesde lid, ziet.</al>
                        <al>De algemene raad is namelijk belast met het (geldelijk beheer en)
                                 het overige bestuur van de corporatie (artikel 8, eerste lid, van
                                 de Loodsenwet), alsook met onder meer het opstellen van ontwerpen
                                 voor verordeningen (artikel 16, eerste lid, van de Loodsenwet). Het
                                 is de algemene raad die desgevraagd de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon de voor diens taak benodigde inlichtingen verstrekt
                                 (artikel 27ja van de Loodsenwet). Een en ander maakt de algemene
                                 raad van de corporatie het meest geëigende orgaan voor het
                                 opstellen van het in dit artikel bedoelde rapport.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                              gestuurd, zodat deze kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in artikel 16a,
                              zesde lid, van de Loodsenwet – zie verder de artikelsgewijze
                              toelichting op dat artikel). Ook is het rapport voor de bewindspersoon
                              van belang met het oog op de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling die in beginsel elke zes jaar moet
                              plaatsvinden. Het geeft de betrokken bewindspersoon de informatie die
                              van belang is voor een gedegen uitvoering van deze
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, derde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al-groep>
                        <al>Artikel 16a, derde lid, onderdeel a, van de Loodsenwet bepaalt in
                                 de eerste plaats dat relevante ontwikkelingen in het rapport dienen
                                 te worden vervat die zich ten aanzien van het beroep van
                                 registerloods hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de
                                 betreffende bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed kunnen
                                 hebben op de evenredigheid van die bepaling.</al>
                        <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van
                                 het beroep van registerloods, is op voorhand moeilijk nader te
                                 omschrijven – ook de richtsnoeren van de Europese Commissie biedt
                                 vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per beroepsgroep kunnen
                                 immers verschillende ontwikkelingen spelen, en dergelijke
                                 ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere beroepsgroep
                                 zouden voordoen, een verschillende (mate van) impact hebben per
                                 beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten worden naar
                                 de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende type
                                 bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                                 worden aan:</al>
                        <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene
                                       of specifieke regelgeving die invloed hebben op de
                                       dienstverlening door een registerloods of die anderszins het
                                       werkgebied van de registerloods raken;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                       rechtsprekende instanties;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de Nederlandse Loodsencorporatie of
                                       regionale corporatie ontvangen klacht van een belanghebbende
                                       die direct of indirect betrekking heeft op de
                                       gerechtvaardigdheid en evenredigheid van de destijds
                                       vastgestelde beperkende bepaling;</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>een door enig orgaan van de Nederlandse loodsencorporatie
                                       (of een regionale corporatie) ontvangen concreet en
                                       deugdelijk gemotiveerd verzoek van een of meer
                                       belanghebbenden tot het verrichten van een periodieke
                                       evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds in
                                       werking zijnde beperkende bepaling; en</al>
                          </li>
                          <li>
                            <li.nr>–</li.nr>
                            <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie
                                       tot het beroep van registerloods) technische ontwikkelingen
                                       in de scheepvaart of een relevante toe- of afname in de vraag
                                       naar de dienstverlening door registerloodsen.</al>
                          </li>
                        </lijst>
                      </al-groep>
                      <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                              relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds
                              vastgestelde beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen
                              alsnog is gaan knellen in de praktijk en onevenredig is geworden. Zo
                              zou het kunnen zijn dat op grond van de destijds ingevoerde bepaling
                              er bepaalde vaardigheid of een bepaalde ervaring vereist was voor een
                              registerloods, die wellicht in de loop der tijd minder relevant is
                              geworden vanwege de opkomst van bepaalde technologie in de scheepvaart
                              die ingezet kan worden bij de uitoefening van het beroep (en dan min
                              of meer de aanvankelijk vereiste persoonlijke vaardigheid of ervaring
                              ‘vervangt’). Dergelijke ontwikkelingen kunnen dan maken dat het
                              onverkort handhaven van de ingevoerde vereisten niet (meer)
                              gerechtvaardigd en evenredig is.</al>
                      <al>Overigens zullen vermoedelijk ook in bijvoorbeeld jaarverslagen van
                              de Nederlandse loodsencorporatie al relevante ontwikkelingen voor de
                              beroepsgroep worden gesignaleerd; in de praktijk kan ter naleving van
                              de onderhavige monitoringsverplichting naar verwachting dan ook
                              gebruik worden gemaakt van de algemene monitoringsactiviteiten die met
                              het oog op de dagelijkse praktijken en de jaarverslagen ook in het
                              verleden al door de corporatie werden verricht. De informatie over
                              ontwikkelingen die normaliter dan al voor bijvoorbeeld de
                              jaarverslagen wordt vergaard, kan dan ook ingezet worden om het
                              monitoringsrapport over relevante ontwikkelingen op te zetten.</al>
                      <al>Ingevolge het derde lid, onderdeel b, dient het rapport ook een
                              inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van de beperkende
                              bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting dient
                              gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                              relevante ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van registerloods.
                              Het gaat hier in feite om een voorlopige inschatting omtrent de
                              evenredigheid, op basis van de gesignaleerde ontwikkelingen.</al>
                      <al>Tot slot dient in het rapport ingevolge het derde lid, onderdeel c,
                              gemotiveerd worden aangegeven of het rapport, naar de inschatting van
                              de algemene raad, al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten van
                              een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig het zesde
                              lid (zie de betreffende artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                      <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in
                              de praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval
                              altijd de relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat
                              moment zijn ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep,
                              in dit geval het beroep van registerloods. Als die er op dat moment
                              niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport wordt
                              vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage
                              ziet, ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het
                              ontbreken van relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen
                              gronden zijn om aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig
                              zouden zijn. Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen
                              deze in het rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens
                              bekeken moet worden of een of meer van die ontwikkelingen relevant
                              (kunnen) zijn voor de oude bepalingen en voor de eventueel in werking
                              getreden nieuwe bepalingen die volgens artikel 16b, tweede lid, van de
                              Loodsenwet óók in dit rapportagejaar moeten worden meegenomen. In het
                              rapport dient dan per bepaling te worden aangegeven of de
                              gesignaleerde ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben ten aanzien
                              van de evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe bepalingen.
                              Zoals hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die duiding
                              vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                              inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                              vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                              beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al
                              in het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling
                              van de betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te
                              geven duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per
                              bepaling kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot
                              dient in het rapport per bepaling nog te worden aangegeven of er
                              aanleiding is voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet
                              op de eventueel gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de
                              gevolgen van die ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van
                              de betreffende bepaling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, vierde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde en in werking zijnde beperkende bepalingen. Uit het
                              vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon
                              de eerste evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’, al
                              vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten drie jaar nadat
                              voor het eerst een rapportage is uitgebracht ten aanzien van deze
                              beperkende bepalingen (zie het tweede lid en de toelichting daarop:
                              dat eerste rapportagemoment ligt in het eerste kalenderjaar waarin
                              sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden zijn
                              verstreken). Dat beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede
                              rapportagemoment (dat ingevolge het tweede lid immers ook drie jaar na
                              dat eerste rapportagemoment valt). Op deze manier kan de betrokken
                              bewindspersoon beide rapporten omtrent de ontwikkelingen tot dan toe
                              gebruiken om de evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                      <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling
                              plaatsvindt niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet te laten plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig
                              mogelijk na inwerkingtreding van deze wijzigingswet een gedegen
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘oude’ beperkende
                              bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van belang, nu ten aanzien
                              van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                              samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                              plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                              bestond.</al>
                      <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar
                              (gerekend vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op
                              basis van (in ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten.
                              Uiteraard mag de verantwoordelijke bewindspersoon met het oog op de
                              uitoefening van diens taak tot het verrichten van de
                              evenredigheidsbeoordeling ingevolge artikel 27ja van de Loodsenwet ook
                              om (nadere) inlichtingen vragen.</al>
                      <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                              beschikbaar is, de inschatting is dat er géén
                              evenredigheidsbeoordeling hoeft plaats te vinden, dan tóch de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling plaats moet vinden. De periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling heeft immers een structureel karakter. De
                              Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via artikel 4, zesde lid, van
                              deze richtlijn tot een dergelijke systematische toetsing.<noot id="n214" type="voet"><noot.nr>214</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot> Voor een toelichting op deze systematiek wordt verwezen naar
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting.</al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 16a, vierde
                              lid, onderdeel a, iedere zes jaar moet worden verricht, is in de kern
                              eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling
                              die moet worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende
                              bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken
                              moet worden naar de diverse elementen die in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling van
                              de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                              ingeval van een periodieke evenredigheidsbeoordeling rekening worden
                              gehouden met de ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten
                              aanzien van het beroep van registerloods. Zie verder ook de
                              artikelsgewijze toelichting op het derde lid van artikel 16a van de
                              Loodsenwet.</al>
                      <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op (artikel 16a, vierde
                              lid, onderdeel b, van de Loodsenwet), waaruit blijkt of de
                              vastgestelde beperkende bepaling na de zes jaar die verstreken zijn,
                              naar het oordeel van de verantwoordelijke bewindspersoon nog steeds
                              evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit blijken wat de
                              redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet
                              gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, hetgeen door de betrokken
                              bewindspersoon met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                              kwantitatieve elementen moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder
                              2°). Die eis volgt uit artikel 4, vierde lid, van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke uitleg van die bepaling
                              impliceert dat die eis niet enkel heeft te gelden ten aanzien van de
                              ex ante evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten aanzien van de
                              periodieke evenredigheidbeoordeling en de verderop te bespreken
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’
                              onderstreept nog eens dat niet volstaan kan worden met enkel de
                              conclusie of de bepalingen al dan niet nog evenredig zijn. In het
                              verslag moet tot uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de ex
                              ante evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling zijn meegewogen en in welke zin, en op welke
                              wijze deze dan tot de betreffende conclusie omtrent de evenredigheid
                              hebben geleid.</al>
                      <al>De verantwoordelijke bewindspersoon neemt in dat verslag ook een
                              bindend advies op omtrent het gevolg dat de uitkomst van de
                              evenredigheidsbeoordeling zou moeten hebben (artikel 16a, vierde lid,
                              onderdeel c). Dit betekent dat indien de verantwoordelijke
                              bewindspersoon bijvoorbeeld van oordeel is dat een onevenredig geachte
                              bepaling geheel geschrapt of gewijzigd moeten worden, dit in het
                              advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is aan de betrokken
                              bewindspersoon om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan
                              zijn en wat dat advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke
                              parameters voor gesteld, zodat de verantwoordelijke bewindspersoon het
                              advies geheel kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                      <al>Het advies is bindend, en moet dus door de Nederlandse
                              loodsencorporatie (of, indien het advies ziet op een beperkende
                              bepaling in nadere voorschriften van het bestuur van een regionale
                              corporatie, door (het bestuur van) die regionale corporatie) worden
                              opgevolgd. Dit omdat voorkomen moet worden dat een op basis van de
                              evenredigheidsbeoordeling onevenredig geachte bepaling door de
                              (regionale) corporatie onverkort in stand kan worden gelaten, en aldus
                              in strijd met doel en strekking van de Proportionaliteitsrichtlijn
                              wordt gehandeld.</al>
                      <al>Het verslag met het bindende advies moet aan de algemene raad van de
                              Nederlandse loodsencorporatie worden gezonden. Wanneer het advies een
                              beperkende bepaling in een verordening betreft, kan de algemene raad
                              het verslag vervolgens doorzenden naar de ledenvergadering, als orgaan
                              dat bevoegd is verordeningen vast te stellen. De algemene raad is het
                              orgaan binnen de corporatie dat ontwerpen van verordeningen opstelt en
                              dat dus, indien het verslag daartoe aanleiding geeft, aan de slag kan
                              om tot een nieuwe bepaling of tot een wijzigingsbepaling komen.
                              Wanneer het bindende advies een beperkende bepaling in nadere regels
                              betreft die zijn vastgesteld door de algemene raad zelf, of het
                              bestuur van een regionale corporatie, zal het betreffende orgaan zelf
                              een dergelijke nieuwe bepaling of wijzigingsbepaling moeten (doen)
                              opstellen en vaststellen.</al>
                      <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, en de betreffende bepaling overeenkomstig het bindend advies
                              wordt geschrapt (vervalt) (of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake
                              meer is van een beperkende bepaling waarop de
                              Proportionaliteitsrichtlijn ziet), eindigt daarmee de gehele
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd (overeenkomstig
                              het advies, maar ook indien het bevoegde orgaan dat de betreffende
                              beperkende bepaling heeft opgesteld hiertoe zelfstandig om welke
                              redenen ook besluit), wordt er een verordening respectievelijk worden
                              nadere regels krachtens een verordening tot stand gebracht tot
                              wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling is
                              artikel 16 van de Loodsenwet van toepassing (voor zover deze
                              wijzigingsbepaling dan nog steeds een beperking omvat van de toegang
                              tot of de uitoefening van het beroep van registerloods; als dat niet
                              het geval is, hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek
                              beoordeeld te worden). Dit betekent onder meer dat een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden indien de
                              wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                              artikel.</al>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                              ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze
                              ‘voorgeschiedenis’ van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft
                              op de omvang en intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              zelf, in die zin dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan
                              vergemakkelijken, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de periodieke beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd
                              en wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                              (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te
                              worden vastgesteld aan de hand van artikel 16b, (tweede en) vierde
                              lid, van de Loodsenwet. Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus
                              voor de (monitoring en de) periodieke evenredigheidsbeoordeling voor
                              die gewijzigde bepaling (althans zal een nieuw ‘aansluitingsmoment’ op
                              de cyclus gaan gelden).</al>
                      <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                              evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid
                              wordt vastgesteld. Indien vanuit de corporatie (of, in voorkomend
                              geval, de regionale corporatie) zelf ook geen reden wordt gezien om
                              tot wijziging van deze beperkende bepaling over te gaan, blijft deze
                              beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en wordt deze conform de
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die voortvloeit uit
                              artikel 16a van de Loodsenwet, verder gemonitord en periodiek
                              beoordeeld op evenredigheid.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, vijfde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is al aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                              evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                              totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil
                              met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                              beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele <nadruk type="cur">ontwikkelingen</nadruk> ten
                              aanzien van het beroep van registerloods die zich sinds de
                              inwerkingtreding van de betreffende beperkende bepalingen hebben
                              voorgedaan en die invloed kunnen hebben op de evenredigheid van deze
                              bepalingen. Bekeken moet worden welke effecten dergelijke
                              ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang met de eerder
                              vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in ieder geval dat,
                              om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid van de beperkende
                              bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden welke invloed de
                              ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende sector en ten
                              aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In het
                              verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of indirect
                              raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij beoordeling van de
                              evenredigheid, en of en hoe dit anderszins raakt aan die evenredigheid
                              van de beperkende bepalingen op dat moment. Dit is tot uitdrukking
                              gebracht in artikel 16a, vijfde lid, onderdelen a en b, van de
                              Loodsenwet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid ook
                              steeds in de rapporten moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere
                              duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en
                              wat het betekent dat rekening moet worden gehouden met de effecten die
                              deze ontwikkelingen in de praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 16a, derde lid, van de
                              Loodsenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, zesde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede lid
                              ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het
                              rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport
                              redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                              eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken.
                              Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in
                              paragraaf 3.5 van het algemeen deel al is toegelicht, het veelal een
                              dergelijk aantal jaren nodig heeft voordat het effect van een bepaalde
                              beperkende bepaling daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en
                              merkbaar is, en ook mogelijke nieuwe ontwikkelingen die na de
                              vaststelling van een beperkende bepalingen zijn ingezet, zich in de
                              praktijk gaan aftekenen en tot merkbare effecten leiden. Maar voor de
                              (bijzondere) gevallen waarin er wel degelijk sprake is van dusdanige
                              ontwikkelingen dat <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van
                              zes jaar al naar voren komt dat de evenredigheid van een eerder
                              vastgestelde beperkende bepaling onder druk staat of is komen te
                              staan, omvat dit zesde lid een verplichting tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                      <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de
                              evenredigheid van de bestaande bepalingen, in het licht van de
                              ontwikkelingen, geeft de verantwoordelijke bewindspersoon houvast bij
                              het bepalen of een dergelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling
                              nodig is, al blijft het uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de
                              verantwoordelijke bewindspersoon zelf. Indien in voorkomend geval een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is gebleken,
                              ontslaat die niet van de verplichting om dan ook de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van eens in de zes jaar te verrichten. Zie
                              echter over het <nadruk type="cur">moment</nadruk> waarop die
                              eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling dan moet
                              plaatsvinden, uitdrukkelijk het <nadruk type="cur">zevende</nadruk>
                              lid van dit artikel 16a van de Loodsenwet en de artikelsgewijze
                              toelichting daarop.</al>
                      <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                              dit zesde lid, is in feite gelijk aan de opzet van de vaste periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling<noot id="n215" type="voet"><noot.nr>215</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in het
                                    vierde lid, vormt overigens het evenbeeld van de ex ante
                                    evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van nieuwe of gewijzigde
                                    beperkende bepalingen; vandaar de sterke parallellen tussen
                                    enerzijds de artikelen 16a en 16b, vierde lid, van de
                                    Loodsenwet, en anderzijds artikel 16, zevende lid, van de
                                    Loodsenwet.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling wordt verricht op basis van de
                              beschikbare rapporten omtrent de betreffende vastgestelde
                                 bepalingen<noot id="n216" type="voet"><noot.nr>216</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                    jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                    worden vastgesteld.</noot.al></noot>, en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                              aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. Daarbij wordt voor zover relevant rekening
                              gehouden met de elementen vervat in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn en uiteraard met de in het rapport
                              gesignaleerde ontwikkelingen en de effecten daarvan. Zie over de
                              beoordeling ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze memorie
                              van toelichting, en de richtsnoeren van de Europese Commissie.</al>
                      <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de
                              verantwoordelijke bewindspersoon een verslag op van de verrichte
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, met daarin een bindend advies
                              – steeds met dezelfde elementen als beschreven in het vierde lid (zie
                              voor de inhoud van het verslag en het daarin opgenomen advies artikel
                              16a, vierde lid, onderdelen b en c, van de Loodsenwet). Dit wordt tot
                              uitdrukking gebracht door de formulering aan het slot van artikel 16a,
                              zesde lid, onderdeel b, van de Loodsenwet. De in het verslag vervatte
                              uitkomst van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling wordt, net als
                              het geval is bij de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling,
                              gedeeld met de algemene raad.</al>
                      <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                              dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                              geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat,
                              en de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt geschrapt
                              (vervalt)(of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                              beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van
                              toepassing is), eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd
                                 (overeenkomstig het advies van de betrokken bewindspersoon, maar
                                 ook indien het bevoegde orgaan tot vaststelling van de beperkende
                                 bepaling hiertoe om welke andere redenen ook besluit), wordt er,
                                 afhankelijk van de vraag of de betreffende bepaling in een
                                 verordening of in nadere regels krachtens verordening zijn vervat,
                                 een verordening respectievelijk worden nadere regels krachtens een
                                 verordening tot stand gebracht tot wijziging van die bepaling. Ten
                                 aanzien van die wijzigingsbepaling dient ingevolge artikel 16 van
                                 de Loodsenwet een ex ante evenredigheidsbeoordeling plaats te
                                 vinden indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in
                                 de zin van dat artikel.</al>
                        <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 16a,
                                 vierde lid (betreffende de periodieke evenredigheidsbeoordeling) –
                                 de situatie is immers vergelijkbaar; zowel uit een periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling als uit een tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot wijziging
                                 van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te stellen
                                 wijzigingsbepaling vervolgens een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                                 moet worden verricht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling naar aanleiding van een monitoringsrapport
                              ook nog steeds zijn dat er <nadruk type="cur">geen
                                 onevenredigheid</nadruk> wordt vastgesteld, ook al bevatte het
                              rapport wel indicaties daartoe. Wel is het van belang om dan duidelijk
                              in het verslag van de beoordeling aan te geven waarom er ondanks de
                              ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd zijn (en die dus
                              aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te laten
                              plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                              géén sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                      <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er op basis van de in
                              het rapport beschreven ontwikkelingen naar de inschatting van de
                              algemene raad <nadruk type="cur">geen</nadruk> aanleiding is tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de
                              verantwoordelijke bewindspersoon, die deze rapporten ook steeds
                              toegezonden krijgt, dit in een uitzonderlijk geval om enige reden toch
                              anders ziet, kan deze bewindspersoon alsnog een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling verrichten. Ook in dat geval is het van
                              belang dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de
                              verantwoordelijke bewindspersoon tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling is overgegaan en, indien de uitkomst dan ook
                              nog zou zijn dat er sprake is van onevenredigheid, hoe tot die
                              uitkomst is gekomen, in het licht ook van het rapport van de algemene
                              raad waarin werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16a, zevende lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet
                              plaatsvinden.</al>
                      <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                              bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                              dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                              eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                              plaatsvindt.</al>
                      <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar
                              voren komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het
                              monitoringsrapport gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de
                              evenredigheid van een beperkende bepaling, alsnog evenredig is, kan
                              deze bepaling onverkort in stand blijven. Er is immer geen sprake van
                              een geconstateerde onevenredigheid die door wijziging of schrapping
                              van de bepaling weggenomen moet worden.</al>
                      <al>Normaliter, op grond van de cyclus van periodieke
                              evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge het vierde lid is
                              gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het derde kalenderjaar
                              nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de eerstvolgende
                              periodieke beoordeling dan al in het derde kalenderjaar na deze
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                              niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór
                              dat moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden
                              (namelijk een tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk> geval, waarin een tussentijdse beoordeling
                              heeft plaatsgevonden met als uitkomst dat de bepaling (toch) <nadruk type="cur">evenredig</nadruk> moet worden geacht (ondanks het
                              monitoringsrapport), de eerstvolgende periodieke beoordeling plaats –
                              in afwijking van het vierde lid, aanhef – <nadruk type="cur">in het
                                 zesde kalenderjaar nadat het rapport is uitgebracht dat aanleiding
                                 heeft gevormd tot deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                              </nadruk>(zevende lid, onderdeel a). Het zevende lid, onderdeel b,
                              maakt duidelijk dat vervolgens (dus gerekend vanaf dat eerstvolgende
                              periodieke beoordelingsmoment na die onverwijlde tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling) de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                              telkens weer plaatsvindt in het volgende zesde kalenderjaar
                              (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft dat ‘ritme’ van
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordelingen). De
                              eerstvolgende periodieke beoordeling schuift met andere woorden wat
                              verder naar achteren in de cyclus; die vindt dus niet al drie jaar na
                              deze tussentijdse beoordeling plaats, zoals uit het oorspronkelijke
                              ritme in de cyclus volgde voor deze bepaling, maar pas zes jaar nadat
                              rapportagejaar waarin het rapport uitkwam dat aanleiding vormde voor
                              de tussentijdse beoordeling<noot id="n217" type="voet"><noot.nr>217</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te
                                    laten starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                    evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd.
