STAATSCOURANT
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
Regeling van het College voor Examens van 17 juni 2014, nummer CvE-14.01698 houdende vaststelling van het examenreglement en programma van toetsing en afsluiting staatsexamens VO en staatsexamens VO BES 2015 (Regeling examenreglement en PTA staatsexamens VO 2015)
Het College voor Examens,
Gelet op artikel 2, derde lid, aanhef en onderdeel a, en vierde lid onderdeel a, van de Wet College voor examens; het Staatsexamenbesluit VO, artikel 13; en het Staatsexamenbesluit VO BES, artikel 12.
Besluit:
Artikel
1

Examenreglement staatsexamens VO 2015
Het examenreglement staatsexamens VO, bedoeld in artikel 2, derde lid, onderdeel a van de Wet College voor examens en artikel 13 eerste en derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO, wordt vastgesteld voor het jaar 2015 als opgenomen in bijlage 1 bij deze regeling.
Artikel
2

Examenreglement staatsexamens VO BES 2015
Het examenreglement staatsexamens VO BES, bedoeld in artikel 2, derde lid, onderdeel a van de Wet College voor examens en afdeling 1, artikel 12 eerste en derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES, wordt vastgesteld voor het jaar 2015 als opgenomen in bijlage 2 bij deze regeling.
Artikel
3

Programma van toetsing en afsluiting staatsexamens VO en VO BES 2015
Het programma van toetsing en afsluiting staatsexamens VO, bedoeld in artikel 2, vierde lid, onderdeel a van de Wet College voor examens en artikel 13 tweede en derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO, en het staatsexamens VO BES, bedoeld in artikel 2, vierde lid, onderdeel a van de Wet College voor examens en artikel 12 tweede en derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO BES, wordt vastgesteld voor het jaar 2015 voor de vakken en onderdelen van het eindexamen als vermeld in bijlage 3 bij deze regeling, en maken na bekendmaking deel uit van deze regeling.
Artikel
4

Inwerkingtreding
Deze regeling treedt in werking op 1 oktober 2014 ten behoeve van de staatsexamens vwo-havo-vmbo in 2015 en vervalt per 31 december 2015.
Artikel
5

Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Regeling examenreglement en PTA staatsexamens vwo-havo-vmbo 2015.
Artikel
6

Bekendmaking
1.
Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
2.
Het programma van toetsing en afsluiting, bedoeld in artikel 2, wordt bekend gemaakt op www.duo.nl (examens).
Het College voor examens,
Namens deze,
de voorzitter,
H.W.
Laan
BIJLAGE
1

BIJ DE REGELING EXAMENREGLEMENT EN PTA STAATSEXAMENS VO 2015 VAN 17 JUNI 2014, NUMMER CVE-14.01698

Examenreglement staatsexamens voortgezet onderwijs 2015, voor staatsexamen vwo, staatsexamen havo en staatsexamen vmbo.
Inhoud
Artikel 1 Definities | 2
Artikel 2 Aanmelden | 2
Artikel 3 Indeling examen | 2
Artikel 4 Vakken staatsexamen | 3
Artikel 5 Examendossier, werkstukken | 3
Artikel 6 Afwijkende wijze van examineren | 3
Artikel 7 Onregelmatigheden | 3
Artikel 8 Schriftelijk/mondeling examen, schriftelijke toets | 4
Artikel 9 Gang van zaken tijdens het examen | 5
Artikel 10 Beoordeling mondeling examen of praktisch examen | 5
Artikel 11 Profielwerkstuk en ‘oriëntatie op studie en beroep’ vwo/havo | 5
Artikel 12 Sectorwerkstuk en ‘oriëntatie op leren en werken’ vmbo | 6
Artikel 13 Rekentoets | 6
Artikel 14 Uitslag | 6
Artikel 15 Uitslagregeling | 6
Artikel 16 Herkansing | 7
Artikel 17 Uitreiking diploma en cijferlijst | 8
Artikel 18 Certificaat | 8
Artikel 19 Ontheffingen/vrijstellingen | 8
Artikel 20 Bewaren en inzien van schriftelijk examenwerk | 9
Artikel 21 Geheimhouding | 9
Artikel 22 Aansprakelijkheid | 9
Artikel 23 Klachten en bezwaar | 9
Artikel 24 Gevallen onvoorzien | 9
Bijlage 1 Eindexamen vwo | 9
Bijlage 2 Eindexamen havo | 11
Bijlage 3 Eindexamen vmbo tl | 12
Bijlage 4 vmbo GL, BB, KB | 13

Examenreglement staatsexamens VO
Volgens artikel 2 lid 3 sub a van de Wet College voor examens stelt het College voor examens bij regeling het examenreglement vast. Het examenreglement omvat procedurele en organisatorische regelingen voor de uitvoering van het centraal examen en het college-examen en inhoudelijke bepalingen.
Artikel
1

