STAATSCOURANT
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
Besluit van de Minister van Financiën van 7 april 2023, nr. 80552, houdende instelling van de Adviescommissie Analytics (Instellingsbesluit Adviescommissie Analytics)
De Minister van Financiën;
Gelet op artikel 2, eerste lid, van de Wet vergoedingen adviescolleges en commissies;
Besluit:
Artikel
1.

Begripsbepalingen
In dit besluit wordt verstaan onder:
a.
minister:
de Minister van Financiën;
b.
adviescommissie:
de Adviescommissie Analytics, bedoeld in artikel 2, eerste lid;
c.
analytics:
data-analyse, algoritmen, risicomodellen en artificiële intelligentie;
d.
Belastingdienst:
het directoraat-generaal Belastingdienst, het directoraat-generaal Douane en het directoraat-generaal Toeslagen.
Artikel
2.

Instelling en taak
1.
Er is een Adviescommissie Analytics.
2.
De adviescommissie heeft tot taak ten minste twee keer per jaar, gevraagd en ongevraagd, te adviseren over actuele analyticsvraagstukken met betrekking tot het Ministerie van Financiën, met inbegrip van de Belastingdienst.
3.
De adviescommissie kan bij de taakuitoefening deskundigen raadplegen.
Artikel
3.

Adviezen
1.
De adviezen zijn openbaar.
2.
Adviezen richten zich met name op:
- • het verbeteren van de beheersing van analytics;
- • borging van rechtvaardige analytics (beschermen van privacy en voorkoming van bias en proxies);
- • concrete situaties waarin bestaande (wettelijke) kaders en richtlijnen van buiten en binnen de Belastingdienst (nog) niet voldoende richting geven;
3.
De adviezen van de adviescommissie bevatten een (multidisciplinaire) afweging over het voorgelegde onderwerp, vanuit vijf perspectieven:
- 1.
sturing en verantwoording;
- 2.
model en data;
- 3.
privacy;
- 4.
IT General Controls (ITGC) en
- 5.
ethiek.
Artikel
4.

Samenstelling, benoeming, ontslag
1.
De adviescommissie bestaat uit een voorzitter en ten hoogste tien leden en ten hoogste tien plaatsvervangend leden.
2.
De leden kiezen uit hun midden één plaatsvervangend voorzitter.
3.
De voorzitter en de leden hebben zitting op persoonlijke titel en oefenen hun functie uit zonder last of ruggespraak.
4.
De voorzitter, de leden en de plaatsvervangend leden worden door de minister benoemd.
5.
De benoeming geschiedt voor de duur van twee jaar te rekenen vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit en kan tweemaal met twee jaar worden verlengd.
6.
De voorzitter, de leden en de plaatsvervangend leden kunnen door de minister worden geschorst en ontslagen.
7.
Indien uit feiten en of omstandigheden blijkt dat de voorzitter of een van de andere leden van de adviescommissie zelf directe of indirecte betrokkenheid heeft bij een adviesaanvraag dan zullen zij zich onverwijld laten vervangen door hun plaatsvervanger en zich weerhouden van enige bemoeienis ten aanzien van het vast te stellen advies.
8.
Met ingang vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit worden tot leden van de commissie benoemd:
- a)
prof. dr. E.H.L. Aarts (Emile)
- b)
dr. E.E.W. Bruins (Eppo)
- c)
prof. dr. S. Bhulai (Sandjai)
- d)
prof. dr. P.J.J. van Geest (Paul)
- e)
prof. dr. M.J. van den Hoven (Jeroen)
- f)
mr. F.C. van der Jagt (Friederike)
- g)
R. van Kan MCI, BSc (Rob)
- h)
prof. dr. E.L.O Keymolen (Esther)
- i)
dr. P. Prüfer (Patricia)
- j)
dr. M.T. Schäfer (Mirko)
- k)
dr. A. van Wissen (Arlette)
Artikel
5.

Instellingsduur
De adviescommissie wordt ingesteld voor de duur van zes jaar, te rekenen vanaf de datum van inwerkingtreding van dit besluit.
Artikel
6.

Secretariaat
1.
De minister voorziet in het secretariaat van de adviescommissie.
2.
Het secretariaat is voor de uitvoering van zijn taak uitsluitend verantwoording schuldig aan de adviescommissie.
3
Aan het secretariaat kunnen medewerkers worden toegevoegd.
4.
Indien ambtenaren, in dienst van het Ministerie van Financiën, tot secretaris of medewerker van het secretariaat worden benoemd, zijn zij tegenover anderen dan de commissie verplicht tot geheimhouding van hetgeen hen in het verband van de werkzaamheden van de commissie bekend is geworden.
Artikel
7.

