STAATSCOURANT
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
Besluit van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 25 april 2017, nr. 17060593, houdende tijdelijke vrijstelling op grond van artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden ter bescherming van de biologische teelt van appel en peer tegen schurft. Tijdelijke vrijstelling ter bescherming van de biologische teelt van appel en peer tegen schurft, 2017)
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
Handelende in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu;
Gelet op artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van de Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309);
BESLUIT:
Artikel
1
Tijdelijke vrijstelling als bedoeld in artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt verleend voor het gebruik van VitiSan ter bescherming van de biologische teelt van appel en peer tegen schurft.
Artikel
2
De vrijstelling is slechts van toepassing indien de gebruiksvoorschriften in de bijlage bij dit besluit worden nageleefd.
Artikel
3
Dit besluit treedt in werking op 1 mei 2017 en vervalt op 28 augustus 2017.
Artikel
4
Dit besluit wordt aangehaald als: Tijdelijke vrijstelling ter bescherming van de biologische teelt van appel en peer tegen schurft 2017.
Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
namens deze,
R.P. van
Brouwershaven
directeur Plantaardige Agroketens en Voedselkwaliteit
Bezwaar
Als u het niet eens bent met deze beslissing, kunt u binnen zes weken na dagtekening van dit besluit digitaal of schriftelijk een bezwaarschrift indienen.
Een digitaal bezwaarschrift kunt u indienen via ‘mijn.rvo.nl’. Om in te loggen heeft u uw gebruikerscode en wachtwoord nodig, voor de ondertekening een TAN-code. Bij een digitaal bezwaarschrift stuurt u een kopie van dit besluit mee als pdf-bestand of u stuurt een kopie per post na.
Als u schriftelijk bezwaar wilt maken, stuurt u het ondertekende bezwaarschrift naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, afdeling Juridische Zaken, Postbus 40219, 8004 DE Zwolle. Bij een schriftelijk bezwaar stuurt u een kopie van dit besluit mee met uw bezwaarschrift.
Op mijn.rvo.nl/bezwaar vindt u meer belangrijke informatie over het digitaal en schriftelijk indienen van een bezwaarschrift.
Meer informatie
Heeft u nog vragen over uw bezwaarschrift, kijk dan op de website: mijn.rvo.nl. of bel: 088 042 42 42 (lokaal tarief).
BIJLAGE:

WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT VITISAN (WERKZAME STOF KALIUM-WATERSTOFCARBONAAT, 994,9 G/KG)

Wettelijk Gebruiksvoorschrift
Toegestaan is uitsluitend het professionele gebruik als insecticide door middel van een gewasbehandeling in de volgende toepassingsgebieden (volgens Definitielijst toepassingsgebieden versie 2.0, Ctgb juni 2011) onder de vermelde toepassingsvoorwaarden.
Toepassingsgebied | Type toepassing | Te bestrijden organisme | Dosering (middel) per toepassing | Maximale dosering (middel) per toepassing | Maximaal aantal toepassingen per 12 maanden | Maximaal aantal liter/kg middel per ha per 12 maanden | Minimum interval tussen toepassingen in dagen | Veiligheidstermijn in dagen of uiterst gewasstadium waarop toegepast mag worden
appel | gewasbehandeling | appelschurft 1 Venturia inaequalis | 0,5% | 7,5 kg/ha | 8 | 60 kg/ha | 3 | –
peer | gewasbehandeling | perenschurft 2 Venturia pyrina | 0,5% | 7,5 kg/ha | 8 | 60 kg/ha | 3 | –

Toepassingsvoorwaarden
Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg uw leverancier van natuurlijke vijanden over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.

TOELICHTING
1

Algemeen
Artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en nr. 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309) (hierna: Verordening (EG) nr. 1107/2009) en artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) maken het mogelijk in bijzondere omstandigheden tijdelijke vrijstelling te verlenen van het verbod om een niet toegelaten gewasbeschermingsmiddel binnen Nederland te brengen, op de markt te brengen, voorhanden te hebben of te gebruiken.
Tijdelijke vrijstelling kan worden verleend als een maatregel nodig blijkt voor een gecontroleerd en beperkt gebruik ter beheersing van een noodsituatie die op geen enkele andere redelijke manier te bestrijden is.
2

Adviezen
2.1

Noodsituatie
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een advies opgesteld waarin de vraag wordt beantwoord of er sprake is van een noodsituatie.

Gevaar
Schurft geeft zowel kwalitatieve als kwantitatieve schade, doordat het scheuten, bladeren en vruchten aantast. Bladaantasting gaat ten koste van de productie. Vroeg in het jaar aangetaste vruchten worden misvormd of vallen vroegtijdig af. Op de vruchten veroorzaakt schurft doffe vlekken, aangetaste vruchten vallen in een lagere kwaliteitsklasse (industriefruit).
Naast de schade die in het teeltseizoen ontstaat en zichtbaar wordt, is er ook schade aan vruchten die vlak voor de oogst worden geïnfecteerd, wat pas in de bewaring zichtbaar wordt. Aan de bewaring en sortering van ongeschikt vruchten voor consumptie zijn extra kosten verbonden.

Alternatieven

Niet-chemisch
Rassenkeuze en gezond uitgangsmateriaal zijn in de teelt methoden om aantasting zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast zijn er bedrijfshygiënische maatregelen die aantasting moeten tegengaan. Er zijn waarschuwingssystemen beschikbaar om het infectiemoment vast te stellen. Telers passen dit toe om het juiste bestrijdingsmoment te bepalen. Met de toepassing van deze maatregelen kan schurft niet afdoende bestreden worden.