Definities
Voor de toepassing van dit Reglement wordt verstaan onder:
Commissie staatsexamens VO:
commissie namens het College voor examens belast met het organiseren en afnemen van staatsexamens Voortgezet Onderwijs;
Centraal examen:
het centraal examen bedoeld in artikel 4 lid 1 van het Staatsexamenbesluit VO;
College-examen:
het college-examen bedoeld in artikel 4 lid 1 van het Staatsexamenbesluit VO;
College voor examens:
het College genoemd in artikel 2 lid 1 van de Wet College voor examens;
Deelstaatsexamen:
het examen in één of meer van de voor het staatsexamen voorgeschreven vakken;
DUO:
Dienst Uitvoering Onderwijs, de uitvoeringsdienst van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
Examenonderdeel:
het centraal examen of het college-examen;
Onze Minister:
onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
Staatsexamen:
het staatsexamen ter verkrijging van een diploma vwo, havo, of vmbo.
Artikel
2

Aanmelden
Kandidaten dienen zich aan te melden vóór 1 januari 2015.
Vso-scholen dienen hun leerlingen aan te melden vóór 1 december 2014; wijzigingen op de vso-aanmelding kunnen worden doorgegeven tot uiterlijk 15 februari 2015. Wijzigingen voor kandidaten die verblijven in een penitentiaire inrichting, kunnen worden doorgegeven tot uiterlijk 1 maart 2015.
Artikel
3

Indeling examen
- 1.
Het staatsexamen bestaat uit een aantal vakken, een rekentoets, een profielwerkstuk voor havo en vwo en een sectorwerkstuk voor vmbo theoretische leerweg en vmbo gemengde leerweg.
- 2.
Een staatsexamenvak bestaat uit een centraal examen en/of een college-examen. Het centraal examen is identiek aan het centraal examen voor de dagscholen.
Het college-examen bestaat uit:
  - a.
een schriftelijke toets en een mondeling examen, of
  - b.
een schriftelijke toets, of
  - c.
een mondeling examen, of
  - d.
een praktisch examen.
- 3.
Het staatsexamen wordt afgenomen overeenkomstig het desbetreffende examenprogramma, vastgesteld op grond van artikel 7 van het Eindexamenbesluit VO.
- 4.
Ten aanzien van het college-examen geldt dat:
  - a.
keuzes die ingevolge het in het tweede lid bedoelde examenprogramma moeten of kunnen worden gemaakt door de school, worden gemaakt door het College voor examens, en
  - b.
het College voor examens kan afwijken van de voorschriften met betrekking tot het schoolexamen die om praktische redenen in het college-examen niet uitvoerbaar zijn, rekeninghoudend dat het college-examen zoveel mogelijk gelijkwaardig blijft aan het schoolexamen.
- 5.
Het College voor examens stelt jaarlijks op grond van artikel 2 lid 4 sub a van de wet College voor examens voor elk vak een programma van toetsing en afsluiting vast in de vorm van vakinformatie.
- 6.
Deze vakinformatie bevat, naast de door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vastgestelde onderwerpen voor het centraal examen, regels omtrent alle onderdelen van het college-examen.
In de vakinformatie wordt in elk geval aangegeven:
- a.
welke onderdelen van het examenprogramma tijdens het centraal examen en welke onderdelen tijdens het college-examen worden getoetst;
- b.
de wijze waarop het college-examen plaatsvindt;
- c.
welke hulpmiddelen tijdens het centraal examen en college-examen zijn toegestaan (zie vakinformatie Regeling toegestane hulpmiddelen);
- d.
de regels voor de wijze waarop het cijfer voor het college-examen en het eindcijfer tot stand komt.
Artikel
4

Vakken staatsexamen
Artikel 8 van het Staatsexamenbesluit heeft betrekking op de vakken voor het behalen van het diploma vwo, havo en/of vmbo.
Zie de bijlagen 1, 2 en 3.
Artikel
5

Examendossier, werkstukken
- 1.
Het examendossier is het geheel van de onderdelen van het college-examen, zoals dit door het College voor examens in de vakinformatie is vastgelegd.
- 2.
Werkstukken, boekenlijsten, artikelen, songteksten/gedichten (zie de vakinformatie) dienen vóór 1 april van het betreffende examenjaar in tweevoud opgestuurd te worden naar DUO, afdeling staatsexamens VO, Postbus 30158, 9700 LK Groningen.
Van het tijdig ingezonden materiaal ontvangt de kandidaat een ontvangstbevestiging.
Een uitzondering vormen de werkstukken voor tekenen en handvaardigheid: deze dienen te worden meegebracht naar het college-examen. Voor vso-schoolkandidaten liggen de werkstukken op de afgesproken datum klaar ter controle door de plaatselijk voorzitter mondeling.
- 2.
Wanneer het op te sturen materiaal niet tijdig bij DUO, afdeling staatsexamens VO is ontvangen, wordt de kandidaat voor het betreffende vak niet opgeroepen voor het college-examen of wordt de reeds verstuurde oproep ingetrokken.
De kandidaat wordt hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.
Artikel
6