Werkwijze
1.
De adviescommissie stelt haar werkwijze vast en stelt een integriteitscode op die in lijn is met de integriteits- en geheimhoudingsverklaring van het Ministerie van Financiën.
2.
De adviescommissie verstrekt desgevraagd aan de minister de voor de uitoefening van zijn taak benodigde inlichtingen.
3.
De minister kan inzage vorderen van zakelijke gegevens en bescheiden, voor zover dat voor de vervulling van zijn taak redelijkerwijs nodig is.
4.
De adviescommissie verantwoordt haar werkwijze in de adviezen.
Artikel
8.

Inlichtingen en aanwijzingen
De minister geeft geen aanwijzingen met betrekking tot de werkwijze en de inhoud van de adviezen.
Artikel
9.

Vergoeding
1.
De voorzitter ontvangt een bruto vergoeding per vergadering van € 390,87.
2.
De leden ontvangen een bruto vergoeding per vergadering van € 300,67.
3.
De kosten worden specifiek gedekt op de financiënbegroting
Artikel
10.

Openbaarmaking
1.
De commissie zendt rapporten, adviezen en andere producten die door of namens de adviescommissie worden vervaardigd na vaststelling onverwijld aan de Minister van Financiën.
2.
De door de adviescommissie uitgebrachte rapporten en adviezen worden, voorzien van een reactie, openbaar gemaakt door de Minister van Financiën.
Artikel
11.

Archiefbescheiden
1.
Het beheer van bescheiden betreffende de werkzaamheden van de adviescommissie geschiedt op eenzelfde wijze als bij het Ministerie van Financiën.
2.
De adviescommissie draagt, zodra de omstandigheden daartoe aanleiding geven, of bij beëindiging van haar werkzaamheden, de bescheiden betreffende die werkzaamheden ter archivering over aan het Ministerie van Financiën.
Artikel
12.

Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de
Staatscourant waarin het wordt geplaatst.
Artikel
13

Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Instellingsbesluit Adviescommissie Analytics.
Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
De Minister van Financiën,
S.A.M.
Kaag

TOELICHTING ADVIESCOMMISSIE ANALYTICS
Naar aanleiding van een notaoverleg op 1 februari 2021, hebben de Staatssecretarissen van Financiën een onafhankelijke Adviescommissie Analytics aangekondigd. De Adviescommissie zal gevraagd en ongevraagd advies geven over actuele analytics-vraagstukken (data-analyse, algoritmen, risicomodellen en artificiële intelligentie) en doet dat vanuit de vijf perspectieven die de Algemene Rekenkamer (AR) in haar rapport ‘Aandacht voor algoritmes
1
Rapport ‘Aandacht voor algoritmes’
’ als toetsingskader heeft meegegeven: sturing en verantwoording, model en data, privacy, IT General Controls en Ethiek.
De thema’s risicomodellen en algoritmes staan in de maatschappelijke en politieke belangstelling. Met name het voorkomen van risico’s door overheidshandelen dat kan leiden tot een inbreuk op privacy, vooringenomenheid, onbewuste discriminatie of vooroordelen. De onafhankelijke adviescommissie zal niet direct adviseren aan de regering of de Staten-Generaal over algemeen verbindende voorschriften of te voeren beleid van het Rijk. De commissie adviseert over uitvoeringsbeleid en de -praktijk rondom Analytics waarbij zij zich richt op bovengenoemde aspecten. Haar advies kan bijvoorbeeld gaan over reeds opgestelde kaders, waarborgen, algoritmeregisters en de werkwijze betreffende het ontsluiten en analyseren van ongestructureerde gegevens.
De adviezen van de commissie zullen in de uitvoeringspraktijk leiden tot een meer verantwoorde omgang met analytics en versterkt de kritische blik en verantwoording over gemaakte keuzes. Hiervoor is specifieke deskundigheid vereist. De commissie zal dan ook bestaan uit vooraanstaande wetenschappers en deskundigen vanuit het perspectief van burgers en grondrechten, wetenschappers vanuit onder andere recht en riskmanagement, ethiek en technologie, datascience en keten- of netwerkpartners van het Ministerie van Financiën.
De adviescommissie zal beschikbaar zijn voor vragen vanuit het gehele Ministerie van Financiën en zal haar adviezen uitbrengen aan de secretaris-generaal van het Ministerie van Financiën, de directeur-generaal Belastingdienst, de directeur-generaal Toeslagen en de directeur-generaal Douane.
De vergoeding van de voorzitter en de leden is overeenkomstig de Wet vergoedingen adviescolleges en commissies.