                                    Dit omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het
                                    eind van een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop
                                    gebaseerde tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin
                                    van het daarop volgende jaar wordt verricht. Als dát moment van
                                    die beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg van de
                                    zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                    beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond
                                    van het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle
                                    overige bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en
                                    -risico’s leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet
                                    plaatsvinden (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke
                                    bepaling, zou daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                              monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                              plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn
                              om drie jaar later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse
                              cyclus het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn)
                              opnieuw een evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie
                              jaar daarvoor al een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling
                              verricht. Het is logischer om dan het periodieke beoordelingsmoment
                              weer met zes jaar op te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na
                              de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een
                              rapport moeten worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen;
                              indien dat rapport daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans
                              daarop klein omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                              recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                      <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar,
                              gerekend vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van
                              deze tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als
                              bijvoorbeeld naar aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk>
                              monitoringsrapport ten aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch
                              evenredig gevonden bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een
                              tussentijdse evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende
                              bepaling <nadruk type="cur">opnieuw alsnog evenredig</nadruk> wordt
                              geacht en in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in
                              de tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                              cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet
                              worden uitgebracht. Het zevende lid maakt derhalve dat elke
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw
                              startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van het volgende
                              zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en
                                 zo verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten
                                 aanzien van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op
                                 1 juli 2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een
                                 rapport moet worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende
                                 rapportagejaren voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046,
                                 2049 en zo verder zijn (elke drie jaar). Zoals hierboven
                                 toegelicht, vindt eens in de zes jaar een vaste periodieke
                                 beoordeling plaats, ook als een rapport geen concrete aanleiding
                                 vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient ten aanzien van
                                 deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde kalenderjaar
                                 na 2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke beoordeling
                                 plaats te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder (elke
                                 zes jaar). Maar het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat
                                 binnen de cyclus in rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht,
                                 aanleiding geeft tot een onverwijlde tussentijdse beoordeling van
                                 die bepaling. Als uit deze beoordeling volgt dat er alsnog géén
                                 onevenredigheid is en de bepaling kan blijven zoals die was, zou
                                 eigenlijk in het volgende moment in de cyclus, dus in het jaar
                                 2043, de vaste zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten
                                 plaatsvinden. Dat wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk
                                 geacht. Daarom volgt uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de
                                 eerstvolgende vaste periodieke beoordeling moet plaatsvinden, maar
                                 in 2046 (zes jaar na 2040, het jaar waarin het rapport is
                                 uitgebracht dat aanleiding gaf tot de tussentijdse beoordeling), en
                                 vervolgens telkens in het zesde kalenderjaar. Dit brengt ten
                                 aanzien van de bepaling in het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens
                                 de cyclus hoe dan ook een rapportagejaar is maar aanvankelijk ook
                                 een jaar zou zijn waarin een periodieke beoordeling zou
                                 plaatsvinden, nu nog enkel een rapportagejaar is voor deze
                                 bepaling; er hoeft zoals toegelicht dan niet ook een periodieke
                                 beoordeling te worden verricht. Dat is pas het geval in het
                                 daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en daarna telkens in het
                                 volgende zesde kalenderjaar. Dit tot er in voorkomend geval opnieuw
                                 een tussentijdse moet plaatsvinden ten aanzien van de betreffende
                                 bepaling; dan leidt dit zevende lid er opnieuw toe dat de
                                 eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ in
                                 de tijd. De zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan weer lopen
                                 vanaf het kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat
                                 aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                                 beoordeling.</al>
                        <al>Benadrukt dat zij echter dat de situatie iets anders is, indien
                                 uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat
                                 de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van het
                                 monitoringsrapport ook werd ingeschat. In dat geval dient de
                                 betreffende bepaling, afhankelijk van het bindend advies van de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon, ofwel te worden gewijzigd, ofwel
                                 te worden geschrapt. Indien de bepaling wordt geschrapt, valt deze
                                 in die toekomst niet meer te monitoren, dus daarmee eindigt de
                                 gehele monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die
                                 bepaling.</al>
                      </al-groep>
                      <al-groep>
                        <al>Maar indien deze bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd
                                    (en het beperkende karakter behoudt)</nadruk>, wordt er een
                                 verordening of nader voorschrift tot wijziging van die bepaling tot
                                 stand gebracht.</al>
                        <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling in
                                 procedure gebracht<noot id="n218" type="voet"><noot.nr>218</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging
                                       in principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                       wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                       kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf
                                       zou besluiten om terugwerkende kracht aan een
                                       wijzigingsbepaling te verlenen.</noot.al></noot>, waarop artikel 16 van de Loodsenwet van toepassing is. Dit
                                 betekent onder meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling dient
                                 plaats te vinden indien de (ontwerp) wijzigingsbepaling een
                                 beperkende bepaling is in de zin van dat artikel.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                              voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                              maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                              (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                              oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                              van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                              intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin
                              dat het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins
                              vergemakkelijkt, doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of
                              door middel van de ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die
                              bij de tussentijdse beoordeling van de oorspronkelijke beperkende
                              bepaling was geconstateerd, wordt weggenomen.</al>
                      <al>Aangezien deze wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                              wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is artikel 16a van de
                              Loodsenwet (betreffende monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling van ‘oude bepalingen’) daarop niet meer van
                              toepassing; artikel 16b van de Loodsenwet is dan van toepassing. Op
                              basis van dat artikel 16b van de Loodsenwet geldt weer een ‘eigen’
                              monitorings- en periodieke evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans
                              die wijzigingsbepaling zal dan opnieuw moeten instromen in de cyclus
                              voor monitoringsrapportage en periodieke evenredigheidsbeoordelingen
                              die geldt voor ‘nieuwe’ bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen
                              wordt dan niet bepaald over de band van artikel 16a, tweede en vierde
                              lid, van de Loodsenwet, maar over de band van artikel 16b van de
                              Loodsenwet. Het eerstvolgende periodieke monitoringsmoment dient
                              derhalve op grond van artikel 16b van de Loodsenwet te worden
                              bepaald</al>
                      <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                              beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                              (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 16b van de Loodsenwet in het
                              bijzonder het tweede en vierde lid daarvan.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16b (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, eerste lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 16b, eerste lid, van de Loodsenwet bepaalt dat artikel 16b
                              van de Loodsenwet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde
                              bepalingen die de toegang tot of de uitoefening beperken van het
                              beroep van registerloods en die zijn in werking zijn getreden in de
                              periode vanaf de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                              reikwijdte van artikel 16b van de Loodsenwet is daarmee toegespitst op
                              ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die zijn vastgesteld en in
                              werking zijn getreden in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet – daarop ziet artikel 16a van
                              de Loodsenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, tweede lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Artikel 16b, tweede lid, van de Loodsenwet ziet op de monitoring van
                              de na inwerkingtreding van deze wijzigingswet vastgestelde beperkende
                              bepalingen. In de kern komt het erop neer, evenals onder het hierboven
                              besproken artikel 16a van de Loodsenwet, dat eens in de drie jaar een
                              rapport moet worden uitgebracht aan de verantwoordelijke
                              bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de
                              vaststelling van de betreffende vastgestelde beperkende bepaling
                              hebben voorgedaan ten aanzien van het beroep van registerloods, en die
                              direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de
                              destijds vastgestelde beperkende bepalingen. Voor een toelichting
                              omtrent de achtergrond van deze termijn van drie jaar, wordt verwezen
                              naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                              toelichting. Het gaat hier om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel
                              16a, tweede en derde lid, van de Loodsenwet. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting daarop is bepaald omtrent de inhoud en
                              strekking van een dergelijk rapport (en wat in beginsel onder
                              ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook hier van
                              toepassing.</al>
                      <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, die van
                              kracht zijn na de inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet door
                              de algemene raad van de corporatie worden opgesteld en uitgebracht.
                              Zoals ook in de artikelsgewijze toelichting op 16a, tweede lid, van de
                              Loodsenwet is aangegeven, wordt dit orgaan geacht het meest
                              geëquipeerd te zijn om de diverse ontwikkelingen in het vizier te
                              krijgen en te houden, een inschatting te kunnen maken van de gevolgen
                              daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende bepalingen,
                              en om aan de verantwoordelijke bewindspersoon een inschatting mee te
                              geven omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van de
                              tussentijdse beoordeling, waarop het zesde lid van dit artikel
                              ziet.</al>
                      <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet
                              worden uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende
                              bepaling, wordt in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die
                              op grond van artikel 16a, tweede lid, van de Loodsenwet tot stand
                              wordt gebracht ten aanzien van de ‘oude’ beperkende bepalingen die al
                              vóór de inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld. Op
                              grond van artikel 16a, tweede lid, van de Loodsenwet wordt, zoals ook
                              is toegelicht, een cyclus tot stand gebracht van een rapportage die
                              eens in de drie jaar plaatsvindt. Deze cyclus start ten aanzien van de
                              ‘oude bepalingen’ in het eerste kalenderjaar waarin sinds de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken
                              zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld per 1 januari 2027 of per
                              1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste rapportagemoment voor
                              de oude bepalingen in het jaar 2028; in dát jaar start de
                              rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment is dan in het jaar 2031
                              (drie jaar later), het derde in 2034 en zo verder.</al>
                      <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapportmoet worden
                              uitgebracht ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe</nadruk>’
                              bepaling (een geheel nieuwe of een wijzigingsbepalingen die na de
                              inwerkingtreding van deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is –
                              aanhakend op die cyclus voor ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende
                              vaste rapportagemoment dat (ook) voor oude bepalingen geldt, voor
                              zover dat vaste rapportagemoment althans valt <nadruk type="cur">in
                                 het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk> (gerekend vanaf de
                              inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepaling),
                                 <nadruk type="cur">waarin ook een monitoringsrapport wordt
                                 uitgebracht voor de oude bepalingen.</nadruk> Na inwerkingtreding
                              van de betreffende beperkende bepaling moeten dus eerst twaalf maanden
                              verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán het eerstvolgende
                              kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor oude bepalingen)
                              weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude bepalingen.
                              In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage worden
                              uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier wordt
                              de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling van de oude bepalingen.</al>
                      <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                              2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                              rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                              (zie toelichting hierboven). De daaropvolgende rapportagejaren in de
                              cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking treedt, dan zijn per
                              1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                              bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                              rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus
                              nog wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling
                              (november 2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die
                              nieuwe bepaling (2031).</al>
                      <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar
                              in een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                              1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als
                              het eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten
                              aanzien van de oude bepalingen. De daaropvolgende rapportagejaren in
                              de cyclus zijn dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe
                              beperkende bepaling op 1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen
                              per 1 augustus 2028 twaalf maanden zijn verstreken. Op grond van de
                              cyclus voor oude bepalingen is 2028 een rapportagejaar. Dit betekent
                              dat 2028 voor deze nieuwe bepaling dan óók al als rapportagejaar
                              aangemerkt moet worden – het is immers het eerste rapportagejaar dat
                              men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf maanden verstreken zijn sinds
                              de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling.</al>
                      <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen
                              zijn die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij
                              nieuwe bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden
                              zijn, deze aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van
                              de totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling
                              ondergaan, waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden
                              en ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit
                              voorbeeld relatief snel is dat er een rapportage moet worden
                              uitgebracht ten aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt
                              benadrukt dat die rapportage ten aanzien van die bepaling dan
                              hoogstwaarschijnlijk niet veel meer zal inhouden dan de constatering
                              dat er ten aanzien van die nieuwe bepalingen geen relevante
                              ontwikkelingen zijn die niet al bij de totstandkoming zijn meegenomen
                              in de afwegingen, of dat eventuele recente ontwikkelingen niet
                              relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor andere nieuwe
                              beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een rapportage moet
                              worden uitgebracht).</al>
                      <al>Zie voor een verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                              periodieke evenredigheidsbeoordelingen, en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                              bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              van deze memorie van toelichting.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende
                                 nieuwe beperkende bepaling vindt rapportage telkens na drie jaar
                                 plaats. Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op
                                 de rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in die cyclus ook
                                 het ritme van rapportage om de drie jaar geldt, zullen zo ook de
                                    <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de
                                    <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen
                                 met de vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al
                                 gelden voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’
                                 bepalingen.</al>
                        <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het
                                 ‘oude’ of ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet
                                 worden uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de
                                 cyclus die aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De
                                 keuze voor dit systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in
                                 plaats van een systeem dat gekoppeld is aan de
                                 inwerkingtredingsdatum van elke afzonderlijke bepaling, wordt in
                                 paragraaf 3.5 van het algemeen deel nader toegelicht.</al>
                      </al-groep>
                      <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                              gestuurd, zodat deze kan beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld in artikel 16b
                              (nieuw), zesde lid, van de Loodsenwet). Ook is het rapport van belang
                              voor de betrokken bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                              plaatsvinden. Het geeft de betrokken bewindspersoon informatie die van
                              belang is voor een gedegen uitvoering van deze periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, derde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid geeft weer welke elementen in ieder geval in het
                              rapport dienen te worden opgenomen. Artikel 16b, derde lid, onderdeel
                              a, van de Loodsenwet bepaalt in de eerste plaats dat nieuwe
                              ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van registerloods die van
                              invloed kunnen zijn op de evenredigheid van de eerder al vastgestelde
                              bepalingen, in het rapport dienen te worden vervat. Het derde lid,
                              onderdelen b en c, ziet op wat er verder in het rapport moet worden
                              opgenomen (een inschatting van de effecten die deze ontwikkelingen in
                              de praktijk hebben op de evenredigheid van beperkende bepalingen, en
                              een duiding of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het
                              verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling). Het gaat
                              hier qua inhoud om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 16a,
                              tweede en derde lid, van de Loodsenwet. Hetgeen in de artikelsgewijze
                              toelichting daarop is aangegeven omtrent de inhoud en strekking van
                              een dergelijk rapport (en ook wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’
                              moet worden verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, vierde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit artikellid ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling die in
                              beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden ten aanzien van de eerder
                              vastgestelde beperkende bepalingen.</al>
                      <al-groep>
                        <al>Uit het vierde lid, onderdeel a, volgt dat de verantwoordelijke
                                 bewindspersoon de <nadruk type="cur">eerste</nadruk>
                                 evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de ‘nieuwe’ vastgestelde
                                 beperkende bepalingen moet verrichten zes jaar nadat het eerste
                                 rapport is uitgebracht (zie voor dat rapportagemoment het tweede
                                 lid van artikel 16b van de Loodsenwet). Vervolgens vindt de
                                 periodieke beoordeling in beginsel elke zes jaar plaats (met dien
                                 verstande dat het zevende lid daarop nog een uitzondering maakt –
                                 zie het zevende lid en de artikelsgewijze toelichting daarop). Op
                                 die manier wordt de periodieke evenredigheidsbeoordeling gekoppeld
                                 aan de rapportagecyclus die niet alleen voor de ‘oude’ bepalingen
                                 geldt ingevolge artikel 16a, tweede lid, van de Loodsenwet, maar op
                                 de voet van artikel 16b, tweede lid, ook voor de ‘nieuwe’
                                 bepalingen. Het periodieke beoordelingsmoment valt op deze manier
                                 altijd in eenzelfde kalenderjaar als waarin ook een rapportage moet
                                 worden uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen helpen in
                                 structurering van de activiteiten van rapportage en
                                 evenredigheidsbeoordelingen, maar op deze manier zou de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon ook steeds zowel de eerdere
                                 rapporten kunnen gebruiken, als het meest recente rapport dat in
                                 datzelfde kalenderjaar uitkomt als dat waarin de periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                        <al>Met het oog op het verrichten van een gedegen periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling zal de betrokken bewindspersoon in ieder
                                 geval de op dat moment beschikbare rapporten omtrent de
                                 ontwikkelingen gebruiken. Uiteraard mag de verantwoordelijk
                                 bewindspersoon met het oog op de uitoefening van diens taak tot het
                                 verrichten van de evenredigheidsbeoordeling ingevolge artikel 27ja
                                 van de Loodsenwet ook om (nadere) inlichtingen vragen.</al>
                      </al-groep>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, toch de
                              periodieke beoordeling plaats moet vinden op dat vaste zesjaarlijkse
                              moment. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft immers een
                              structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via
                              artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                              systematische toetsing<noot id="n219" type="voet"><noot.nr>219</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De evenredigheidsbeoordeling die ingevolge artikel 16b, vierde lid,
                              onderdeel a, moet worden verricht, is in de kern eenzelfde
                              evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling die moet
                              worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende bepalingen
                              (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken moet worden
                              naar de diverse elementen die in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling van
                              de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                              ingeval van een periodieke beoordeling rekening gehouden worden met de
                              ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de te beoordelen
                              bepaling(en) hebben voorgedaan en die in ieder geval in de
                              uitgebrachte rapporten worden beschreven. Zie in dat verband ook de
                              artikelsgewijze toelichting op het derde lid van artikel 16b in
                              samenhang met de toelichting op artikel 16a, derde lid, van de
                              Loodsenwet.</al>
                      <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op
                              de voet van artikel 16a, vierde lid, ten aanzien van de zogenoemde
                              ‘oude (beperkende) bepalingen’, moet de verantwoordelijke
                              bewindspersoon ook ten aanzien van de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling betreffende ‘nieuwe’ beperkende bepalingen
                              een verslag opstellen (artikel 16b, vierde lid, onderdeel b).
                              Aangezien dit verslag qua inhoudelijke elementen en strekking
                              overeenkomt met het verslag als bedoeld in artikel 16a, vierde lid,
                              van de Loodsenwet, wordt voor de artikelsgewijze toelichting
                              hieromtrent verwezen naar de artikelsgewijze toelichting op artikel
                              16a, vierde lid, onderdelen b en c, van de Loodsenwet.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, vijfde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>In de toelichting op het vierde lid is al aangegeven dat de door de
                              verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                              evenredigheidsbeoordeling ofwel evenredigheidsbeoordeling in de kern
                              gelijk is aan de evenredigheidsbeoordeling die ook heeft
                              plaatsgevonden bij de totstandkoming van de vastgestelde beperkende
                              bepaling. Een verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij
                              de totstandkoming van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden,
                              voor zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van
                              de Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                              gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep van
                              registerloods die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende
                              beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen hebben
                              op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                              effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                              met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in
                              ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                              van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                              welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                              sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld.
                              In het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                              indirect wellicht raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                              beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins
                              raakt aan die evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                              bepalingen op dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in artikel
                              16b, vijfde lid, onderdelen a en b, van de Loodsenwet.</al>
                      <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in
                              ieder geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid van
                              artikel 16b van de Loodsenwet ook steeds in de rapporten moeten worden
                              opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder
                              ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, dan ook de artikelsgewijze
                              toelichting hierboven op artikel 16b, derde lid, van de Loodsenwet (in
                              samenhang met de artikelsgewijze toelichting op artikel 16a, derde
                              lid, van de Loodsenwet).</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, zesde lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                              het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede en derde
                              lid ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien
                              het rapport hiertoe aanleiding geeft; dus indien uit het rapport
                              redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                              eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken.
                              Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin
                              dus nog niet is aangebroken. Dit is in dit zesde lid tot uitdrukking
                              gebracht door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In
                              dit licht wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld
                              plaatsvindt naar aanleiding van een monitoringsrapport ook wel
                              aangeduid als ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’ of
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 16a, zesde lid, van de
                              Loodsenwet verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling (ten aanzien van ‘oude’ beperkende
                              bepalingen), is ook hier van toepassing, zodat hier verder wordt
                              verwezen naar die toelichting.</al>
                    </divisie>
                    <divisie opmaak="default">
                      <kop kopopmaak="rom">
                        <titel>Artikel 16b, zevende lid, van de Loodsenwet</titel>
                      </kop>
                      <al>Dit zevende lid ziet op de situatie dat een tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid heeft
                              plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval, in afwijking
                              van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de
                              zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.
                              Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 16a, zevende lid, van de
                              Loodsenwet. Dat artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het
                              onderhavige zevende lid, met dien verstande dat artikel 16a van de
                              Loodsenwet enkel betrekking heeft op de zogenoemde ‘oude’ beperkende
                              bepalingen en artikel 16b van de Loodsenwet (enkel) op de ‘nieuwe’