Afwijkende wijze van examineren
Het College voor examens kan toestaan dat een kandidaat met een beperking het eindexamen geheel of gedeeltelijk aflegt op een wijze die is aangepast aan de mogelijkheden van de kandidaat. Tenzij sprake is van een objectief waarneembare lichamelijke handicap dient een deskundigenverklaring als beschreven in artikel 55 van het Eindexamenbesluit VO te worden opgesteld.
Indien de aanpassing het centraal examen betreft kan deze in ieder geval bestaan uit een verlenging van de duur van de desbetreffende toets met 30 minuten. Andere aanpassingen kunnen plaatsvinden op basis van voorstellen in het deskundigenrapport.
Artikel
7

Onregelmatigheden
- 1.
Indien een kandidaat zich ten aanzien van enig onderdeel van het staatsexamen of deelstaatsexamen dan wel ten aanzien van een aanspraak op ontheffing aan enige onregelmatigheid schuldig maakt of heeft gemaakt, kan het College voor examens maatregelen nemen. De kandidaat krijgt daarvan schriftelijk bericht.
- 2.
De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, die afhankelijk van de aard van de onregelmatigheid ook in combinatie met elkaar kunnen worden genomen, zijn:
  - a.
het toekennen van het cijfer 1 voor een toets van het college-examen of het centraal examen;
  - b.
het ontzeggen van de deelname of de verdere deelname aan één of meer toetsen van het college-examen of het centraal examen van het betreffende vak;
  - c.
het ongeldig verklaren van één of meer toetsen van het reeds afgelegde deel van het college-examen of het centraal examen;
  - d.
minder vergaande maatregelen dan die, bedoeld onder a tot en met c.
- 3.
Indien de ontzegging, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, betrekking heeft op een kandidaat die in meer dan één vak examen aflegt, kan de ontzegging betrekking hebben op de toetsen van alle vakken.
- 4.
Indien de onregelmatigheid pas wordt ontdekt na afloop van het examen, kan het College voor examens de kandidaat het betreffende diploma of het certificaat en de cijferlijst onthouden, of kan het College bepalen dat aan de betrokken kandidaat dat diploma of certificaat, en die cijferlijst, slechts kunnen worden uitgereikt nadat opnieuw examen is afgelegd in de door het College aan te wijzen onderdelen en op de door het College te bepalen wijze.
- 5.
Het besluit waarbij een in het eerste lid bedoelde maatregel wordt genomen, wordt tegelijkertijd in afschrift toegezonden aan de inspectie en, indien de kandidaat minderjarig is, aan de wettelijke vertegenwoordigers van de kandidaat.
- 6.
De kandidaat kan tegen een besluit waarbij een in het eerste lid bedoelde maatregel wordt genomen, bezwaar maken bij het College voor examens. De termijn voor het indienen van een bezwaarschrift bedraagt vijf dagen nadat het besluit aan de kandidaat is bekendgemaakt op de voorgeschreven wijze. Het College voor examens beslist binnen twee weken na ontvangst van het bezwaarschrift, tenzij het College deze termijn gemotiveerd verlengt met ten hoogste twee weken. Het College voor examens stelt bij zijn beslissing zo nodig vast op welke wijze de kandidaat alsnog in de gelegenheid zal worden gesteld het examen geheel of gedeeltelijk af te leggen of opnieuw af te leggen. Het College voor examens deelt zijn beslissing op het bezwaar mee aan de wettelijke vertegenwoordigers van de kandidaat die minderjarig is en aan de inspectie.
- 7.
De kandidaat die zonder een door het College voor examens aanvaarde reden afwezig is bij enig onderdeel van het staatsexamen of deelstaatsexamen in een vak, is uitgesloten van verdere deelname aan het centraal examen en het college-examen in dit vak. Een eventueel al afgelegd centraal examen en/of al afgelegde onderdelen van het college-examen in dit vak wordt/worden ongeldig verklaard.
Artikel
8