Chemisch
Er zijn middelen op basis van zwavel toegelaten in de biologische teelt van appel en peer ter bestrijding van schurft. Deze middelen hebben alleen een preventieve werking. Middelen op basis van zwavel kunnen onder koude weersomstandigheden minder werkzaam zijn, regenen gemakkelijk van het blad en kunnen onder warme weersomstandigheden schade veroorzaken aan de vruchten waardoor zij van de boom vallen.
Er is een middel op basis van kalium-waterstofcarbonaat toegelaten in de biologische teelt van appel. Dit middel heeft een curatieve werking tegen schurft, maar wordt niet gebruikt in appel vanwege risico’s op gewasschade. Met name Elstar is gevoelig en dit ras omvat ongeveer de helft van het areaal biologische appelteelt.

Bijzondere omstandigheden
De aanvraag voldoet aan de eis van bijzondere omstandigheden. De toelatinghouder en sector leveren inspanningen om te komen tot een toelating. Er is perspectief voor de toelating van VitiSan in de biologische teelt van appel en peer in Nederland waardoor een kortstondig noodverband gerechtvaardigd is.

Conclusie
De NVWA komt tot volgende conclusies:
- • Een landbouwtechnisch doelmatige biologische teelt van appel en peer in Nederland wordt bedreigd door onvoldoende bestrijding van schurft.
- • Een landbouwtechnisch doelmatige biologische teelt van appel en peer is met het beschikbare pakket aan maatregelen en middelen niet mogelijk.
- • Er is perspectief voor de toelating van een middel op basis van kalium-waterstofcarbonaat in de biologische teelt van appel en peer waardoor een kortstondig noodverband gerechtvaardigd is.
De tijdelijke vrijstelling van VitiSan voor het bestrijden van schurft in de biologische teelt van appel en peer voldoet aan de criteria voor een noodsituatie.
2.2

Risicobeoordeling
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een advies opgesteld waarin de vraag wordt beantwoord of er sprake is van aanvaardbare risico’s.

Humane toxiciteit
Voldoet aan de eisen.

Volksgezondheid
Voldoet aan de eisen.

Gedrag in het milieu
Voldoet aan de eisen.

Ecotoxiciteit
Er wordt aan de eisen voldaan m.b.t. vogels, bijen en actief slib. Voor de overige aspecten (waterorganismen, zoogdieren, niet-doelwit arthropoden, regenwormen, bodemmicro-organismen, niet-doelwit planten) is er onvoldoende informatie beschikbaar om de effecten en het risico met betrekking tot deze aspecten te beoordelen.

Conclusie
Het College constateert dat er voor de aspecten humane toxiciteit, volksgezondheid en gedrag in het milieu geen risico verbonden is aan de vrijstelling.
Het College constateert dat er voor het aspect ecotoxiciteit aan de eisen wordt voldaan m.b.t. vogels, bijen en actief slib.
Het College constateert dat er voor de overige aspecten (waterorganismen, zoogdieren, niet-doelwit arthropoden, regenwormen, bodemmicro-organismen, niet-doelwit planten) onvoldoende informatie beschikbaar is om de effecten en het risico met betrekking tot deze aspecten te beoordelen.
Gezien de duur van de vrijstelling en het geringe risico dat ook op EU-niveau m.b.t. deze werkzame stof is geconstateerd, vindt het College vrijstelling van VitiSan voor het aangevraagde gebruik echter aanvaardbaar.
Bij toelating dient de volgende zin op het WG te staan.
Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg uw leverancier van natuurlijke vijanden over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.

Advies
Gezien het risico adviseert het College een vrijstelling ex artikel 38 Wgb van het gewasbeschermingsmiddel Vitisan in de teelt van appel en peer te verlenen onder vermelding van de volgende risicoreducerende maatregelen / restrictiezinnen:
Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg uw leverancier van natuurlijke vijanden over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.
3

Overwegingen
Een hernieuwde tijdelijke vrijstelling van het gewasbeschermingsmiddel VitiSan is gewenst, omdat zonder deze vrijstelling de biologische teelt van appel en peer op geen enkele andere redelijke wijze te beschermen is tegen schurft. Hierdoor wordt de doelmatige biologische teelt van appel en peer bedreigd. Belanghebbenden spannen zich in om op korte termijn te beschikken over een regulier toegelaten gewasbeschermingsmiddel.
In het Wettelijk Gebruiksvoorschrift (zie bijlage bij dit besluit) zijn de risico reducerende maatregelen overgenomen die door het Ctgb zijn voorgesteld.
Op 13 maart 2015 (Staatscourant van 19 maart 2015, nr. 7668) is eerder vrijstelling verleend voor het gebruik van VitiSan in de biologische teelt van peer.
Op 9 februari 2016 (Staatscourant van 17 februari 2016, nr. 7690) is eerder vrijstelling verleend voor het gebruik van VitiSan in de biologische teelt van appel en peer.
4

Besluit
De adviezen van de NVWA en het Ctgb overnemend, heb ik in overeenstemming met de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, besloten om op grond van artikel 38 van de Wgb tijdelijke vrijstelling te verlenen voor het gebruik van het gewasbeschermingsmiddel VitiSan ter bescherming van de biologische teelt van appel en peer tegen schurft.
Dit besluit treedt in werking op 1 mei 2017 en vervalt op 28 augustus 2017.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
namens deze,
R.P. van
Brouwershaven
directeur Plantaardige Agroketens en Voedselkwaliteit