STAATSCOURANT
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat van 17 december 2023, nr. WJZ/ 41128257, tot vergoeding van kosten van maatregelen voor aardbevingsbestendige industrie in Groningen 2023 (Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen 2023)
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
Gelet op artikel 13ba van de Tijdelijke wet Groningen en artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht;
Besluit:
HOOFDSTUK
1.

ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel
1

Begripsbepalingen
In deze beleidsregel wordt verstaan onder:
Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven:
Checklist aardbevingsbestendigheid bedrijven op de risicokaart, januari 2021, NCG;
Deltares/TNO-handreiking fase 1:
Handreiking Fase 1 voor het uitvoeren van studies naar het effect van aardbevingen voor bedrijven in de industriegebieden in Groningen, 8 juni 2018, TNO en Deltares;
Deltares/TNO-methode fase 2:
Rekenmethodiek voor het uitvoeren van studies naar het effect van aardbevingen voor bedrijven in de industriegebieden in Groningen, 8 juni 2018, TNO en Deltares;
gebouw:
bouwwerk dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte vormt;
gevaarlijke stoffen:
gevaarlijke stoffen als bedoeld in artikel 12.11, eerste lid, onderdeel b, subonderdeel 1°, van de Wet milieubeheer;
inrichting:
inrichting als bedoeld in artikel 1.1, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht;
LoC-methode:
Handreiking Aardbevingsbestendigheid Industrie Deel 2: toepassing van de LoC-methode, 7 juni 2022, Witteveen en Bos;
minister:
Minister van Economische Zaken en Klimaat;
piekgrondversnelling:
hoogste waarde op maaiveldniveau van de grondversnelling tijdens een aardbeving;
Procesbeschrijving:
Handreiking Aardbevingsbestendigheid Industrie Deel 1: uitgebreide beoordeling Fase 1, Fase 2 en Fase 3, 7 juni 2022, Witteveen en Bos;
Selectiemethodiek stap I:
Selectiemethodiek aardbevingsgevoelige industriële installatie [23 januari 2020, Arcadis];
Selectiemethodiek stap II:
Selection method Step II – based on fragility functions, 5 januari 2022, Witteveen en Bos;
Standaardmethode fundaties:
Seismic verification of foundations of industrial assets in Groningen, 17 februari 2021, Witteveen en Bos;
Standaardmethode leidingen op leidingbruggen:
Generic approach for pipe systems and pipe racks, 23 september 2019, Royal HaskoningDHV;
Standaardmethode opslagtanks:
Generic approach liquid storage tanks, 23 april 2018, Witteveen en Bos.
tijdvak:
tijdvak aangewezen in de bijlage bij de brief van de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Economische Zaken en Klimaat aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 6 november 2020, Kamerstukken II 2020/21, 33529, nr. 830, met optredende belastingen die is gekoppeld aan de afbouw van de gaswinning volgens het basispad voor het gemiddelde winterscenario, zijnde:
- a.
tijdvak 4: 1 oktober 2020 tot en met 30 september 2021;
- b.
tijdvak 5: 1 oktober 2021 tot en met 30 september 2023; en
- c.
tijdvak 6: 1 oktober 2023 tot en met 30 september 2029.
Artikel
2

Toepassingsbereik
1.
Deze beleidsregel is van toepassing op:
- a.
bedrijven die de volgende inrichtingen oprichten of in werking hebben:
  - 1°.
inrichtingen als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel a, b, d, e, g of h van het Besluit externe veiligheid inrichtingen;
  - 2°.
inrichtingen met een installatie als bedoeld in bijlage I bij de Richtlijn 2010/75/EU van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 inzake industriële emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging) (PbEU 2010, L 334);
  - 3°.
inrichtingen waarop afdeling 2 van hoofdstuk 2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit van toepassing is;
  - 4°.
inrichtingen die gevaarlijke stoffen opslaan in een hoeveelheid die een drempelwaarde als genoemd in bijlage 1 bij de Regeling provinciale risicokaart overschrijdt;
- b.
de bedrijven, genoemd in bijlage I bij deze regeling.
2.
Deze beleidsregel is uitsluitend van toepassing op de installaties van het bedrijf en op de gebouwen die functioneel verbonden zijn met die installaties.
3.
Deze beleidsregel is niet van toepassing op nieuw te bouwen gebouwen waarop de Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige nieuwbouw Groningen van toepassing is.
Artikel
3

Piekgrondversnelling
1.
Deze beleidsregel is uitsluitend van toepassing op een bedrijf als bedoeld in artikel 2 dat is gelegen op een locatie waar de piekgrondversnelling in het tijdvak dat op het moment van een aanvraag gehanteerd wordt ten minste 0,05 g is, berekend en vastgesteld bij een herhalingstijd van 475 jaar.
2.
Indien een installatie of gebouw nog niet is gerealiseerd op het moment van indienen van een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 5, eerste lid, 7, eerste lid, 9, 12, 14, 16, eerste lid, 19 of 22, eerste lid, wordt in afwijking van het eerste lid voor het bepalen van het tijdvak uitgegaan van het moment van verwachte oplevering van de nieuw te bouwen installatie of het nieuw te bouwen gebouw.
3.
In afwijking van de begripsbepaling tijdvak in artikel 1 wordt tot 1 oktober 2024 voor de toepassing van het eerste en tweede lid uitgegaan van tijdvak 5.
HOOFDSTUK
2.

VERGOEDING BIJ UITGEBREIDE BEOORDELING
AFDELING
2.1.

BESTAANDE BOUW
Paragraaf
2.1.1.

Reikwijdte afdeling 2.1
Artikel
4

Reikwijdte afdeling 2.1
Deze afdeling is van toepassing op het verstrekken van een vergoeding aan een bedrijf indien:
- a.
het een bedrijf is als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel a, aanhef en onder 3°, of b; en
- b.
het installaties en gebouwen betreft die reeds zijn gerealiseerd op het moment van indienen van een aanvraag voor de vergoeding.
Paragraaf
2.1.2.

Kwalitatieve risicoanalyse
Artikel
5

Vergoeding voor kwalitatieve risicoanalyse
1.
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het opstellen van een plan van aanpak voor het uitvoeren van een kwalitatieve risicoanalyse van de installaties en gebouwen;
- b.
het uitvoeren van de kwalitatieve risicoanalyse;
- c.
het selecteren van de installaties en gebouwen die in aanmerking kunnen komen voor een kwantitatieve risicoanalyse of het treffen van maatregelen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
2.
Het opstellen van een plan van aanpak en het uitvoeren van een kwalitatieve risicoanalyse vindt plaats met toepassing van de Procesbeschrijving en de Deltares/TNO-handreiking fase 1.
3.
Het selecteren van de installaties en gebouwen, bedoeld in het eerste lid, onderdeel c, vindt plaats met toepassing van de Procesbeschrijving, de Selectiemethodiek stap I en de Selectiemethodiek stap II.
Artikel
6

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 5, eerste lid, wordt na afloop van de daar bedoelde activiteiten ingediend en bevat:
- a.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het uitvoeren van de activiteiten;
- b.
een openbare samenvatting van de resultaten van de kwalitatieve risicoanalyse en voor zover van toepassing de resultaten van de uitgevoerde Selectiemethodieken;
- c.
een verklaring van de Technische Universiteit Delft dat de kwalitatieve risicoanalyse is uitgevoerd volgens de Procesbeschrijving en de Deltares/TNO-handreiking fase 1; en
- d.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
Paragraaf
2.1.3.

Kwantitatieve risicoanalyse
Artikel
7

Vergoeding voor kwantitatieve risicoanalyse
1.
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het opstellen van een basis of design voor het uitvoeren van een kwantitatieve risicoanalyse van de geselecteerde installaties en gebouwen;
- b.
het uitvoeren van een kwantitatieve risicoanalyse van de geselecteerde installaties en gebouwen.
2.
Het opstellen van de basis of design, het uitvoeren van de kwantitatieve risicoanalyse en de evaluatie en beoordeling daarvan vinden plaats met gebruikmaking van:
- a.
de LoC-methode en de Procesbeschrijving; of
- b.
de Deltares/TNO-methode fase 2 en de Procesbeschrijving.
3.
De methodes, genoemd in het tweede lid, worden toegepast in combinatie met:
- a.
de Standaardmethode fundaties indien fundaties moeten worden beoordeeld;
- b.
de Standaardmethode opslagtanks indien de te analyseren installatie een opslagtank is; of
- c.
de Standaardmethode leidingen op leidingbruggen indien de te analyseren installatie een leiding op een leidingbrug is.
Artikel
8

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 7, eerste lid, wordt na afloop van de daar bedoelde activiteiten ingediend en bevat:
- a.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het uitvoeren van de activiteiten;
- b.
een openbare samenvatting van de resultaten van de kwantitatieve risicoanalyse;
- c.
een verklaring van de Technische Universiteit Delft dat de kwantitatieve risicoanalyse is uitgevoerd volgens een in artikel 7, tweede lid, voorgeschreven methode; en
- d.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
Paragraaf
2.1.4.

Maatregelen
Artikel
9

Vergoeding voor maatregelen
1.
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van organisatorische of technische maatregelen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
2.
Het opstellen van een plan van aanpak betreffende de maatregelen die genomen moeten worden en de uitvoering van het plan van aanpak vinden plaats met gebruikmaking van de Procesbeschrijving.
Artikel
10

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 9 wordt na afloop van de daar bedoelde activiteiten ingediend en bevat:
- a.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het uitvoeren van de activiteiten;
- b.
een openbare samenvatting van de maatregelen die zijn getroffen;
- c.
de gegevens, bedoeld in artikel 6, en, indien van toepassing, de gegevens, bedoeld in artikel 8; en
- d.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
AFDELING
2.2.

