STAATSCOURANT
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-25148a)
Vastgesteld op 14 oktober 2025
Gelet op artikel 57, eerste lid, onderdelen b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking tot het uitoefenen van de bevoegdheid om tarieven en prestatiebeschrijvingen vast te stellen.
Gelet op artikel 57, eerste lid, onderdeel d, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking tot het uitoefenen van de bevoegdheid om een grens vast te stellen op grond van artikel 50, tweede lid, van de Wmg.
Gelet op artikel 59, aanhef en onder a, b en c van de Wmg, heeft de Minister van VWS met een brief ten behoeve van de voorliggende beleidsregel een aanwijzing op grond van artikel 7 van de Wmg, aan de NZa gegeven. Brief en aanwijzing dateren van 9 oktober 2023 en hebben als kenmerk 3696063-1053658-PZo. De aanwijzing is gepubliceerd in de Staatscourant onder nummer 2023, 28922.
Een aanvullende brief en aanwijzing dateren van 13 augustus 2024 en hebben als kenmerk 3871970-1068062-PZo. De aanwijzing is gepubliceerd in de Staatscourant onder nummer 2024, 27375.
Met de aanwijzing van 3 oktober 2025 met kenmerk 4228532-1088618-PZO heeft de Minister de bovenstaande eerder gegeven aanwijzingen gewijzigd.
Artikel
1

Begripsbepalingen
In deze beleidsregel wordt, tenzij anders vermeld, verstaan onder:
•
Wmg:
Wet marktordening gezondheidszorg.
•
Zorgaanbieder:
Natuurlijk persoon of rechtspersoon die beroeps- of bedrijfsmatig zorg in de zin van de Wmg verleent als bedoeld in artikel 1, aanhef en onder c, van de Wmg.
•
Zorgverzekeraar:
Een zorgverzekeraar zoals bedoeld in de Zorgverzekeringswet.
•
Zorgkantoor:
een zorgkantoor als bedoeld in artikel 1.1.1 van de Wet langdurige zorg.
•
NZa:
Nederlandse Zorgautoriteit.
•
Integraal zorgakkoord:
Het Integraal Zorgakkoord (IZA) gesloten tussen de Minister van VWS en (koepel)organisaties binnen en buiten het zorgveld, zie Kamerstukken II, 2021–2022, 31 765, nr. 655, bijlage.
•
IZA-transformatieproject:
Impactvolle transformatie in de zin van het integraal zorgakkoord.
•
Initieel beschikbare middelen:
Het initieel beschikbare bedrag voor de IZA-transformaties opgenomen in de aanwijzing van de Minister.
•
Resterend beschikbare middelen:
Dit zijn de middelen die resteren van de initieel beschikbare middelen nadat er middelen aan projecten zijn toegekend.
•
Totaal projectbedrag:
Totaal bedrag gemoeid met het IZA-transformatieproject over de hele looptijd van dat project.
•
Zvf-deel van het projectbedrag:
Gedeelte van het totaal projectbedrag dat ten laste van het zorgverzekeringsfonds komt.
•
Flz-deel van het projectbedrag:
Gedeelte van het totaal projectbedrag dat ten laste van het Fonds langdurige zorg komt.
•
IZA-transformatieprestatie:
Een prestatieomschrijving die door de NZa wordt vastgesteld om (kosten voor) een IZA-transformatieproject te declareren en vergoeden.
•
Aanvraagformulier:
Het NZa-aanvraagformulier IZA-transformaties. Dit formulier is opvraagbaar via mailto:iza-transformaties@nza.nl.
•
Indieningsmoment:
De datum en tijd van verzending zoals blijkt uit de eigenschappen van de door de NZa ontvangen mail met de aanvraag.
•
Beoordelingskader:
Het Beoordelingskader Impactvolle transformaties en inzet transformatiemiddelen, zie Kamerstukken II, 2021–2022, 31 765, nr. 704.
•
Aanvragers:
zorgaanbieder(s) en zorgverzekeraar(s) die een aanvraag indienen voor een IZA-transformatieprestatie.
•
Vrij tarief:
Een vrij tarief in de zin van artikel 50, eerste lid, onder a, van de Wmg.
•
Bovengrens:
Een bovengrens in de zin van artikel 50, tweede lid, onder c, van de Wmg.
Artikel
2