                              beperkende bepalingen. Dat verschil is echter niet zozeer relevant
                              voor een goed begrip van dit zevende lid.</al>
                    </divisie>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 16c (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikel strekt ter implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van de richtlijn). Dat
                           artikel bepaalt kort gezegd dat de Proportionaliteitsrichtlijn niet van
                           toepassing is wanneer de specifieke beperkende eisen ter reglementering
                           van een bepaald beroep zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling
                           die de lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de wijze van
                           implementatie van die vereisten. De gedachte hierachter is dat in
                           dergelijke gevallen de beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid
                           reeds op EU-niveau is uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt
                           verwezen naar paragraaf 3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel D (wijziging artikel 18 van de Loodsenwet)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Het huidige artikel 18 van de Loodsenwet beschrijft de kaders omtrent
                           vernietiging van besluiten van de algemene raad of van de
                           ledenvergadering van de corporatie. Vernietiging van dergelijke besluit
                           dient te geschieden bij koninklijk besluit, op voordracht van de
                           verantwoordelijke bewindspersoon. Uit artikel 10:35 van de Algemene wet
                           bestuursrecht volgt dat vernietiging alleen kan geschieden wegens strijd
                           met het recht of het algemeen belang. Artikel 10:36 van de Algemene wet
                           bestuursrecht bepaalt voorts dat een besluit alleen dan gedeeltelijk kan
                           worden vernietigd, indien gedeeltelijke instandhouding strookt met aard
                           en inhoud van het besluit. Verder volgt uit artikel 10:41 van de Algemene
                           wet bestuursrecht dat vernietiging niet plaatsvindt dan nadat aan het
                           bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen, gelegenheid tot overleg is
                           geboden; de betrokken bewindspersoon zal dus hoe dan ook in overleg
                           treden met de beroepsorganisatie (in het bijzonder het orgaan van de
                           beroepsorganisatie dat het besluit heeft genomen ten aanzien waarvan
                           vernietiging wordt overwogen), indien de bewindspersoon een voordracht
                           voor vernietiging overweegt. Dit is gelet op de zwaarte van het middel
                           een eis van zorgvuldigheid. Dit overleg zal onder omstandigheden er toe
                           kunnen leiden dat van vernietiging wordt afgezien, hetzij omdat bij nader
                           inzien het besluit op goede gronden blijkt te berusten, hetzij omdat het
                           besluit, waarvan vernietiging wordt overwogen, zodanig wordt gewijzigd
                           dat aan de daartegen bestaande bezwaren wordt tegemoetgekomen<noot id="n220" type="voet"><noot.nr>220</noot.nr><noot.al>Kamerstukken II 1993/94, <extref doc="kst-23700-3" soort="document" status="actief">23 700, nr. 3</extref>, p.196
                                 (derde tranche Algemene wet bestuursrecht), toelichting op artikel
                                 1A.2.2.9. Zie ook de toelichting op het vergelijkbare artikel
                                 1A.2.1.6 omtrent goedkeuring, p.190–191.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Artikel 10:43 van de Algemene wet bestuursrecht bepaalt voorts dat
                           hangende het onderzoek of er reden is tot vernietiging over te gaan, een
                           besluit door het tot vernietiging bevoegde bestuursorgaan kan worden
                           geschorst.</al>
                  </al-groep>
                  <al>Omwille van de rechtszekerheid dient de (schorsing of) vernietiging dan
                        plaats te vinden binnen zes maanden na kort gezegd (afhankelijk van het type
                        besluit waar het om gaat) de ter kennis brenging aan de verantwoordelijke
                        bewindspersoon respectievelijk het ter kennis komen van het betreffende
                        besluit bij de verantwoordelijke bewindspersoon.</al>
                  <al>Een dergelijk besluit in de zin van artikel 18 van de Loodsenwet kan ook
                        zijn een verordening die of een nader voorschrift dat strekt tot invoering
                        van een nieuwe bepaling of wijziging van een bestaande bepaling die de
                        toegang tot of de uitoefening van het beroep van registerloods beperkt.</al>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 18, eerste lid, van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Tot op heden was het niet mogelijk om nadere voorschriften die krachtens
                           verordening zijn vastgesteld door het <nadruk type="cur">bestuur van een
                              regionale corporatie</nadruk>, als bedoeld in artikel 15, tweede lid,
                           van de Loodsenwet, te vernietigen; artikel 18 van de Loodsenwet zag
                           immers enkel op besluiten van de algemene raad of van de ledenvergadering
                           van de <nadruk type="cur">corporatie</nadruk>. Aangezien de door dat
                           bestuur vastgestelde bepalingen echter beperkende bepalingen kunnen zijn
                           (ten aanzien waarvan op basis van dit wetsvoorstel ook onder meer
                           evenredigheidsbeoordelingen en monitoring moet plaatsvinden), is het, met
                           het oog op de implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn, van
                           belang dat indien dergelijke bepalingen in strijd met het recht of het
                           algemeen belang zijn, de verantwoordelijke bewindspersoon ook ten aanzien
                           van dergelijke bepalingen de bevoegdheid heeft om tot (schorsing of
                           voordracht tot) vernietiging over te gaan. De wijziging in het eerste lid
                           strekt er dan ook toe om die bevoegdheid van de verantwoordelijke
                           bewindspersoon voortaan ook betrekking te laten hebben op beperkende
                           bepalingen in nadere voorschriften die krachtens verordening zijn
                           vastgesteld door het bestuur van een regionale corporatie (als bedoeld in
                           artikel 15, tweede lid, van de Loodsenwet).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 18, derde lid (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Met het oog op de in het voorgestelde nieuwe artikel 16a en 16b van
                              de Loodsenwet vervatte monitorings- en periodieke
                              beoordelingsverplichtingen ten aanzien van dergelijke reeds
                              vastgestelde beperkende bepalingen, is het in bepaalde situaties
                              noodzakelijk dat de verantwoordelijke bewindspersoon ook ná de in het
                              huidige artikel 18 bedoelde termijn van zes maanden (kan schorsen of)
                              een voordracht tot vernietiging van een dergelijke vastgestelde
                              bepaling kan doen. Die noodzaak is er in het geval dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>uit een evenredigheidsbeoordeling van de verantwoordelijke
                                    bewindspersoon, die is uitgevoerd naar aanleiding van een
                                    monitoringsrapport of bij wijze van zesjaarlijkse periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling (ingevolge artikel 16a of 16b (nieuw)
                                    van de Loodsenwet), naar voren is gekomen dat er sprake is van
                                    onevenredigheid van een of meer beperkende bepalingen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betrokken bewindspersoon dienovereenkomstig een bindend
                                    advies heeft gegeven om de betreffende bepalingen te wijzigen of
                                    te schrappen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de corporatie (of in voorkomend geval, (het bestuur van) de
                                    regionale corporatie), in afwijking van dat bindende advies,
                                    géén regelgeving tot stand brengt om die wijzigingen of die
                                    schrapping door te voeren; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de in het huidige artikel 18 van de Loodsenwet bedoelde termijn
                                    van zes maanden reeds is verstreken.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Pas als elk van deze omstandigheden zich voordoet, en de betreffende
                           beperkende bepaling in die situatie kwalificeert als strijdig met het
                           recht of het algemeen belang (vgl. artikel 10:35 van de Algemene wet
                              bestuursrecht)<noot id="n221" type="voet"><noot.nr>221</noot.nr><noot.al>Het is aannemelijk dat daarvan sprake zal zijn indien in
                                 strijd met de Proportionaliteitsrichtlijn (vgl. ook artikel 7,
                                 eerste lid, van deze richtlijn) een onevenredige bepaling is
                                 vastgesteld of ongewijzigd in stand wordt gehouden.</noot.al></noot>, kan tot vernietiging worden overgegaan. Het instrument is
                           bedoeld als ultimum remedium.</al>
                    <al>Het zal naar verwachting zelden tot nooit voorkomen dat een corporatie
                           of regionale corporatie na zou laten gevolg te geven aan een bindend
                           advies van de verantwoordelijke bewindspersoon tot wijziging of
                           schrapping van bestaande beperkende bepalingen, maar voor het geval die
                           situatie zich toch zou voordoen, is het in dat bijzondere geval is het
                           essentieel dat de verantwoordelijke bewindspersoon die bevoegdheid tot
                           (voordracht voor) vernietiging heeft, gelet op de verantwoordelijkheden
                           die Nederland als lidstaat onder het Europees recht en dus ook onder de
                           Proportionaliteitsrichtlijn heeft. Op die manier kan de
                           verantwoordelijkheid van Nederland als lidstaat voor de effectieve
                           naleving van het Europees recht worden geborgd. Daarom wordt het op grond
                           van het voorgestelde artikel 18, derde lid, (nieuw) van de Loodsenwet
                           mogelijk gemaakt om dergelijke beperkende bepalingen ook ná de ommekomst
                           van de termijn van zes maanden na de ter kennis brenging ofwel het ter
                           kennis komen van de bepaling bij de verantwoordelijke bewindspersoon,
                           alsnog (te schorsen of) bij koninklijk besluit te vernietigen. Deze
                           mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of vernietiging geldt enkel ten
                           aanzien van reeds vastgestelde besluiten die strekken tot beperking van
                           de toegang tot of de uitoefening van het beroep van registerloods (dus
                           niet ten aanzien van andersoortige besluiten), en enkel in de hierboven
                           benoemde specifieke omstandigheden die in artikel 18, derde lid (nieuw),
                           van de Loodsenwet ook tot uitdrukking worden gebracht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 18, vierde lid (nieuw) van de Loodsenwet</titel>
                    </kop>
                    <al>Omwille van de rechtszekerheid stelt artikel 18, vierde lid (nieuw), van
                           de Loodsenwet wel alsnog paal en perk aan de termijn waarbinnen de
                           mogelijkheid tot ‘latere’ schorsing of vernietiging van beperkende
                           bepalingen overeenkomstig het derde lid nog mag worden gebruikt. Zo wordt
                           voorkomen dat een dergelijke mogelijkheid tot schorsing vernietiging nog
                           tot in lengte der dagen als een zwaard van Damocles boven dergelijke
                           beperkende bepalingen blijft hangen. Het vierde lid bepaalt dat deze
                           ‘latere’ schorsing of vernietiging in ieder geval moet plaatsvinden
                           binnen zes maanden nadat de verantwoordelijke bewindspersoon het verslag
                           van de verrichte periodieke of tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling<noot id="n222" type="voet"><noot.nr>222</noot.nr><noot.al>Zie artikel 16a, vierde en zesde lid, respectievelijk artikel
                                 16b, vierde en zesde lid, van de Loodsenwet</noot.al></noot> en het daaraan gekoppelde bindende advies naar de algemene raad
                           heeft verzonden. Dit betekent in de praktijk dat bijvoorbeeld de algemene
                           raad na ontvangst van een dergelijk bindend advies tot wijziging of
                           schrapping van een of meer beperkend bepalingen zes maanden de tijd heeft
                           om een wijzigingsvoorstel op te stellen en (op grond van artikel 16 van
                           de Loodsenwet) ter goedkeuring aan de verantwoordelijke bewindspersoon
                           voor te leggen.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel VII (Wet op de beroepen in de individuele
                        gezondheidszorg)</titel>
                </kop>
                <al>Alvorens op de implementatiebepalingen in de Wet BIG in te gaan, is het voor
                     een goed begrip van de wijze van implementatie van belang om eerst de
                     hoofdlijnen van de implementatieaanpak te schetsen.</al>
                <al>Zoals in paragraaf 4.8 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting
                     en in de artikelsgewijze toelichting op de wijzigingen ten aanzien van de
                     Algemene wet erkenning EU-beroeps<?xpp afbm?>kwalificaties (‘Algemene wet’) is opgemerkt,
                     vindt de implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn primair plaats via de
                     Algemene wet, aangezien die wet ten algemene ziet op (erkenning van)
                     beroepskwalificaties en de materie van de Proportionaliteitsrichtlijn daar nauw
                     mee samenhangt. De voor implementatie benodigde bepalingen voor (meerdere
                     soorten van) beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid worden integraal
                     in de Algemene wet opgenomen. De organen van de beroepsorganisatie die voor de
                     uitvoering van de diverse richtlijnverplichtingen verantwoordelijk worden,
                     worden in algemeen beschrijvende termen geduid (zie ook de eerste alinea’s van
                     de artikelsgewijze toelichting op de Algemene wet).</al>
                <al>Het is echter noodzakelijk gebleken om de richtlijn integraal te implementeren
                     in diverse bijzondere wetten die via dit wetsvoorstel worden gewijzigd<noot id="n223" type="voet"><noot.nr>223</noot.nr><noot.al>Dit geldt voor de Advocatenwet, de Gerechtsdeurwaarderswet, de Wet
                           op het notarisambt, de Wet op het accountantsberoep en de
                           Loodsenwet.</noot.al></noot>. Via de wetten waarin de betreffende beroepsorganisaties hun grondslag
                     vinden, zijn de beroepsorganisaties als zodanig tot stand gebracht en zijn de
                     diverse organen van die beroepsorganisaties en hun taken en bevoegdheden
                     vastgelegd. In die wetten worden de relevante bepalingen uit de
                     Proportionaliteitsrichtlijn dan ook geïmplementeerd door integrale inpassing
                     van de implementatiebepalingen in die wetten; zij passen in de systemen van de
                     wetten waarbinnen deze beroepsorganisaties zijn opgezet. Deze aanpak borgt een
                     effectieve implementatie, aansluitend op bestaande structuren van de
                     betreffende wetten, en bevordert een deugdelijke uitvoering van de
                     Proportionaliteitsrichtlijn. Dit mede omdat het feit dat de implementatie ten
                     aanzien van de betreffende regelgevende beroepsorganisaties in deze bijzondere
                     wetten zelf plaatsvindt, in aansluiting op de bestaande kaders, bijdraagt aan
                     het bewustzijn bij deze beroepsorganisaties van hun precieze verplichtingen
                     vanuit de richtlijn<noot id="n224" type="voet"><noot.nr>224</noot.nr><noot.al>Zie in dit verband ook de opmerking in de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie, p. 7: ‘Om ervoor te zorgen dat deze
                           beroepsorganisaties of verenigingen zich ten volle bewust zijn van hun
                           verplichtingen uit hoofde van de richtlijn, moeten de
                           omzettingsmaatregelen die hun deze taak opleggen voldoende gedetailleerd
                           en expliciet zijn.’.</noot.al></noot> (zie verder in dit opzicht de eerste alinea’s van de artikelsgewijze
                     toelichting op de Algemene wet).</al>
                <al>Ook ten aanzien van de regelgevende beroepsorganisaties met een erkende
                     specialistentitel onder de Wet BIG wordt het om diezelfde redenen nuttig geacht
                     om verplichtingen vanuit de Proportionaliteitsrichtlijn meer specifiek in de
                     Wet BIG zelf tot uitdrukking te laten komen. Ook de Wet BIG kent namelijk een
                     geheel eigen opzet en structuur, waaraan beter recht kan worden gedaan indien
                     de implementatiebepalingen zoveel mogelijk worden ingepast in die bestaande
                     opzet en structuur. Dit komt ook in dit geval de effectieve implementatie en
                     deugdelijke uitvoering van deze richtlijn ten goede, onder meer omdat
                     implementatie die zoveel mogelijk in de Wet BIG zelf plaatsvindt, (net als voor
                     de andere bijzondere wetten geldt) bijdraagt aan het bewustzijn bij de
                     betreffende beroepsorganisaties van hun precieze verplichtingen vanuit de
                     richtlijn; meer ook dan wanneer geheel volstaan zou worden met de
                     implementatiebepalingen in de Algemene wet en die als zodanig op de betreffende
                     beroepsorganisatie van toepassing zouden zijn.</al>
                <al>De wijze waarop de Proportionaliteitsrichtlijn wordt geïmplementeerd in de Wet
                     BIG wijkt echter enigszins af van de andere bijzondere wetten die via dit
                     wetsvoorstel worden gewijzigd. Voorgesteld wordt namelijk om niet alle te
                     implementeren bepalingen in de Wet BIG zelf op te nemen, maar daarin slechts de
                     kernonderdelen op te nemen (zeker ook gelet op het belang van het hierboven
                     genoemde bewustzijn van de richtlijnverplichtingen). Voor het overige zullen de
                     implementatiebepalingen in de Algemene wet van toepassing zijn. Welke
                     implementatiebepalingen dat zijn, wordt in de Wet BIG aangegeven door te
                     verwijzen naar de betreffende bepalingen in de Algemene wet.</al>
                <al>Reden hiervoor is dat met name de opzet en structuur van de Wet BIG in een
                     aantal opzichten afwijkt van de andere bijzondere wetten betreffende
                     beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid waarop dit wetsvoorstel
                     ziet.</al>
                <al-groep>
                  <al>In de eerste plaats zijn in vergelijking met deze andere sectorale wetten
                        de bepalingen over de beroepsorganisaties als zodanig in de Wet BIG
                        inhoudelijk relatief summier. Daarbij past het om de te implementeren
                        bepalingen ook summier te houden.</al>
                  <al>Feitelijk heeft namelijk enkel artikel 14 van de Wet BIG betrekking op de
                        beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid als zodanig. Dat artikel
                        biedt (bestaande) beroepsorganisaties de mogelijkheid om specialistentitels
                        als wettelijk erkende specialistentitel aan te doen merken. Artikel 14 van
                        de Wet BIG benoemt de in dat verband de voorwaarden waaraan een
                        beroepsorganisatie die een dergelijke erkenning wil aanvragen, moet voldoen.
                        Een van die voorwaarden is dat de organisatie regels kan stellen (en ook
                        daadwerkelijk stelt) omtrent bepaalde onderwerpen, waaronder de eisen die
                        gesteld worden aan de inschrijving als specialist en aan de erkenning van
                        opleidingsinstellingen, onderscheidenlijk opleiders, voor een specialisme.
                        Indien de verantwoordelijke bewindspersoon de door een dergelijke
                        beroepsorganisatie aangevraagde erkenning van de betreffende
                        specialistentitel verleent, maakt dit dat de regelgeving van deze
                        beroepsorganisaties ten aanzien van de beroepsbeoefenaren die de wettelijk
                        erkende specialistentitel (mogen) voeren, zouden kunnen kwalificeren als
                        beperkende regels die de toegang tot of de uitoefening van het betreffende
                        beroep beperken, en dus als regelgeving waarop de
                        Proportionaliteitsrichtlijn ziet. Immers, indien een beroepsbeoefenaar niet
                        (meer) aan die beperkende beroepskwalificaties voldoet, mag deze de
                        wettelijk erkende specialistentitel niet (meer) voeren en kan daarmee geen
                        sprake meer zijn van toegang tot of uitoefening van het betreffende beroep
                        door die beroepsbeoefenaar.</al>
                </al-groep>
                <al>Andersoortige aspecten, zoals welk orgaan binnen een organisatie regelgevend
                     is, hoe dat orgaan is samengesteld, welke andere organen er binnen de
                     beroepsorganisatie zijn, en hoe hun onderlinge verhoudingen zijn, regelt de Wet
                     BIG zelf niet (anders dan het geval is in de overige bijzondere wetten die via
                     dit wetsvoorstel worden gewijzigd). De Wet BIG brengt de organisaties en hun
                     organen niet als zodanig tot stand en wijst niet specifieke taken of
                     bevoegdheden toe aan bepaalde organen binnen een beroepsorganisatie. Dat soort
                     aspecten wordt momenteel vastgelegd in de door de beroepsorganisaties zelf
                     vastgestelde regelgeving, niet bij of krachtens wetgeving in formele zin (zoals
                     de Wet BIG).</al>
                <al>Daarmee hangt samen dat de bepalingen over de beroepsorganisaties ook qua
                     aantal maar een klein onderdeel van de Wet BIG vormen.<noot id="n225" type="voet"><noot.nr>225</noot.nr><noot.al>Paragraaf 2 (Specialismen) van hoofdstuk II van de Wet BIG kent
                           slechts vier artikelen. De Wet BIG telt in totaal 148
                           artikelen.</noot.al></noot> De toe te voegen nieuwe bepalingen moeten daarmee in verhouding
                     blijven. Het past niet aan dit onderdeel van de Wet BIG een groot aantal
                     bepalingen op het gebied van de evenredigheid van de regelgeving van de
                     betreffende beroepsorganisaties toe te voegen.</al>
                <al>Zoals aangegeven, zijn de regels over de beroepsorganisaties in de diverse
                     andere sectorwetten daarentegen meer gedetailleerd en uitgebreid op wetsniveau
                     geregeld en ligt het dan ook meer in de rede om alle te implementeren
                     bepalingen in de sectorwet zelf op te nemen.</al>
                <al>Nu de wijze waarop de organisaties voor beroepsbeoefenaren met een erkende
                     specialistentitel binnen de Wet BIG zijn gepositioneerd, en hoe een en ander is
                     vormgegeven rondom deze organisatie in de Wet BIG, anders is dan ten aanzien
                     van beroepsorganisaties als bijvoorbeeld de Nederlandse orde van advocaten, de
                     Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie en de Nederlandse loodsencorporatie,
                     blijkt integrale inpassing van de benodigde implementatieartikelen niet
                     opportuun. Omdat tegelijkertijd geldt dat het in dit geval met het oog op een
                     deugdelijke uitvoering van de Proportionaliteitsrichtlijn effectiever wordt
                     geacht om niet geheel te volstaan met de implementatiebepalingen in de Algemene
                     wet, zonder in de Wet BIG zelf uitdrukking te geven aan het bestaan van de in
                     de Algemene wet aanwezige implementatiebepalingen, is gekozen voor het gebruik
                     maken van verwijzingen naar de implementatiebepalingen in de Algemene wet die
                     van toepassing zullen zijn ten aanzien van de regelgevende beroepsorganisaties
                     onder de Wet BIG. Daarnaast worden dus in de Wet BIG zelf, zoals hierboven
                     opgemerkt, de kernverplichtingen vanuit de richtlijn geïmplementeerd (zeker ook
                     gelet op het belang van het hierboven genoemde bewustzijn van de
                     richtlijnverplichtingen). Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de verplichting tot
                     het (doen) verrichten van een evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming
                     van beperkende regelgeving van de in artikel 14 van de Wet BIG bedoelde
                     (organen van) organisaties. Van belang hierbij is dat uit de Algemene wet volgt
                     dat wanneer in een bijzondere wet zelf uitdrukkelijk is voorzien in (een deel
                     van) de implementatiebepalingen die ook in de Algemene wet zijn opgenomen, die
                     bepalingen in de Algemene wet dan niet van toepassing zijn, maar dan enkel de
                     betreffende implementatiebepalingen die in de bijzondere wet zelf zijn
                     opgenomen.</al>
                <al>De Algemene wet kent zowel implementatiebepalingen ten aanzien van
                     beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid die een systeem van
                     ministeriële goedkeuring ten aanzien van die regelgeving kennen, als
                     implementatiebepalingen voor beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheden
                     die dat systeem niet kennen, maar waarbij er een onafhankelijk orgaan is aan
                     wie de ontwerpregelgeving wordt voorgelegd en dat een adviserende rol heeft ten
                     aanzien van die regelgeving. Aangezien de regelgeving van de in artikel 14 van
                     de Wet BIG bedoelde (organen van) organisaties blijkens het huidige artikel 14,
                     vierde lid, van de Wet BIG (artikel 14, vijfde lid, (hernummerd)) instemming
                     van de Minister van VWS behoeven en hier feitelijk dus sprake is van een
                     systeem van ministeriële goedkeuring, zullen enkel (onderdelen van) de
                     implementatiebepalingen uit de Algemene wet van toepassing zijn die zien op
                     organisaties waarvoor een dergelijk systeem van ministeriële goedkeuring geldt
                     (zie artikelen 30d tot en met 30h (nieuw) van de Algemene wet).</al>
                <al>Op deze manier wordt de Proportionaliteitsrichtlijn deugdelijk geïmplementeerd
                     en wordt tegelijkertijd aangesloten bij de bestaande systematiek van de Wet
                     BIG.</al>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel A (wijziging artikel 1 van de Wet BIG)</titel>
                  </kop>
                  <al-groep>
                    <al>Voorgesteld wordt om in artikel 1 van de Wet BIG een begripsomschrijving
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn op te nemen.</al>
                    <al>Daarnaast wordt een nieuw lid voorgesteld (het tweede lid), met het oog
                           op aanwijzing 9.10 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Dit nieuwe
                           tweede lid borgt dat altijd duidelijk is vanaf welk tijdstip eventuele
                           toekomstige wijzigingen van de Proportionaliteitsrichtlijn doorwerken in
                           het nationale recht, in dit geval in de Wet BIG.</al>
                  </al-groep>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel B (wijziging artikel 14 van de Wet BIG)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, derde lid, van de Wet BIG</titel>
                    </kop>
                    <al>Het huidige derde lid verplicht de organisaties en organen daarvan om de
                           in dit lid genoemde categorie regelgeving vanuit die organisaties en
                           organen (regelgeving als bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel d)
                           in overeenstemming te doen zijn met onder meer de EU- en EER-regelgeving.
                           Voorgesteld wordt om die verplichting tot conformiteit met deze
                           internationale regelgeving ook van toepassing te doen zijn op de
                           regelgeving vanuit organisaties en organen als bedoeld in het tweede lid,
                           onderdeel c, van de Wet BIG. In beginsel zou die regelgeving, zoals de
                           regelgeving bedoeld bij het derde gedachtestreepje (behandelingskosten
                           aanvraag voor erkenning opleidingsinstituut of opleider), namelijk
                           geraakt kunnen worden door of binnen het toepassingsbereik kunnen vallen
                           van de genoemde internationale regelgeving. Dit temeer gelet op het feit
                           dat in onderdeel c in vrij algemene zin is bepaald dat ‘de organisatie’
                           regels stelt waarin ‘in ieder geval’ de bij de gedachtestreepjes genoemde
                           onderwerpen worden vastgelegd. Die ruime formulering maakt dat in theorie
                           allerhande onderwerpen door de organisatie geregeld zouden kunnen worden,
                           dus ook onderwerpen waarop de in dit lid genoemde internationale
                           regelgeving van toepassing is. Door nu onderdeel c van artikel 14, tweede
                           lid, toe te voegen aan de in artikel 14, derde lid, genoemde regelgeving,
                           wordt ten algemene geborgd dat ook deze regelgeving in overeenstemming
                           moet zijn met de relevante internationale regelgeving.</al>
                    <al>Voor de goede orde wordt echter opgemerkt dat dit tamelijk algemene
                           derde lid omtrent verenigbaarheid met onder meer Europees recht op
                           zichzelf niet toereikend kan worden geacht om te kunnen fungeren als
                           correcte omzetting van de Proportionaliteitsrichtlijn met de
                           specificiteit, nauwkeurigheid en duidelijkheid die nodig zijn om te
                           voldoen aan het vereiste van rechtszekerheid.<noot id="n226" type="voet"><noot.nr>226</noot.nr><noot.al>Zie bijv. arresten van het Hof van Justitie van 15 maart
                                 1990, Commissie/Nederland, C-339/87, ECLI:EU:C:1990:119 (punt 25)
                                 en van 30 mei 1991, Commissie/Duitsland, C-59/89,
                                 ECLI:EU:C:1991:225, r.o.punt 28.</noot.al></noot> Gelet hierop worden via dit wetsvoorstel aanvullende wijzigingen
                           in de Wet BIG aangebracht.</al>
                    <al-groep>
                      <al>De toevoeging in dit derde lid wordt echter wel van belang geacht met
                              het oog op de aansluiting op de opzet van de Wet BIG op dit punt. Het
                              zou immers onlogisch zijn indien binnen die systematiek enkel de
                              regelgeving bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel d, als
                              (potentieel) relevant onder de in dit derde lid genoemde
                              internationale regelgeving zou worden geacht en als zodanig in artikel
                              14, derde lid, zou worden benoemd, terwijl de wijzigingen in dit
                              wetsvoorstel ten aanzien van de Wet BIG ter implementatie van de
                              Europeesrechtelijke Proportionaliteitsrichtlijn zien op (beperkende
                              bepalingen in) zowel de regelgeving als bedoeld in artikel 14, tweede
                              lid, <nadruk type="cur">onderdeel d</nadruk>, als die bedoeld in
                              artikel 14, tweede lid, <nadruk type="cur">onderdeel c,</nadruk> van
                              de Wet BIG. De voorgestelde wijziging van dit derde lid dient derhalve
                              de consistentie binnen de Wet BIG.</al>
                      <al>In het derde lid wordt daarnaast voorgesteld om de verouderde
                              verwijzing naar het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
                              te actualiseren.</al>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, vierde lid (nieuw), van de Wet BIG in samenhang met
                              artikel 30d, tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>In het voorgestelde artikel 14, vierde lid (nieuw), van de Wet BIG is
                              artikel 30d, tweede lid, van de Algemene wet van toepassing verklaard,
                              dat de onderdelen a tot en met d kent. Via deze weg wordt in de eerste
                              plaats artikel 4, derde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn
                              geïmplementeerd ten aanzien van de in artikel 14 van de Wet BIG
                              bedoelde organisaties die een beroep vertegenwoordigen met een
                              wettelijk erkende specialistentitel. In artikel 30d, tweede lid,
                              onderdeel a, van de Algemene wet, wordt namelijk als eis gesteld dat
                              de (ontwerp) toelichting bij een voorstel voor een bepaling die de
                              toegang tot of de uitoefening van het beroep (in dit geval: een beroep
                              met een ingevolge artikel 14 van de Wet BIG wettelijk erkende
                              specialistentitel) beperkt, dusdanig gedetailleerd is dat – in termen
                              van de richtlijn – op basis daarvan ‘de naleving van het
                              evenredigheidsbeginsel’ kan worden beoordeeld (zie voor een
                              toelichting op het begrip ‘beperking van de toegang tot of de
                              uitoefening van een gereglementeerd beroep’ paragrafen 3.2 en 3.4 van
                              het algemeen deel van de toelichting). Bij het opstellen van de
                              bepaling zal dus al rekenschap moeten worden afgelegd omtrent de
                              evenredigheid van de betreffende beperkende bepaling(en), en dit zal
                              gedegen tot uitdrukking moeten komen in de toelichting bij de
                              betreffende bepaling(en). Afhankelijk van de aard en strekking van de
                              betreffende bepaling waarop de toelichting ziet, kan dit in de
                              praktijk betekenen dat in de toelichting wordt aangegeven:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke doelstelling(en) word(t)(en) gediend, of welke risico’s
                                    voor welke partijen door de beoogde beperkende regelgeving
                                    zouden worden beperkt of voorkomen;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>of de bepaling, gezien de risico’s waarop deze gericht is,
                                    passend is om de nagestreefde doelstelling te bereiken en of zij
                                    daadwerkelijk en op coherente en stelselmatige wijze aan die
                                    doelstelling beantwoordt;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>welke effecten de beperkingen zouden kunnen hebben op het vrije
                                    verkeer van personen of diensten in de EU; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>hoe de verhoudingen zijn tot bestaande regelgeving (zowel qua
                                    doelstellingen als qua beperkende effecten bij samenloop).</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>In de toelichting zal op basis van dergelijke factoren onderbouwd moeten
                           worden dat en waarom de voorgestelde beperkende bepaling (naar het
                           oordeel van het opstellende orgaan) evenredig is.</al>
                    <al>Met het oog op het feit dat ten aanzien van een beperkende
                           ontwerpbepaling ook een ex ante evenredigheidsbeoordeling moet worden
                           verricht (zie artikel 14, zesde lid, onderdeel b, van de Wet BIG), is het
                           opportuun om in de toelichting dus in feite al de redenen waarom de
                           ontwerpbepaling gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, met
                           kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant, kwantitatieve elementen te
                           onderbouwen (vgl. ook artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn). Indien de toelichting al een gedegen
                           analyse omvat omtrent de geschiktheid en evenredigheid, kan dit een
                           efficiënte en gedegen ex ante evenredigheidsbeoordeling ten goede
                           komen.</al>
                    <al>Overigens zal een dergelijke analyse omtrent de evenredigheid van een
                           beoogde maatregel niet geheel nieuw zijn, omdat het op zichzelf al een
                           bestaand fundamenteel beginsel in het Nederlandse en Europese recht is
                           dat bindende regelgeving noodzakelijk, geschikt en evenredig moet zijn.