NIEUWBOUW
Paragraaf
2.2.1.

Reikwijdte afdeling 2.2
Artikel
11

Reikwijdte afdeling 2.2
Deze afdeling is van toepassing op het verstrekken van een vergoeding aan een bedrijf als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel a, b of c, indien het installaties of gebouwen betreft die nog niet zijn gerealiseerd op het moment van indienen van een aanvraag voor de vergoeding.
Paragraaf
2.2.2.

Kwalitatieve risicoanalyse
Artikel
12

Vergoeding voor kwalitatieve risicoanalyse
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het opstellen van een plan van aanpak voor het uitvoeren van een kwalitatieve risicoanalyse van de te bouwen installaties en gebouwen;
- b.
het uitvoeren van de kwalitatieve risicoanalyse;
- c.
het selecteren van de onderdelen van de te bouwen installaties en gebouwen die in aanmerking kunnen komen voor een kwantitatieve risicoanalyse of het treffen van maatregelen die nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
Artikel
13

Overeenkomstige toepassing
De artikelen 5, tweede en derde lid, en 6 zijn van overeenkomstige toepassing.
Paragraaf
2.2.3.

Kwantitatieve risicoanalyse
Artikel
14

Vergoeding voor kwantitatieve risicoanalyse
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het opstellen van een basis of design voor het uitvoeren van een kwantitatieve risicoanalyse van de geselecteerde te bouwen installaties en gebouwen;
- b.
het uitvoeren van een kwantitatieve risicoanalyse op de geselecteerde te bouwen installaties en gebouwen.
Artikel
15

Overeenkomstige toepassing
De artikelen 7, tweede lid, en 8 zijn van overeenkomstige toepassing.
Paragraaf
2.2.4.

Maatregelen
Artikel
16

Vergoeding voor maatregelen
1.
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van organisatorische of technische maatregelen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
2.
Een vergoeding wordt verstrekt voor de incrementele kosten van de realisatie van het ontwerp, waarbij maatregelen zijn opgenomen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad ten opzichte van een ontwerp zonder deze maatregelen.
3.
Het opstellen van een plan van aanpak betreffende de maatregelen die genomen moeten worden en de uitvoering van het plan van aanpak vinden plaats met gebruikmaking van de Procesbeschrijving.
Artikel
17

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 16, eerste lid, wordt na het ontwerpen van de daar bedoelde maatregelen ingediend en bevat:
- a.
een overzicht van de te treffen maatregelen;
- b.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het bepalen en ontwerpen van de te treffen maatregelen;
- c.
een onderbouwing van de verwachte incrementele kosten voor het uitvoeren van de maatregelen; en
- d.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
HOOFDSTUK
3.

VERGOEDING BIJ BEOORDELING MET CHECKLIST
AFDELING
3.1.

BESTAANDE BOUW
Artikel
18

Reikwijdte afdeling 3.1
Deze afdeling is van toepassing op het verstrekken van een vergoeding aan een bedrijf als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel d, indien het installaties en gebouwen betreft die reeds zijn gerealiseerd op het moment van indienen van een aanvraag voor de vergoeding.
Artikel
19

Vergoeding voor beoordeling met checklist
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het uitvoeren van een beoordeling van installaties en gebouwen volgens de Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven;
- b.
het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van organisatorische of technische maatregelen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
Artikel
20

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 19 wordt na afloop van de daar bedoelde activiteiten gedaan en bevat:
- a.
de Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven, ingevuld;
- b.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het uitvoeren van de activiteiten; en
- c.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
AFDELING
3.2.

NIEUWBOUW
Artikel
21

Reikwijdte afdeling 3.2
Deze afdeling is van toepassing op het verlenen van een vergoeding aan een bedrijf als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel d, indien het installaties en gebouwen betreft die nog niet zijn gerealiseerd op het moment van indienen van een aanvraag voor de vergoeding.
Artikel
22

Vergoeding voor beoordeling met checklist
1.
De minister verstrekt op aanvraag aan een bedrijf een vergoeding voor:
- a.
het uitvoeren van een beoordeling van de te bouwen installaties en gebouwen volgens de Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven;
- b.
het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van technische maatregelen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
2.
Een vergoeding wordt verstrekt voor de incrementele kosten van de realisatie van het ontwerp, waarbij maatregelen zijn opgenomen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad ten opzichte van een ontwerp zonder deze maatregelen.
Artikel
23

Aanvraag voor vergoeding
Een aanvraag voor een vergoeding als bedoeld in artikel 22, eerste lid, wordt na het ontwerpen van de daar bedoelde maatregelen gedaan en bevat:
- a.
de Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven, ingevuld;
- b.
een overzicht van de daadwerkelijk gemaakte kosten voor het bepalen en ontwerpen van de te treffen maatregelen;
- c.
een onderbouwing van de verwachte incrementele kosten voor het uitvoeren van de maatregelen; en
- d.
een verklaring van de aanvrager dat hij ermee instemt dat de informatie die hij bij de aanvraag heeft verstrekt en de informatie die in het besluit tot toekenning is opgenomen, door de minister wordt verstrekt aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. in verband met haar betaalverplichting.
HOOFDSTUK
4.

OVERIGE BEPALINGEN
Artikel
24

Vergoeding direct verbonden kosten
Een vergoeding wordt slechts verstrekt voor de kosten die direct verbonden zijn aan de activiteiten, bedoeld in de artikelen 5, 7, 9, 12, 14, 16, 19 en 22.
Artikel
25

Openbare samenvatting
De openbare samenvatting, bedoeld in de artikelen 6, onderdeel b, 8, onderdeel b, en 10, onderdeel b, bevat de informatie die is opgenomen in bijlage II.
Artikel
26

Afwijzingsgronden
De minister wijst een aanvraag af indien:
- a.
een aanvraag niet voldoet aan de bij of krachtens deze beleidsregel gestelde bepalingen;
- b.
aan de aanvrager eerder op grond van deze beleidsregel een vergoeding is verstrekt voor een activiteit als bedoeld in artikel 5, 7, 9, 12, 14, 16, 19 of 22;
- c.
de aanvrager eerder een privaatrechtelijke vergoeding van de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. heeft gekregen voor het uitvoeren van een activiteit als bedoeld in artikel 5, 7, 9, 12, 14, 16, 19 of 22, of daarvoor een aanvraag heeft gedaan waarop nog niet onherroepelijk is beslist.
Artikel
27

Overgangsrecht
De Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen zoals die luidde voor de inwerkingtreding van deze regeling blijft van toepassing op aanvragen die voor dat tijdstip zijn ingediend en op vergoedingen die voor dat tijdstip zijn verstrekt.
Artikel
28

Intrekking Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen
De Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen wordt ingetrokken.
Artikel
29

Inwerkingtreding
Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.
Artikel
30

Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen 2023.
Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
’s-Gravenhage,
17 december 2023
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
J.A.
Vijlbrief
BIJLAGE
I.

BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, EERSTE LID, ONDERDEEL B (LIJST VAN BEDRIJVEN)
Rechtsopvolgers van bedrijven, genoemd in deze tabel, vallen ook onder het bereik van artikel 2, eerste lid, onderdeel b.
Indien bedrijven, genoemd in deze tabel, naamsveranderingen hebben ondergaan is artikel 2, eerste lid, aanhef en onderdeel b, onverkort van toepassing op deze bedrijven.
Naam bedrijf | Locatie
Nouryon (Akzo Nobel) | Chemiepark Delfzijl
Covestro | Foxhol
NAM Condensaatopslag | Farmsum
AVEBE locatie Foxhol | Foxhol
ChemCom B.V. | Farmsum
Delamine B.V. | Chemiepark Delfzijl
JPB Logistics B.V. (Oosterhorn) | Chemiepark Delfzijl
JPB Logistics B.V. (Warvenweg) | Farmsum
Teijin Aramid B.V. | Chemiepark Delfzijl
Husa Logistics | Veendam
Noordgastransport (NGT) | Uithuizen
Bio MCN | Chemiepark Delfzijl
GOC Real Estate | Farmsum
Klesch Aluminiun B.V. | Farmsum
Reining Warehousing / Topbrands | Kolham
Wildeman Storage and Logistics | Chemiepark Delfzijl
Finco Terminal Groningen B.V. | Groningen
C.G. Holthausen | Hoogezand
DFE Pharma | Foxhol
Gasunie Transport B.V. Scheemda | Scheemda
Gasunie Transport B.V. Spijk | Eemshaven
Finco Terminal Delfzijl B.V. | Farmsum
Contitank | Farmsum
DOW Benelux | Farmsum
Gasunie mengstation Zuidbroek | Muntendam
Gasunie MS Noordbroek | Noordbroek
Gasunie Tussenklappen 1 RS | Muntendam
NAM Bedum Productielocatie | Bedum
Nieveen Graanbedrijf B.V. | Farmsum
Lubrizol Advanced Material Resin | Chemiepark Delfzijl
Evonik | Delfzijl
NAM RBI | Farmsum
Wildeman Storage and Logistics | Hoogezand
Gasunie Tripscompagnie | Tripscompagnie
Nouryon Salt | Farmsum
ESD-SIC | Farmsum
PPG Industries Chemicals B.V. | Farmsum
Zeolyst C.V. | Farmsum
Gasunie Compressorstation Scheemda | Scheemda
NAM Schaapbulten | Meedhuizen
BIJLAGE
II.