Doel van de beleidsregel
Het doel van deze beleidsregel is om vast te leggen op welke wijze de NZa gebruik maakt van haar bevoegdheid om prestatiebeschrijvingen met een bovengrens vast te stellen op het gebied van IZA-transformaties zoals bedoeld in het Integraal zorgakkoord en daarbij borgen dat er niet meer gebruik van wordt gemaakt dan tot de beschikbare middelen.
Artikel
3

Reikwijdte
Deze beleidsregel is van toepassing op zorg als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet (Zvw) of de Wet langdurige zorg (Wlz), die wordt geleverd door zorgaanbieders in het kader van een IZA-transformatie.
Artikel
4

Aanvraag
1.
De aanvraag aan de NZa om een IZA-transformatieprestatie vast te stellen wordt gedaan via een email aan het adres mailto:iza-transformaties@nza.nl.
2.
Ten behoeve van een aanvraag zal de NZa een format van een aanvraagformulier beschikbaar stellen.
Artikel
5

Beschikbare middelen
1.
Op grond van de initiële aanwijzing en de aanwijzing van 3 oktober 2025 bedragen de beschikbare middelen voor IZA-transformaties 1,961miljard euro. Dit bedrag is per 3 oktober 2025 tevens de startwaarde van de resterend beschikbare middelen.
2.
Met iedere afgegeven beschikking nemen de resterend beschikbare middelen af met het totaal projectbedrag gemoeid met het toegekende IZA-transformatieproject.
3.
De NZa zal een aanvraag afwijzen indien toekennen zou leiden tot een overschrijding van de resterend beschikbare middelen.
4.
Op schriftelijk verzoek van de Minister kan de NZa stoppen met het afgeven van nieuwe beschikkingen.
5.
Op schriftelijk aangeven kan de Minister de resterend beschikbare middelen naar boven of beneden aanpassen.
Artikel
6

Beoordeling
1.
De aanvragen worden in behandeling genomen op volgorde van indieningsmoment.
2.
De NZa neemt een aanvraag niet in behandeling als een aanvraag niet op de juiste manier als omschreven in artikel 4 lid 1 is ingediend of waarbij het aanvraagformulier als bedoeld in artikel 4 lid 2 ontbreekt.
3.
De NZa wijst een aanvraag toe als is voldaan aan alle onderstaande voorwaarden:
- a.
het aanvraagformulier is volledig ingevuld;
- b.
er is sprake van een tweezijdige aanvraag. Voor het Zvf-deel van het projectbedrag gaat het om een tweezijdige aanvraag door zorgverzekeraar(s) en zorgaanbieder(s). Voor het Flz-deel van het projectbedrag gaat het om een tweezijdige aanvraag door zorgkanto(o)r(en) en zorgaanbieder(s);
- c.
Voor het Zvf-deel van het projectbedrag geeft/geven de aanvragende zorgverzekeraar(s) aan het beoordelingskader met een positieve uitkomst te hebben doorlopen. Voor het Flz-deel van het projectbedrag geeft/geven de aanvragende zorgkanto(o)r(en) aan dat de coördinerende zorgverzekeraars het beoordelingskader ter beoordeling van de impactvolle transformatie met een positieve uitkomst hebben doorlopen;
- d.
de aanvragers hebben aangeven dat er een schriftelijke overeenkomst voor de IZA-transformatieprestatie aanwezig is;
- e.
toekenning van het totale projectbedrag behorend bij de aanvraag leidt niet tot overschrijding van de resterende beschikbare middelen als bedoeld in artikel 5.
Artikel
7