                           De Proportionaliteitsrichtlijn bepaalt nu in het verlengde daarvan dat
                           die onderliggende onderbouwing van de evenredigheid van de beperkende
                           bepalingen zichtbaar moet worden in de toelichting bij een ontwerp voor
                           een beperkende bepaling omtrent de toegang tot of de uitoefening van een
                           beroep, in dit geval het beroep met een wettelijk erkende
                           specialistentitel.</al>
                    <al-groep>
                      <al>In artikel 30d, tweede lid, aanhef, van de Algemene wet wordt ‘het
                              orgaan dat binnen een beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid
                              bevoegd is tot het ontwerpen van regelgeving’ aangewezen als het
                              orgaan dat verantwoordelijk is voor het opstellen van de hier bedoelde
                              voldoende gedetailleerde toelichting.</al>
                      <al>Kijkend naar de huidige organisaties als bedoeld in artikel 14 van de
                              Wet BIG, geldt dat zowel het <nadruk type="cur">opstellen</nadruk> als
                              het <nadruk type="cur">vaststellen</nadruk> van de regelgeving als
                              bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel d, vanuit de betreffende
                              beroepsorganisatie belegd is bij eenzelfde orgaan. Zo is het College
                              Geneeskundige Specialismen (CGS) het orgaan van de KNMG dat ingevolge
                              artikel 11 van de Regeling specialismen en profielen geneeskunst
                              verantwoordelijk is voor het (opstellen én het) vaststellen van
                              regelgeving. Voor de KNMP is dat (ingevolge de Regeling Specialismen
                              en profielen Farmacie) het Centraal College (CC), voor de KNMT is dat
                              het College Tandheelkundige Specialismen (CTS), en voor de FGzPT is
                              dat het College Specialismen Gezondheidszorgpsycholoog en
                              Psychotherapeut (CSGP). De V&amp;VN kent het College Specialismen
                              Verpleegkunde (CSV) dat (ingevolge de Regeling Specialismen
                              Verpleegkunde) verantwoordelijk is voor het vaststellen van de
                              regelgeving als bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel d.</al>
                      <al>Dit betekent derhalve dat de verplichting tot het opstellen van een
                              voldoende gedetailleerde toelichting op eventuele beperkende
                              bepalingen in die regelgeving de facto bij de betreffende regelgevende
                              colleges wordt belegd.</al>
                    </al-groep>
                    <al-groep>
                      <al>De regelgeving als bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel c,
                              van de Wet BIG wordt opgesteld en vastgesteld vanuit de
                              beroepsorganisatie als zodanig (waarschijnlijk veelal via andere dan
                              de hiervoor genoemde organen), op basis van de binnen de
                              beroepsorganisatie geldende taakverdelingen en procedures.</al>
                      <al>Voor zover het daarbij gaat om beperkende bepalingen in regelgeving
                              als bedoeld in artikel 14, tweede lid, onderdeel c, van de Wet BIG
                              (dus regelgeving vanuit ‘de organisatie’) rust die verplichting
                              betreffende de gedetailleerde toelichting op het orgaan dat die
                              regelgeving opstelt (op basis van de binnen die organisatie geldende
                              taakverdeling en procedures). Welk orgaan dat is, dient per
                              organisatie te worden bekeken.</al>
                    </al-groep>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, vierde lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30d, tweede lid, onderdelen b, c en d, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 14, vierde lid, van de Wet BIG, in samenhang
                           met het van toepassing verklaarde artikel 30d, tweede lid, onderdelen b
                           tot en met d, van de Algemene wet, strekt ter implementatie van artikel 8
                           van de Proportionaliteitsrichtlijn. Die richtlijnbepaling vereist dat
                           informatie (omtrent mogelijk in te voeren beperkende bepalingen)
                           beschikbaar wordt gesteld aan eenieder, ook aan degenen die geen
                           beroepsbeoefenaren zijn van het betrokken beroep, voordat de beoogde
                           nieuwe beperkende bepalingen of beperkende wijzigingsbepalingen worden
                           ingevoerd. In het verlengde daarvan vereist dit artikel dat alle partijen
                           op gepaste wijze worden betrokken en dat hen de gelegenheid wordt gegeven
                           hun standpunten kenbaar te maken ten aanzien van die beoogde beperkende
                           bepalingen.</al>
                    <al>De gedachte hierachter is dat de invoering van nieuwe of wijziging van
                           bestaande beperkende bepalingen ten aanzien van het beroep met een
                           wettelijk erkende specialistentitel niet alleen relevant kan zijn voor de
                           betreffende wettelijk erkende specialisten zelf; dit kan evenzeer van
                           belang zijn voor bijvoorbeeld de afnemers van de diensten van deze
                           specialisten, dus de consumenten ofwel patiënten of cliënten van de
                           specialisten indien het voor hen – als gevolg van de beoogde beperkende
                           bepalingen – wellicht op enigerlei wijze moeilijker zal worden om toegang
                           te krijgen tot een specialist. Het is in een dergelijke situatie van
                           belang dat ook deze belanghebbenden kennis kunnen nemen van beperkende
                           regelgeving, daarop inbreng kunnen leveren, en op die manier betrokken
                           worden bij de totstandkoming van beperkende bepalingen met potentiële
                           effecten voor deze partijen.</al>
                    <al>Tegen deze achtergrond is in het bij de Wet BIG van toepassing
                           verklaarde artikel 30d, tweede lid, onderdeel b, van de Algemene wet
                           bepaald dat (in ieder geval) de beperkende bepaling in de
                           ontwerpregelgeving, met inbegrip van de toelichting daarop, op
                           elektronische wijze ter inzage moet worden gelegd voor eenieder (en dus
                           niet enkel voor beroepsbeoefenaren). Het ligt voor de hand om in de
                           praktijk het betreffende ontwerp voor de regelgeving, althans in ieder
                           geval de betreffende beperkende bepaling daarin, dan in ieder geval op de
                           voor eenieder toegankelijke website van de betreffende beroepsorganisatie
                           te publiceren. In het verlengde daarvan wordt in het eveneens van
                           toepassing verklaarde artikel 30d, tweede lid, onderdeel c, van de
                           Algemene wet vervolgens bepaald dat een ieder vervolgens een zienswijze
                           kan indienen ten aanzien van de beperkende bepalingen gedurende een
                           redelijke termijn. Het is aan het bevoegde orgaan binnen de
                           beroepsorganisatie om te bepalen wat in het betreffende geval van
                           terinzagelegging een redelijke termijn wordt geacht waarbinnen eenieder
                           redelijkerwijs van de gelegenheid gebruik kan maken om een zienswijze in
                           te dienen. Op deze wijze kan de beroepsorganisatie de terinzagelegging
                           eenvoudiger inpassen in de binnen de organisatie gebruikelijke processen
                           rondom totstandkoming van regelgeving. Door de vereiste terinzagelegging
                           voor eenieder op elektronische wijze, en de verplichting tot het bieden
                           van de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van
                           beperkende bepalingen, worden alle (potentiële) belanghebbenden op
                           gepaste wijze betrokken en wordt hen de gelegenheid gegeven hun
                           standpunten kenbaar te maken, een en ander als bedoeld in artikel 8,
                           tweede lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al-groep>
                      <al>In het verlengde hiervan is in het eveneens van toepassing verklaarde
                              artikel 30d, tweede lid, onderdeel d, van de Algemene wet bepaald dat
                              in het ontwerp van de regelgeving respectievelijk in de bijbehorende
                              toelichting tot uitdrukking wordt gebracht welke gevolgtrekkingen zijn
                              verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen.</al>
                      <al>Het is aan (het daartoe bevoegde orgaan binnen) de organisatie om bij
                              het bepalen van het startmoment van de terinzagelegging rekening te
                              houden met het feit dat vóór de uiteindelijke besluitvorming omtrent
                              de ontwerpregelgeving nog tijd nodig is voor de verwerking van
                              eventuele zienswijzen in de in dit onderdeel c bedoelde zin.<noot id="n227" type="voet"><noot.nr>227</noot.nr><noot.al>Zoals in de artikelsgewijze toelichting op artikel 14,
                                    vierde lid (nieuw), van de Wet BIG in samenhang met artikel 30d,
                                    tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet ook is aangegeven,
                                    kennen de beroepsorganisaties (als bedoeld in artikel 14) van de
                                    Wet BIG wat betreft de regelgeving als bedoeld in artikel 14,
                                    tweede lid, onderdeel d, geen onderscheid tussen het orgaan van
                                    de beroepsorganisatie dat regelgeving <nadruk type="cur">opstelt</nadruk>, en het orgaan dat regelgeving <nadruk type="cur">vaststelt</nadruk>. Dat is bij de bestaande
                                    organisaties met de betreffende regelgevende bevoegdheid belegd
                                    bij een en hetzelfde orgaan (college). In de praktijk zal het
                                    hoogstwaarschijnlijk dan ook dát orgaan zijn dat bepaalt wanneer
                                    de terinzagelegging start en hoe lang de
                                    terinzageleggingstermijn zal zijn, en dat ook gaat over de
                                    verwerking van zienswijzen.</noot.al></noot> Het gaat er om dat voor een ieder kenbaar wordt wat de inhoud
                              en strekking zijn van de ingebrachte zienswijzen ten aanzien van
                              beperkende bepalingen en op welke wijze hiermee om is gegaan. Indien
                              zienswijzen om bepaalde redenen géén aanleiding hebben gegeven om tot
                              aanpassing van de ontwerpteksten over te gaan, zal ook dit in de
                              toelichting op de ontwerpregelgeving aan de hand van een voldoende
                              duidelijke onderbouwing aangegeven moeten worden.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Zoals ook uit de Aanwijzingen voor de regelgeving volgt (aanwijzing 4.44
                              Ar)<noot id="n228" type="voet"><noot.nr>228</noot.nr><noot.al>De Aanwijzingen voor de regelgeving hebben kortweg enkel
                                 betrekking op regelingen die onder ministeriële
                                 verantwoordelijkheid tot stand komen (zie aanwijzing 1.1).
                                 Niettemin zijn deze als nuttig en richtinggevend te beschouwen voor
                                 regelingen die tot stand worden gebracht door beroepsorganisaties
                                 met regelgevende bevoegdheid die kwalificeren als
                                 publiekrechtelijke lichamen in de zin van artikel 134 van de
                                 Grondwet en voor andere beroepsorganisaties die (bindende)
                                 regelgeving vaststellen.</noot.al></noot>, blijft het opnemen van informatie over de geleverde inbreng
                           achterwege voor zover dat niet mogelijk is. Dit doet zich bijvoorbeeld
                           voor in gevallen waarin de wetgeving over openbaarheid van
                           overheidsinformatie zich daartegen verzet, of niet relevant is voor de
                           inhoud van de regeling, zoals in gevallen waarin de inbreng geen
                           betrekking had op de regeling zelf. Bij het vermelden welke externe
                           partijen inbreng hebben geleverd, kan bij groepen van burgers,
                           beroepsbeoefenaren of bedrijven met gelijksoortige inbreng worden
                           volstaan met een categoriale in plaats van individuele aanduiding
                           daarvan. Ook is het mogelijk om een zakelijke weergave van de inbreng op
                           te nemen.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zesde lid (nieuw), van de Wet BIG</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikellid strekt ter implementatie van de artikelen 5 en 6 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, alsook artikel 4, eerste lid, in samenhang
                           met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                    <al>In de eerste plaats wordt bepaald dat de verantwoordelijke
                           bewindspersoon, voorafgaand aan de beslissing omtrent instemming in de
                           zin van artikel 14, vijfde lid, van de Wet BIG, moet onderzoeken of de
                           beoogde beperkende bepaling non-discriminatoir is (artikel 5 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn) en of er een deugdelijke
                           rechtvaardigingsgrond aanwezig is voor de invoering van de betreffende
                           beperking, in de zin van artikel 6 van de Proportionaliteitsrichtlijn.
                           Deze eisen (non-discriminatoir en gerechtvaardigd uit hoofde van
                           doelstellingen van algemeen belang) gelden normaliter in het Europese
                           recht al als de fundamentele beginselen ter borging van het vrije verkeer
                           binnen de EU, en zijn in die zin niet nieuw. Met dit wetsvoorstel worden
                           deze eisen echter expliciet in de Wet BIG geïmplementeerd, omdat ze als
                           concrete verplichtingen in de richtlijn zijn verwoord. Artikel 14, zesde
                           lid, onderdeel a, van de Wet BIG strekt daartoe. Indien een beoordeelde
                           beperkende bepaling binnen een voorstel niet aan deze eisen voldoet, kan
                           de verantwoordelijke bewindspersoon de instemming ten aanzien van die
                           bepalingen van het voorstel onthouden wegens strijd met het recht of het
                           algemeen belang (zie artikel 14, vijfde lid, van de Wet BIG.</al>
                    <al>Een essentieel onderdeel van artikel 14, zesde lid (onderdeel b)(nieuw),
                           van de Wet BIG is dat de verantwoordelijke bewindspersoon in het kader
                           van de instemmingsbeslissing ook een evenredigheidsbeoordeling moet
                           verrichten ten aanzien van de beperkende bepalingen in het voorstel dat
                           ter instemming is voorgelegd. Dit om te borgen dat de ingevoerde
                           beperkende bepalingen en de beperkende wijzigingen die ten aanzien van
                           bestaande bepalingen worden ingevoerd, geschikt zijn om de
                           verwezenlijking van de nagestreefde doelstelling te waarborgen en niet
                           verder gaan dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken (zoals
                           in artikel 7, eerste lid, van de richtlijn is bepaald). Het gaat hierbij
                           om de ‘ex ante’ evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4,
                           eerste lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn, in samenhang met artikel
                           7 van deze richtlijn. In dat artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           is (niet-limitatief) beschreven met welke factoren, elementen en
                           ontwikkelingen in voorkomend geval rekening moet worden gehouden in het
                           kader van deze evenredigheidsbeoordeling. Dit wordt in paragraaf 3.4 van
                           het algemeen deel van de toelichting besproken, en wordt nader toegelicht
                           in de richtsnoeren van de Europese Commissie. In dit verband wordt voor
                           de goede orde nog uitdrukkelijk gewezen op artikel 7, vijfde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Ingevolge die bepaling moet ten aanzien van
                           beperkende bepalingen op het terrein van de gezondheidszorg die gevolgen
                           hebben voor de veiligheid van de patiënt, ook rekening worden gehouden
                           met de doelstelling te zorgen voor een hoog niveau van bescherming van de
                           menselijke gezondheid. Zie ook overweging 19 van de considerans van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn. Dit aspect dient derhalve meegewogen te
                           worden bij (de borging en) beoordeling van de evenredigheid van deze
                           beperkende bepalingen en is dus een relevante factor voor die
                           evenredigheid.</al>
                    <al>Wat betreft het verrichten van deze ex ante evenredigheidsbeoordeling is
                           artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, subonderdelen 1° tot en met 3°,
                           (nieuw) van de Algemene wet van toepassing. Uit dit artikel 30f, tweede
                           lid, onderdeel b, onder 1°, van de Algemene wet volgt dat de omvang, en
                           daarmee dus ook de intensiteit van die evenredigheidsbeoordeling
                           afhankelijk zal zijn van inhoud en effecten van de te beoordelen
                           bepaling. Dit betekent dat als de te beoordelen bepaling slechts minimaal
                           effect heeft op de toegang tot of de uitoefening van het beroep, de
                           evenredigheidsbeoordeling op zichzelf ook niet vergaand of intensief
                           hoeft te zijn. De omvang van de evenredigheidsbeoordeling kan naar
                           verhouding dan beperkt zijn. Dit zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn
                           indien het aantal verplichte uren aan beroepsopleiding summier gewijzigd
                           wordt. Indien de te beoordelen bepaling inhoudelijk of qua effecten
                           echter wél vergaand is (bijvoorbeeld indien er een wezenlijke verzwaring
                           zou zijn van een bepaald opleidingstraject), is een meer grondige
                           evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk. Per geval zal dus steeds bekeken
                           moeten worden wat die effecten zouden kunnen zijn, zowel ten aanzien van
                           de doelstelling van de beoogde maatregel, als ten aanzien van het vrije
                           verkeer binnen de EU. Dit artikel 14, zesde lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30f, tweede lid, onderdeel c, onder 1°, van de
                           Algemene wet strekt ter implementatie van artikel 4, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn in de Wet BIG.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Daarnaast bepaalt het voorgestelde artikel 14, zesde lid, van de Wet
                              BIG in samenhang met artikel 30f, tweede lid, onderdeel b onder 2°,
                              van de Algemene wet dat de redenen waarom de te beoordelen bepaling
                              gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, onderbouwd moet worden aan
                              de hand van kwalitatieve argumenten en, indien mogelijk en relevant
                              met het oog op de te beoordelen bepaling, ook met kwantitatieve
                              argumenten of gegevens. Deze bepaling strekt ter implementatie van
                              artikel 4, vierde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn.</al>
                      <al>Gegevens die bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor deze
                              onderbouwing zijn onder meer monitoringsrapporten van de betrokken
                              markt, wetenschappelijke artikelen, onderzoeken en statistische data.
                              Welke gegevens noodzakelijk zijn ter onderbouwing van de
                              evenredigheid, hangt onder meer af van de doelstelling(en) van
                              algemeen belang die met de beoogde maatregel word(t)(en) nagestreefd
                              en de welke argumentatie daartoe wordt gehanteerd.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het is van belang om zo specifiek mogelijk te zijn in de onderbouwing.
                           Algemene beweringen zoals ‘Als gevolg van regelgeving is het aantal
                           medische fouten gerelateerd aan de uitoefening van dit beroep, in
                           vergelijking met andere landen, zeer laag.’ zijn over het algemeen niet
                           toereikend. Dat geldt bijvoorbeeld ook indien in een onderbouwing voor
                           een maatregel bijvoorbeeld enkel wordt gezinspeeld op een bepaald risico
                           op onbalans in een bepaalde markt, zonder nadere data te benoemen om die
                           bewering te onderbouwen. Hoewel niet noodzakelijkerwijs een specifieke
                           studie beschikbaar hoeft te zijn of een specifieke vorm van bewijs of
                           gegevens geleverd hoeft te worden die het evenredige karakter van een
                           maatregel vaststellen, moet wel een objectieve analyse worden uitgevoerd
                           die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het geval,
                           aantoont dat er reële risico’s zijn voor een doelstelling van algemeen
                           belang. Een en ander valt af te leiden uit de richtsnoeren van de
                           Europese Commissie. Zie ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting.</al>
                    <al>In artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, onder 3°, van de Algemene wet
                           is tot slot bepaald dat de in onder 2° bedoelde redenen en onderbouwing
                           moeten worden opgenomen in het besluit omtrent goedkeuring (ofwel, wat
                           betreft de Wet BIG, instemming; zie de zinsnede ‘met dien verstande
                           (...)’ in artikel 14, zesde lid, van de Wet BIG). Dit omwille van de
                           kenbaarheid. Het instemmingsbesluit wordt ingevolge artikel 14,
                           vijftiende lid (hernummerd), van de Wet BIG gepubliceerd.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid (nieuw), van de Wet BIG (algemeen)</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde nieuwe zevende lid ziet op de monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ná de vaststelling en inwerkingtreding van
                           beperkende bepalingen in de zin van de Proportionaliteitsrichtlijn (ex
                           post). Meer specifiek gaat het in het voorgestelde zevende lid zowel om
                           de monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van beperkende
                           bepalingen die in werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf
                           30 juli 2020 tot de datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet (de
                           ‘oude’ beperkende bepalingen), als om beperkende bepalingen die in
                           werking zijn getreden na inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                           (‘nieuwe’ beperkende bepalingen). In dit zevende lid worden de
                           kernverplichtingen tot monitoring (artikel 14, zevende lid, onderdeel a,
                           van de Wet BIG) en evenredigheidsbeoordeling (artikel 14, zevende lid,
                           onderdeel b), van de Wet BIG van reeds vastgestelde bepalingen
                           weergegeven, zodat in de Wet BIG zelf in ieder geval voldoende kenbaar is
                           dat deze verplichtingen er zijn. In het verlengde daarvan wordt duidelijk
                           gemaakt dat de artikelen 30g (nieuw) en 30h (nieuw) van de Algemene wet
                           van toepassing zijn. In die artikelen staat in detail uitgewerkt ten
                           aanzien waarvan de monitoring en ex post evenredigheidsbeoordeling moet
                           plaatsvinden, op welke momenten en op welke wijze. Daarbij ziet artikel
                           30g van de Algemene wet op de monitoring en ex post
                           evenredigheidsbeoordeling van ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel 30h
                           van de Algemene wet op ‘nieuwe’ beperkende bepalingen.</al>
                    <al>Artikel 14, zevende lid, in samenhang met de artikelen 30g en 30h van de
                           Algemene wet strekken ter implementatie van artikel 4, zesde lid, in
                           samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn in de Wet
                           BIG.</al>
                    <al-groep>
                      <al>De systematiek van de monitoring en evenredigheidsbeoordeling is in
                              hoofdlijnen al geschetst in paragraaf 3.5 van het algemeen deel van
                              deze memorie van toelichting.</al>
                      <al>In de kern wordt in het kader van de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling, die eens in de zes jaar plaatsvindt,
                              beoordeeld of de eerder vastgestelde beperkende bepalingen, gelet op
                              ontwikkelingen die zich wellicht sinds de vaststelling hebben
                              voorgedaan, nog steeds evenredig zijn, of dat deze door deze
                              ontwikkelingen alsnog zodanig zijn gaan ‘knellen’ dat zij niet meer
                              evenredig kunnen worden geacht.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Daarnaast vindt monitoring plaats volgens de systematiek als beschreven
                           in paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van toelichting.