BEHORENDE BIJ ARTIKEL 25 (INFORMATIE OPENBARE SAMENVATTING)
De openbare samenvatting, bedoeld in artikel 25, bevat ten minste de volgende gegevens:
Gegevens over het bedrijf:
- a.
naam en adresgegevens van het bedrijf;
- b.
een aanduiding onder welk onderdeel of welke onderdelen van artikel 2, eerste lid, het bedrijf valt;
- c.
indien van toepassing: of het bedrijf op bijlage I staat; en
- d.
naam en korte beschrijving van de producten en de stoffen die in het bedrijf worden gebruikt.
Gegevens over het onderzoek:
- a.
omschrijving van de onderzochte installaties en gebouwen;
- b.
doelstelling van het onderzoek;
- c.
tijdperiode van het onderzoek;
- d.
type onderzoek;
- e.
uitvoerder van het onderzoek; en
- f.
resultaat van het onderzoek met een korte beschrijving van de eindconclusie.

TOELICHTING
I.

Algemeen
1

Inleiding
Als gevolg van de gaswinning in het Groningenveld treden er aardbevingen op. Door deze zogenaamde geïnduceerde aardbevingen kunnen er veiligheidsrisico’s optreden, zoals de kans op het instorten van gebouwen. Bij industriële bedrijven zijn er aanvullende risico’s door het bezwijken van industriële installaties. Hierdoor kunnen gevaarlijke stoffen vrijkomen of op een andere manier risico’s ontstaan voor de omgeving en werknemers. Daarom worden in Groningen onderzoeken uitgevoerd, en waar nodig mitigerende maatregelen getroffen, bij industriële bedrijven. Deze beleidsregel regelt dat deze bedrijven de kosten voor het onderzoek naar, en het treffen van maatregelen, vergoed krijgen.
Tot 2018 was de vergoeding van de kosten voor de versterking in zijn algemeenheid een verantwoordelijkheid van de exploitant van het Groningenveld, de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (verder: NAM). In 2018 heeft het kabinet besloten dat de afhandeling van schade en versterken wordt weggenomen bij NAM, en publiek wordt belegd
1
Kamerstukken II 2017/18, 33529 nr. 493
. Deze kabinetsbeslissing heeft geleid tot een wijziging van de Mijnbouwwet. In artikel 52g, derde lid, van de Mijnbouwwet is destijds opgenomen dat de Minister van Economische Zaken en Klimaat alle redelijkerwijs noodzakelijke maatregelen treft om veiligheidsrisico’s als gevolg van de gaswinning te beperken. Met de wijziging van de Tijdelijke wet Groningen van 1 juli 2023 is deze zorgplicht opgenomen in de Tijdelijke wet Groningen zelf (artikel 13ba Tijdelijke wet Groningen).
In deze beleidsregel geeft de Minister van EZK invulling aan zijn verantwoordelijkheid voor de versterking van industrie. Daarbij gaat het om installaties bij industriële bedrijven, en ook om de gebouwen die functioneel verbonden zijn met dergelijke installaties.
Vanaf 2021 wordt de vergoeding van de kosten voor de versterking bij industrie door de overheid verstrekt. In plaats van een vergoeding door NAM zal de Nationaal Coördinator Groningen (verder: NCG) voortaan de vergoedingen verstrekken. In deze beleidsregel wordt dit vastgelegd. Voor het proces van beoordelen sluit deze beleidsregel aan bij de reeds lopende beoordeling en versterking van industriële bedrijven onder NAM. Voordat wordt ingegaan op de aard, omvang en inhoud van de beleidsregel wordt daarom eerst een beschrijving gegeven van de versterking van industriële bedrijven onder NAM.
1.2

Versterkingsaanpak industrie onder NAM
Vanaf 2013 werken bedrijven en overheidspartijen samen om de invloed van aardbevingen op de veiligheid van de industrie in het bevingsgebied in kaart te brengen. Waar nodig zijn maatregelen getroffen om de risico’s weg te nemen. De betrokken partijen werken samen in de stuurgroep Industrie. In de stuurgroep Industrie zijn vertegenwoordigers van de betrokken gemeenten, het bedrijfsleven inclusief de Stichting Samenwerkende Bedrijven Eemsdelta (verder: SBE), de betrokken toezichthouders, de NCG, NAM en de Ministeries van EZK, Sociale Zaken en Werkgelegenheid (verder: SZW), Infrastructuur en Waterstaat en BZK vertegenwoordigd. Daarnaast is voor een tweehonderdtal kleinere bedrijven met gevaarlijke stoffen een projectgroep ingesteld met vertegenwoordiging vanuit MKB-Nederland, Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland, gemeenten, veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten en de NCG.
Deltares en de Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (verder: TNO) hebben in 2014 in opdracht van het Ministerie van EZK een inhoudelijke methode ontwikkeld om te bepalen of een bedrijf dat werkt met gevaarlijke stoffen potentieel een risico vormt als gevolg van een aardbeving. In aanvulling op dit instrument is onder leiding van de NCG een toetsingskader ontwikkeld om de constructies van industriële objecten te kunnen toetsen op aardbevingsbestendigheid. SBE heeft daartoe met NAM een protocol vastgesteld. Dit protocol bevat het proces dat bedrijven met NAM doorlopen voor onderzoek naar en het treffen van versterkingsmaatregelen door die bedrijven. Binnen de voorwaarden van het toetsingskader en het protocol werden de kosten voor de onderzoeken en het aardbevingsbestendig maken tot nu toe direct door NAM vergoed.
In de stuurgroep Industrie is een prioriteringslijst vastgesteld van 40 bedrijven waar aardbevingsrisico’s beoordeeld dienen te worden. Nagenoeg al deze bedrijven hebben inmiddels hun kwalitatieve ’fase 1-onderzoek’ volgens het toetsingskader afgerond. Dit betekent dat voor deze bedrijven in kaart is gebracht of er aanleiding is om nader onderzoek te verrichten naar de constructieve aardbevingsbestendigheid van geselecteerde industriële objecten met gevaarlijke stoffen (het zogenaamde kwantitatieve ’fase 2-onderzoek’ van het toetsingskader).
Naast de 40 bedrijven zijn er nog circa 200 bedrijven met kleinere hoeveelheden gevaarlijke stoffen in het gebied. Deze bedrijven voldoen aan de criteria om opgenomen te worden op de risicokaart (www.risicokaart.nl). Ook deze bedrijven moeten worden onderzocht maar hiervoor volstaat een lichte toets. Ten behoeve van deze lichte toets is in de projectgroep een checklist ontwikkeld.
Naast bovenstaand proces voor bestaande bedrijven en installaties is ook sprake van nieuwbouw van industriële installaties met gevaarlijke stoffen. Dit kan zowel betrekking op nieuwvestiging van bedrijven als op het realiseren van nieuwe installaties bij bestaande bedrijven. Ook die moeten voldoende aardbevingsbestendig worden geconstrueerd.
2

Beschrijving van de beleidsregel
2.1

Reikwijdte beleidsregel
Deze beleidsregel is van toepassing op industriële bedrijven. Dat zijn in de eerste plaats bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in drie categorieën:
- a.
Bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen die vallen onder het Besluit externe veiligheid inrichtingen (verder: Bevi) of de Richtlijn industriële emissies
2
Richtlijn 2010/75/EU van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 inzake industriële emissies (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging) (herschikking) (PbEU 2010, L 334)
(verder: RIE-4). De bestaande bedrijven in het gebied zijn opgenomen in bijlage I bij deze beleidsregel. Door aan te sluiten bij het Bevi vallen ook bedrijven die onder het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (verder: Brzo 2015) vallen, onder deze beleidsregel.
- b.
Bedrijven die verplicht zijn om een aanvullende risico-inventarisatie te maken op grond van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
- c.
Circa 200 overige bedrijven op de risicokaart die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen.
Dit onderscheid is aangebracht omdat per categorie een andere procedure geldt. De bedrijven in bijlage I (categorie a) vormen het grootste risico en hebben de meest complexe installaties. Deze procedure wordt ook gevolgd voor bedrijven waar aanmerkelijke risico’s voor werknemers aanwezig zijn als gevolg van de aanwezige gevaarlijke stoffen (categorie b).
Voor de overige bedrijven op de risicokaart (categorie c) geldt dat er vaak sprake is van een toepassing van gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld een opslag) die eenvoudig kan worden beoordeeld door middel van een checklist.
Bedrijven komen in aanmerking voor een vergoeding op basis van de aardbevingsdreiging ten gevolge van de seismiciteit die wordt geïnduceerd door de gaswinning uit het Groningenveld. Deze dreiging wordt gedefinieerd als een piekgrondversnelling (verder: PGA) van ten minste 0,05 g bij een herhalingstijd van 475 jaar. Bedrijven die zich bevinden op een locatie waar de PGA gelijk of hoger is dan 0,05 g komen in aanmerking voor een vergoeding voor het doen van onderzoek naar veiligheidsrisico’s en waar nodig het treffen van maatregelen. Dit kunnen bedrijven bepalen aan de hand van de NPR 9998 webtool door het selecteren van een tijdvak (www.seismischekrachten.nen.nl). Een tijdvak geeft de seismische dreiging weer waar in een bepaalde periode rekening mee moet worden gehouden. Bij de beoordeling van de veiligheid van een constructie wordt deze seismische dreiging afgezet tegen de belasting die de desbetreffende constructie kan weerstaan. In 2020 zijn met de kennis van toen over de Groningse seismiciteit en de afbouw van de gaswinning de tijdvakken 4 tot en met 6 ontwikkeld. In 2020 was voorzien dat tijdvak 5 zou eindigen op 1 oktober 2023 en dat zou worden overgegaan op tijdvak 6.
EZK heeft in maart 2023 het Adviescollege Veiligheid Groningen (hierna: ACVG) gevraagd om voor de industrie een advies uit te brengen over de impact van de toepassing van tijdvak 6 (hierna: T6) per 1 oktober 2023. Het ACVG heeft op 18 augustus 2023 het rapport gedeeld waarin zij adviseert om, in ieder geval tot 1 oktober 2024, tijdvak 5 te blijven hanteren.
3
Adviescollege Veiligheid Groningen. Adviesrapport ‘Toepassing tijdvak 6’ inclusief bijlagen. 18 augustus 2023.
De voorziene seismische dreiging in 2020 past volgens ACVG niet bij de laatste inzichten uit de Seismische Dreigings- en Risicoanalyse (SDRA). Tevens lopen er nog onderzoeken in opdracht van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar de seismiciteit en het seismologisch model, omdat het aantal aardbevingen de afgelopen jaren hoger was dan de gemiddelde verwachting. In deze regeling wordt dit advies opgevolgd, zoals ook al aangekondigd aan de Tweede Kamer bij brief van 27 september 2023.
4
Kamerstukken II 2023/24, 33529, nr. 1173.
Voor alle bedrijven is een regeling opgenomen voor het beoordelen van bestaande installaties en gebouwen en een regeling voor nieuwe installaties en gebouwen (nieuwbouw). De procedure bij nieuwbouw wijkt iets af van bestaande installaties en gebouwen omdat een beoordeling vroegtijdig in het ontwerpproces wordt gemaakt, in plaats van een beoordeling aan de hand van een bestaande installatie of een bestaand gebouw. Op grond van deze regeling zullen bedrijven bij de nieuw te bouwen installatie of het nieuw te bouwen gebouw tot in ieder geval 1 oktober 2024 tijdens het ontwerpproces uitgaan van het moment van oplevering in tijdvak 5.
De Minister van EZK zal in beginsel de beleidsregel volgen. Dit bevordert de voorspelbaarheid van het handelen van de overheid en geeft, in het geval van deze beleidsregel, aanvragers duidelijkheid over de criteria om voor een vergoeding in aanmerking te komen en de te volgen procedure. Echter, dit doet niet af aan de bevoegdheid en plicht om in bijzondere gevallen van de beleidsregel af te wijken en over te gaan tot maatwerk. Dit is het geval indien de beleidsregel gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen (artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht). Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als met een bepaalde casus duidelijk geen rekening is gehouden bij het opstellen van de beleidsregel.
2.2