Beschikking
1.
De NZa geeft bij toekenning van de aanvraag een beschikking af aan de zorgaanbieder(s) als vermeld in het aanvraagformulier en alle zorgverzekeraars alsmede aan de aanvragende zorgkanto(o)r(en).
2.
In de beschikking benoemt de NZa of het gaat om een Zvf-deel van het projectbedrag of een Flz-deel van het projectbedrag. De NZa kan beide delen samen in één beschikking opnemen.
3.
De beschikking kent een looptijd tot uiterlijk 1 januari 2029.
Artikel
8

Prestatie, tariefsoort, bovengrens
1.
Bij ieder toegekend IZA-transformatieproject stelt de NZa een unieke IZA-transformatieprestatie vast die zij vastlegt in de beschikking. Als in één beschikking zowel een Zvf-deel van het projectbedrag als een Flz-deel van het projectbedrag zijn opgenomen, dan stelt de NZa voor beide delen een zelfstandige prestatie vast.
2.
De IZA-transformatieprestatie kan voor het Zvf-deel van het projectbedrag inhoudelijk anders zijn dan voor het Flz-deel van het projectbedrag.
3.
De IZA-transformatieprestaties kennen een vrij tarief.
4.
De som van de in rekening gebrachte tarieven is gebonden aan een bovengrens. De NZa bepaalt voor zowel het Zvf-deel van het projectbedrag als een Flz-deel van het projectbedrag een aparte bovengrens; voor elk deel bepaalt de NZa een eigen grens. Deze bovengrens wordt vastgelegd in de beschikking.
5.
Bij het bepalen van de bovengrens hanteert de NZa het Zvf-deel van het projectbedrag en het Flz-deel van het projectbedrag uit de aanvraag.
Artikel
9

Voorschriften en beperkingen
In de beschikking zal de NZa onderstaande voorschriften en beperkingen opnemen:
- 1.
Een IZA-transformatieprestatie mag alleen gedeclareerd en vergoed worden indien er schriftelijke overeenstemming is tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar over het gebruik van die IZA-transformatieprestatie.
Artikel
10

Intrekken oude beleidsregel
Gelijktijdig met de inwerkingtreding van deze beleidsregel wordt de Beleidsregel IZA-transformaties, met kenmerk BR/REG-25148, ingetrokken.
Artikel
11

Toepasselijkheid voorafgaande beleidsregel, bekendmaking, inwerkingtreding, terugwerkende kracht en citeertitel
Toepasselijkheid voorafgaande beleidsregel
De Beleidsregel IZA-transformaties, met kenmerk BR/REG-25148, blijft van toepassing op besluiten en aangelegenheden die hun grondslag vinden in die beleidsregel en die betrekking hebben op de periode waarvoor die beleidsregel gold.
Inwerkingtreding / Bekendmaking
Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin de beleidsregel ingevolge artikel 5, aanhef en onderdeel e, van de Bekendmakingswet, wordt geplaatst en vervalt met ingang van 1 januari 2029.
De beleidsregel ligt ter inzage bij de NZa en is te raadplegen op www.nza.nl.
Citeertitel
Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel IZA-transformaties.

TOELICHTING
Wijzigingen in de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-25148a) ten opzichte van de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-25148):
Op grond van de aanwijzing van 3 oktober 2025 zijn de beschikbare middelen verlaagd van 2,395 miljard euro naar 1,961 miljard euro inclusief ventieldeel. Tevens is vastgelegd in de aanwijzing dat de NZa na 31 december 2028 geen nieuwe aanvragen in behandeling neemt. Hiermee is de periode dat de transformatiemiddelen beschikbaar zijn verlengd van 31 december 2027 naar 31 december 2028.
Wijzigingen in de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-25148) ten opzichte van de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-24154):
In de algemene toelichting is verduidelijkt dat een aanvraag en toekenning ten laste van het Fonds langdurige zorg kunnen plaatsvinden ten name van één zorgkantoor dat als “kassier” fungeert. Verder is in de aanhef van de beleidsregel een onjuiste verwijzing naar de Staatscourant verbeterd.
Wijzigingen in de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-24154) ten opzichte van de Beleidsregel IZA-transformaties (BR/REG-23153):
Op basis van een aanwijzing van VWS maakt de beleidsregel het mogelijk dat IZA-transformatieprojecten ook (mede) ten laste kunnen komen van het Fonds langdurige zorg.