                           De monitoring houdt in dat eens in de drie jaar een rapport wordt
                           uitgebracht omtrent de eventuele ontwikkelingen die zich hebben
                           voorgedaan en die relevant kunnen zijn voor de evenredigheid van de
                           eerder vastgestelde bepalingen. Indien de monitoring daartoe aanleiding
                           geeft, zal op dát moment ook alvast een evenredigheidsbeoordeling moeten
                           plaatsvinden. In dat geval vindt een evenredigheidsbeoordeling dus eerder
                           plaats dan op het vaste zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                    <al>Uit de richtsnoeren van de Europese Commissie blijkt onverkort dat een
                           dergelijke monitoring gezien wordt als onderdeel van de verplichting in
                           artikel 4, zesde lid, van de Proportionaliteitsrichtlijn. Niet kan worden
                           volstaan met een periodieke evenredigheidsbeoordeling (van bijvoorbeeld
                           eens in de zes jaar); die laatste aanpak zou geen deugdelijke
                           implementatie van de richtlijn worden geacht, omdat zich dan de situatie
                           zou kunnen voordoen dat beperkende bepalingen die na vaststelling alsnog
                           onevenredig zijn geworden, onverkort in stand kunnen blijven totdat het
                           periodieke beoordelingsmoment is aangeboren (hetgeen enkele jaren kan
                           duren).</al>
                    <al>De voorgestelde implementatie van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingsverplichtingen in artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG, in
                           samenhang met de artikelen 30g en 30h van de Algemene wet, wordt
                           hieronder nader toegelicht.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, eerste lid, (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30g, eerste lid, (nieuw) van de Algemene wet maakt duidelijk dat
                           artikel 30g van de Algemene wet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) beperkende bepalingen die in
                           werking zijn getreden in de periode gerekend vanaf 30 juli 2020 tot de
                           datum van inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De reikwijdte van
                           artikel 30g (nieuw) van de Algemene wet is daarmee beperkt tot enkel de
                           ‘oude bepalingen’(uiteraard enkel voor zover die op het moment van
                           toepassing van (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met)
                           artikel 30g van de Algemene wet als zodanig nog van kracht zijn; het
                           artikel is niet van toepassing op beperkende bepalingen die vervallen
                           zijn of die zodanig gewijzigd zijn dat ze niet langer als beperkende
                           bepaling kunnen worden aangemerkt).</al>
                    <al>De datum van 30 juli 2020 is gekozen, omdat dit de uiterste
                           implementatiedatum was van de Proportionaliteitsrichtlijn. Door deze
                           datum te hanteren, wordt voorkomen dat de verplichtingen tot monitoring
                           en het verrichten van evenredigheidsbeoordelingen ten aanzien van reeds
                           vastgestelde en in werking getreden beperkende bepalingen zó ver terug
                           werken, dat in feite <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende
                           regelgeving die de beroepsorganisatie <nadruk type="cur">ooit</nadruk>
                           uitgevaardigd heeft, na inwerkingtreding van deze wijzigingswet aan
                           monitoring en evenredigheidsbeoordelingen moet worden onderworpen. Ook
                           wordt voorkomen dat wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           al onmiddellijk na inwerkingtreding van de wet al sprake zou zijn van
                           niet naleving van deze wijzigingswet, doordat dan al
                           evenredigheidsbeoordelingen hadden moeten hebben plaatsgevonden ten
                           aanzien van de beperkende bepalingen die al meer dan zes jaar vóór
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet waren vastgesteld en in werking
                           waren getreden.</al>
                    <al>Door 30 juli 2020 als ‘peildatum’ te hanteren, wordt ook geborgd dat de
                           uit de Proportionaliteitsrichtlijn voortvloeiende verplichtingen zoals
                           die via deze wijzigingswet worden geïmplementeerd, niet verder terug
                           reiken in de tijd dan 30 juli 2020.</al>
                    <al>Dat artikel 30g (nieuw) van de Algemene wet überhaupt verplichtingen
                           bevat ten aanzien van beperkende bepalingen die al vóór de datum van
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet zijn vastgesteld, wordt
                           noodzakelijk geacht omdat vanaf 30 juli 2020, de uiterste
                           implementatiedatum, de richtlijnverplichtingen in feite dus wel al in
                           acht hadden moeten worden genomen; de niet tijdige implementatie wordt
                           door het hanteren van deze datum in artikel 14, zevende lid, in samenhang
                           met artikel 30g van de Algemene wet zoveel mogelijk ondervangen. Geborgd
                           wordt dat de periodieke evenredigheidsbeoordeling (eens in de zes jaar)
                           ten aanzien van een bepaling die al wel in bijvoorbeeld augustus 2020 in
                           werking is getreden, in ieder geval nog na inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet plaats zal moeten vinden; zoals ook het geval zou zijn
                           geweest indien wel sprake was geweest van tijdige implementatie. Indien
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen slechts zouden hoeven te worden
                           verricht ten aanzien van beperkende bepalingen die <nadruk type="cur">na
                              de inwerkingtreding van deze wijzigingswet</nadruk> zijn vastgesteld
                           en in werking zijn getreden, zouden die bepalingen die eind 2020 zijn
                           vastgesteld niet meegenomen worden in de periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, hetgeen de effectieve werking van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zou ondermijnen.</al>
                    <al>Tegen diezelfde achtergrond dient ook de monitoring van beperkende
                           bepalingen die al in werking zijn getreden vanaf 30 juli 2020, te worden
                           vormgegeven. Omdat echter niet met terugwerkende kracht
                           monitoringsverplichtingen kunnen worden opgelegd, althans deze ook niet
                           alsnog tijdig nagekomen kunnen worden, is omtrent de
                           rapportageverplichting in het kader van die monitoring een separate
                           voorziening getroffen (zie de toelichting op de navolgende leden van het
                           van toepassing verklaarde artikel 30g van de Algemene wet).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, tweede lid, (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g,
                           tweede lid, van de Algemene wet ziet op de monitoring van reeds
                           vastgestelde ‘oude’ beperkende bepalingen. In de kern komt het erop neer
                           dat eens in de drie jaar een rapport moet worden uitgebracht aan de
                           verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de (eventuele) ontwikkelingen
                           die zich sinds de inwerkingtreding van de betreffende oude beperkende
                           bepaling hebben voorgedaan ten aanzien van het beroep met een wettelijk
                           erkende specialistentitel, en die direct of indirect invloed (kunnen)
                           hebben op de evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                           bepalingen. Voor een toelichting omtrent de achtergrond van deze termijn
                           van drie jaar, wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Het eerste moment waarop het onderhavige rapport na inwerkingtreding
                              van deze wijzigingswet moet worden uitgebracht, is in het eerste
                              kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                              twaalf maanden verstreken zijn.</al>
                      <al>Dit betekent dat indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 in
                              werking treedt, 2028 het eerste kalenderjaar is waarin geldt dat
                              twaalf maanden verstreken zijn, zodat in het jaar 2028 het eerste
                              rapport moet worden uitgebracht over relevante ontwikkelingen. Indien
                              deze wijzigingswet per 1 juli 2027 in werking treedt, is het eerste
                              rapportagemoment óók 2028, omdat 2028 ook dan het eerste kalenderjaar
                              is waarin de situatie zich voordoet dat twaalf maanden verstreken zijn
                              sinds de inwerkingtreding van de wijzigingswet. Aangezien vanaf het
                              moment dat duidelijk is wanneer deze wijzigingswet in werking zal
                              treden, ook duidelijk zal zijn in welk kalenderjaar de eerste
                              rapportage aangeleverd moet worden, hebben de beroepsorganisaties naar
                              verwachting voldoende tijd (minimaal een jaar) om zich voor te
                              bereiden op het uitbrengen van de eerste rapportage in dat eerste
                              rapportagejaar.</al>
                    </al-groep>
                    <al>In dat jaar zal ten aanzien van alle oude beperkende bepalingen die
                           binnen de in dit artikel bedoelde periode zijn vastgesteld, een
                           monitoringsrapport moeten worden uitgebracht. Naar verwachting zullen de
                           ontwikkelingen die relevant (kunnen) zijn voor de diverse bepalingen
                           grotendeels overeenkomen, al zal nog steeds goed per bepaling bekeken
                           moeten worden of er niet in dat geval toch ook andersoortige
                           ontwikkelingen (bijvoorbeeld op het gebied van reclamerecht of
                           tarifering) die niet rechtstreeks betrekking hebben op (specifiek) dit
                           beroep, een rol kunnen spelen.</al>
                    <al>Vervolgens dient telkens in het volgende derde kalenderjaar een rapport
                           te worden uitgebracht aan de verantwoordelijke bewindspersoon. Op deze
                           manier wordt een vaste driejaarlijkse cyclus tot stand gebracht ten
                           aanzien van de monitoringsrapporten voor alle oude bepalingen. Door een
                           dergelijke cyclus voor alle bepalingen te hanteren, wordt het naar
                           verwachting gemakkelijker voor zowel de beroepsorganisaties als voor het
                           departement om vinger aan de pols te houden; de monitoring wordt immers
                           niet afhankelijk gesteld van de datum van inwerkingtreding van de
                           individuele bepaling. Indien wél daarvoor zou zijn gekozen, zou dit niet
                           alleen het behouden van enig overzicht zeer bemoeilijken, maar ook de
                           daadwerkelijke uitvoering van al de afzonderlijke rapportages over de
                           betreffende bepalingen. Een dergelijke werkwijze zou een effectieve
                           werking van de Proportionaliteitsrichtlijn ondermijnen.</al>
                    <al>Door het eerste rapportagemoment, dat is gebundeld voor <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen, als startpunt te hanteren
                           voor een vaste driejaarlijkse cyclus, zal voor alle betrokkenen steeds
                           duidelijk zijn in welk jaar er weer een monitoringsrapport zal moeten
                           worden opgeleverd en ten aanzien van welke bepalingen (namelijk: <nadruk type="cur">alle</nadruk> oude bepalingen die nog steeds ongewijzigd
                           van kracht zijn).</al>
                    <al>Dit rapport moet blijkens het van toepassing verklaarde artikel 30g,
                           tweede lid, van de Algemene wet worden opgesteld en uitgebracht door een
                           daartoe door de beroepsorganisatie gekwalificeerd geacht orgaan. Per
                           beroepsorganisatie zal bekeken moeten worden welk orgaan geacht wordt het
                           meest geëquipeerd te zijn om de diverse ontwikkelingen in het vizier te
                           krijgen en te houden, een inschatting te kunnen maken van de gevolgen
                           daarvan in relatie tot de eerder vastgestelde beperkende bepalingen en
                           (ten behoeve van de betrokken bewindspersoon) een inschatting mee te
                           geven omtrent de eventuele noodzaak tot het verrichten van een zogenoemde
                           tussentijdse beoordeling (zie het van toepassing zijnde artikel 30g,
                           zesde lid, van de Algemene wet).</al>
                    <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                           gezonden. Het rapport is namelijk van belang voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                           plaatsvinden (zie artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG, in samenhang
                           met artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet). Het geeft de
                           bewindspersoon de informatie die essentieel is voor een gedegen
                           uitvoering van deze evenredigheidsbeoordeling. Ook is het rapport van
                           belang om te kunnen beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                           ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling – zie daaromtrent verder de
                           artikelsgewijze toelichting op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, derde lid, (nieuw) van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Het van toepassing verklaarde artikel 30g, derde lid, onderdeel a,
                              van de Algemene wet bepaalt in de eerste plaats dat relevante
                              ontwikkelingen in het rapport dienen te worden vervat die zich ten
                              aanzien van het betreffende beroep met een wettelijk erkende
                              specialistentitel hebben voorgedaan sinds de inwerkingtreding van de
                              betreffende bepaling waarop het rapport ziet, en die invloed kunnen
                              hebben op de evenredigheid van die bepaling.</al>
                      <al>Welke ontwikkelingen relevant zijn of kunnen zijn ten aanzien van het
                              betreffende beroep met een wettelijke erkende specialistentitel, is op
                              voorhand moeilijk nader te omschrijven – ook de richtsnoeren van de
                              Europese Commissie bieden vooralsnog geen volledige duidelijkheid. Per
                              beroepsgroep kunnen immers verschillende ontwikkelingen spelen, en
                              dergelijke ontwikkelingen kunnen, als ze zich ook in een andere
                              beroepsgroep zouden voordoen, een verschillende (mate van) impact
                              hebben per beroepsgroep. Er zal dus per geval goed gekeken moeten
                              worden naar de voor de betreffende beroepsgroep en het betreffende
                              type bepaling relevante ontwikkelingen. In ieder geval kan gedacht
                              worden aan:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>wijzigingen in andere nationale of internationale, algemene of
                                    specifieke regelgeving die invloed hebben op de dienstverlening
                                    door een beroepsbeoefenaar met een wettelijke erkende
                                    specialistentitel of die anderszins het werkgebied van de
                                    betreffende beroepsbeoefenaar raken;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>ontwikkelingen in jurisprudentie van Europese en nationale
                                    rechtsprekende instanties;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de organisatie, bedoeld in artikel 14,
                                    tweede lid, ontvangen klacht van een belanghebbende die direct
                                    of indirect betrekking heeft op de gerechtvaardigdheid en
                                    evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                                    bepaling;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>een door enig orgaan van de organisatie, bedoeld in artikel 14,
                                    tweede lid, ontvangen concreet en deugdelijk gemotiveerd verzoek
                                    van een of meer belanghebbenden tot het verrichten van een
                                    periodieke evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van een reeds
                                    in werking zijnde beperkende bepalingen; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>relevante ontwikkelingen in de markt, waaronder (in relatie tot
                                    het beroep van de betreffende beroepsbeoefenaar met een
                                    wettelijke erkende specialistentitel) eventuele innovatieve
                                    technieken of toe- of afname in de vraag naar de dienstverlening
                                    door de betreffende beroepsbeoefenaar met een wettelijk erkende
                                    specialistentitel.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Bekeken zal moeten worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben, in samenhang met de eerder vastgestelde beperkende
                           bepaling. Steeds zal dus nagegaan moeten worden of er een of meer
                           relevante ‘ontwikkelingen’ zijn die maken dat een destijds vastgestelde
                           beperkende bepaling vanwege de nieuwe ontwikkelingen alsnog is gaan
                           knellen in de praktijk en onevenredig is geworden. Dergelijke
                           ontwikkelingen kunnen dan maken dat het onverkort handhaven van de
                           ingevoerde vereisten niet (meer) gerechtvaardigd en evenredig is.</al>
                    <al>Ingevolge artikel 30g, derde lid, onderdeel b, van de Algemene wet dient
                           het rapport ook een inschatting te bevatten omtrent de evenredigheid van
                           de beperkende bepalingen die eerder zijn vastgesteld. Deze inschatting
                           dient dan gebaseerd te zijn op de bevindingen in het rapport omtrent de
                           relevante ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep met een
                           wettelijke erkende. Het gaat hier in feite om een voorlopige inschatting
                           omtrent de evenredigheid, op basis van de gesignaleerde
                           ontwikkelingen.</al>
                    <al>Tot slot dient het rapport ingevolge het van toepassing verklaarde
                           artikel 30g, tweede lid, onderdeel c, van de Algemene wet gemotiveerd te
                           worden aangegeven of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het
                           verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig
                           het zesde lid van artikel 30g van de Algemene wet (zie de betreffende
                           artikelsgewijze toelichting verderop).</al>
                    <al>Het voorgaande betekent ten aanzien van de inhoud van een rapport in de
                           praktijk dat een rapport in een rapportagejaar in ieder geval altijd de
                           relevante ontwikkelingen dient beschrijven die er op dat moment zoal zijn
                           ten aanzien van het betreffende gereglementeerde beroep. Als die er op
                           dat moment niet zijn, dan is dát eenvoudigweg hetgeen in het rapport
                           wordt vermeld, en kan ten aanzien van de bepalingen waarop die rapportage
                           ziet, ook worden volstaan met een opmerking dat er, gelet op het
                           ontbreken van relevante ontwikkelingen voor de beroepsgroep, geen gronden
                           zijn om aan te nemen dat de bepalingen niet langer evenredig zouden zijn.
                           Ingeval er wél relevante ontwikkelingen zijn, dan zullen deze in het
                           rapport moeten worden beschreven, en moet vervolgens bekeken moet worden
                           of een of meer van die ontwikkelingen relevant (kunnen) zijn voor de oude
                           bepalingen of voor de dan eventueel in werking getreden nieuwe bepalingen
                           die volgens artikel 14, zevende lid, in samenhang met artikel 30h, tweede
                           lid, van de Algemene wet óók in dit rapportagejaar moeten worden
                           meegenomen. In het rapport dient dan per bepaling te worden aangegeven of
                           de gesignaleerde ontwikkelingen al dan niet gevolgen hebben ten aanzien
                           van de evenredigheid van die oude en eventuele nieuwe bepalingen.</al>
                    <al>Zoals hierboven toegelicht, kan in dit laatste voorbeeld die duiding
                           vermoedelijk beknopt zijn omdat die nieuwe bepaling vrij kort na
                           inwerkingtreding van de wet in werking is getreden; de kans is immers
                           vrij klein te achten dat zich zo kort na inwerkingtreding van een
                           beperkende bepaling alweer nieuwe ontwikkelingen voordoen die niet al in
                           het kader van de totstandkoming bij de evenredigheidsbeoordeling van de
                           betreffende bepaling zijn betrokken. De in het rapport weer te geven
                           duiding van de gevolgen van de gesignaleerde ontwikkelingen per bepaling
                           kan derhalve verschillend zijn qua inhoud en omvang. Tot slot dient in
                           het rapport per bepaling nog te worden aangegeven of er aanleiding is
                           voor een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, gelet op de eventueel
                           gesignaleerde ontwikkelingen en de duiding van de gevolgen van die
                           ontwikkelingen ten aanzien van de evenredigheid van de betreffende
                           bepaling.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al-groep>
                      <al>Het in de Wet BIG van toepassing verklaarde artikel 30g, vierde lid,
                              van de Algemene wet, ziet op de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                              die in beginsel iedere zes jaar moet plaatsvinden.</al>
                      <al>Uit artikel 30g, vierde lid, onderdeel a, volgt dat de
                              verantwoordelijke bewindspersoon de <nadruk type="cur">eerste
                                 evenredigheidsbeoordeling</nadruk> ten aanzien van de ‘oude’, al
                              vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten drie jaar nadat
                              voor het eerst een rapportage is uitgebracht ten aanzien van deze
                              beperkende bepalingen (zie het artikel 30g, tweede lid, van de
                              Algemene wet en de toelichting daarop: dat eerste rapportagemoment
                              ligt in het eerste kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van
                              deze wijzigingswet twaalf maanden verstreken zijn). Dat
                              beoordelingsmoment valt dan samen met het tweede rapportagemoment (dat
                              ingevolge dat tweede lid immers ook drie jaar na dat eerste
                              rapportagemoment valt). Op deze manier kan de betrokken bewindspersoon
                              beide rapporten omtrent de ontwikkelingen tot dan toe gebruiken om de
                              evenredigheidsbeoordeling te verrichten.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Door het eerste moment waarop de evenredigheidsbeoordeling plaatsvindt
                           niet pas zes jaar na inwerkingtreding van deze wijzigingswet te laten
                           plaatsvinden, wordt geborgd dat zo spoedig mogelijk na inwerkingtreding
                           van deze wijzigingswet een gedegen evenredigheidsbeoordeling ten aanzien
                           van de ‘oude’ beperkende bepalingen kan plaatsvinden. Dit is temeer van
                           belang, nu ten aanzien van deze bepalingen waarschijnlijk geen ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 4, eerste lid, in
                           samenhang met artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zal hebben
                           plaatsgevonden, omdat de wettelijke verplichting daartoe nog niet
                           bestond.</al>
                    <al>Vervolgens dient in beginsel telkens in het zesde kalenderjaar (gerekend
                           vanaf het eerste periodieke beoordelingsmoment) een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling te worden verricht, steeds op basis van (in
                           ieder geval) de tot dan toe beschikbare rapporten. Uiteraard mag de
                           verantwoordelijke bewindspersoon met het oog op de uitoefening van diens
                           taak tot het verrichten van de evenredigheidsbeoordeling ingevolge
                           artikel 14, veertiende lid (hernummerd), van de Wet BIG ook om (nadere)
                           inlichtingen vragen.</al>
                    <al>Benadrukt zij overigens dat ook als in het meest recente rapport dat
                           beschikbaar is, de inschatting is dat er géén evenredigheidsbeoordeling
                           hoeft plaats te vinden, dan tóch de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           plaats moet vinden. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft nu
                           immers een structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht
                           via artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                           systematische toetsing<noot id="n229" type="voet"><noot.nr>229</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie, paragraaf
                                 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>. Voor een toelichting op deze systematiek en de keuze voor een
                           periode van zes jaar wordt verwezen naar paragraaf 3.5 van het algemeen
                           deel van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit artikel 14,
                           zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g, vierde lid,
                           onderdeel a, van de Algemene wet iedere zes jaar moet worden verricht, is
                           in de kern eenzelfde evenredigheidsbeoordeling als de
                           evenredigheidsbeoordeling die moet worden verricht bij de totstandkoming
                           van de betreffende bepalingen (dus ex ante), in die zin dat bij de
                           beoordeling gekeken moet worden naar de diverse elementen die in artikel
                           7 van de Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling
                           van de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dan
                           dus ingeval van een periodieke evenredigheidsbeoordeling rekening worden
                           gehouden met de ontwikkelingen die zich intussen hebben voorgedaan ten
                           aanzien van het beroep met een wettelijk erkende specialistentitel.</al>
                    <al>Van die periodieke evenredigheidsbeoordeling stelt de verantwoordelijke
                           bewindspersoon een verslag op (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30g, vierde lid, onderdeel b, van de Algemene wet),
                           waaruit blijkt of de vastgestelde beperkende bepaling na de zes jaar die
                           verstreken zijn, naar het oordeel van de verantwoordelijke bewindspersoon
                           nog steeds evenredig is (onderdeel b, onder 1°). Ook moet daaruit blijken
                           wat de redenen zijn waarom de beoordeelde bepaling al dan niet
                           gerechtvaardigd en evenredig wordt geacht, hetgeen door de betrokken
                           bewindspersoon met kwalitatieve en, indien mogelijk en relevant,
                           kwantitatieve elementen moet worden onderbouwd (onderdeel b, onder 2°).
                           Die eis volgt uit artikel 4, vierde lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn en een redelijke uitleg van die bepaling
                           impliceert dat die eis niet enkel heeft te gelden ten aanzien van de ex
                           ante evenredigheidsbeoordeling, maar evenzeer ten aanzien van de
                           periodieke evenredigheidbeoordeling en de verderop te bespreken
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling. Het begrip ‘verslag’ onderstreept
                           nog eens dat niet volstaan kan worden met enkel de conclusie of de
                           bepalingen al dan niet nog evenredig zijn. In het verslag moet tot
                           uitdrukking worden gebracht welke factoren bij de ex ante
                           evenredigheidsbeoordeling ofwel periodieke evenredigheidsbeoordeling zijn
                           meegewogen en in welke zin, en op welke wijze deze dan tot de betreffende
                           conclusie omtrent de evenredigheid hebben geleid.</al>
                    <al>De verantwoordelijke bewindspersoon neemt in dat verslag ook een bindend
                           advies op omtrent het gevolg dat de uitkomst van de
                           evenredigheidsbeoordeling zou moeten hebben (artikel 30g, vierde lid,
                           onderdeel c, van de Algemene wet). Dit betekent dat indien de
                           verantwoordelijke bewindspersoon bijvoorbeeld meent dat een onevenredig
                           geachte bepaling geheel geschrapt of gewijzigd moeten worden, dit in het
                           advies ook als zodanig wordt verwoord. Het is aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon om te bepalen hoe specifiek het advies zal zijn of kan
                           zijn en wat dat advies precies inhoudt – daar zijn geen specifieke
                           parameters voor gesteld, zodat de betrokken bewindspersoon het advies
                           geheel kan toespitsen op het voorliggende geval.</al>
                    <al>Het advies is bindend, en moet dus door de betreffende
                           beroepsorganisatie worden opgevolgd. Dit omdat voorkomen moet worden dat
                           een op basis van de evenredigheidsbeoordeling onevenredig geachte
                           bepaling door de beroepsorganisatie onverkort in stand kan worden
                           gelaten, en aldus in strijd met doel en strekking van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn wordt gehandeld.</al>
                    <al>Het verslag met het bindende advies moet (in ieder geval) aan het orgaan
                           van de betreffende beroepsorganisatie worden gezonden dat de beperkende
                           ontwerpregelgeving waarop het verslag ziet, heeft vastgesteld. Als het
                           daarbij gaat om beperkende regelgeving in de zin van artikel 14, tweede
                           lid, onderdeel d, van de Wet BIG, dan zal het orgaan dat deze regelgeving
                              <nadruk type="cur">heeft vastgesteld</nadruk>, ook het orgaan binnen
                           de organisatie zijn dat deze regelgeving <nadruk type="cur">heeft
                              opgesteld</nadruk><noot id="n230" type="voet"><noot.nr>230</noot.nr><noot.al>Zie omtrent dergelijke organen van die organisaties in de zin
                                 van artikel 14, tweede lid, van de Wet BIG, ook de artikelsgewijze
                                 toelichting op artikel 14, vierde lid (nieuw), van de Wet BIG in
                                 samenhang met artikel 30d, tweede lid, onderdeel a, van de Algemene
                                 wet.</noot.al></noot>. Het binnen de organisatie daartoe bevoegde orgaan kan
                           vervolgens, indien het verslag daartoe aanleiding geeft, aan de slag om
                           tot een nieuwe bepaling of tot een wijzigingsbepaling komen.</al>
                    <al>Indien uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat
                           de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, en de betreffende bepaling
                           overeenkomstig het bindend advies wordt geschrapt (vervalt) (of dusdanig
                           wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een beperkende bepaling
                           waarop de Proportionaliteitsrichtlijn ziet), eindigt daarmee de gehele
                           monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt <nadruk type="cur">gewijzigd</nadruk> (overeenkomstig het advies, maar ook indien het
                           bevoegde orgaan van de betreffende beroepsorganisatie hiertoe zelfstandig
                           om welke redenen ook besluit), wordt er regelgeving tot stand gebracht
                           tot wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling is
                           artikel 14, waaronder het vierde en zesde lid, van de Wet BIG van
                           toepassing (voor zover deze wijzigingsbepaling dan nog steeds een
                           beperking omvat van de toegang tot of de uitoefening van het betreffende
                           beroep met een erkende specialistentitel; als dat niet het geval is,
                           hoeft deze niet (meer) gemonitord en periodiek beoordeeld te worden). Dit
                           betekent onder meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling door de
                           verantwoordelijke bewindspersoon dient plaats te vinden indien de
                           wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van dat
                           artikel.</al>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een periodieke evenredigheidsbeoordeling van de
                           ‘oorspronkelijke’ bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling kan vergemakkelijken, doordat
                           uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de periodieke
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Indien die ontwerp-wijzigingsbepaling uiteindelijk wordt goedgekeurd en
                           wordt vastgesteld, dient het eerstvolgende moment voor een
                           (monitoringsrapportage en) periodieke evenredigheidsbeoordeling te worden
                           vastgesteld aan de hand van artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30h, (tweede en) vierde lid, van de Algemene wet.
                           Op die voet begint dan een ‘nieuwe’ cyclus voor de (monitoring en de)
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling voor die gewijzigde bepaling
                           (althans zal een nieuw ‘aansluitingsmoment’ op de cyclus gaan
                           gelden).</al>
                    <al>Het vertrekpunt moet zijn dat Nederlandse beroepsreglementering
                           evenredig is. Het is dus goed mogelijk dat de uitkomst van een periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling is dat er geen onevenredigheid wordt
                           vastgesteld. Indien vanuit de betreffende beroepsorganisatie zelf ook
                           geen reden wordt gezien om tot wijziging van deze beperkende bepaling
                           over te gaan, blijft deze beperkende bepaling ongewijzigd in stand, en
                           wordt deze conform de monitorings- en periodieke beoordelingscyclus die
                           voortvloeit uit artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met
                           artikel 30g, (tweede en) vierde lid, van de Algemene wet verder
                           gemonitord en periodiek beoordeeld op evenredigheid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet is aangegeven
                           dat de door de verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten
                           zesjaarlijkse evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling. Een verschil met
                           die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming van
                           beperkende bepalingen is dat bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           niet alleen rekening moet worden gehouden, voor zover relevant, met de
                           elementen en factoren die in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn
                           zijn genoemd; óók moet rekening worden gehouden met eventuele
                           ontwikkelingen ten aanzien van het betreffende beroep met een wettelijk
                           erkende specialistentitel die zich sinds de inwerkingtreding van de
                           betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed kunnen
                           hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet worden welke
                           effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in samenhang
                           met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent in ieder
                           geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid van de
                           beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden welke
                           invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende sector en
                           ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In het
                           verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of indirect
                           raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij beoordeling van de
                           evenredigheid, en of en hoe dit anderszins raakt aan die evenredigheid
                           van de destijds vastgestelde beperkende bepalingen op dat moment. Dit is
                           tot uitdrukking gebracht in artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30g, vijfde lid, onderdelen a en b, van de Algemene
                           wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het van toepassing zijnde
                           artikel 30g, derde lid, van de Algemene wet ook steeds in de rapporten
                           moeten worden opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder
                           ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan, en wat het betekent dat rekening
                           moet worden gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben, dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven op
                           artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g,
                           derde lid, van de Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                           het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het van toepassing
                           zijnde artikel 30g, tweede (en derde) lid, van de Algemene wet ontvangt,
                           onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het rapport
                           hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport redelijkerwijs valt
                           af te leiden dat de evenredigheid van een of meer eerder vastgestelde
                           bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Ook een dergelijke
                           onverwijlde evenredigheidsbeoordeling valt dus in de cyclus van vaste
                           rapportagejaren.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Een dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval óók
                              plaats te vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het
                              moment voor de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling (als bedoeld
                              in het vierde lid) in die zin dus nog niet is aangebroken. Dit is in
                              artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet tot uitdrukking gebracht
                              door de bewoordingen ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht
                              wordt deze evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar
                              aanleiding van een monitoringsrapport ook wel aangeduid als
                              ‘tussentijdse evenredigheidsbeoordeling’.</al>
                      <al>Overigens wordt de kans dat er dusdanig ingrijpende, en kennelijk ook
                              al in de praktijk merkbare ontwikkelingen zijn dat een tussentijdse
                              beoordeling noodzakelijk zou zijn, relatief klein geacht. Niet voor
                              niets wordt wat betreft de periodieke evenredigheidsbeoordeling een
                              cyclus van eens in de zes jaar gehanteerd, omdat, zoals ook in 3.5 van
                              het algemeen deel al is toegelicht, het veelal een dergelijk aantal
                              jaren nodig heeft voordat het effect van een bepaalde beperkende
                              bepaling daadwerkelijk ‘geland’, uitgekristalliseerd en merkbaar is,
                              en ook mogelijke nieuwe ontwikkelingen die na de vaststelling van een
                              beperkende bepalingen zijn ingezet, zich in de praktijk gaan aftekenen
                              en tot merkbare effecten leiden. Maar voor de (bijzondere) gevallen
                              waarin er wel degelijk sprake is van dusdanige ontwikkelingen dat
                                 <nadruk type="cur">binnen</nadruk> een termijn van zes jaar al naar
                              voren komt dat de evenredigheid van een eerder vastgestelde beperkende
                              bepaling onder druk staat of is komen te staan, omvat dit zesde lid
                              een verplichting tot een onverwijlde tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling.</al>
                    </al-groep>
                    <al>De inschatting die in het rapport wordt gemaakt omtrent de evenredigheid
                           van de bestaande bepalingen, in het licht van de ontwikkelingen, geeft de
                           verantwoordelijke bewindspersoon houvast bij het bepalen of een
                           dergelijke ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling nodig is, al blijft
                           het uiteindelijke oordeel daaromtrent aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon. Indien in voorkomend geval een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling noodzakelijk is gebleken, ontslaat die niet van
                           de verplichting om dan ook de vaste, periodieke evenredigheidsbeoordeling
                           van eens in de zes jaar te verrichten. Zie echter over het moment waarop
                           die eerstvolgende periodieke evenredigheidsbeoordeling dan moet
                           plaatsvinden, uitdrukkelijk het in artikel 14, zevende lid, van de Wet
                           BIG van toepassing verklaarde artikel 30g, zevende lid, van de Algemene
                           wet en de artikelsgewijze toelichting daarop.</al>
                    <al>De opzet van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in
                           artikel 30g, zesde lid, van de Algemene wet is in feite gelijk aan de
                           opzet van de vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling<noot id="n231" type="voet"><noot.nr>231</noot.nr><noot.al>Deze periodieke evenredigheidsbeoordeling, bedoeld in artikel
                                 14, achtste lid, van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30g,
                                 vierde lid, van de Algemene wet, vormt overigens in feite een
                                 evenbeeld van de ex ante evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van
                                 nieuwe of gewijzigde beperkende bepalingen; vandaar de sterke
                                 parallellen tussen enerzijds de in de Wet BIG van toepassing
                                 verklaarde artikelen 30g en 30h, vierde lid, van de Algemene wet,
                                 en anderzijds artikel 14, zesde lid, van de Wet BIG in samenhang
                                 met artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, van de Algemene
                                 wet.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Op basis van de beschikbare rapporten omtrent de betreffende
                           vastgestelde bepalingen<noot id="n232" type="voet"><noot.nr>232</noot.nr><noot.al>Dat kunnen ook meerdere rapporten zijn over de loop der
                                 jaren, omdat immers om de drie jaar een dergelijk rapport moet
                                 worden vastgesteld.</noot.al></noot>, en dan in het bijzonder het laatste rapport dat de directe
                           aanleiding gaf tot het verrichten van de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, wordt de evenredigheidsbeoordeling verricht.