Grondslag en relatie met de veiligheid
Op grond van artikel 13ba van de Tijdelijke wet Groningen neemt de Minister van EZK alle maatregelen die redelijkerwijs van hem gevergd kunnen worden om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad. Op advies van de Commissie Meijdam wordt hierbij gewerkt met een maximaal individueel risico van 1 op de 100.000. Voor de industrie is dit omgezet naar twee robuuste methoden om te toetsen of een bedrijf aan deze norm voldoet.
De Minister van EZK geeft invulling aan de taak om veiligheidsmaatregelen te treffen door bedrijven te compenseren voor de kosten die zij maken bij het onderzoek naar veiligheidsrisico’s en waar nodig het treffen van maatregelen. Dat betekent dat de bedrijven zelf verantwoordelijk blijven voor de veiligheid van de eigen installaties en gebouwen en het treffen van maatregelen waar nodig. Het bevoegd gezag houdt toezicht op de naleving van de verplichtingen op grond van wetgeving en vergunningen. Het herstellen of voorkomen van schade is geen onderdeel van deze beleidsregel. De vergoeding van schade is een competentie van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (hierna: IMG).
2.3

Uitvoering door de NCG
De vergoeding voor het versterken van industrie werd uitgevoerd door NAM. In het werkproces van NAM werden per fase meerdere formele beslissingen genomen over de voortgang van de versterking. Daarnaast hanteerde NAM een vergaande toets op de inhoudelijke stukken van de bedrijven. Bijvoorbeeld door het voorstellen van alternatieve maatregelen voor de versterking van een installatie.
Uitgangspunt van deze beleidsregel is dat de bedrijven door kunnen met hetzelfde proces van onderzoek en versterken. De werkwijze van NAM wordt echter niet volledig geformaliseerd in publiekrechtelijke besluiten. De reden hiervoor is tweeledig. Ten eerste is een formele processtap bij de overheid aan kaders en procedures gebonden. Daardoor zou het vastleggen van de bestaande beslismomenten door NAM in formele publiekrechtelijke stappen, bureaucratisch en vertragend uitpakken. In plaats daarvan wordt in deze beleidsregel per fase één formeel besluitmoment opgenomen. Ten tweede is het niet wenselijk dat de overheid actief deelneemt aan het onderzoek naar de veiligheid van een inrichting en het ontwerp van veiligheidsmaatregelen. NAM had als industriële partij kennis en ervaring met het ontwerp van industriële installaties. Daardoor kon zij in de praktijk van de versterking van industrie samen met de bedrijven optrekken bij het ontwerp van maatregelen. De kennis en ervaring van NAM is bij de overheid niet aanwezig. Daarnaast is een dergelijke rol voor de overheid niet wenselijk omdat daardoor verwarring kan ontstaan over de vraag wie eindverantwoordelijk is voor de veiligheid van een installatie.
De werkwijze van NAM is in de beleidsregel met enkele aanpassingen overgenomen. Het bedrijf kan bij de NCG de vergoeding aanvragen nadat de betreffende fase is afgerond. Bij de aanvraag wordt een openbare samenvatting van de resultaten van de fase en een onderbouwing van de daadwerkelijke kosten aangeleverd.
Omdat achteraf wordt vastgesteld welke vergoeding het bedrijf krijgt voor de uitvoering van het onderzoek of de versterking, is het van belang dat bedrijven goed worden begeleid bij dit traject. Voorkomen moet worden dat achteraf discussie ontstaat over reeds getroffen maatregelen. Daarom worden de formele stappen in de praktijk aangevuld met informele ondersteuning. In de eerste plaats worden in fase 1 en 2 reviews uitgevoerd door de Technische Universiteit Delft (verder: TU Delft), die wordt aangewezen als onafhankelijk deskundige. Hierdoor ontstaat zekerheid voor het bedrijf dat deze fases in lijn worden uitgevoerd met de handreikingen.
In de tweede plaats wordt onafhankelijke externe expertise aangeboden aan de bedrijven. Er is inmiddels de nodige ervaring opgedaan. Bedrijven kunnen zoveel mogelijk profiteren van de ervaring die elders al is opgedaan. Om deze kennisdeling te faciliteren kunnen bedrijven desgewenst gebruik maken van deze expertise bij de opzet van de onderzoeken en bepaling van maatregelen. In de derde plaats is het mogelijk voor bedrijven om, vooruitlopend op de formele beoordeling, informele afstemming te zoeken met de NCG over de aanvraag voor een vergoeding. De NCG kan de aanpak van een (fase 1- of 2-) onderzoek vroegtijdig beoordelen. Hierdoor wordt voorkomen dat achteraf discussie ontstaat bij het doorlopen van de formele beoordeling.
Deze vormen van informele ondersteuning zorgen ervoor dat discussie aan de achterkant, bij de beoordeling van de formele aanvraag om een vergoeding, wordt voorkomen. Ook zorgt het ervoor dat het eindproduct voldoet aan de afspraken die zijn gemaakt met toezichthouders over de beoordeling van de veiligheid van deze bedrijven.
Wanneer een aanvraag wordt ingediend voor een vergoeding, neemt de NCG namens de Minister van EZK een besluit. De NCG zal dit, conform artikel 4:13 van de Algemene wet bestuursrecht als uitgangspunt binnen acht weken na de aanvraag doen. Het kan zijn dat de NCG aanvragers vraagt om meer informatie zodat de NCG tot een goed oordeel kan komen. De NCG zal aanvragers hiervoor een redelijke termijn geven. Gedurende deze termijn wordt de beslistermijn voor de NCG opgeschort.
2.4

Kosten die voor vergoeding in aanmerking komen
Zowel in de uitgebreide als de vereenvoudigde procedure (met de checklist) komen alle kosten voor vergoeding in aanmerking die zijn gemaakt en redelijkerwijs kunnen worden toegerekend aan het doorlopen van de procedure. Hier vallen zowel interne als externe kosten onder. Het bedrijf zal deze kosten moeten onderbouwen, bijvoorbeeld door het overleggen van facturen.
2.5