Schriftelijk/mondeling examen, schriftelijke toets
- 1.
Een kandidaat wordt alleen toegelaten tot het examen indien hij de examenoproep en een geldig legitimatiebewijs, voorzien van een recente pasfoto, kan tonen.
- 2.
Bij het schriftelijk examen of een schriftelijke toets dient de kandidaat 30 minuten voor aanvang van het examen in de examenzaal aanwezig te zijn.
- 3.
Een kandidaat die te laat komt, mag tot uiterlijk een half uur na de aanvang van de examenzitting tot het examenlokaal worden toegelaten. Hij levert het werk in uiterlijk op het aangegeven eindtijdstip van deze examenzitting.
- 4.
Bij alle vakken van vwo en havo, met uitzondering van het profielwerkstuk, en bij alle talen bij het vmbo wordt de kandidaat 20 minuten voor aanvang van het mondeling examen verwacht in het voorbereidingslokaal om zich op het examen voor te bereiden. Deze voorbereiding is een verplicht onderdeel van het examen. De precieze aard van deze voorbereiding staat in de vakinformatie.
Indien een kandidaat zich te laat voor de voorbereiding meldt, wordt de tijd die de kandidaat te laat is, niet gecompenseerd.
- 5.
Als de kandidaat zich minder dan 5 minuten te laat bij de examinatoren meldt voor de afname van het mondeling examen, wordt het examen volgens rooster afgenomen. De tijd die de kandidaat te laat is, wordt niet gecompenseerd. Bij de beoordeling wordt geen rekening gehouden met het feit dat de kandidaat door te laat te komen zich niet heeft kunnen voorbereiden.
Het mondeling examen komt te vervallen als de kandidaat zich 5 minuten of meer te laat bij de examinatoren meldt voor de afname.
- 6.
Een kandidaat die tijdens een zitting onwel wordt, kan onder begeleiding het examenlokaal verlaten. In overleg met de kandidaat beoordeelt de plaatselijk voorzitter of de door hem aangewezen vervanger, of de kandidaat het werk mag hervatten. Indien dat zo is, kan de gemiste tijd aan het eind van de zitting worden ingehaald. Indien de kandidaat het werk niet kan hervatten, overlegt de plaatselijk voorzitter met de algemeen examenleider. Wanneer het examen ongeldig wordt verklaard, wordt de kandidaat, indien mogelijk, op een ander moment in de gelegenheid gesteld het examen opnieuw afleggen.
- 7.
Indien een kandidaat om een geldige reden, ter beoordeling van het College voor examens,
  - a.
In het eerste tijdvak verhinderd is bij één of meer schriftelijke toetsen of examens, wordt hij in de gelegenheid gesteld in het tweede tijdvak zo veel mogelijk gemiste toetsen en examens alsnog af te leggen;
  - b.
Niet in staat is al zijn schriftelijke toetsen en examens in het eerste en tweede tijdvak af te leggen, krijgt hij uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak, maar voor niet meer vakken die nodig zijn voor een profiel (vwo en havo) of een sector (vmbo), met dien verstande dat een kandidaat die examen doet in meerdere schoolsoorten, slechts voor één schoolsoort uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak kan krijgen.
  - c.
Afwezig is bij een of meer mondelinge en/of praktische toetsen in de periode juni/juli, wordt geprobeerd de gemiste toetsen alsnog in dezelfde periode in te roosteren. Is dat niet mogelijk, dan krijgt de kandidaat uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak, met dezelfde beperkende voorwaarden als in lid b.
  - d.
Om in aanmerking te komen voor uitstel naar een ander examenmoment, meldt de kandidaat binnen 8 dagen zijn afwezigheid schriftelijk bij DUO, afdeling staatsexamens VO, Postbus 30158, 9700 LK Groningen. In de berichtgeving dient te worden vermeld:
  - e.
Naam en adres van de kandidaat;
  - f.
Datum van de gemiste proef en het desbetreffende vak;
  - g.
De reden van de absentie/verhindering;
  - h.
Bij ziekte of ongeval: naam, adres en telefoonnummer van de geconsulteerde arts;
  - i.
In geval van een andere dringende reden voor de absentie dan ziekte of ongeval dient de kandidaat of bij minderjarigheid zijn ouders of verzorgers bewijzen te leveren van de onmogelijkheid om deel te nemen aan het examen. Zonder deze bewijzen kan de afwezigheid als een onregelmatigheid worden beschouwd (zie artikel 7 van dit reglement).
- 8.
Wanneer de kandidaat in het staatsexamenjaar een examenvak niet afrondt, komen de reeds behaalde resultaten voor het betreffende vak te vervallen.
Artikel
9

Gang van zaken tijdens het examen
- 1.
Tenzij anders is bepaald, dient schriftelijk werk te worden gemaakt oppapier van de staatsexamens. De kandidaat voorziet elk papier van zijn naam, examennummer en indien van toepassing ook het type grafische rekenmachine.
- 2.
Voor gebruik van hulpmiddelen en schrijfmaterialen: zie de vakinformatie.
- 3.
Het examenwerk mag niet met potlood worden gemaakt. Deze bepaling is niet van toepassing op tekeningen.
- 4.
De kandidaat mag geen papier, andere hulpmiddelen of informatiedragers, tabellen en boeken dan voorgeschreven, communicatiemiddelen, jassen en tassen meenemen in de examenzaal.
- 5.
De toezichthouders mogen materialen en hulpmiddelen tijdens de zitting controleren en algemene aanwijzingen geven.
- 6.
De kandidaat die iets wil vragen steekt een hand op en wacht op een reactie van de toezichthouder. Tijdens het examen mag de kandidaat alleen met toestemming van de toezichthouder de examenruimte verlaten.
- 7.
Na het verstrijken van de examentijd stopt het examen. Nadat al het examenwerk is ingenomen, mag de kandidaat de examenruimte verlaten.
- 8.
Eenmaal ingeleverd werk mag nietworden gewijzigd of aangevuld.
- 9.
Examenwerk dat door de kandidaat buiten de examenruimte is gebracht, verliest zijn geldigheid.
- 10.
Alle opgaven en verstrekte papieren blijven tijdens de zitting in de examenruimte.
Artikel
10