                           Daarbij wordt voor zover relevant rekening gehouden met de elementen
                           vervat in artikel 7 van de Proportionaliteitsrichtlijn en uiteraard met
                           de in het rapport gesignaleerde ontwikkelingen en de effecten daarvan.
                           Zie over de beoordeling ook paragraaf 3.4 van het algemeen deel van deze
                           memorie van toelichting, en de richtsnoeren van de Europese
                           Commissie.</al>
                    <al>Net als bij de vaste periodieke beoordeling stelt de verantwoordelijke
                           bewindspersoon een verslag op van de verrichte tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling, met daarin een bindend advies – steeds met
                           dezelfde elementen als beschreven in het vierde lid (zie voor de inhoud
                           van het verslag met het advies artikel 30g, vierde lid, onderdelen b en
                           c, van de Algemene wet). Dit wordt tot uitdrukking gebracht door de
                           formulering aan het slot van artikel 30g, zesde lid, onderdeel b, van de
                           Algemene wet. De uitkomst van de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                           wordt, net als het geval is bij de vaste periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling, gedeeld met de betrokken organisatie (het
                           orgaan van de beroepsorganisatie dat de beperkende bepaling waarop het
                           verslag met het advies ziet, heeft vastgesteld), waarna het orgaan
                           bevoegd tot het opstellen van dergelijke regelgeving aan de slag kan met
                           het opstellen van wijzigingsregelgeving, indien het verslag met daarin
                           het advies daartoe aanleiding geeft<noot id="n233" type="voet"><noot.nr>233</noot.nr><noot.al>Zoals ook in de artikelsgewijze toelichting op artikel 14,
                                 zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g, vierde
                                 lid, van de Algemene wet, al is genoemd, kan het (in ieder geval)
                                 ten aanzien van regelgeving in de zin van artikel 14, tweede lid,
                                 onderdeel d, van de Wet BIG zo zijn dat het orgaan dat die
                                 regelgeving opstelt en het orgaan dat die regelgeving vaststelt,
                                 een en het zelfde orgaan zijn (dan veelal het ‘College’
                                 genoemd).</noot.al></noot>.</al>
                    <al>Indien uit een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt
                           dat de beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk onevenredig wordt
                           geacht, zoals op basis van het monitoringsrapport ook werd ingeschat, en
                           de betreffende bepaling overeenkomstig het advies wordt geschrapt
                           (vervalt) of dusdanig wordt gewijzigd dat geen sprake meer is van een
                           beperkende bepaling waarop de Proportionaliteitsrichtlijn van toepassing
                           is, eindigt daarmee de gehele monitorings- en periodieke
                           beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Maar indien deze beperkende bepaling wordt gewijzigd (overeenkomstig
                              het advies van de betrokken bewindspersoon, maar ook indien het
                              bevoegde orgaan van de beroepsorganisatie hiertoe om welke andere
                              redenen ook besluit), wordt er regelgeving tot stand gebracht tot
                              wijziging van die bepaling. Ten aanzien van die wijzigingsbepaling
                              dient ingevolge artikel 14 van de Wet BIG onder meer een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling plaats te vinden (zie het zesde lid, in
                              samenhang met artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, subonderdelen 1°
                              tot en met 3°, van de Algemene wet), indien de wijzigingsbepaling een
                              beperkende bepaling is in de zin van dat artikel.</al>
                      <al>Zie hieromtrent ook de artikelsgewijze toelichting op artikel 14,
                              zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g, vierde lid,
                              van de Algemene wet (betreffende de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling) – de situatie is immers vergelijkbaar;
                              zowel uit een periodieke evenredigheidsbeoordeling als uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling kan de noodzaak voortkomen tot
                              wijziging van een beperkende bepaling, ten aanzien van welke op te
                              stellen wijzigingsbepaling vervolgens een ex ante
                              evenredigheidsbeoordeling moet worden verricht.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens kan de uitkomst van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling
                           naar aanleiding van een monitoringsrapport ook nog steeds zijn dat er
                           alsnog <nadruk type="cur">geen onevenredigheid</nadruk> wordt
                           vastgesteld, ook al bevatte het rapport wel indicaties daartoe. Wel is
                           het van belang om dan duidelijk in het verslag van de beoordeling aan te
                           geven waarom er ondanks de ‘rode vlaggen’ die in het rapport gesignaleerd
                           zijn (en die dus aanleiding gaven om die tussentijdse beoordeling te
                           laten plaatsvinden), er op basis van de evenredigheidsbeoordeling alsnog
                           géén sprake bleek te zijn van onevenredigheid.</al>
                    <al>Dat geldt ook in het omgekeerde geval: indien er naar de in het rapport
                           beschreven inschatting <nadruk type="cur">geen</nadruk> aanleiding is tot
                           het verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, en de
                           verantwoordelijke bewindspersoon, die deze rapporten ook steeds
                           toegezonden krijgt, dit in een uitzonderlijk geval om enige reden toch
                           anders ziet, kan deze bewindspersoon alsnog een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling verrichten. Ook in dat geval is het van belang
                           dat in het verslag duidelijk wordt gemaakt waarom de betrokken
                           bewindspersoon alsnog tot een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling is
                           overgegaan en, indien de uitkomst dan ook nog zou zijn dat er sprake is
                           van onevenredigheid, hoe tot die uitkomst is gekomen, in het licht ook
                           van het rapport waarin werd ingeschat dat er geen aanleiding was tot het
                           verrichten van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30g, zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het in de Wet BIG van toepassing verklaarde artikel 30g, zevende lid,
                           van de Algemene wet ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in artikel 30g, zesde lid, van de
                           Algemene wet heeft plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat
                           geval, in afwijking van het vierde lid van datzelfde artikel, het
                           eerstvolgende moment is waarop de vaste zesjaarlijkse periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                    <al>Daarbij wordt benadrukt dat niet alleen het feit <nadruk type="cur">dat</nadruk> een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling <nadruk type="cur">heeft plaatsgevonden</nadruk> ten aanzien van deze ‘oude
                           bepalingen’, maar ook de <nadruk type="cur">uitkomst</nadruk> van een
                           dergelijke tussentijdse evenredigheidsbeoordeling bepalend is voor het
                           eerstvolgende moment waarop deze zesjaarlijkse periodieke beoordeling
                           plaatsvindt.</al>
                    <al>Indien uit de tussentijdse evenredigheidsbeoordeling namelijk naar voren
                           komt dat de beoordeelde bepaling, ondanks de in het monitoringsrapport
                           gesignaleerde ‘rode vlaggen’ omtrent de evenredigheid van een beperkende
                           bepaling, alsnog evenredig is, kan deze bepaling onverkort in stand
                           blijven. Er is immer geen sprake van een geconstateerde onevenredigheid
                           die door wijziging of schrapping van de bepaling weggenomen moet
                           worden.</al>
                    <al>Normaliter, op grond van de cyclus van periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingen, zoals die ingevolge (artikel 14, zevende
                           lid, van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30g, vierde lid, van de
                           Algemene wet is gaan lopen (met als startpunt van de cyclus het derde
                           kalenderjaar nadat het eerste rapport is uitgebracht), zou de
                           eerstvolgende periodieke beoordeling al in het derde kalenderjaar na deze
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling moeten plaatsvinden. Dat wordt
                           niet wenselijk en niet opportuun geacht, omdat al relatief kort vóór dat
                           moment een evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden (namelijk een
                           tussentijdse). Daarom vindt in een <nadruk type="cur">dergelijk</nadruk>
                           geval, waarin een tussentijdse beoordeling heeft plaatsgevonden met als
                           uitkomst dat de bepaling (toch) <nadruk type="cur">evenredig</nadruk>
                           moet worden geacht (ondanks het monitoringsrapport), de eerstvolgende
                           periodieke beoordeling plaats – in afwijking van het vierde lid, aanhef –
                              <nadruk type="cur">in het zesde kalenderjaar nadat het rapport is
                              uitgebracht dat aanleiding heeft gevormd tot deze tussentijdse
                              evenredigheidsbeoordeling </nadruk>(artikel 30g, zevende lid,
                           onderdeel a, van de Algemene wet). Het zevende lid, onderdeel b, maakt
                           duidelijk dat vervolgens (dus gerekend vanaf dat eerstvolgende periodieke
                           beoordelingsmoment na die onverwijlde tussentijdse beoordeling), de
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling telkens weer plaatsvindt in het
                           volgende zesde kalenderjaar (overeenkomstig het vierde lid, wat betreft
                           dat ‘ritme’ van zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordelingen). De
                           eerstvolgende periodieke beoordeling schuift met andere woorden wat
                           verder naar achteren in de cyclus; die vindt dus niet al drie jaar na
                           deze tussentijdse beoordeling plaats, zoals uit het oorspronkelijke ritme
                           in de cyclus volgde voor deze bepaling, maar pas zes jaar nadat
                           rapportagejaar waarin het rapport uitkwam dat aanleiding vormde voor de
                           tussentijdse beoordeling<noot id="n234" type="voet"><noot.nr>234</noot.nr><noot.al>Er is uitdrukkelijk niet voor gekozen om die termijn te laten
                                 starten vanaf het moment dat de tussentijdse
                                 evenredigheidsbeoordeling als zodanig is of wordt uitgevoerd. Dit
                                 omdat het denkbaar is dat het rapport bijvoorbeeld aan het eind van
                                 een kalenderjaar wordt uitgebracht, en de daarop gebaseerde
                                 tussentijdse beoordeling feitelijk pas in het begin van het daarop
                                 volgende jaar wordt verricht. Als vervolgens dát moment Van die
                                 beoordeling bepalend zou worden voor het vervolg van de
                                 zesjaarlijkse cyclus, gaat die cyclus ten aanzien van die
                                 beperkende bepaling uit de pas lopen van de cyclus die op grond van
                                 het tweede lid tot stand is gebracht ten aanzien van alle overige
                                 bepalingen. Dit kan tot onnodige uitvoeringslasten en -risico’s
                                 leiden. Het overzicht van wanneer welke actie moet plaatsvinden
                                 (uitbrengen monitoringsrapport, verrichten periodieke
                                 evenredigheidsbeoordeling) en ten aanzien van welke bepaling, zou
                                 daarmee immers ondermijnd worden.</noot.al></noot>.</al>
                    <al>De ratio hierachter is dat indien naar aanleiding van een
                           monitoringsrapport een daadwerkelijke evenredigheidsbeoordeling heeft
                           plaatsgevonden (die qua opzet en omvang ook gelijk is aan de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling), er geen noodzaak lijkt te zijn om drie jaar
                           later (hetgeen volgens de oorspronkelijke zesjaarlijkse cyclus het
                           eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment zou zijn) opnieuw een
                           evenredigheidsbeoordeling te doen; er is immers net drie jaar daarvoor al
                           een feitelijk vergelijkbare evenredigheidsbeoordeling verricht. Het is
                           logischer om dan het periodieke beoordelingsmoment weer met zes jaar op
                           te schuiven. Wel zal in het derde kalenderjaar na de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling volgens de cyclus weer een rapport moeten
                           worden uitgebracht over mogelijke ontwikkelingen; indien dat rapport
                           daartoe aanleiding geeft, zal opnieuw een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling plaatsvinden, al lijkt die kans daarop klein
                           omdat relatief kort daarvoor dan al een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling heeft plaatsgevonden waarbij de toen meest
                           recente ontwikkelingen al zijn meegewogen in de beoordeling.</al>
                    <al>Dat het zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment in geval van een
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling ‘opschuift’ met zes jaar, gerekend
                           vanaf het rapport dat aanleiding gaf tot het verrichten van deze
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling, geldt ook als bijvoorbeeld naar
                           aanleiding van een <nadruk type="cur">nieuw</nadruk> monitoringsrapport
                           ten aanzien van de eerder al beoordeelde, maar toch evenredig gevonden
                           bepaling <nadruk type="cur">opnieuw</nadruk> een tussentijdse
                           evenredigheidbeoordeling vereist blijkt en de betreffende bepaling
                              <nadruk type="cur">opnieuw alsnog evenredig</nadruk> wordt geacht en
                           in stand blijft. Met andere woorden: elke tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling leidt tot een verschuiving naar achteren in de
                           tijd van het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment, binnen de
                           cyclus met de vaste jaren waarin in ieder geval een rapport moet worden
                           uitgebracht. (Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG, in samenhang met)
                           artikel 30g, zevende lid, van de Algemene wet maakt derhalve dat elke
                           tussentijdse evenredigheidsbeoordeling in feite leidt tot een nieuw
                           startpunt binnen de cyclus voor het bepalen van het volgende
                           zesjaarlijkse periodieke beoordelingsmoment.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Een voorbeeld om dit toe te lichten: stel dat 2028, 2031, 2034 en zo
                              verder vaste rapportagejaren vormen in de cyclus, en dat ten aanzien
                              van een specifieke beperkende bepaling, die bijvoorbeeld op 1 juli
                              2029 in werking is getreden, voor het eerst in 2031 een rapport moet
                              worden uitgebracht. Dat betekent dat de eerstvolgende rapportagejaren
                              voor die bepaling 2034, 2037, 2040, 2043, 2046, 2049 en zo verder zijn
                              (elke drie jaar). Zoals hierboven toegelicht, vindt eens in de zes
                              jaar een vaste periodieke beoordeling plaats, ook als een rapport geen
                              concrete aanleiding vormt voor een beoordeling. In dit voorbeeld dient
                              ten aanzien van deze specifieke bepaling in het jaar 2037 (het zesde
                              kalenderjaar na 2031 als eerste rapportagejaar) de eerste periodieke
                              beoordeling plaats te vinden, en vervolgens in 2043, 2049 en zo verder
                              (elke zes jaar). Maar het kan zijn dat bijvoorbeeld het rapport dat
                              binnen de cyclus in rapportagejaar 2040 wordt uitgebracht, aanleiding
                              geeft tot een onverwijlde tussentijdse beoordeling van die bepaling.
                              Als uit deze beoordeling volgt dat er alsnog géén onevenredigheid is
                              en de bepaling kan blijven zoals die was, zou eigenlijk in het
                              volgende moment in de cyclus, dus in het jaar 2043, de vaste
                              zesjaarlijkse periodieke beoordeling alweer moeten plaatsvinden. Dat
                              wordt, zoals hierboven toegelicht, onwenselijk geacht. Daarom volgt
                              uit het wetsvoorstel dat niet in 2043 de eerstvolgende vaste
                              periodieke beoordeling moet plaatsvinden, maar in 2046 (zes jaar na
                              2040, het jaar waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf
                              tot de tussentijdse beoordeling), en vervolgens telkens weer in het in
                              het volgende zesde kalenderjaar. Dit brengt ten aanzien van de
                              bepaling in het voorbeeld mee, dat 2043, dat volgens de cyclus hoe dan
                              ook een rapportagejaar is maar aanvankelijk ook een jaar zou zijn
                              waarin een periodieke beoordeling zou plaatsvinden, nu nog enkel een
                              rapportagejaar is voor deze bepaling; er hoeft zoals toegelicht dan
                              niet ook een periodieke beoordeling te worden verricht. Dat is pas het
                              geval in het daaropvolgende rapportagejaar van 2046, en daarna telkens
                              in het volgende zesde kalenderjaar. Dit tot er in voorkomend geval
                              opnieuw een tussentijdse beoordeling moet plaatsvinden ten aanzien van
                              de betreffende bepaling; dan leidt dit zevende lid er opnieuw toe dat
                              de eerstvolgende periodieke evenredigheidbeoordeling ‘opschuift’ in de
                              tijd. De zesjaarstermijn van het vierde lid gaat dan weer lopen vanaf
                              het kalenderjaar waarin het rapport is uitgebracht dat aanleiding gaf
                              tot het verrichten van de tussentijdse beoordeling.</al>
                      <al>Benadrukt zij echter dat de situatie iets anders is, indien uit een
                              tussentijdse evenredigheidsbeoordeling naar voren komt dat de
                              beoordeelde beperkende bepaling daadwerkelijk <nadruk type="cur">onevenredig</nadruk> wordt geacht, zoals op basis van het
                              monitoringsrapport ook werd ingeschat. In dat geval dient de
                              betreffende bepaling, afhankelijk van het bindend advies van de
                              verantwoordelijke bewindspersoon, ofwel te worden gewijzigd, ofwel te
                              worden geschrapt. Indien de bepaling wordt geschrapt, valt deze in die
                              toekomst niet meer te monitoren, dus daarmee eindigt de gehele
                              monitorings- en periodieke beoordelingscyclus voor die bepaling.</al>
                    </al-groep>
                    <al-groep>
                      <al>Maar indien deze bepaling moet worden <nadruk type="cur">gewijzigd
                                 (en het beperkende karakter behoudt)</nadruk>, wordt er een
                              regeling tot wijziging van die bepaling tot stand gebracht.</al>
                      <al>Op dat moment wordt er dus weer een wijzigingsbepaling tot stand
                                 gebracht<noot id="n235" type="voet"><noot.nr>235</noot.nr><noot.al>Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat deze wijziging in
                                    principe vanaf het moment van inwerkingtreding van de
                                    wijzigingsbepaling van kracht wordt en dus geen terugwerkende
                                    kracht heeft, tenzij de organisatie in voorkomend geval zelf zou
                                    besluiten om terugwerkende kracht aan een wijzigingsbepaling te
                                    verlenen.</noot.al></noot>, waarop artikel 14 (waaronder het vierde en zesde lid) van de
                              Wet BIG van toepassing is (in samenhang met de in die leden van
                              toepassing bepaalde artikelen van de Algemene wet). Dit betekent onder
                              meer dat een ex ante evenredigheidsbeoordeling dient plaats te vinden
                              indien de wijzigingsbepaling een beperkende bepaling is in de zin van
                              die artikelen.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Overigens is het dan uiteraard goed om in het betreffende advies
                           voortvloeiend uit die ex ante evenredigheidsbeoordeling duidelijk te
                           maken wat de aanleiding was tot wijziging van de betreffende bepaling
                           (namelijk een eerdere tussentijdse evenredigheidsbeoordeling van de
                           oorspronkelijke bepaling). Het is denkbaar dat deze ‘voorgeschiedenis’
                           van de ontwerp-wijzigingsbepaling ook invloed heeft op de omvang en
                           intensiteit van de ex ante evenredigheidsbeoordeling zelf, in die zin dat
                           het de ex ante evenredigheidsbeoordeling enigszins vergemakkelijkt,
                           doordat uiteindelijk vooral nagegaan moet worden of door middel van de
                           ontwerp-wijzigingsbepaling de onevenredigheid die bij de tussentijdse
                           beoordeling van de oorspronkelijke beperkende bepaling was geconstateerd,
                           wordt weggenomen.</al>
                    <al>Aangezien die wijzigingsbepaling dan ná de inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet tot stand wordt gebracht, is dit in de Wet BIG van
                           toepassing verklaarde artikel 30g van de Algemene wet (betreffende
                           monitoring en periodieke evenredigheidsbeoordeling van ‘oude bepalingen’)
                           daarop niet meer van toepassing, maar het eveneens van toepassing
                           verklaarde artikel 30h van de Algemene wet. Op basis van dat artikel 30h
                           van de Algemene wet geldt weer een ‘eigen’ monitorings- en periodieke
                           evenredigheidsbeoordelingscyclus, althans die wijzigingsbepaling zal dan
                           opnieuw moeten instromen in de cyclus voor monitoringsrapportage en
                           periodieke evenredigheidsbeoordelingen die geldt voor ‘nieuwe’
                           bepalingen. Dat nieuwe moment van instromen wordt dan niet bepaald over
                           de band van (artikel 14, zevende lid van de Wet BIG in samenhang met)
                           artikel 30g, tweede, vierde lid, van de Algemene wet, maar over de band
                           van (artikel 14, zevende lid van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30h
                           van de Algemene wet. Het eerstvolgende periodieke beoordelingsmoment
                           dient derhalve op grond van dit laatstgenoemde artikel te worden
                           bepaald.</al>
                    <al>Voor de verdere werking van de monitorings- en periodieke
                           beoordelingscyclus ten aanzien van dergelijke wijzigingsbepalingen of
                           (geheel) nieuwe bepalingen, wordt verder verwezen naar de artikelsgewijze
                           toelichting op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met
                           artikel 30h van de Algemene wet, in het bijzonder het tweede, vierde en
                           zesde lid daarvan.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, eerste lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het in artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG van toepassing verklaarde
                           artikel 30h, eerste lid, van de Algemene wet bepaalt dat artikel 30h van
                           de Algemene wet enkel ziet op (monitoring en periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van) nieuwe of gewijzigde
                           bepalingen die de toegang tot of de uitoefening beperken van het beroep
                           met een wettelijk erkende specialistentitel die in werking zijn getreden
                           in de periode vanaf de inwerkingtreding van deze wijzigingswet. De
                           reikwijdte van dat artikel 30h van de Algemene wet is daarmee toegespitst
                           op ‘nieuwe’ bepalingen; niet op de bepalingen die in werking zijn
                           getreden in de periode vanaf 30 juli 2020 tot aan inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet – daarop ziet het hierboven besproken artikel 30g van
                           de Algemene wet (dat eveneens via artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG
                           van toepassing is verklaard).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, tweede lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het in de Wet BIG van toepassing verklaarde artikel 30h, tweede lid, van
                           de Algemene wet ziet op de monitoring van de na inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet in werking getreden beperkende bepalingen. In de kern komt
                           het erop neer, evenals onder het hierboven besproken artikel 30g van de
                           Algemene wet, dat eens in de drie jaar een rapport moet worden
                           uitgebracht aan de verantwoordelijke bewindspersoon omtrent de
                           (eventuele) ontwikkelingen die zich sinds de vaststelling van de
                           betreffende vastgestelde beperkende bepaling hebben voorgedaan ten
                           aanzien van het beroep met een wettelijk erkende specialistentitel, en
                           die direct of indirect invloed (kunnen) hebben op de evenredigheid van de
                           destijds vastgestelde beperkende bepalingen. Voor een toelichting omtrent
                           de achtergrond van deze termijn van drie jaar, wordt verwezen naar
                           paragraaf 3.5 van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                    <al>Het gaat hier om eenzelfde rapport als bedoeld in artikel 30g, tweede en
                           derde lid, van de Algemene wet. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting
                           op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel 30g
                           van de Algemene wet is bepaald omtrent de inhoud en strekking van een
                           dergelijk rapport (en wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden
                           verstaan), is ook hier van toepassing.</al>
                    <al>Ook het rapport ten aanzien van de ‘nieuwe’ bepalingen, van kracht na de
                           inwerkingtreding van deze wijzigingswet, moet vanuit de betrokken
                           organisatie worden opgesteld en uitgebracht. Zoals ook in de
                           artikelsgewijze toelichting op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in
                           samenhang met artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet is aangegeven,
                           moet per beroepsorganisatie bekeken worden welk orgaan of onderdeel
                           binnen de organisatie het meest geëquipeerd wordt geacht om de diverse
                           ontwikkelingen in het vizier te krijgen en te houden, een inschatting te
                           kunnen maken van de gevolgen daarvan in relatie tot de eerder
                           vastgestelde beperkende bepalingen en aan de verantwoordelijke
                           bewindspersoon een inschatting mee te geven omtrent de eventuele noodzaak
                           tot het verrichten van de tussentijdse beoordeling (waarop het van
                           toepassing verklaarde artikel 30h, zesde lid, van de Algemene wet
                           ziet).</al>
                    <al>Wat betreft het moment waarop het eerste monitoringsrapport moet worden
                           uitgebracht ten aanzien van een vastgestelde beperkende bepaling, wordt
                           in feite aangehaakt op de vaste rapportagecyclus die op grond van
                           (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30g,
                           tweede lid, van de Algemene wet tot stand wordt gebracht ten aanzien van
                           de ‘oude’ beperkende bepalingen die al vóór de inwerkingtreding van deze
                           wijzigingswet zijn vastgesteld en in werking zijn getreden. Op grond van
                           dat artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet (betreffende die ‘oude
                           bepalingen’) wordt, zoals ook is toegelicht, een cyclus tot stand
                           gebracht van een rapportage die eens in de drie jaar plaatsvindt. Deze
                           cyclus start ten aanzien van de ‘oude bepalingen’ in het eerste
                           kalenderjaar waarin sinds de inwerkingtreding van deze wijzigingswet
                           twaalf maanden verstreken zijn. Indien deze wijzigingswet bijvoorbeeld
                           per 1 januari 2027 of per 1 juli 2027 in werking treedt, valt het eerste
                           rapportagemoment voor de oude bepalingen in het jaar 2028; in dat jaar
                           start de rapportagecyclus. Het tweede rapportagemoment valt dan in het
                           jaar 2031 (drie jaar later), het derde in 2034 en zo verder.</al>
                    <al>Het eerste moment waarop een monitoringsrapport moet worden uitgebracht
                           ten aanzien van een ‘<nadruk type="cur">nieuwe’</nadruk> bepaling (een
                           geheel nieuwe of een wijzigingsbepalingen die na de inwerkingtreding van
                           deze wijzigingswet wordt vastgesteld), is – aanhakend op die cyclus voor
                           ‘oude bepalingen’ – op het eerstvolgende vaste rapportagemoment dat (ook)
                           voor oude bepalingen geldt, voor zover dat vaste rapportagemoment althans
                           valt <nadruk type="cur">in het eerstvolgende kalenderjaar</nadruk>
                           (gerekend vanaf de inwerkingtreding van de betreffende ‘nieuwe’
                           beperkende bepaling), <nadruk type="cur">waarin ook een
                              monitoringsrapport wordt uitgebracht voor de oude bepalingen</nadruk>.