Uitgebreide procedure
De uitgebreide procedure is van toepassing op bedrijven die zijn opgenomen in bijlage I of die op grond van Arbeidsomstandighedenbesluit verplicht zijn om een aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie op te stellen. Voor deze bedrijven geldt een uitgebreide procedure. De beoordeling van alle installaties van dergelijke bedrijven is een complexe opgave. Het onderzoek vergt bovendien de betrokkenheid van gespecialiseerde externe onderzoeksbureaus en kan kostbaar zijn. Daarom is het proces opgeknipt in drie fases:
- • fase 1 – kwalitatieve beoordeling
- • fase 2 – kwantitatieve beoordeling
- • fase 3 – ontwerp en treffen van maatregelen
In fase 1 vindt een relatief eenvoudige check plaats op alle industriële installaties en daarmee functioneel verbonden gebouwen van het bedrijf. Daarbij wordt met behulp van aanvullende selectiemethodieken bepaald welke installaties en gebouwen verder worden onderzocht. De installaties en gebouwen die zijn geselecteerd worden in fase 2 doorgerekend. Als daaruit blijkt dat een installatie of gebouw niet voldoet, wordt bepaald met fase 3 welke maatregelen worden getroffen. Voor iedere fase kan een bedrijf een vergoeding aanvragen bij de NCG.
Fase 1 – Kwalitatieve analyse
Bedrijven op de risicokaart starten met een kwalitatieve risicoanalyse van de geselecteerde installaties en daarmee functioneel verbonden gebouwen. Daarbij wordt op basis van expert judgement gekeken naar de mogelijke risico’s bij het falen van de constructie en de gevolgen van het uitstromen van de gevaarlijke inhoud, de zogenaamde Loss of Containment (verder: LoC).
Voor de uitvoering van de kwalitatieve risicoanalyse is door TNO in samenwerking met Deltares de Deltares/TNO-handreiking fase 1 opgesteld (Handreiking Fase 1 voor het uitvoeren van studies naar het effect van aardbevingen voor bedrijven in de industriegebieden in Groningen, 2018, TNO en Deltares). Daarnaast vindt in elke fase van de uitgebreide beoordeling een procesbeschrijving plaats (Handreiking Aardbevingsbestendigheid Industrie – Deel 1: procesbeschrijving uitgebreide beoordeling Fase 1, Fase 2 en Fase 3). Het resultaat van de kwalitatieve risicoanalyse is een prioritering van installaties en gebouwen op basis van het risico van falen.
Op basis van deze prioritering wordt bepaald of er nader, meer gedetailleerd, onderzoek naar de daadwerkelijke aardbevingsbestendigheid van de constructie noodzakelijk is en zo ja, voor welke onderdelen van de installatie of het gebouw. Als aanvulling daarop kan op basis van de uitkomsten van de kwalitatieve risicoanalyse, met behulp van twee selectiemethodieken (stap I en stap II), worden besloten of bedrijven moeten overgaan op fase 2-onderzoek. Selectiemethodiek stap I betreft een evaluatie van het externe veiligheidsrisico bij de uitstroming van gevaarlijke stoffen als gevolg van een aardbeving. In aanvulling daarop wordt in stap II het risico op falen van de constructieve aardbevingsbestendigheid nader gekwantificeerd. Dit betreft een probabilistische toets van de sterkte van de installatie op basis van een standaard set fragility curves, gerelateerd aan de aardbevingsbelasting. De uitkomst van de toepassing van deze selectiemethodiek maakt het mogelijk gerichter industriële installaties te selecteren die verder moeten worden doorgerekend met een fase 2-onderzoek.
In de regel wordt dit onderzoek voortgezet door een kwantitatieve analyse van bepaalde installaties of gebouwen of onderdelen daarvan (fase 2). Het kan echter voorkomen dat een onderdeel evident niet voldoet aan de veiligheidsnorm en dat een eventuele bijdrage van fase 2-onderzoek niet opweegt tegen het rechtstreeks overgaan tot het uitvoeren van de maatregelen zelf. In dat geval kan direct, dus zonder fase 2-onderzoek, worden overgegaan naar het ontwerp van maatregelen om de risico’s weg te nemen (fase 3). Alle bedrijven op bijlage I bij deze beleidsregel hebben inmiddels de kwalitatieve risicoanalyse afgerond.
Fase 2 – Kwantitatieve risicoanalyse
Installaties en gebouwen die in de kwalitatieve analyse zijn aangewezen als mogelijk onveilig, worden in de kwantitatieve risicoanalyse doorgerekend. De aardbevingsbelastbaarheid van constructies wordt bepaald in lijn met de Eurocode ’NEN-EN 1990 Grondslagen van het constructief ontwerp’. Daarvoor zijn twee specifieke beoordelingsmethoden voor de industrie beschikbaar: de LoC-toets en de rekenmethode van Deltares en TNO.
De LoC-toets is in 2016 ontwikkeld door de Werkgroep Maatgevende Aardbevingsbelasting als een robuuste toets op aardbevingsbestendigheid van industriële installaties in Groningen. In opdracht van de NCG is een tweeledige handreiking opgesteld voor de toepassing van deze methode. Het eerste deel bestaat uit een uitgebreide procesbeschrijving van alle drie de fases (Handreiking Aardbevingsbestendigheid Industrie – Deel 1: procesbeschrijving uitgebreide beoordeling Fase 1, Fase 2 en Fase 3). Het tweede deel van de handreiking gaat in op de toepassing van de LoC-methode in Fase 2 (Handreiking aardbevingsbestendigheid Industrie – Deel 2: toepassing van de LoC-methode, 2022, Witteveen en Bos).
De rekenmethode van TNO en Deltares is in 2018 ontwikkeld (Deltares/TNO-methode fase 2: Rekenmethodiek voor het uitvoeren van studies naar het effect van aardbevingen voor bedrijven in de industriegebieden in Groningen, 8 juni 2018, TNO en Deltares).
De LoC-toets en de Deltares/TNO-methode voor fase 2 zijn geschikt om te beoordelen of een installatie voldoet. Bedrijven kunnen op basis van toepasbaarheid en type installatie kiezen welke methode zij toepassen. Bovenop de LoC-toets en de Deltares/TNO-methode zijn er specifieke rekenmethodes ter beschikking gekomen voor de beoordeling van fundaties en de te analyseren opslagtanks en leidingen met leidingbruggen in fase 2. De standaardmethoden dienen ter ondersteuning voor het opstellen van de basis of design (een plan van aanpak). In de basis of design legt het bedrijf de uitgangspunten van het kwantitatieve onderzoek vast. Deze stap staat in de praktijk ook wel bekend als ’fase 2a’. Het basis of design wordt voor een review voorgelegd aan TU Delft. TU Delft reflecteert op de keuzes die zijn gemaakt in de opzet van het onderzoek, de uitgangspunten en de aannames die worden gedaan. Naar aanleiding van het review kan het basis of design nog worden aangepast.
Nadat fase 2 volledig is doorlopen is duidelijk of een bedrijf (bouwkundig of anderszins) versterkt moet worden. In fase 3 wordt vervolgens bepaald hoe deze versterking wordt vormgegeven en worden de maatregelen uitgevoerd.
Fase 3 – Ontwerp en treffen maatregelen
Nadat fase 1 en 2 zijn doorlopen staat vast of een installatie of gebouw voldoet, en zo ja, welke onderdelen versterkt moeten worden. De volgende stap is het ontwerp en de uitvoering van de maatregelen. De versterkingsmaatregelen kunnen betrekking hebben op verschillende onderdelen van het bedrijf: niet alleen de installaties en functioneel gebonden gebouwen zelf maar ook op de processen. Voordat een onderzoek naar technische maatregelen in gang wordt gezet kan het wenselijk zijn om te onderzoeken of en welke andere maatregelen er zijn om een installatie te laten voldoen. Hierbij kan worden gedacht aan (al dan niet tijdelijke) gebruiksbeperkingen, zoals het verlagen van de vullingsgraad van een opslagtank. Dergelijke gebruiksmaatregelen hebben als voordeel dat een installatie of gebouw direct voldoet. Deze tussenstap, tussen het kwalitatieve onderzoek en het ontwerp van constructieve maatregelen in, wordt in de praktijk aangeduid als fase 2c. Per geval moet worden bezien of het uitvoeren van een fase 2c zin heeft en hoe deze wordt vormgegeven. Vaak zal het gaan om een laagdrempelige invulling van betrokken experts die vanuit ervaring en best practices de alternatieven voor bouwkundig versterken doorlopen.
Als er technische maatregelen noodzakelijk zijn zal het bedrijf deze ontwerpen. Er gelden geen uniforme voorschriften voor het ontwerp van de maatregelen. In plaats daarvan worden de gangbare ontwerpvoorschriften gehanteerd. In deze beleidsregel is vastgelegd dat de maatregelen noodzakelijk moeten zijn om de risico’s van aardbevingen te beperken en op een doelmatige wijze vorm te geven. Bij de doelmatige vormgeving wordt gekeken naar de verschillende alternatieven om de veiligheid te borgen, afgewogen tegen bijvoorbeeld het belang van de operatie van het bedrijf.
Op grond van deze beleidsregel komen de bedrijven in aanmerking voor een vergoeding van de redelijke kosten voor het ontwerp en de uitvoering van maatregelen. Dit kunnen zowel de technische maatregelen als de organisatorische maatregelen (zoals de gebruiksbeperking) zijn.
2.6

Versterkte aanleg nieuwbouw
Bedrijven die nieuwbouw realiseren of bedrijven die zich nieuw vestigen komen in aanmerking voor een vergoeding van de incrementele meerkosten voor het treffen van maatregelen om de risico’s van aardbevingen te beperken. Bevi-, RIE-4-, en Brzo 2015-bedrijven en bedrijven die op grond van het Arbeidsomstandighedenbesluit een aanvullende risico-inventarisatie en -evaluatie moeten volgen bij nieuwbouw ook de uitgebreide procedure. Hiervoor worden dezelfde stappen doorlopen en dezelfde beoordelingsmethoden gehanteerd.
Kenmerkend verschil is dat bij nieuwbouw geen bestaande installaties worden beoordeeld maar dat de beoordeling wordt geïntegreerd in het ontwerpproces. Op basis van het ontwerp van de nieuwbouw wordt bepaald welke aanvullende maatregelen nodig zijn. De kosten van deze analyse en de incrementele kosten van de realisatie van het versterkte ontwerp komen voor vergoeding in aanmerking.
De complexiteit van nieuwbouw kan per project sterk verschillen. Daarom is het mogelijk om de drie fases gescheiden te doorlopen, zoals bij de beoordeling van een volledig bestaand bedrijf. Bij minder complexe nieuwbouw is het denkbaar dat fases gelijktijdig worden doorlopen. Het verdient de aanbeveling dat de bedrijven die nieuwbouw overwegen zich in een vroeg stadium bij de NCG melden. Dan kan in overleg worden bepaald welke procedure het best past in het voorliggende geval.
2.7