Beoordeling mondeling examen of praktisch examen
- 1.
Bij aanvang van het college-examen in een vak waarvoor een werkstuk of boekenlijst vereist is, bepalen de examinatoren of de betreffende documenten in redelijke mate voldoen aan de gestelde eisen; is dit niet het geval, dan wordt in overleg met de voorzitter bepaald of het examen wordt afgenomen voor het betreffende vak.
- 2.
Inhoudelijke toetsing van een werkstuk of boekenlijst gebeurt tijdens de afname van het mondeling of het praktisch gedeelte van het college-examen. In de vakinformatie is aangegeven welke invloed de beoordeling van het werkstuk, de bijbehorende presentatie en de beantwoording van daarover gestelde vragen heeft bij de bepaling van het cijfer voor het college-examen.
- 3.
In de vakinformatie is aangegeven waarop de kandidaat tijdens het college-examen wordt beoordeeld en is de weging van de cijfers voor de verschillende onderdelen vastgelegd.
Artikel
11

Profielwerkstuk en ‘oriëntatie op studie en beroep’ vwo/havo
Het profielwerkstuk is een werkstuk, een presentatie daaronder begrepen, waarin op
geïntegreerde wijze kennis, inzicht en vaardigheden aan de orde komen die van betekenis zijn voor het betreffende profiel. Het profielwerkstuk heeft betrekking op ten minste één vak dat bij de uitslagbepaling is betrokken. Dit vak dient een studielast te hebben van minimaal 320 uur voor havo en minimaal 400 uur voor vwo.
Artikel
12

Sectorwerkstuk en ‘oriëntatie op leren en werken’ vmbo
Het sectorwerkstuk dient te gaan over een maatschappelijk relevant onderwerp dat past bij de beroepswereld van de betreffende sector.
Artikel
13

Rekentoets
- 1.
De rekentoets is een verplicht onderdeel van het staatsexamen.
- 2.
Het resultaat van de rekentoets heeft geen invloed op de uitslag.
- 3.
Het resultaat van de rekentoets wordt op een aparte cijferlijst vermeld.
Artikel
14

Uitslag
- 1.
De uitslag wordt door de voorzitter en de secretaris vastgesteld op grond van (voor zover van toepassing):
  - a.
één of meer door de Commissie staatsexamens VO uitgereikte cijferlijsten;
  - b.
één of meer door het College voor examens uitgereikte cijferlijsten;
  - c.
één (!) cijferlijst van een school voor voortgezet onderwijs;
  - d.
één of meer cijferlijsten van instellingen voor educatie en beroepsonderwijs;
  - e.
één of meer door de Commissie staatsexamens VO uitgereikte bewijzen van ontheffing;
  - f.
één of meer door het College voor examens uitgereikte bewijzen van ontheffing.
Vakken met een onvoldoende eindcijfer mogen bij de uitslag worden betrokken. De uitslagregeling geldt ook als de examens voor bepaalde vakken in verschillende jaren zijn afgenomen.
- 2.
De hierboven bedoelde cijferlijsten en bewijzen van ontheffing worden uitsluitend bij de vaststelling van de uitslag betrokken, indien na het kalenderjaar van het verrichten van de onderwijs- of examenprestatie waarop de cijferlijst of de ontheffing berust, nog geen 10 jaren zijn verstreken.
- 3.
Niet alle op de door de kandidaat ingeleverde documenten vermelde vakken hoeven bij de uitslagbepaling te worden betrokken. De overgebleven vakken dienen een staatsexamen te vormen.
- 4.
De uitslag luidt ‘geslaagd ’ of ‘afgewezen’.
Artikel
15