                           Na inwerkingtreding van de betreffende beperkende bepaling moeten dus
                           eerst twaalf maanden verstreken zijn, waarna bekeken moet worden wat dán
                           het eerstvolgende kalenderjaar is waarin (op grond van de cyclus voor
                           oude bepalingen) weer een rapportage moet worden uitgebracht over de oude
                           bepalingen. In dat eerstvolgende kalenderjaar moet dan ook een rapportage
                           worden uitgebracht over die betreffende nieuwe bepaling. Op die manier
                           wordt de nieuwe bepaling ‘aangehaakt’ in de cyclus voor monitoring en
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling van de oude bepalingen.</al>
                    <al>Een voorbeeld: indien deze wijzigingswet per 1 januari 2027 of 1 juli
                           2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het eerste jaar waarin de
                           rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van de oude bepalingen
                           (zie toelichting hierboven). De daarop volgende rapportagejaren in de
                           cyclus zijn dan 2031, 2034, 2037 enzovoorts. Indien dan een nieuwe
                           beperkende bepaling op 1 november 2028 in werking is getreden, dan zijn
                           per 1 november 2029 twaalf maanden verstreken. Vanaf dat punt moet worden
                           bekeken wat dan op grond van de oude cyclus het eerstvolgende
                           rapportagejaar is – in het voorbeeld hier is dat 2031. Dan is er dus nog
                           wat tijd tussen de inwerkingtreding van de nieuwe bepaling (november
                           2028) en het eerstvolgende rapportagejaar ten aanzien die nieuwe bepaling
                           (2031).</al>
                    <al>Uiteraard kan dit ook iets ‘krapper’ uitvallen. Dat wordt zichtbaar in
                           een ander voorbeeld: als aangegeven, indien deze wijzigingswet per
                           1 januari 2027 of 1 juli 2027 in werking treedt, dan geldt 2028 als het
                           eerste jaar waarin de rapportage moet worden uitgebracht ten aanzien van
                           de oude bepalingen. De daarop volgende rapportagejaren in de cyclus zijn
                           dan 2031, 2034, enzovoorts. Indien een nieuwe beperkende bepaling op
                           1 augustus 2027 in werking treedt, dan zullen per 1 augustus 2028 twaalf
                           maanden zijn verstreken. Op grond van de cyclus voor oude bepalingen is
                           2028 een rapportagejaar. Dit betekent dat 2028 voor deze nieuwe bepaling
                           dan óók al als rapportagejaar aangemerkt moet worden – het is immers het
                           eerste rapportagejaar dat men tegenkomt in de cyclus, nadat twaalf
                           maanden verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de nieuwe
                           bepaling.</al>
                    <al>Uiteraard is de kans dan minimaal dat er überhaupt ontwikkelingen zijn
                           die relevant zouden (kunnen) zijn ten aanzien van deze vrij nieuwe
                           bepaling, laat staan dat als die ontwikkelingen er wel zouden zijn, deze
                           aanleiding zouden kunnen zijn tot een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling. De nieuwe bepaling heeft in het kader van de
                           totstandkoming immers al een ex ante evenredigheidsbeoordeling ondergaan,
                           waarbij de op dat moment aanwezige feiten, omstandigheden en
                           ontwikkelingen al zullen zijn meegewogen. Dus hoewel het in dit voorbeeld
                           relatief snel is dat er een rapportage moet worden uitgebracht ten
                           aanzien van (ook) deze nieuwe bepaling, wordt benadrukt dat die
                           rapportage ten aanzien van die bepaling dan hoogstwaarschijnlijk niet
                           veel meer zal inhouden dan de constatering dat er ten aanzien van die
                           nieuwe bepalingen geen relevante ontwikkelingen zijn die niet al bij de
                           totstandkoming zijn meegenomen in de afwegingen, of dat eventuele recente
                           ontwikkelingen niet relevant zijn voor deze bepaling (maar hooguit voor
                           andere nieuwe beperkende ten aanzien waarvan in datzelfde jaar een
                           rapportage moet worden uitgebracht).</al>
                    <al>Zie voor verdere verduidelijking van de cyclus voor rapportage en
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling en het ‘aanhaken’ van nieuwe
                           bepalingen daarop figuur 1 en 2 in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                           van deze memorie van toelichting.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Na dat eerste rapportagemoment ten aanzien van de betreffende nieuwe
                              beperkende bepalingen vindt rapportage telkens na drie jaar plaats.
                              Doordat wat betreft het aanvangsmoment wordt aangehaakt op de
                              rapportagecyclus voor de ‘oude’ bepalingen, en in die cyclus ook het
                              ritme van rapportage om de drie jaar geldt, zullen zo ook de <nadruk type="cur">verdere</nadruk> rapportagemomenten voor de <nadruk type="cur">nieuwe</nadruk> bepalingen steeds samenvallen met de
                              vaste rapportagemomenten (vaste rapportagejaren) die ook al gelden
                              voor de rapportages ten aanzien van de ‘oude’ bepalingen.</al>
                      <al>Op deze manier wordt geborgd dat ten aanzien van <nadruk type="cur">alle</nadruk> beperkende bepalingen, ongeacht of het ‘oude’ of
                              ‘nieuwe’ beperkende bepalingen zijn, een rapportage moet worden
                              uitgebracht op een van de vaste rapportagemomenten in de cyclus die
                              aanvankelijk voor de oude bepalingen is opgezet. De keuze voor dit
                              systeem van rapportage in vaste rapportagejaren, in plaats van een
                              systeem dat gekoppeld is aan de inwerkingtredingsdatum van elke
                              afzonderlijke bepaling, wordt in paragraaf 3.5 van het algemeen deel
                              nader toegelicht.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Het rapport dient aan de verantwoordelijke bewindspersoon te worden
                           gezonden. Het rapport is namelijk van belang voor de verantwoordelijke
                           bewindspersoon met het oog op de vaste, periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling die in beginsel eens in de zes jaar moet
                           plaatsvinden (zie artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang
                           met artikel 30h, vierde lid, van de Algemene wet). Het geeft de
                           bewindspersoon de informatie die essentieel is voor een gedegen
                           uitvoering van deze periodieke evenredigheidsbeoordeling. Ook is het
                           rapport van belang om te kunnen beoordelen of hij aanleiding ziet tot een
                           ‘tussentijdse’ evenredigheidsbeoordeling – zie daaromtrent verder de
                           artikelsgewijze toelichting hieronder op artikel 30h, zesde lid, van de
                           Algemene wet.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, derde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Het in de Wet BIG van toepassing verklaarde artikel 30h, derde lid, van
                           de Algemene wet bepaalt onder meer dat eventuele nieuwe ontwikkelingen
                           ten aanzien van het betreffende beroep die van invloed kunnen zijn op de
                           evenredigheid van de eerder al vastgestelde bepalingen in een rapport
                           dienen te worden vervat. Het derde lid van artikel 30h, onderdelen b en
                           c, van de Algemene wet ziet op wat er verder in het rapport moet worden
                           opgenomen (een inschatting van de effecten die deze ontwikkelingen in de
                           praktijk hebben op de evenredigheid van beperkende bepalingen, en een
                           duiding of het rapport al dan niet aanleiding geeft tot het verrichten
                           van een tussentijdse evenredigheidsbeoordeling). Het gaat hier qua inhoud
                           om eenzelfde rapport als bedoeld in het in de Wet BIG van toepassing
                           verklaarde artikel 30g, tweede en derde lid, van de Algemene wet. Hetgeen
                           in de artikelsgewijze toelichting op artikel 14, zevende lid, in
                           samenhang met artikel 30g, tweede en derde lid, van de Algemene wet is
                           aangegeven omtrent de inhoud en strekking van een dergelijk rapport (en
                           ook wat in beginsel onder ‘ontwikkelingen’ moet worden verstaan), is ook
                           hier van toepassing.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, vierde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Artikel 30h, vierde lid, van de Algemene wet (dat via artikel 14,
                           zevende lid, van de Wet BIG van toepassing is verklaard) ziet op de
                           periodieke evenredigheidsbeoordeling die in beginsel iedere zes jaar moet
                           plaatsvinden ten aanzien van de eerder vastgestelde beperkende
                           bepalingen.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Uit artikel 30h, vierde lid, onderdeel a, van de Algemene wet volgt
                              dat de verantwoordelijke bewindspersoon de <nadruk type="cur">eerste</nadruk> evenredigheidsbeoordeling ten aanzien van de
                              ‘nieuwe’ vastgestelde beperkende bepalingen moet verrichten zes jaar
                              nadat het eerste rapport is uitgebracht (zie het tweede lid van
                              ditzelfde artikel). Vervolgens vindt de periodieke beoordeling in
                              beginsel elke zes jaar plaats (met dien verstande dat het zevende lid
                              daarop nog een uitzondering maakt – zie het zevende lid en de
                              artikelsgewijze toelichting daarop). Op die manier wordt ook de
                              periodieke evenredigheidsbeoordeling gekoppeld aan de rapportagecyclus
                              die niet alleen voor de ‘oude’ bepalingen geldt ingevolge het van
                              toepassing verklaarde artikel 30g, tweede lid, van de Algemene wet,
                              maar op de voet van het eveneens van toepassing verklaarde artikel
                              30h, tweede lid, van de Algemene wet ook voor de ‘nieuwe’ bepalingen.
                              Het periodieke beoordelingsmoment valt op deze manier altijd in
                              eenzelfde kalenderjaar als waarin ook een rapportage moet worden
                              uitgebracht. Dit zou niet alleen kunnen helpen in structurering van de
                              activiteiten van rapportage en evenredigheidsbeoordelingen, maar op
                              deze manier zou de verantwoordelijke bewindspersoon ook steeds zowel
                              de eerdere rapporten kunnen gebruiken, als het meest recente rapport
                              dat in datzelfde kalenderjaar uitkomt als dat waarin de periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.</al>
                      <al>Met het oog op het verrichten van een gedegen periodieke
                              evenredigheidsbeoordeling zal de betrokken bewindspersoon in ieder
                              geval de op dat moment beschikbare rapporten omtrent de ontwikkelingen
                              gebruiken. Uiteraard mag de verantwoordelijke bewindspersoon met het
                              oog op de uitoefening van diens taak tot het verrichten van de
                              evenredigheidsbeoordeling ingevolge artikel 14, twaalfde lid, van de
                              Wet BIG ook om (nadere) inlichtingen vragen.</al>
                    </al-groep>
                    <al-groep>
                      <al>In dit verband wordt overigens benadrukt dat ook als in dat meest
                              recente rapport de inschatting is dat er geen
                              evenredigheidsbeoordeling zou hoeven plaats te vinden, toch de
                              periodieke beoordeling plaats moet vinden op dat vaste zesjaarlijkse
                              moment. De periodieke evenredigheidsbeoordeling heeft nu immers een
                              structureel karakter. De Proportionaliteitsrichtlijn verplicht via
                              artikel 4, zesde lid, van deze richtlijn tot een dergelijke
                              systematische toetsing<noot id="n236" type="voet"><noot.nr>236</noot.nr><noot.al>Zie ook de richtsnoeren van de Europese Commissie,
                                    paragraaf 3.5 (Toezichtverplichting).</noot.al></noot>.</al>
                      <al>De periodieke evenredigheidsbeoordeling die ingevolge dit van
                              toepassing verklaarde artikel 30h, vierde lid, onderdeel a, van de
                              Algemene wet moet worden verricht, is in de kern eenzelfde
                              evenredigheidsbeoordeling als de evenredigheidsbeoordeling die moet
                              worden verricht bij de totstandkoming van de betreffende bepalingen
                              (dus ex ante), in die zin dat bij de beoordeling gekeken moet worden
                              naar de diverse elementen die in artikel 7 van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn zijn benoemd en waarmee ter bepaling van
                              de evenredigheid rekening moet worden gehouden. Daarnaast moet dus
                              ingeval van een periodieke beoordeling (ex post) rekening gehouden
                              worden met de ontwikkelingen die zich sinds de inwerkingtreding van de
                              te beoordelen bepaling(en) hebben voorgedaan en die in ieder geval in
                              de uitgebrachte rapporten worden beschreven. Zie in dat verband ook de
                              artikelsgewijze toelichting op artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG
                              in samenhang met artikel 30h, derde lid, en artikel 30g, derde lid,
                              van de Algemene wet.</al>
                    </al-groep>
                    <al>Evenals het geval is bij de periodieke evenredigheidsbeoordeling op de
                           voet van artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                           30g, vierde lid, van de Algemene wet ten aanzien van de zogenoemde ‘oude
                           (beperkende) bepalingen’, moet de verantwoordelijke bewindspersoon ook
                           ten aanzien van die periodieke evenredigheidsbeoordeling betreffende
                           ‘nieuwe’ beperkende bepalingen een verslag opstellen met daarin een
                           advies over het gevolg dat de uitkomst van de evenredigheidsbeoordeling
                           naar het oordeel van de bewindspersoon zou moeten hebben ten aanzien van
                           de betreffende bepalingen (zie het van toepassing zijnde artikel 30h,
                           vierde lid, onderdeel b, van de Algemene wet). Aangezien dit verslag qua
                           inhoudelijke elementen en strekking overeenkomt met het verslag als
                           bedoeld in (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met)
                           artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet, wordt voor de
                           artikelsgewijze toelichting hieromtrent verwezen naar de artikelsgewijze
                           toelichting op (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met)
                           artikel 30g, vierde lid, van de Algemene wet.</al>
                    <al>Het verslag (met advies) moet (in ieder geval) worden gezonden naar het
                           orgaan van de organisatie dat de betreffende bepaling waarop het verslag
                           ziet, heeft vastgesteld.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, vijfde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>In de toelichting op het hierboven besproken van toepassing verklaarde
                           artikel 30h, vierde lid, van de Algemene wet is aangegeven dat de door de
                           verantwoordelijke bewindspersoon te verrichten zesjaarlijkse
                           evenredigheidsbeoordeling in de kern gelijk is aan de
                           evenredigheidsbeoordeling die ook heeft plaatsgevonden bij de
                           totstandkoming van de vastgestelde beperkende bepaling (ex ante). Een
                           verschil met die initiële evenredigheidsbeoordeling bij de totstandkoming
                           van beperkende bepalingen is dat bij de periodieke
                           evenredigheidsbeoordeling niet alleen rekening moet worden gehouden, voor
                           zover relevant, met de elementen en factoren die in artikel 7 van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn zijn genoemd; óók moet rekening worden
                           gehouden met eventuele ontwikkelingen ten aanzien van het beroep met een
                           wettelijk erkende specialistentitel die zich sinds de inwerkingtreding
                           van de betreffende beperkende bepalingen hebben voorgedaan en die invloed
                           kunnen hebben op de evenredigheid van deze bepalingen. Bekeken moet
                           worden welke effecten dergelijke ontwikkelingen in de praktijk hebben, in
                           samenhang met de eerder vastgestelde beperkende bepalingen. Dit betekent
                           in ieder geval dat, om effecten van ontwikkelingen op de evenredigheid
                           van de beperkende bepaling te kunnen vaststellen, nagegaan moet worden
                           welke invloed de ontwikkelingen in den brede hebben in de betreffende
                           sector en ten aanzien van de ‘spelers’ op het betreffende speelveld. In
                           het verlengde daarvan moet bekeken worden of en hoe dit direct of
                           indirect wellicht raakt aan factoren die destijds zijn meegewogen bij
                           beoordeling van de evenredigheid, en of en hoe dit wellicht anderszins
                           raakt aan die evenredigheid van de destijds vastgestelde beperkende
                           bepalingen op dat moment. Dit is tot uitdrukking gebracht in (artikel 14,
                           zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30h, vijfde lid,
                           onderdelen a en b, van de Algemene wet.</al>
                    <al>De ontwikkelingen die meegewogen moeten worden, zijn in feite (in ieder
                           geval) de ontwikkelingen zoals die ingevolge het derde lid van dat
                           artikel 30h van de Algemene wet ook steeds in de rapporten moeten worden
                           opgenomen. Zie voor een nadere duiding van hetgeen onder ‘ontwikkelingen’
                           moet worden verstaan en wat het betekent dat rekening moet worden
                           gehouden met de effecten die deze ontwikkelingen in de praktijk hebben,
                           dan ook de artikelsgewijze toelichting hierboven op (artikel 14, zevende
                           lid, van de Wet BIG in samenhang met) artikel 30h, derde lid, van de
                           Algemene wet (en de artikelsgewijze toelichting op artikel 30g, derde
                           lid, van de Algemene wet).</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, zesde lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Uit dit artikellid volgt dat de verantwoordelijke bewindspersoon, die
                           het rapport over de ontwikkelingen als bedoeld in het tweede lid
                           ontvangt, onverwijld een evenredigheidsbeoordeling uitvoert indien het
                           rapport hiertoe aanleiding geeft, dus indien uit het rapport
                           redelijkerwijs valt af te leiden dat de evenredigheid van een of meer
                           eerder vastgestelde bepalingen in het geding is of dreigt te raken. Een
                           dergelijke evenredigheidsbeoordeling dient in dat geval dus óók plaats te
                           vinden als er nog geen zes jaar verstreken zijn en het moment voor de
                           vaste periodieke evenredigheidsbeoordeling in die zin dus nog niet is
                           aangebroken. Dit is in dit van toepassing verklaarde artikel 30h, zesde
                           lid, van de Algemene wet tot uitdrukking gebracht door de bewoordingen
                           ‘Onverminderd het vierde lid (...)’. In dit licht wordt deze
                           evenredigheidsbeoordeling die onverwijld plaatsvindt naar aanleiding van
                           een monitoringsrapport ook wel aangeduid als ‘tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling’. Hetgeen in de artikelsgewijze toelichting op
                           (artikel 14, zevende lid, in samenhang met) artikel 30g, zesde lid, van
                           de Algemene wet verder is opgemerkt omtrent de tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling (ten aanzien van ‘oude’ beperkende bepalingen),
                           is ook hier van toepassing, zodat hier verder wordt verwezen naar die
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG in samenhang met artikel
                              30h, zevende lid, van de Algemene wet</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit zevende lid van het in de Wet BIG van toepassing verklaarde artikel
                           30h van de Algemene wet ziet op de situatie dat een tussentijdse
                           evenredigheidsbeoordeling als bedoeld in het zesde lid van datzelfde
                           artikel heeft plaatsgevonden. Het maakt duidelijk wanneer in dat geval,
                           in afwijking van het vierde lid, het eerstvolgende moment is waarop de
                           zesjaarlijkse periodieke evenredigheidsbeoordeling moet plaatsvinden.
                           Voor een nadere toelichting hieromtrent wordt verwezen naar de
                           artikelsgewijze toelichting op (artikel 14, zevende lid, van de Wet BIG
                           in samenhang met) artikel 30g, zevende lid, van de Algemene wet. Dat
                           artikellid is inhoudelijk verder identiek aan het onderhavige zevende
                           lid, met dien verstande dat artikel 30g van de Algemene wet enkel
                           betrekking heeft op de zogenoemde ‘oude’ beperkende bepalingen en artikel
                           30h van de Algemene wet (enkel) op de ‘nieuwe’ beperkende bepalingen. Dat
                           verschil is echter niet zozeer relevant voor een goed begrip van dit
                           zevende lid.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, elfde lid (nieuw), van de Wet BIG</titel>
                    </kop>
                    <al>Het voorgestelde artikel 14, elfde lid, omvat deels de inhoud van het
                           huidige achtste lid van artikel 14 van de Wet BIG. Hierin is de
                           bevoegdheid vervat van de verantwoordelijke bewindspersoon tot het geven
                           van aanwijzingen aan een orgaan als bedoeld in artikel 14, tweede lid,
                           onder d, van de Wet BIG. Die aanwijzingsbevoegdheid is in het
                           voorgestelde elfde lid vervat in onderdeel b. Dit artikel is inhoudelijk
                           niet gewijzigd. Enkel zijn daarin verouderde begrippen, zoals Europese
                           Gemeenschap, geactualiseerd. Ingevolge deze aanwijzingsbevoegdheid kan
                           een aanwijzing zowel gegeven worden in verband met bindende
                           rechtshandelingen van de EU (destijds: Europese Gemeenschap), als ter
                           bevordering van de goede uitoefening van de individuele
                           gezondheidszorg.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Gelet op de verwijzing naar bindende rechtshandelingen van de EU, en
                              het feit dat daartoe ook de Proportionaliteitsrichtlijn gerekend moet
                              worden, brengt een redelijke uitleg van dit onderdeel b mee dat de
                              verantwoordelijke bewindspersoon bevoegd geacht moet worden om (onder
                              meer) een aanwijzing te geven indien de bewindspersoon, na een
                              tussentijdse of periodieke evenredigheidsbeoordeling van een
                              vastgestelde beperkende bepaling:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>heeft geoordeeld dat de bepaling onevenredig is;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>in het in artikel 30g, vierde lid, onderdeel b, respectievelijk
                                    30h, vierde lid, onderdeel b, van de Algemene wet erkenning
                                    EU-beroepskwalificaties bedoelde verslag (met daarin een bindend
                                    advies) heeft geadviseerd tot schrapping of wijziging van de
                                    betreffende beperkende bepaling; en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betreffende bepalingen in afwijking van dit bindende advies
                                    ongewijzigd in stand zijn gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Omdat de Proportionaliteitsrichtlijn eveneens van toepassing is op de
                           zogenoemde c-organen (organen organisaties als bedoeld in artikel 14,
                           tweede lid, onder c, van de Wet BIG), en de regelgeving die daarvan
                           afkomstig is, wordt het ook ten aanzien van die organen organisaties en
                           de daarvan afkomstige regelgeving noodzakelijk geacht dat de
                           verantwoordelijke bewindspersoon een mogelijkheid heeft om de
                           beroepsorganisaties ertoe aan te zetten om alsnog te zorgen dat een
                           onevenredig geachte bepaling – conform het eerdere bindende advies van de
                           bewindspersoon – wordt gewijzigd of geschrapt. De lidstaat Nederland is
                           immers uiteindelijk binnen de EU verantwoordelijk voor inachtneming van
                           het Europese recht, waaronder de Proportionaliteitsrichtlijn. Tegen die
                           achtergrond is het van belang dat vanuit de rijksoverheid in ultimo kan
                           worden ingegrepen indien er door of vanwege een beroepsorganisatie met
                           regelgevende bevoegdheid regels tot stand worden gebracht en in stand
                           blijven die op enig moment in strijd met het evenredigheidsbeginsel of de
                           Proportionaliteitsrichtlijn moeten worden geacht. Het instrument van de
                           aanwijzing is binnen het systeem van de Wet BIG daartoe het meest
                           passende instrument.</al>
                    <al-groep>
                      <al>Ten aanzien van de zogenoemde c-organen bestond een dergelijke
                              aanwijzingsbevoegdheid tot op heden niet. Met het oog op een
                              deugdelijke en efficiënte implementatie van de
                              Proportionaliteitsrichtlijn wordt deze nu alsnog voorgesteld. Daartoe
                              strekt het voorgestelde artikel 14, elfde lid, onderdeel a, van de Wet
                              BIG. De reikwijdte van deze aanwijzingsbevoegdheid is echter beperkter
                              dan de reeds bestaande aanwijzingsbevoegdheid ten aanzien van de
                              zogenoemde d-organen (waarop artikel 14, elfde lid (nieuw), onderdeel
                              b, van de Wet BIG ziet). De reikwijdte van de aanwijzingsbevoegdheid
                              ten aanzien van de c-organen is op grond van het elfde lid, onderdeel
                              a, van de Wet BIG beperkt tot enkel de situatie die hierboven ook werd
                                 genoemd<noot id="n237" type="voet"><noot.nr>237</noot.nr><noot.al>Zie ook aanwijzing 9.4 van de Aanwijzingen voor de
                                    regelgeving, waarin is bepaald dat bij implementatie in de
                                    implementatieregeling geen andere regels worden opgenomen dan
                                    voor de implementatie noodzakelijk zijn.</noot.al></noot>, te weten de situatie dat:</al>
                      <lijst level="single" nr-sluiting="." start="1" type="expliciet">
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de bewindspersoon, na een tussentijdse of periodieke
                                    evenredigheidsbeoordeling van een vastgestelde beperkende
                                    bepaling, heeft geoordeeld dat de bepaling onevenredig is;</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>in het in artikel 30g, derde lid, respectievelijk 30h, derde
                                    lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties
                                    bedoelde verslag en bindend advies heeft geadviseerd tot
                                    schrapping of wijziging van de betreffende beperkende bepaling;
                                    en</al>
                        </li>
                        <li>
                          <li.nr>–</li.nr>
                          <al>de betreffende bepaling in afwijking van dit bindende advies
                                    ongewijzigd in stand is gebleven.</al>
                        </li>
                      </lijst>
                    </al-groep>
                    <al>Ten aanzien van c-organen heeft de bewindspersoon (anders dan ten
                           aanzien van d-organen) dus geen aanwijzingsbevoegdheid in verband met
                           andere bindende rechtshandelingen van de EU dan de
                           Proportionaliteitsrichtlijn, en ook niet ter bevordering van de goede
                           uitoefening van de individuele gezondheidszorg.</al>
                    <al>Het zal naar verwachting zelden tot nooit voorkomen dat een
                           beroepsorganisatie welbewust na zou laten gevolg te geven aan een bindend
                           advies van de verantwoordelijke bewindspersoon tot wijziging of
                           schrapping van bestaande beperkende bepalingen, maar voor het geval die
                           uitzonderlijke situatie zich toch zou voordoen, is het in dat bijzondere
                           geval essentieel dat de verantwoordelijke bewindspersoon wel een
                           bevoegdheid heeft om de beroepsorganisaties ertoe aan te zetten om alsnog
                           te zorgen dat de onevenredig geachte bepaling wordt gewijzigd of
                           geschrapt. Die bevoegdheid is in dit geval de
                              aanwijzingsbevoegdheid.<noot id="n238" type="voet"><noot.nr>238</noot.nr><noot.al>Anders dan de andere bijzondere wetten die via dit
                                 wetsvoorstel worden gewijzigd, kent de Wet BIG geen
                                 vernietigingsbevoegdheid voor de verantwoordelijke bewindspersoon.