Openbare samenvatting
De aanvraag om een vergoeding gaat vergezeld van een openbare samenvatting. Deze samenvatting beschrijft de uitgevoerde veiligheidsbeoordeling en, indien van toepassing, de getroffen maatregelen. In de uitgebreide procedure wordt in fase 1 een samenvatting aangeleverd die wordt aangevuld naarmate fase 2 en 3 worden uitgevoerd. Daardoor ontstaat een integraal document over de risico’s vanwege aardbevingen in het bedrijf.
De openbare samenvatting wordt door de NCG gepubliceerd op de website, zodat voor bewoners, toezichthouders en gemeenten duidelijk is hoe het met de veiligheid van de bedrijven staat.
2.8

Vereenvoudigde beoordeling met checklist
Naast de 40 bedrijven op bijlage I zijn er nog circa 200 bedrijven die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen maar waar de risico’s beperkter zijn. Het gaat daarbij veelal om bedrijven die een eenvoudige toepassing van gevaarlijke stoffen hebben. Een voorbeeld is een aardgastank in een agrarisch bedrijf.
Voor deze bedrijven is een vereenvoudigde procedure opgenomen. Zij doorlopen de Checklist aardbevingsbestendigheid risicokaartbedrijven (Checklist aardbevingsbestendigheid bedrijven op de risicokaart, januari 2021, NCG). De checklist is gepubliceerd op de website van de NCG. Aan de hand van deze checklist is zonder nadere berekeningen duidelijk of een installatie op het bedrijf versterkt moet worden en welke maatregel daarbij hoort.
Ook bij de circa 200 overige bedrijven kan nieuwbouw plaatsvinden. Aan de hand van de checklist kan eenvoudig worden bepaald of een deel van de nieuwbouw voor vergoeding in aanmerking komt.
3

Betrokken partijen
In deze paragraaf wordt nader toegelicht welke rollen en verantwoordelijkheden de betrokken partijen hebben.

Bedrijven
De bedrijven zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van de eigen installaties. Deze beleidsregel is opgezet om bedrijven in staat te stellen deze verantwoordelijkheid waar te maken en de kosten die zij hiervoor maken als gevolg van aardbevingen, te vergoeden. Dit betekent dat de bedrijven het proces voor versterken initiëren en verantwoordelijk zijn voor de voortgang en kwaliteit van het onderzoek. Het onderzoek wordt in de regel uitgevoerd door externe partijen. Het bedrijf treedt op als opdrachtgever richting deze partijen en is eigenaar van de rapporten die worden opgeleverd.
Om de bedrijven in staat te stellen om deze rol te vervullen wordt door de NCG onafhankelijke expertise aan bedrijven ter beschikking gesteld voor externe consultatie. Het gaat hierbij om deskundigen die niet betrokken zijn bij de toetsing van de aanvraag maar bedrijven kunnen ondersteunen bij het doorlopen van het proces en het inzetten van best practices. De SBE speelt een belangrijke rol bij het informeren van de bedrijven over de risico’s van aardbevingen en is lid van de stuurgroep Industrie.

De Nationaal coördinator Groningen (NCG)
De NCG zal deze beleidsregel in opdracht van de Minister van EZK uitvoeren. De NCG heeft voor deze taak opdracht en mandaat gekregen. De onderzoeken, het ontwerp van maatregelen en de uitvoering worden in de praktijk uitgevoerd door de bedrijven. Dit is hun verantwoordelijkheid. Dit betekent dat de NCG in de toetsing voldoende ruimte aan de bedrijven laat om een werkbare invulling te geven aan de criteria die in deze beleidsregel zijn opgenomen. Het doel van deze beleidsregel is het faciliteren van de versterking dóór de bedrijven. Het is niet de bedoeling dat de NCG voor de bedrijven gaat bepalen of een bedrijf voldoet en hoe de versterking er uit moet komen te zien.
In het proces is op twee momenten een check van een onafhankelijke kennisinstelling, TU Delft, ingebouwd. Deze kennisinstelling is betrokken geweest bij de ontwikkeling van de handreikingen en standaardmethodes voor de kwantitatieve en kwalitatieve beoordeling. Als de kennisinstelling oordeelt dat de handreiking of standaardmethode goed is toegepast, zal dit in de regel geen verdere inhoudelijke beoordeling van de NCG vergen.

Kennisinstelling
Het uitvoeren van aardbevingsberekeningen is complex en een specialisme. Bedrijven en overheden beschikken niet over diepe kennis om uitgangspunten en resultaten op waarde te beoordelen. TU Delft speelt een rol bij het formuleren van de uitgangspunten en resultaten van het kwantitatieve en kwalitatieve onderzoek. TU Delft zit niet in een formele toetsende rol maar ondersteunen de bedrijven bij het bepalen van de juiste uitgangspunten en werkwijze. Ook dragen ze bij aan voortschrijdend inzicht en continue verbetering. De NCG is een contract aangegaan met de TU Delft en draagt de kosten voor de inzet. De reviews dragen zorg voor vertrouwen bij zowel bedrijven als betrokken overheden. Mocht op enig moment een andere kennisinstelling worden aangewezen voor deze rol dan wordt de beleidsregel hier op aangepast.

Bevoegd gezag (toezichthouders)
Het bevoegde gezag (provincie, gemeenten) voor handhaving van de wettelijke normen, voor externe veiligheid in Bevi, Brzo 2015 en RIE-4, arbeidsveiligheid (inspectie SZW) en rampenbestrijding (veiligheidsregio) houden toezicht op de bedrijven. Als een bedrijf de wettelijke verplichtingen op het gebied van externe veiligheid, arbeidsveiligheid of rampenbestrijding, als gevolg van aardbevingen, niet naleeft kunnen de inspecties optreden. Het proces in deze beleidsregel en het toetsingskader zijn in overleg met de toezichthouders in de stuurgroep Industrie vastgesteld. In zijn algemeenheid mag worden aangenomen dat als een bedrijf deze kaders op de juiste wijze toepast, dat dan ook wordt voldaan aan de wettelijke voorwaarden.
Deze beleidsregel faciliteert bedrijven in het voldoen aan hun (wettelijke) verantwoordelijkheden. De bedrijven blijven verantwoordelijk voor de veiligheid en de toezichthouders blijven bevoegd tot het handhaven van individuele gevallen. De toekenning van een budget voor uitvoering van werkzaamheden onder deze beleidsregel, kan dus niet worden gezien als een formeel oordeel over de vraag of het bedrijf daarmee aan de wet voldoet.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK)
De Minister van EZK is verantwoordelijk voor de veiligheid in Groningen, in relatie tot geïnduceerde aardbevingen door de gaswinning van het Groningerveld. De versterking van industrie valt onder deze verantwoordelijkheid. De Minister van EZK heeft mandaat verleend aan en treedt op als opdrachtgever van de NCG.
De kosten voor de uitvoering van deze beleidsregel worden verhaald op NAM. Daarvoor heeft de Minister van EZK een overeenkomst gesloten met NAM.

De stuurgroep Industrie
De versterking van industrie vergt samenwerking vanuit verschillende partijen. Ieder van deze partijen heeft zijn eigen verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Het is van belang dat de inspanningen op elkaar worden afgestemd. Daarom vindt regulier overleg plaats tussen de betrokken organisaties in de stuurgroep Industrie. Deze stuurgroep heeft geen formele taken en bevoegdheden voor individuele gevallen en individuele bevoegdheden maar speelt een belangrijke rol bij het vaststellen van de inhoudelijke algemene toetsingskaders voor de veiligheid en het milieu en het monitoren van de voortgang.
4

Overgang van NAM
De versterking van industrie loopt. Veel bedrijven zijn al bezig met een fase 1- of 2-onderzoek of zijn al in de realisatiefase van maatregelen. Deze versterking is en wordt nog uitgevoerd op basis van afspraken tussen de bedrijven en NAM. De opzet van deze beleidsregel beoogt een soepele overdracht van NAM naar de NCG mogelijk te maken.
In beginsel ronden bedrijven een reeds opgestarte fase af bij NAM. Bedrijven die een nieuwe fase starten, doen dit altijd op basis van deze publieke beleidsregel. Voor iedere fase wordt bij de aanvraag vereist dat bedrijven aangeven hoe de vorige fase is doorlopen. Omdat de inhoudelijke eisen van de fases gelijk is gebleven, kan een afgerond fase 1-onderzoek bij NAM worden gebruikt voor de aanvraag van een fase 2-vergoeding bij de NCG.
5

Evaluatie van de beleidsregel
Door de afbouw van de gaswinning en daarmee de seismische dreiging neemt ook het risico bij industriële installaties af. Na verloop van tijd, wanneer er geen of nauwelijks meer beroep gedaan wordt op de regeling of wanneer de omvang van de compensatie niet meer in verhouding staat tot de uitvoeringskosten van deze regeling, zal deze regeling beëindigd worden.
6