Uitslagregeling
- 1.
De kandidaat die staatsexamen vmbo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
  - a.
hij, voor zover van toepassing, voor het sectorwerkstuk de beoordeling ‘goed’ of ‘voldoende’ heeft behaald
en
  - b.
het rekenkundig gemiddelde van de door hem bij het centraal examen behaalde cijfers ten minste 5,5 is
en
  - c.
hij voor het vak Nederlands als eindcijfer tenminste een 5 heeft behaald
en
  - d.
hij heeft deelgenomen aan de rekentoets
en
  - e.
hij
    - 1.
voor ten hoogste één van zijn examenvakken het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger, of
    - 2.
voor ten hoogste één van zijn examenvakken het eindcijfer 4 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger, of
    - 3.
voor twee van zijn examenvakken het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger.
- 2.
De kandidaat die staatsexamen vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagd indien
  - a.
het rekenkundig gemiddelde van de door hem bij het centraal examen behaalde cijfers ten minste 5,5 is
en
  - b.
hij heeft deelgenomen aan de rekentoets
en
  - c.
hij
    - 1.
voor alle vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, of
    - 2.
voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5 en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, of
    - 3.
voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4 en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers tenminste 6,0 bedraagt, of
    - 4.
voor twee van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, en het
    - 5.
gemiddelde van de eindcijfers tenminste 6,0 bedraagt
en
  - d.
hij voor de vakken Nederlandse taal (en literatuur), Engelse taal (en literatuur) en Wiskunde A, Wiskunde B dan wel Wiskunde C ten hoogste één maal het eindcijfer 5 en verder eindcijfer(s) 6 of hoger heeft behaald
en
  - e.
hij voor geen van de onderdelen genoemd in het vierde lid een eindcijfer lager dan 4 heeft behaald.
- 3.
Kandidaten die bij de uitslagbepaling cijfers voor, de in het tweede lid onder d, genoemde vakken willen laten meetellen en die behaald zijn voor 2013 hoeven niet te voldoen aan de eis, verwoord in het tweede lid onder d. Deze overgangsbepaling geldt tot en met het examenjaar 2015.
- 4.
Bij de uitslagbepaling volgens het tweede lid wordt het gemiddelde van de eindcijfers van tenminste de volgende onderdelen aangemerkt als het eindcijfer van één vak, genaamd het combinatiecijfer, voor zover voor deze onderdelen een eindcijfer is bepaald:
  - a.
voor havo: maatschappijleer en het profielwerkstuk,
  - b.
voor vwo: maatschappijleer, algemene natuurwetenschappen en het profielwerkstuk.
Daaraan kan via inwisseling worden toegevoegd:
  - c.
literatuur,
  - d.
klassieke culturele vorming,
  - e.
algemene natuurwetenschappen in het havo,
  - f.
godsdienst of levensbeschouwelijk vormingsonderwijs.
- 5.
Het College voor examens bepaalt het eindcijfer, bedoeld in het vierde lid, als het rekenkundig gemiddelde van de eindcijfers van de samenstellende delen. Indien de uitkomst van deze berekening niet een geheel getal is, wordt deze uitkomst indien het eerste cijfer achter de komma een 4 of lager is, naar beneden afgerond en indien dat cijfer een 5 of hoger is, naar boven afgerond.
Artikel
16

Herkansing
- 1.
De vmbo-kandidaat die voor het sectorwerkstuk de kwalificatie 'niet afgerond' heeft gekregen maar bij een beoordeling 'voldoende' of 'goed' in hetzelfde examenjaar in aanmerking komt voor een diploma vmbo, krijgt in het derde of vierde tijdvak één keer de gelegenheid opnieuw een sectorwerkstuk in te leveren en te presenteren. Dit beperkt niet het recht van de kandidaat op herkansing voor een college-examen in een bepaald vak.
- 2.
Een kandidaat die een staatsexamen heeft afgelegd en daarvoor niet geslaagd is, mag een herkansing afleggen bestaande uit één college-examen en/of één centraal examen, niet noodzakelijkerwijs van hetzelfde vak, mits hij daardoor alsnog kan slagen. Een herkansing mag alleen worden afgelegd in vakken waarin in het lopende examenjaar staatsexamen is afgelegd.
- 3.
Bij de uitreiking van de cijferlijst na vaststelling van de uitslag wordt aan de kandidaat die daarvoor in aanmerking komt, een herkansingsformulier uitgereikt. De kandidaat kan, binnen de daarvoor gestelde termijn, aangeven of hij aan de herkansing wenst deel te nemen en voor welk(e) vak(ken). De gestelde termijn staat vermeld op het herkansingsformulier.
- 4.
Herkansingen worden afgenomen in het derde tijdvak of, zo nodig, in het vierde tijdvak. Het College voor examens kan besluiten het centraal examen of een schriftelijk onderdeel van het college-examen bij de herkansing mondeling te laten afnemen.
- 5.
Bij vakken waarbij het college-examen uit een schriftelijk en een mondeling onderdeel bestaat, kan een kandidaat het College voor examens toestemming vragen bij de herkansing slechts één van beide onderdelen te doen. Het College voor examens neemt op dit verzoek een gemotiveerde beslissing. Als een onderdeel van het college-examen niet opnieuw wordt geëxamineerd, geldt voor dat onderdeel het resultaat dat eerder in het lopende examenjaar is behaald.
- 6.
Voordat de berekening van het eindcijfer plaatsvindt, wordt het cijfer van de herkansing voor het afgelegde centraal examen dan wel college-examen bepaald. Als het cijfer van de herkansing hoger uitvalt, dan wordt er met dat resultaat gerekend. Is het cijfer van de herkansing niet hoger dan wordt met het eerdere resultaat gerekend.
- 7.
De kandidaat die een staatsexamen heeft gedaan en in het lopende examenjaar de rekentoets heeft gemaakt, heeft recht op een herkansing van de rekentoets. Deze herkansing staat los van andere herkansingen.
- 8.
Herkansing voor deelstaatsexamens is niet mogelijk.
Artikel
17