                                 Een dergelijk instrument wordt niet via dit wetsvoorstel ingevoerd,
                                 aangezien een dergelijk instrument niet passend is te achten voor
                                 de beroepsorganisaties onder de Wet BIG en hun regelgeving. Dit
                                 omdat deze beroepsorganisaties geen openbare lichamen zijn zoals de
                                 andere beroepsorganisaties in de bijzondere wetten binnen dit
                                 wetsvoorstel, en dus de opzet en vormgeving binnen de Wet BIG dan
                                 ook anders is dan in de andere bijzondere wetten. Daarom is
                                 aansluiting gezocht op het in de Wet BIG wél reeds bestaande
                                 instrument van de aanwijzing (conform aanwijzing 9.7 van de
                                 Aanwijzingen voor de regelgeving).</noot.al></noot> De bewindspersoon zou het betreffende c- of d-orgaan bijvoorbeeld
                           een aanwijzing kunnen geven die ertoe strekt dat de onevenredig geachte
                           beperkende bepaling door het daartoe bevoegde orgaan van de
                           beroepsorganisatie wordt gewijzigd of geschrapt.</al>
                    <al>Indien vervolgens ook de aanwijzing niet zou worden opgevolgd, kan de
                           verantwoordelijke bewindspersoon bezien of intrekking van de verleende
                           erkenning van de specialistentitel opportuun zou zijn, ingevolge artikel
                           14, twaalfde lid (hernummerd – tot op heden negende lid), van de Wet
                           BIG.</al>
                  </divisie>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14, leden 9 tot en met 16 (hernummerd), van de Wet
                              BIG</titel>
                    </kop>
                    <al>De oorspronkelijke leden 5 tot en met 13 van artikel 14 van de Wet BIG
                           worden hernummerd tot de leden 8 tot en met 16. Dit naar aanleiding van
                           de invoeging van het nieuwe vierde, zesde en zevende lid. Ook worden naar
                           aanleiding daarvan de verwijzingen in artikel 14, vijftiende lid
                           (hernummerd), onderdeel a, van de Wet BIG aangepast. Behoudens het
                           hiervoor besproken elfde lid (inhoudelijk deels overeenstemmend met het
                           huidige achtste lid), worden deze leden verder inhoudelijk niet
                           gewijzigd.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
                <divisie opmaak="default">
                  <kop>
                    <titel>Onderdeel C (invoering artikel 14a (nieuw) van de Wet BIG)</titel>
                  </kop>
                  <divisie opmaak="default">
                    <kop>
                      <titel>Artikel 14a (nieuw) van de Wet BIG</titel>
                    </kop>
                    <al>Dit artikel strekt ter implementatie van artikel 2, tweede lid, van de
                           Proportionaliteitsrichtlijn (zie ook overweging 10 van de richtlijn). Dat
                           artikel bepaalt kort gezegd dat de Proportionaliteitsrichtlijn niet van
                           toepassing is wanneer de specifieke beperkende eisen ter reglementering
                           van een bepaald beroep zijn vastgesteld in een afzonderlijke EU-handeling
                           die de lidstaten geen keuze laat ten aanzien van de wijze van
                           implementatie van die vereisten. De gedachte hierachter is dat in
                           dergelijke gevallen de beoordeling van de geschiktheid en evenredigheid
                           reeds op EU-niveau is uitgevoerd. Voor een nadere toelichting wordt
                           verwezen naar paragraaf 3.3.c van het algemeen deel van deze memorie van
                           toelichting.</al>
                  </divisie>
                </divisie>
              </divisie>
              <divisie opmaak="default">
                <kop>
                  <titel>Artikel VIII (Inwerkingtreding)</titel>
                </kop>
                <al>Voorgesteld wordt om deze wijzigingswet in werking te laten treden op een bij
                     koninklijk besluit te bepalen tijdstip. Hiermee kan worden voorzien in de
                     gelijktijdige inwerkingtreding van deze wet met de wet tot wijziging van de
                     Rijksoctrooiwet 1995 ter implementatie van de Proportionaliteitsrichtlijn
                     inzake beroepsorganisaties met regelgevende bevoegdheid (zie het slot van
                     paragraaf 3.1 van deze memorie van toelichting).</al>
              </divisie>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <nr status="officieel">III.</nr>
                <titel>TRANSPONERINGSTABEL</titel>
              </kop>
              <al>Transponeringstabel voor Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees Parlement en de
                  Raad van de Europese Unie van 28 juni 2018 betreffende een
                  evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen
                  (PbEU 2018, L 173) ten aanzien van beroepsorganisaties met regelgevende
                  bevoegdheid, in aanvulling op de transponeringstabel in de mededeling van
                  Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat van 7 juli 2020,
                  nr. WJZ/20175689, houdende bekendmaking Richtlijn (EU) 2018/958 van het Europees
                  Parlement en de Raad van 28 juni 2018 betreffende een evenredigheidsbeoordeling
                  voorafgaand aan een nieuwe reglementering van beroepen (PbEU 2018, L 173) (<extref doc="stcrt-2020-37281" soort="document" status="actief">Stcrt. 2020,
                     37281</extref>).</al>
              <?xpp ep?>
              <table colsep="1" frame="all" pgwide="1" rowsep="1" tabstyle="xml1">
                <title>Transponeringstabel</title>
                <tgroup align="left" char="" charoff="50" cols="4" tgroupstyle="xml1">
                  <colspec colname="col1" colnum="1" colwidth="129*" />
                  <colspec colname="col2" colnum="2" colwidth="190*" />
                  <colspec colname="col3" colnum="3" colwidth="119*" />
                  <colspec colname="col4" colnum="4" colwidth="111*" />
                  <thead valign="bottom">
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Bepaling van Richtlijn (EU) 2018/958
                                 (Proportionali<?xpp afbm?>teitsrichtlijn)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Bepaling in wetsvoorstel of bestaande regeling</al>
                        <al>Toelichting indien niet geïmplementeerd of naar zijn aard geen
                                 implementatie behoeft</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Omschrijving beleidsruimte</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Toelichting op de keuze(s) bij de invulling van de
                                 beleidsruimte</al>
                      </entry>
                    </row>
                  </thead>
                  <tbody valign="top">
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 1 (Voorwerp)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (bepaling betreffende
                                 het voorwerp van de richtlijn)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 2, eerste lid (Toepassingsgebied)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geïmplementeerd door steeds in de bepalingen in het wetsvoorstel
                                 de verplichtingen enkel betrekking te laten hebben op bepalingen in
                                 regelgeving van de beroepsorganisaties die de toegang tot of de
                                 uitoefening van het beroep van [*gereglementeerd beroep in de zin
                                 van richtlijn (EU) 2005/36] beperken.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 2, tweede lid</al>
                        <al>(Toepassingsgebied)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30e Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel D (artikel 32d Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel F (artikel 82c
                                 Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel D (artikel 91c Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel E (artikel 23c Wet op het
                                 accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel C (artikel 16c Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel C (artikel 14b Wet op de beroepen in de
                                 individuele gezondheidszorg)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 3 (Definities)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Van alle begrippen uit richtlijn (EU) 2005/36 is voor dit
                                 wetsvoorstel enkel het begrip ‘gereglementeerd beroep’ van belang,
                                 en dan enkel ten aanzien van artikel I van dit wetsvoorstel,
                                 houdende wijziging van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties. In die wet is dat begrip reeds
                                 geïmplementeerd in artikel 1 (Definities).</al>
                        <al>In de Wet op het notarisambt heeft feitelijk implementatie
                                 plaatsgevonden door dit wetsvoorstel enkel betrekking te laten
                                 hebben op kandidaat-notarissen, omdat het beroep van (bij
                                 overheidsbesluit benoemde) notarissen buiten de reikwijdte valt van
                                 richtlijn (EU) 2005/36 (zie artikel 2, vierde lid, van die
                                 richtlijn). De definitie ‘gereglementeerd beroep’ zelf behoeft in
                                 dat opzicht geen afzonderlijke implementatie.</al>
                        <al>De begrippen ‘beschermde beroepstitel’ en ‘voorbehouden
                                 activiteiten’ worden in het wetsvoorstel niet gebruikt, omdat zij
                                 in richtlijn (EU) 2018/958 enkel gebruikt worden in artikel 7 van
                                 die richtlijn en dat artikel als zodanig in dit wetsvoorstel wordt
                                 geïmplementeerd (zie deze transponeringstabel ten aanzien van
                                 artikel 7). De definitie zelf behoeft gelet hierop geen
                                 afzonderlijke implementatie.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, eerste lid</al>
                        <al>[Ex-ante beoordeling van nieuwe maatregelen]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, en
                                 artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E (artikel 82, tweede lid, onderdeel b,
                                 Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde lid, onderdeel b, Wet
                                 op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b, eerste lid, en tweede lid,
                                 onderdeel b, Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel b, Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, tweede lid</al>
                        <al>[Omvang van ex-ante beoordeling van nieuwe maatregelen]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel b,
                                 onder 1°, en artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, onder 1°,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, onder 1°, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E, (artikel 82, tweede lid, onderdeel b,
                                 onder 1°, Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde, lid, onderdeel b,
                                 onder 1°, Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b, eerste lid, en tweede lid,
                                 onderdeel b, onder 1°, Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel b, onder 1°, Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in
                                 samenhang met artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, onder 1°,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, derde lid</al>
                        <al>[Gedetailleerde toelichting bij de ex ante te beoordelen nieuwe
                                 maatregelen]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30d, tweede lid, onderdeel a,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel A (artikel 28, vierde lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel D, (artikel 81, tweede lid (nieuw),
                                 onderdeel a, Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel B (artikel 90, tweede lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel C (artikel 22, tweede lid (nieuw), Wet op het
                                 accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, tweede lid (nieuw)
                                 Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, vierde lid (nieuw), Wet op
                                 de beroepen in de individuele gezondheidszorg in samenhang met 30d,
                                 tweede lid, onderdeel a, van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, vierde lid</al>
                        <al>[Onderbouwing ex-antebeoordeling]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel b,
                                 onder 2°, en artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, onder 2°,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, onder 2°, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E, (artikel 82, tweede lid, onderdeel b,
                                 onder 2°, Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde lid, onderdeel b, onder
                                 2°, Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b, tweede lid (nieuw), onderdeel
                                 b, onder 2°, Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel b, onder 2°, Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in
                                 samenhang met artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, onder 2°,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, vijfde lid</al>
                        <al>[Objectieve en onafhankelijke uitvoering van
                                 ex-antebeoordeling]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel A (artikel 1 Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties, ‘onafhankelijk orgaan’) en onderdeel B
                                 (artikel 30f, eerste en tweede lid, en artikel 30i, eerste en
                                 tweede lid, Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Bestaande artikel 32a, eerste en tweede lid, Advocatenwet, en
                                 Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde en vijfde lid (nieuw),
                                 Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E, (artikel 82, eerste, tweede en derde
                                 lid, Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, eerste, tweede en derde lid,
                                 Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikelen 22a en 22b, Wet op het
                                 accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zesde, zevende en achtste lid
                                 (nieuw), Loodsenwet);</al>
                        <al>Bestaande artikel 14, vierde lid (hernummerd: vijfde lid), van de
                                 Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, en Artikel
                                 VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), Wet op de beroepen
                                 in de individuele gezondheidszorg, in samenhang met artikel 30f,
                                 tweede lid, onderdeel b, van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>De richtlijnbepaling laat uitsluitend ruimte in de wijze waarop de
                                 objectiviteit en onafhankelijkheid wordt geborgd.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Steeds is ter borging van die objectiviteit en onafhankelijkheid
                                 aangesloten bij het systeem in de betreffende wet die ziet op de
                                 betreffende beroepsorganisatie met regelgevende bevoegdheid;
                                 ingeval die wet een systeem kent waarbij ontwerp-regelgeving ter
                                 voorafgaande goedkeuring moet worden voorgelegd aan de
                                 verantwoordelijke bewindspersoon, wordt voorgesteld de
                                 evenredigheidsbeoordeling te beleggen bij die bewindspersoon
                                 (gekoppeld aan die goedkeuring). Ingeval die wet voorziet in een
                                 onafhankelijk orgaan van de beroepsorganisatie dat adviseert over
                                 ontwerpregelgeving, wordt voorgesteld de
                                 evenredigheidsbeoordeling bij dat onafhankelijk orgaan te
                                 beleggen. In de Wet op het accountantsberoep, die vooralsnog geen
                                 van beide systemen kent, wordt conform de wens van de betreffende
                                 beroepsorganisatie en het beleidsverantwoordelijke departement
                                 voorgesteld de evenredigheidsbeoordeling te beleggen bij een met
                                 dit wetsvoorstel nieuw in te voeren onafhankelijk orgaan, ter
                                 borging van de vereiste objectiviteit en onafhankelijkheid. (zie
                                 ook paragraaf 3.4 (slot) van deze memorie van toelichting).</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 4, zesde lid</al>
                        <al>[Toezicht/ex-postbeoordeling]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikelen 30g en 30h, en artikelen 30j en
                                 30k, Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (monitoring en
                                 periodieke beoordeling), en in samenhang daarmee artikel 30d, derde
                                 tot en met zesde lid, Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties (vernietigingsbevoegdheid
                                 bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel D (artikelen 32b en 32c, Advocatenwet
                                 (monitoring en periodieke beoordeling), in samenhang met het
                                 bestaande artikel 30, eerste en tweede lid, Advocatenwet en artikel
                                 II, onderdeel B (artikel 30, derde en vierde lid (nieuw),
                                 Advocatenwet) (vernietigingsbevoegdheid bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel F, (artikelen 82a en 82b,
                                 Gerechtsdeurwaarderswet (monitoring en periodieke beoordeling), in
                                 samenhang met het bestaande artikel 83 (in het wetsvoorstel
                                 genummerd: eerste lid), en artikel III, onderdeel G (artikel 83,
                                 tweede en derde lid (nieuw), Gerechtsdeurwaarderswet
                                 (vernietigingsbevoegdheid bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel D (artikelen 91a en 91b, Wet op het
                                 notarisambt (monitoring en periodieke beoordeling), in samenhang
                                 met het bestaande artikel 92 (nu genummerd: eerste lid), en artikel
                                 IV, onderdeel E (artikel 92, tweede en derde lid (nieuw), Wet op
                                 het notarisambt) (vernietigingsbevoegdheid bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel E (artikelen 23a en 23b, Wet op het
                                 accountantsberoep) (monitoring en periodieke beoordeling), in
                                 samenhang met het bestaande artikel 35 Wet op het accountantsberoep
                                 (vernietigingsbevoegdheid bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel C (artikelen 16a en 16b, Loodsenwet
                                 (monitoring en periodieke beoordeling), in samenhang met artikel
                                 VI, onderdeel D (artikel 18, eerste lid (gewijzigd) en tweede en
                                 derde lid (nieuw), Loodsenwet) (vernietigingsbevoegdheid
                                 bewindspersoon);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zevende lid (nieuw), Wet op
                                 de beroepen in de individuele gezondheidszorg in samenhang met
                                 artikelen 30g en 30h van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties (monitoring en periodieke beoordeling),
                                 alsmede in samenhang met artikel VII, onderdeel C (artikel 14a
                                 (nieuw) Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg)
                                 (vernietigingsbevoegdheid bewindspersoon)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>De richtlijnbepaling (en in samenhang daarmee de communicatie
                                 vanuit de Europese Commissie en de door de Europese Commissie
                                 opgestelde ‘<nadruk type="cur">Richtsnoeren voor de
                                    evenredigheidsbeoordeling overeenkomstig richtlijn (EU) 2018/958
                                    betreffende een evenredigheidsbeoordeling voorafgaand aan een
                                    nieuw reglementering van beroepen’</nadruk> laat de lidstaat
                                 uitsluitend (beperkt) ruimte in de wijze waarop het
                                 toezicht/ex-post evenredigheidsbeoordeling vorm wordt gegeven.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Zie paragraaf 3.5 van deze memorie van toelichting</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 5 (Non-discriminatie)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel a, en
                                 artikel 30i, tweede lid, onderdeel a, Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E (artikel 82, tweede lid, onderdeel a,
                                 Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde lid, onderdeel a, Wet
                                 op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b eerste lid, en tweede lid,
                                 onderdeel a, Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel a, Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 6 (Rechtvaardiging uit hoofde van doelstellingen van
                                 algemeen belang)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel a, en
                                 artikel 30i, tweede lid, onderdeel a, Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel E, (artikel 82, tweede lid, onderdeel a,
                                 Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde lid, onderdeel a, Wet
                                 op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b eerste lid, en tweede lid,
                                 onderdeel a, Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel a, Loodsenwet);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 a, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="0">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 7 (Evenredigheid)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30f, tweede lid, onderdeel b, en
                                 artikel 30i, tweede lid, onderdeel b, Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties (ex ante)); Artikel I, onderdeel B (artikel
                                 30g, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, artikel 30h, vierde
                                 lid, onderdeel a, en zesde lid, artikel 30j, vierde lid, onderdeel
                                 a, en zesde lid, en artikel 30k, vierde lid, onderdeel a, en zesde
                                 lid, Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (ex post);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel C (artikel 32a, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Advocatenwet) (ex ante); Artikel II, onderdeel D (artikelen 32b,
                                 vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, en 32c, vierde lid,
                                 onderdeel a, en zesde lid, Advocatenwet) (ex post);</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel III, onderdeel E (artikel 82, tweede lid, onderdeel b,
                                 Gerechtsdeurwaarderswet) (ex ante); Artikel III, onderdeel F,
                                 (artikelen 82a, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, en 82b,
                                 vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, Gerechtsdeurwaarderswet (ex
                                 post));</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel C (artikel 91, derde lid, onderdeel b, Wet
                                 op het notarisambt) (ex ante); Artikel IV, onderdeel D (artikelen
                                 91a, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, en 91b, vierde lid,
                                 onderdeel a, en zesde lid, Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Artikel V, onderdeel D (artikel 22b, eerste lid, en tweede lid,
                                 onderdeel b, Wet op het accountantsberoep) (ex ante); Artikel V,
                                 onderdeel E (artikelen 23a, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid,
                                 en 23b, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, Wet op het
                                 accountantsberoep (ex post));</al>
                        <al>Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, zevende lid (nieuw),
                                 onderdeel b, Loodsenwet) (ex ante); Artikel VI, onderdeel C
                                 (artikelen 16a, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, en 16b,
                                 vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, Loodsenwet (ex post));</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zesde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg) (ex ante);
                                 Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, zevende lid (nieuw), Wet op
                                 de beroepen in de individuele gezondheidszorg in samenhang met
                                 artikelen 30g, vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, en 30h,
                                 vierde lid, onderdeel a, en zesde lid, van de Algemene wet
                                 erkenning EU-beroepskwalificaties) (ex post)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 8, eerste lid</al>
                        <al>[Informatie aan belanghebbenden]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30d, tweede lid, onderdeel b,
                                 Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel A (artikel 28, vierde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel D, (artikel 81, tweede lid (nieuw),
                                 onderdeel b, Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel B (artikel 90, tweede lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Wet op het notarisambt);</al>
                        <al>Het bestaande artikel 22, tweede lid, Wet op het accountantsberoep
                                 (met dit wetsvoorstel hernummerd tot derde lid), en artikel V,
                                 onderdeel C (artikel 22, derde lid (hernummerd en deels gewijzigd
                                 ter implementatie) Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Het bestaande artikel 16, tweede lid (met dit wetsvoorstel
                                 hernummerd tot vierde lid) van de Loodsenwet (ten aanzien van
                                 verordeningen); Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, derde lid
                                 (nieuw), onderdeel a, Loodsenwet)(ten aanzien van nadere
                                 regels);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, vierde lid (nieuw), Wet op
                                 de beroepen in de individuele gezondheidszorg in samenhang met 30d,
                                 tweede lid, onderdeel b, van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>De richtlijnbepaling laat uitsluitend ruimte wat betreft de wijze
                                 waarop belanghebbenden wordt geïnformeerd.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>In het wetsvoorstel is ervoor gekozen om de
                                 informatie-verstrekking omtrent de invoering van beperkende
                                 bepalingen vorm te geven door de beroepsorganisaties te verplichten
                                 om het ontwerp van de betreffende bepaling op elektronische wijze
                                 ter inzage te leggen (feitelijk: online consultatie). Zie de
                                 artikelsgewijze toelichting op elk van de hierbij in de tweede
                                 kolom genoemde implementatie-bepalingen.</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 8, tweede lid</al>
                        <al>[Betrokkenheid belanghebbenden]</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel I, onderdeel B (artikel 30d, tweede lid, onderdelen c en
                                 d, Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties);</al>
                        <al>Artikel II, onderdeel A (artikel 28, vijfde lid (nieuw),
                                 Advocatenwet);</al>
                        <al>Artikel III, onderdeel D, (artikel 81, derde lid (nieuw),
                                 Gerechtsdeurwaarderswet);</al>
                        <al>Artikel IV, onderdeel B (artikel 90, derde lid (nieuw), Wet op het
                                 notarisambt);</al>
                        <al>Het bestaande artikel 22, tweede lid, Wet op het accountantsberoep
                                 (met dit hernummerd tot derde lid), en artikel V, onderdeel C
                                 (artikel 22, derde lid (hernummerd en deels gewijzigd ter
                                 implementatie) Wet op het accountantsberoep);</al>
                        <al>Het bestaande artikel 16, tweede lid (met dit hernummerd tot
                                 vierde lid) van de Loodsenwet (ten aanzien van verordeningen);
                                 Artikel VI, onderdeel B (artikel 16, derde lid (nieuw), onderdeel
                                 b, Loodsenwet) (ten aanzien van nadere regels);</al>
                        <al>Artikel VII, onderdeel B (artikel 14, vierde lid (nieuw), Wet op
                                 de beroepen in de individuele gezondheidszorg in samenhang met 30d,
                                 tweede lid, onderdelen c en d, van de Algemene wet erkenning
                                 EU-beroepskwalificaties)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>De richtlijn laat uitsluitend ruimte aan de lidstaten wat betreft
                                 de wijze waarop belang-hebbenden worden betrokken en standpunten
                                 kenbaar kunnen maken.</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>In het wetsvoorstel is ervoor gekozen om het betrekken van
                                 standpunten vorm te geven door de beroepsorganisaties te
                                 verplichten om bij de online consultatie (zie de toelichting
                                 hierboven ten aanzien van artikel 8, eerste lid, van de richtlijn)
                                 een redelijke termijn te stellen voor het indienen van zienswijzen.
                                 Daarbij is bepaald dat in de toelichting op de ontwerpbepaling tot
                                 uitdrukking moet worden gebracht welke gevolgtrekkingen zijn
                                 verbonden aan de naar voren gebrachte zienswijzen (zie de
                                 artikelsgewijze toelichting op elk van de hierbij in de tweede
                                 kolom genoemde implementatie-bepalingen).</al>
                      </entry>
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 9 (Effectieve beroepsmogelijkheden)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Hoofdstuk 6 van de Algemene wet bestuursrecht; artikel 6:162 van
                                 het Burgerlijk Wetboek in samenhang met het Wetboek van burgerlijke
                                 rechtsvordering</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 10 (Uitwisseling van informatie tussen lidstaten)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (opdracht tot feitelijk
                                 handelen)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 11 (Transparantie)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (opdracht tot feitelijk
                                 handelen)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 12 (Evaluatie)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (evaluatiebepaling)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 13 (Omzetting)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (bepaling betreffende
                                 omzetting)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 14 (Inwerkingtreding)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie
                                 (inwerkingtredingsbepaling)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                    <row rowsep="1">
                      <entry align="left" colname="col1" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Artikel 15 (Adressaten)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col2" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Behoeft naar zijn aard geen implementatie (bepaling betreffende
                                 adressaten)</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col3" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top">
                        <al>Geen</al>
                      </entry>
                      <entry align="left" colname="col4" colsep="1" morerows="0" rotate="0" valign="top" />
                    </row>
                  </tbody>
                </tgroup>
              </table>
            </divisie>
            <ondertekening>
              <functie>De Minister van Economische Zaken,</functie>
            </ondertekening>
          </nota-toelichting>
        </wet-besluit>
      </object_van_advies>
    </adviesRvS>
  </staatscourant>
</officiele-publicatie>