Staatssteun en notificatie
Deze beleidsregel heeft betrekking op het uitkeren van financiële middelen door de overheid aan bedrijven. Daarom is beoordeeld of sprake is van staatssteun.
De vergoeding kan ontvangen worden door alle bedrijven in het aardbevingsgebied die binnen het toepassingsbereik van artikel 2 vallen. Deze bedrijven vallen onder het toepassingsbereik van de beleidsregel omdat ze bijvoorbeeld werken met gevaarlijke stoffen. Deze bedrijven moeten meer maatregelen nemen om te voldoen aan de wettelijk gestelde veiligheidsvereisten dan andere (industriële) bedrijven, omdat het risicovollere installaties betreft. Deze vereisten gelden alleen voor de typen bedrijven die genoemd zijn in artikel 2 van de Beleidsregel.
Alle bedrijven in Nederland die binnen deze categorieën vallen moeten aan deze veiligheidseisen voldoen. Dit is echter duurder voor bedrijven in het aardbevingsgebied, doordat zij meer maatregelen moeten nemen om aan dezelfde nationale eis te voldoen. De onderscheidende factor is het risico op aardbevingen.
Deze aardbevingen zijn veroorzaakt door de gaswinning in Groningen. Hiervoor is de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) aansprakelijk. Daarom kunnen bedrijven een vergoeding krijgen voor het nemen van aanvullende veiligheidsmaatregelen. Zonder de aardbevingen, zouden zij deze maatregelen niet hoeven te nemen. Het is derhalve een vergoeding voor het financiële nadeel dat deze bedrijven lijden door toedoen van de aardbevingen, die zijn veroorzaakt door de NAM. De Staat heeft de schadeafhandeling van de NAM publiekrechtelijk overgenomen.
Andere bedrijven in Nederland hoeven geen aanvullende maatregelen te nemen om aan de wettelijk gestelde veiligheidsvereisten te voldoen. Zij voldoen aan de veiligheidsnorm zonder deze extra investering. Derhalve zijn de kosten die voor vergoeding in aanmerking komen geen kosten die vergelijkbare bedrijven in andere delen van Nederland ook moeten maken. Daarom verkrijgen de betrokken bedrijven in het aardbevingsgebied geen voordeel ten opzichte van andere bedrijven. Door de specifieke situatie van het aardbevingsgebied en doordat het een relatief klein gebied is en het feit dat er geen sprake is van een voordeel, is het onwaarschijnlijk dat deze vergoeding invloed heeft op de interne markt.
Daarnaast volgt uit jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie dat vergoedingen door de overheid, voor zover deze hun basis vinden in een rechtsplicht van de overheid, geen staatssteun zijn omdat er geen sprake is van een (selectief) voordeel.
Op de Staat rust de plicht om jegens de bewoners en ondernemers in het aardbevingsgebied de maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem mogen worden verwacht om hun veiligheid te borgen. Dit is onder andere vastgelegd in artikel 13ba van de Tijdelijke wet Groningen. Zou zij dat niet doen, dan handelt de Staat in strijd met zijn wettelijke verplichtingen. Zij voldoet dan immers niet aan haar zorgplicht.
Door middel van deze beleidsregel faciliteert de Staat het onderzoek en waar nodig het treffen van maatregelen in de industrie om risico’s als gevolg van aardbevingen te beperken. Uit bovenstaande volgt dat deze beleidsregel niet kwalificeert als staatssteun.
Deze beleidsregel is genotificeerd aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen ter voldoening aan artikel 5, eerste lid, van Richtlijn 2015/1535 van het Europees Parlement en de Raad van 9 september 2015 betreffende een informatieprocedure op het gebied van technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (codificatie) (PbEU 2015, L 241). Het gaat hier om technische specificaties of andere eisen die verbonden zijn met fiscale of financiële maatregelen. Hiervoor geldt op grond van artikel 7, vierde lid, van de Richtlijn 2015/1335 geen standstill-termijn.
7

Uitvoering
Een concept van de beleidsregel is voorgelegd aan de NCG voor een uitvoeringstoets. Aangezien de NCG steeds nauw betrokken is bij het opstellen van de beleidsregel, is er vanuit die kant steeds aandacht geweest voor de uitvoerbaarheid van hetgeen wordt opgeschreven. Daarbij is van belang dat het bij de uitvoering van de beleidsregel vooral gaat om een toetsing op het proces. De inhoudelijke toets wordt met name ingericht door middel van een externe review. De werkwijze voor het onderzoek naar de aardbevingsbestendigheid en het treffen van maatregelen is sinds de opstelling van de beleidsregel constant in ontwikkeling geweest. De aanleiding daarvoor is de wens vanuit de NCG voor een zo veel mogelijk transparant, uniform en efficiënt beoordelingsproces. In navolging daarvan heeft de NCG op basis van voortschrijdend inzicht en de aanbevelingen van vier ingenieursbureaus elementen van de methodiek aangepast in de drie fases van het beoordelingsproces. Ter verificatie van de uitvoerbaarheid en toepasbaarheid van de wijzigingen en om de veiligheid te waarborgen heeft de Technische Universiteit Delft (TU Delft) onafhankelijke reviews gedaan op de gewijzigde methodiek en is deze nadien gevalideerd.
De aanscherpingen betroffen:
- a)
een aanvulling op de selectiemethodiek om als vervolg op de kwalitatieve risicoanalyse gerichter installaties en gebouwen te selecteren die nader onderzocht moeten worden op hun constructieve aardbevingsbestendigheid in Fase 2;
- b)
een handreiking voor het beschrijven van het gehele beoordelingsproces van de kwalitatieve en kwantitatieve risicoanalyse (respectievelijk Fase 1 en Fase 2) of bij het ontwerp en de uitvoering van de maatregelen (Fase 3); en
- c)
specifieke standaardmethoden voor de beoordeling van fundaties, opslagtanks of leidingen met leidingbruggen in Fase 2.
De NCG heeft aangegeven dat de door hen voorgestelde methodiek in de beleidsregel uitvoerbaar is.
8

Regeldruk
Aanvragers dienen informatie aan te leveren bij de aanvraag om een vergoeding. Het is aannemelijk dat van aanvragers de grootste inzet van tijd en middelen gevraagd wordt voor het indienen van een aanvraag om vergoeding als sprake is van de uitgebreide beoordeling. Bij beoordeling door middel van de checklist zijn minder gegevens nodig. De vergoeding op grond van deze beleidsregel voorziet in een vergoeding van de gemiddelde meerkosten van aardbevingsbestendig bouwen, waaronder deze posten ook worden inbegrepen. De regeldrukkosten bevatten daarmee slechts het doen van een aanvraag. Op grond van het handboek meting regeldruk 2018, en uitgaand van een matig complexe regeling is bepaald dat een bedrijf die een aanvraag doet circa 39 minuten nodig heeft voor de aanvraag. De regeldruk bij een bedrijf zijn daarmee per aanvraag 39 min x uurtarief van € 54 = ca. € 35,–. De bovenstaande berekeningen gaan uit van de gemiddelde tijd die het kost om aan de verplichtingen te voldoen die meekomen met een beroep op deze regeling. Dit kan natuurlijk ook betekenen dat sommige aanvragers meer tijd kwijt zijn of dat het als nuttig ervaren wordt om meer tijd te investeren in de aanvraag, bijvoorbeeld door te overleggen met de NCG over de aanvraag.
9

Consultatie
Deze beleidsregel, en met name het beoordelingsproces om te bepalen of een bedrijf in aanmerking komt voor een vergoeding, is in nauwe samenwerking met de NCG tot stand gekomen. Daarnaast is de beleidsregel voorgelegd aan de leden van de stuurgroep Industrie. Hieruit kwamen geen commentaren die aanleiding gaven om de beleidsregel niet vast te stellen. Tot slot is de stuurgroep op de hoogte van de beoogde aanscherpingen binnen de methodiek en heeft zij aangegeven geen praktische implicaties te verwachten met de toepassing van deze beleidsregel.
II

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2 Toepassingsbereik

Eerste lid
Dit lid bepaalt welke bedrijven onder de reikwijdte van de beleidsregel vallen. Bedrijven zoals omschreven in de onderdeel a, subonderdelen 1° en 2°, richten inrichtingen op waar gewerkt wordt met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen, en hebben deze inrichtingen in werking. Subonderdeel 3° betreft bedrijven waar risico’s voor arbeidsomstandigheden door gevaarlijke stoffen kunnen optreden. Voor de bedrijven, bedoeld in de subonderdelen 1°, 2° en 3°, is een uitgebreide beoordeling nodig van de mogelijke risico’s. Op deze bedrijven is hoofdstuk 2 van de beleidsregel van toepassing.
Onderdeel a, subonderdeel 4°, omvat circa 200 kleinere bedrijven die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen waarvoor door middel van een eenvoudige procedure, een checklist, de risico’s in kaart kunnen worden gebracht. Op deze bedrijven is hoofdstuk 3 van de beleidsregel van toepassing.
Onderdeel b verklaart deze beleidsregel ook van toepassing op bedrijven die genoemd zijn in bijlage I bij deze regeling.

Tweede lid
Niet alle onderdelen van een bedrijf vallen onder deze beleidsregel. Het betreft alleen de installaties van een bedrijf, en de gebouwen die functioneel verbonden zijn met die installaties. Onder gebouw wordt – in het verlengde van de Woningwet – verstaan: bouwwerk dat een voor mensen toegankelijke overdekte geheel of gedeeltelijk met wanden omsloten ruimte vormt.

Derde lid
In het derde lid is een afbakening gemaakt ten opzichte van nieuw te bouwen gebouwen waarop de Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige nieuwbouw Groningen van toepassing is.

Artikel 3 Piekgrondversnelling
Bij een piekgrondversnelling van 0,05, bij een herhalingstijd van 475 jaar, is de dreiging vanwege aardbevingen zo laag dat wordt aangenomen dat dit geen risico vormt voor industriële installaties. Hiermee wordt aangesloten bij de rekenregels voor gebouwen en infrastructuur. De piekgrondversnelling wordt bepaald met de NEN-webtool, te raadplegen op www.seismischekrachten.nl. Als een installatie of daarmee functioneel verbonden gebouw nog niet is gebouwd op het moment van indienen van een aanvraag (in deze beleidsregel nieuwbouw genoemd) dan wordt uitgegaan van een later moment van berekenen van de piekgrondversnelling, zoals aangegeven in het tweede lid.
Een minimale grondversnelling van 0,05, bij een herhalingstijd van 475 jaar komt alleen voor in de gemeenten Eemsdelta, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt.
In het derde lid wordt geregeld dat tot 1 oktober 2024 tijdvak 5 in plaats van tijdvak 6 wordt gebruikt. Zie voor een toelichting hierop paragraaf 2.1 van deze toelichting.