Algemeen
Om uitdagingen in de zorg aan te pakken heeft de Minister van VWS met betrokken partijen het Integraal zorgakkoord (IZA) gesloten met daarin een groot aantal afspraken. Het IZA beoogt onder andere veranderprocessen te versnellen; veranderprocessen waarin zorgaanbieders, zorgprofessionals, patiëntenorganisaties, zorgverzekeraars en gemeenten samen plannen voor impactvolle zorgtransformaties maken en realiseren. Daarbij kan gedacht worden aan transformatieplannen die bijvoorbeeld bijdragen aan de versterking van de samenwerking binnen de regio of tussen eerstelijnszorg en ziekenhuizen. Of bijvoorbeeld een ziekenhuis dat wil omvormen naar een gezondheidscentrum.
Om impactvolle transformaties naar passende zorg te bevorderen, heeft de Minister transformatiemiddelen beschikbaar gesteld voor de periode 2023–2027. Met de inzet van de transformatiemiddelen kunnen partijen werken aan impactvolle transformaties naar passende zorg in de praktijk, en daarmee bijdragen aan de verwezenlijking van de inhoudelijke doelen en financiële opgave van het IZA. De inhoudelijke beoordeling van transformatieplannen gebeurt door zorgverzekeraars aan de hand van een beoordelingskader. Om zorgaanbieders en zorgverzekeraars vervolgens technisch ook in staat te stellen de kosten van zulke transformaties vergoed en gecompenseerd te krijgen, is een nieuwe bekostigingsmogelijkheid met een aparte prestatie voor transformatieprojecten nodig, zoals ook beoogd in het IZA. Na de Tweede en Eerste Kamer hierover geïnformeerd te hebben, heeft de Minister de NZa aanwijzingen gegeven om hiervoor regels op te stellen. Met deze beleidsregel legt de NZa vast hoe zij dit regelt.
Met betrekking tot het Flz-deel van het projectbedrag geldt dat de beoordeling door de NZa en de beschikking van de NZa zich afspelen buiten de reguliere toetsingen en beschikkingen rondom Wlz-zorg. De transformatiemiddelen lopen dus bijvoorbeeld buiten de contracteerruimte(toets) om en buiten de cyclus van budget-, herschikking en nacalculatie voor reguliere Wlz-zorg. De verdere werkwijze rondom het Flz-deel van het projectbedrag is op hoofdlijnen beschreven in de (voorhang)brief van de Minister van VWS van 4 juni 2024, Kamerstukken II, 2023–2024, 31 765, nr. 850 en in de hierboven genoemde (toelichting op de) aanwijzing uit 2024.
Zorgkantoren en zorgverzekeraars hebben via ZN aan de NZa laten weten dat het Flz-deel niet uitvoerbaar is als de NZa de beschikking ten name van een zorgkantoor stelt volgens de reguliere taakverdeling. Redenen daarvoor zijn met name administratieve lasten en financiële toerekeningen. De reguliere taakverdeling volgend, zou de NZa de beschikking ten name stellen van het zorgkantoor welke bij de prestatie is betrokken. Dat is het zorgkantoor van de regio waarin een Wlz-aanbieder de Wlz-zorg/transformatie verricht, of anders gezegd: het gaat om de (zorgkantoor)regio waar de Wlz-zorg/transformatie wordt verleend aan de verzekerden die wonen in de regio waarvoor de Wlz-uitvoerder is aangewezen als zorgkantoor. Als meerdere regio’s zijn betrokken, zou de beschikking ten name worden gesteld van elke regio voor ieders deel. De tekst van de beleidsregel sluit op zichzelf niet uit dat de NZa anders beschikt dan overeenkomstig de reguliere systematiek. In afwijking van de reguliere systematiek kan de NZa de beschikking op aanvraag ten name stellen van een zorgkantoor dat als “kassier” fungeert. Dat is een zorgkantoor dat in plaats van andere zorgkantoren alle verantwoordelijkheden, de administratie, het regelen van betalingen, etc. op zich neemt. De NZa zal in voorkomend geval de beschikking op naam stellen van zo’n zorgkantoor dat als kassier fungeert. De NZa zal de gewenste tenaamstelling overnemen uit de aanvraag van partijen.