Uitreiking diploma en cijferlijst
- 1.
Aan een voor een staatsexamen vwo, havo of vmbo geslaagde kandidaat wordt een diploma uitgereikt. Op het diploma wordt het behaalde profiel / worden de behaalde profielen (vwo en havo) vermeld en bij het vmbo de behaalde sector / sectoren en de leerweg.
Bij het diploma wordt voor vwo en havo per behaald profiel een cijferlijst uitgereikt; bij het diploma vmbo wordt één cijferlijst uitgereikt waarop de leerweg en alle behaalde sectoren staan beschreven.
Op een cijferlijst wordt/worden vermeld, voor zover van toepassing:
  - a.
het profiel waarin het examen is afgelegd (voor vwo en havo);
  - b.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - c.
de vakken waarvoor een ontheffing is verleend, voor zover zij bij de uitslag zijn betrokken;
  - d.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - e.
het combinatiecijfer (vwo en havo);
  - f.
de samenstellende onderdelen van het combinatiecijfer en de daarvoor behaalde cijfers;
  - g.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan;
  - h.
de uitslag ‘geslaagd’.
Daarnaast wordt een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
Vakken waarin de kandidaat wel examen heeft gedaan en die niet bij de uitslag zijn betrokken, kunnen op verzoek van de kandidaat weggelaten worden op de cijferlijst.
- 2.
Aan een kandidaat die heeft deelgenomen aan een staatsexamen vwo, havo of vmbo en daarvoor, ook na een eventuele herkansing, niet is geslaagd, wordt een cijferlijst uitgereikt met daarop vermeld, voor zover van toepassing:
  - a.
het profiel waarvoor het examen is afgelegd (voor vwo en havo);
  - b.
de sector/sectoren en de leerweg (vmbo);
  - c.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - d.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - e.
het combinatiecijfer (vwo en havo)
  - f.
de samenstellende onderdelen van het combinatiecijfer en de daarvoor behaalde cijfers;
  - g.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan;
  - h.
de uitslag ‘afgewezen’.
Daarnaast wordt een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
- 3.
Aan een kandidaat die heeft deelgenomen aan een deelstaatsexamen vwo, havo of vmbo, wordt een cijferlijst deelstaatsexamen uitgereikt met, zover van toepassing, daarop vermeld:
  - a.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - b.
de leerweg (vmbo);
  - c.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - d.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan.
Indien de rekentoets is afgelegd, krijgt de kandidaat daarnaast een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
Artikel
18

Certificaat
Aan een kandidaat die een staatsexamen heeft gedaan en is afgewezen en aan een kandidaat die deelstaatsexamen heeft gedaan, wordt per schoolsoort één certificaat uitgereikt voor, indien van toepassing,
- 1.
het vak of de vakken waarvoor hij een eindcijfer 6 of hoger heeft behaald,
- 2.
voor het vwo en het havo het vak of de vakken en het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk indien hij hiervoor het eindcijfer 6 of hoger heeft behaald , en
- 3.
voor het vmbo het thema van het sectorwerkstuk, indien dit beoordeeld is met ‘goed’ of ‘voldoende’, met dien verstande dat indien een examen in een vak dat op een certificaat voorkomt uit meerdere onderdelen bestaat, alle onderdelen in hetzelfde jaar dienen te zijn afgelegd.
Artikel
19

Ontheffingen/vrijstellingen
- 1.
Op basis van een diploma of getuigschrift, niet zijnde een diploma of certificaat vwo, havo, vmbo en mavo kan een kandidaat een verzoek om ontheffing voor één of meer vakken indienen.
- 2.
Een verzoek om ontheffing voor één of meer vakken zoals bedoeld in lid 1, dient voor 1 januari van het kalenderjaar waarin men examen wil afleggen, te worden ingediend. Als het College voor examens positief beslist, wordt aan de kandidaat een ‘Bewijs van ontheffing’ uitgereikt.
- 3.
Vrijstelling van rechtswege op basis van certificaten en cijferlijsten vwo, havo, vmbo en mavo is geregeld in de vrijstellings- en overgangsregeling aanpassing profielen vwo-havo 2007.
Een kandidaat die in het bezit is van een havo-diploma, heeft op grond daarvan ontheffing voor de volgende vakken van het gemeenschappelijk deel van het vwo: maatschappijleer en algemene natuurwetenschappen. In dit geval worden deze vakken niet op de cijferlijst vermeld.
Artikel
20