Artikel 4 Reikwijdte afdeling 2.1
Dit artikel regelt het toepassingsbereik voor de uitgebreide procedure bij bestaande installaties en daarmee functioneel verbonden gebouwen. Afdeling 2.1 is van toepassing op bedrijven die zijn opgenomen in bijlage I bij deze beleidsregel, dat wil zeggen op de installaties en daarmee functioneel verbonden gebouwen die al bestaan op het moment van het indienen van een aanvraag om een vergoeding op grond van deze afdeling 2.1. Daarnaast geldt afdeling 2.1 voor de circa 200 overige bedrijven op de risicokaart die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Gaat het om nieuwbouw bij bijlage I-bedrijven, dan is afdeling 2.2 van toepassing.
In afdeling 2.1 wordt gewerkt met een uitgebreide beoordeling aan de hand van een kwalitatieve risicoanalyse, een kwantitatieve risicoanalyse en het bepalen, opstellen en uitvoeren van maatregelen.

Artikel 5 Vergoeding voor kwalitatieve risicoanalyse
Een bedrijf kan een vergoeding krijgen voor de kosten die direct samenhangen met activiteiten ten behoeve van de kwalitatieve risicoanalyse (fase 1). Ten eerste gaat het om het opstellen van een plan van aanpak waarin wordt aangegeven hoe het uitvoeren van de kwalitatieve risicoanalyse in zijn werk zal gaan. Bij de kwalitatieve risicoanalyse wordt onderzocht wat de risico’s zijn van het vrijkomen van gevaarlijke stoffen uit het bedrijf. De Deltares/TNO handreiking fase 1 moet hierbij worden gevolgd en geeft ook aan wat er in zo’n plan van aanpak moet worden opgenomen.
Ten tweede gaat het om het uitvoeren van de kwalitatieve risicoanalyse. Ook dit moet gebeuren conform de Deltares/TNO handreiking fase 1 en de Procesbeschrijving. Voordat een bedrijf hiertoe kan overgaan, moet het plan van aanpak voor het opstellen van de kwalitatieve risicoanalyse eerst worden goedgekeurd door Technische Universiteit Delft (de zogenaamde review).
Ten derde moet een selectie worden gemaakt in de installaties en functioneel verbonden gebouwen die uit de kwalitatieve risicoanalyse naar voren komen als mogelijk een veiligheidsrisico vormend. Deze worden ofwel in een kwantitatieve risicoanalyse (fase 2) aan nader onderzoek onderworpen, ofwel – zonder een kwantitatieve risicoanalyse- onderzocht op de noodzaak van het nemen van maatregelen. (fase 3). Het selecteren van de installaties en functioneel verbonden gebouwen vindt plaats aan de hand van de Procesbeschrijving, de Selectiemethodiek stap I en de Selectiemethodiek stap II.

Artikel 6 Aanvraag voor vergoeding
Dit artikel voorziet in de gegevens die het bedrijf moet aanleveren bij het indienen van de aanvraag. De aanvraag wordt ingediend na afloop van de activiteiten.

Artikel 7 Vergoeding voor kwantitatieve risicoanalyse
Na het doorlopen van de kwalitatieve risicoanalyse kan het bedrijf een vergoeding krijgen voor fase 2-onderzoek, de kwantitatieve risicoanalyse. Het gaat daarbij om installaties en functioneel verbonden gebouwen die in fase 1 door middel van het kwalitatief onderzoek hiervoor zijn geselecteerd. Een bedrijf kan een vergoeding krijgen voor de kosten die samenhangen met de kwantitatieve risicoanalyse. Ten eerste gaat het daarbij om het opstellen van een basis of design waarin wordt aangegeven hoe het uitvoeren van de kwantitatieve risicoanalyse in zijn werk zal gaan. Ten tweede gaat het om het uitvoeren van de kwantitatieve analyse zelf.
Aangegeven is volgens welke methodes het opstellen van een basis of design en het uitvoeren van de kwantitatieve analyse moet gebeuren. Daarbij is een keuze tussen de LoC-methode en de Deltares/TNO-methode fase 2. Als het gaat om een fundatie, opslagtank, of leiding op een leidingbrug, zijn de daarvoor bedoelde standaardmethodes de aangewezen methodes.

Artikel 8 Aanvraag voor vergoeding
Dit artikel voorziet in de gegevens die het bedrijf moet aanleveren bij het indienen van de aanvraag. De aanvraag wordt ingediend na afloop van de activiteiten. Voor de openbare samenvatting gelden eisen aan de inhoud daarvan. Artikel 25 voorziet hierin.

Artikel 9 Vergoeding voor maatregelen
Als fase 1, de kwalitatieve risicoanalyse, en fase 2, de kwantitatieve risicoanalyse, zijn afgerond, kan het bedrijf een vergoeding krijgen voor het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van de benodigde maatregelen. In voorkomende gevallen kan direct uit fase 1, de kwalitatieve risicoanalyse, blijken welke maatregelen nodig zijn; in dat geval is het doorlopen van fase 2, de kwantitatieve risicoanalyse, niet vereist. Voor het bepalen, ontwerpen en uitvoeren van de maatregelen zijn geen methoden voorgeschreven.

Artikel 10 Aanvraag voor vergoeding
Welke gegevens moeten worden aangeleverd bij een aanvraag voor een vergoeding voor maatregelen, is opgenomen in artikel 10. De aanvraag wordt ingediend na het uitvoeren van de maatregelen.

Artikel 11 Reikwijdte afdeling 2.2
Dit artikel regelt het toepassingsbereik voor de uitgebreide procedure bij nieuwbouw. Het gaat hier om geheel nieuwe bedrijven die vallen onder artikel 2, eerste lid, onderdeel a, b of d. Daarnaast gaat het om nieuwe installaties en functioneel verbonden gebouwen bij de reeds bestaande bijlage I-bedrijven.
Nieuw wil zeggen die bedrijven en die installaties en functioneel verbonden gebouwen van bestaande bijlage I-bedrijven, die nog niet waren gerealiseerd op het moment van het indienen van een aanvraag voor een vergoeding.
Net als voor bestaande bouw gaat het hier om een beoordeling in drie fases: fase 1 (kwalitatieve risicobeoordeling), fase 2 (kwantitatieve risicobeoordeling) en fase 3 (bepalen, opstellen en uitvoeren van maatregelen).

Artikel 16 Vergoeding voor maatregelen

Eerste lid
Aangezien het hier gaat om nog niet gerealiseerde installaties en functioneel verbonden gebouwen, wordt de beoordeling van de benodigde maatregelen gemaakt in het ontwerpproces. Voor het doorlopen van de handreikingen is een ontwerp met een zekere mate van invulling noodzakelijk.

Tweede lid
Bij nieuwbouw worden alleen incrementele kosten vergoed. Het gaat niet om de kosten voor (het ontwerp van) de maatregel zelf, maar alleen om de extra kosten die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat als gevolg van de gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad. Bijvoorbeeld een zwaardere constructiekolom dan normaal gesproken zou moeten: het verschil tussen de normale en zwaardere kolom valt onder meerkosten.

Artikel 18 Reikwijdte afdeling 3.1
Dit artikel regelt het toepassingsbereik voor de vereenvoudigde beoordeling met een checklist voor de circa 200 kleinere bedrijven die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Het gaat om bestaande installaties en functioneel verbonden gebouwen, dat wil zeggen die al zijn gerealiseerd op het moment van indienen van de aanvraag.

Artikel 19 Vergoeding bij beoordeling met checklist
Bij de vereenvoudigde beoordeling wordt gewerkt met een checklist om de installaties en functioneel verbonden gebouwen te beoordelen.

Artikel 21 Reikwijdte afdeling 3.2
Dit artikel regelt het toepassingsbereik voor de vereenvoudigde beoordeling met een checklist voor de circa 200 kleinere bedrijven die werken met aanzienlijke hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Het gaat om nieuwe bedrijven, maar het kan ook gaan om nieuwe installaties en functioneel verbonden gebouwen bij bestaande bedrijven.

Artikel 24 Vergoeding direct verbonden kosten
Alleen die kosten die direct verbonden zijn aan de activiteiten waarvoor vergoeding kan worden verkregen, komen in aanmerking bij het verlenen van die vergoeding. Voorkomen moet worden dat niet-relevante kosten ook vergoed zouden kunnen worden.

Artikel 26 Afwijzingsgronden
Dit artikel bevat de afwijzingsgronden. Onderdeel a ziet op de situatie dat niet wordt voldaan aan een bij of krachtens deze beleidsregel gestelde bepaling. Bijvoorbeeld de kwalitatieve risicoanalyse wordt niet volgens een daarvoor aangewezen methode uitgevoerd.
De onderdelen b en c beogen te voorkomen dat een tweede keer een vergoeding zou worden verleend als er voor de activiteit al vergoeding is verleend. Dat kan een vergoeding zijn door de NCG, maar ook een vergoeding door NAM op grond van de voorheen geldende regeling. Lopende verzoeken om privaatrechtelijke vergoeding, ingediend voor inwerkingtreding van deze beleidsregel, worden afgehandeld door NAM. Dat wordt geregeld met de laatste bijzin van onderdeel c.

Artikelen 27 en 28 Overgangsrecht en intrekking Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen
Artikel 28 trekt de Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen in. Die beleidsregel wordt vervangen door deze beleidsregel. De Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen 2023 bevat een aantal wijzigingen ten opzichte van de Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen. Deze wijzigingen zien op een aanpassing van de selectiemethodieken waarvan gebruik wordt gemaakt voor de kwalitatieve en kwantitatieve risicoanalyse. Op aanvragen die zijn ingediend en op vergoedingen die zijn verstrekt voor inwerkingtreding van deze beleidsregel blijft krachtens artikel 27 de Beleidsregel vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen onverkort van toepassing.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
J.A.
Vijlbrief