Artikelsgewijs

Artikel 5: Beschikbare middelen
- • 5.4: De functie van artikel 5.4 is om aan te geven dat de NZa alleen stopt met het afgeven van beschikkingen als de Minister daar expliciet opdracht voor geeft. De Minister zal dit bijvoorbeeld kunnen doen op basis van monitoring en/of op aangeven van het BO IZA.
- • 5.5: De functie van artikel 5.5 is vergelijkbaar met die van 5.4. Een reden van aanpassing kan bijvoorbeeld zijn een onderuitputting van lopende projecten, blijkend uit de driemaandelijkse monitoring van projecten. Het kan ook gaan om een politiek besluit.

Artikel 6: Beoordeling
- • 6.1: Het indieningsmoment is het moment dat een mail met beschikkingsaanvraag wordt verzonden aan de NZa. Dit moment is af te lezen uit de metadata bij de door de NZa ontvangen mail. Een formele volgorde in de afhandeling is nodig voor de periode dat de middelen uitgeput beginnen te raken, en sommige projecten om die reden mogelijk geen beschikking meer kunnen krijgen. De IZA-afspraken rondom het oormerken van transformatiemiddelen voor bepaalde sectoren en een gelijkmatige verdeling over regio’s worden in IZA-verband gemonitord en geborgd. De NZa heeft hier geen formele rol in. De NZa gaat ervan uit dat de uiteindelijke volgorde waarin projecten worden ingediend in overeenstemming is met deze IZA-afspraken.

Artikel 8: Prestatie, tariefsoort, bovengrens
- •
8.1: Een IZA-transformatieprestatie kan in rekening worden gebracht en betaald bij het afronden van een project-kpi. Een project-kpi is een key performance indicator van een IZA-transformatieproject. Het behalen van (een bepaalde waarde van) een project-kpi kan een mijlpaal zijn waaraan betalingsafspraken zijn gekoppeld. Met project-kpi’s wordt gedoeld op de kpi’s die opgenomen zijn bij de beschrijving van het project in de webapplicatie van ZN. Project-kpi’s kunnen ook zogenoemde mijlpalen zijn, zolang het gaat om inspannings- of resultaatverplichtingen die in het project zijn afgesproken en waaraan een betaling is gekoppeld.
Met het onderscheid naar Zvf- en Flz-deel worden betaaltitels en grenzen gecreëerd waarvan duidelijk is wie wat bij wie in rekening kan brengen. Daarmee wordt duidelijk welke betalingen ten laste van het Zorgverzekeringsfonds of Fonds langdurige zorg komen en welke niet.
- • 8.3: De NZa kent in de beschikking het Zvf-deel en het Flz-deel van het aangevraagde projectbedrag toe. Dit is een grens (Wmg art. 50, lid 2) en geen tarief (Wmg art. 50 lid 1). De grens betreft een bovengrens. Daarnaast stellen we een unieke prestatie vast met een vrij tarief voor het in rekening brengen en uitbetalen van behaalde project-kpi’s tot genoemde bovengrens. De NZa ziet erop toe dat declaraties die de bovengrens overschrijden niet ten laste van het Zorgverzekeringsfonds en/of het Fonds langdurige zorg kunnen worden gebracht.

Artikel 9: Voorschriften en beperkingen
De overeenstemming is naast een beoordelingscriterium (artikel 6) ook een voorwaarde voor het declareren en vergoeden. Met andere woorden, de overeenstemming moet er niet alleen zijn op het moment van aanvraag, maar op elk moment tijdens de looptijd van de beschikking.

Artikel 11
De beleidsregel kent ter uitvoering van de aanwijzing van VWS terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2024. Terugwerkende kracht is met het oog op de aan de beleidsregel toegevoegde Wlz-component.