Bewaren en inzien van schriftelijk examenwerk
Het schriftelijk examenwerk en de protocollen van de mondelinge examens worden gedurende ten minste zes maanden na afloop van het examen bewaard. Een kandidaat kan omtrent zijn werk gedurende genoemde periode van zes maanden inlichtingen inwinnen bij het College voor examens.
Het College voor examens zal op ten minste twee data in het examenjaar kandidaten de mogelijkheid bieden, centraal in het land, hun schriftelijk examenwerk in te zien. Voor deze inzage moeten kandidaten zich uiterlijk twee weken voor de gewenste datum per mail in Groningen aanmelden. De data worden op de site van DUO gepubliceerd. Inzage op andere momenten vindt, na afspraak, uitsluitend in Groningen plaats.
Artikel
21

Geheimhouding
Een ieder die betrokken is bij de examinering en daarbij de beschikking krijgt over gegevens waarvan hij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet vermoeden, is verplicht tot geheimhouding daarvan.
Artikel
22

Aansprakelijkheid
Examenfunctionarissen, aangesteld door het Ministerie van OCW of benoemd door het College voor examens, zijn nimmer aansprakelijk voor schade en/of letsel van de kandidaat en derden veroorzaakt tijdens een examenonderdeel van het staatsexamen, behalve als er sprake is van grove schuld of nalatigheid.
De kandidaat vrijwaart de examenfunctionarissen tegen aanspraken van derden ter zake van schade en/of letsel veroorzaakt tijdens een examenonderdeel van het staatsexamen, behalve als er sprake is van grove schuld of nalatigheid.
Artikel
23

Klachten en bezwaar
- 1.
Een klacht kan worden ingediend door een email te sturen naar klachten@duo.nl of een brief naar Antwoordnummer 392, 9700 LK Groningen. Onder vermelding van naam- en adresgegevens en het telefoonnummer van de kandidaat.
- 2.
Tegen een besluit kan bezwaar worden ingediend. Als u het niet eens bent met een besluit waarbij uw belang rechtstreeks is betrokken kunt u in de meeste gevallen een bezwaarschrift indienen.U moet altijd schriftelijk bezwaar maken (een bezwaarschrift indienen). Het bezwaarschrift moet worden gericht aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Bij elk besluit is vermeldt of u bezwaar kunt maken en bij wie u dat kunt doen en binnen welke termijn.
Artikel
24

Gevallen onvoorzien
In alle gevallen waarin dit reglement niet voorziet, beslist, namens het College voor examens, de manager staatsexamens VO.
Bijlage
1

Eindexamen VWO
Algemene informatie
Het vwo kent vier profielen:
- • Cultuur en maatschappij
- • Economie en maatschappij
- • Natuur en gezondheid
- • Natuur en techniek
Elke kandidaat die een diploma wil behalen, moet één of meer van deze profielen kiezen.
Profielwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een profielwerkstuk in te leveren en te presenteren voor het verwerven van een diploma.
Examenvakken (met studielasturen):
Het gemeenschappelijk deel vwo van elk profiel bestaat uit:
• | Nederlandse taal en literatuur, | 480
• | Engelse taal en literatuur, | 400
• | (atheneum) Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur of Friese taal en cultuur, | 480
• | (gymnasium) Latijnse taal en literatuur of Griekse taal en literatuur *), | 600
• | algemene natuurwetenschappen, | 120
• | maatschappijleer, | 120
• | rekentoets. |
Profieldelen:
Profiel natuur en techniek
• | wiskunde B | 600
• | natuurkunde | 480
• | scheikunde | 440
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 440
| – | informatica | 440
| – | biologie | 480
| – | wiskunde D | 440
Profiel natuur en gezondheid
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 520
• | scheikunde | 440
• | biologie | 480
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 440
| – | aardrijkskunde | 440
| – | natuurkunde | 480
Profiel economie en maatschappij
• | economie | 480
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 520
• | geschiedenis | 440
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | management en organisatie | 440
| – | aardrijkskunde | 440
| – | maatschappijwetenschappen | 440
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 480
Profiel cultuur en maatschappij
• | wiskunde C (mag vervangen worden door wiskunde A of wiskunde B) | 480
• | geschiedenis | 480
• | één van de volgende culturele profielkeuzevakken: |
| – | kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek),kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving | 480
| – | filosofie | 480
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 480
| – | Latijnse taal en literatuur of Griekse taal en literatuur *) | 600
• | één van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken: |
| – | aardrijkskunde | 440
| – | maatschappijwetenschappen | 440
| – | economie. | 480
*) Als een kandidaat een volledig pakket doet met Latijn of Grieks, is het vak Klassieke Culturele Vorming (160 uur) verplicht. Hiermee wordt tevens voldaan aan de eisen die gesteld worden voor het behalen van een gymnasiumdiploma.
Het vrije deel vwo van elk profiel bestaat uit tenminste één vak met een minimale studielast van 440 uur.
Een kandidaat kan kiezen uit:
• | de vakken die zijn vermeld bij de profieldelen en die nog niet als examenvak zijn opgenomen in het gekozen profiel, waarbij |
| – | van de vakken wiskunde A, wiskunde B en wiskunde C slechts één deel kan uitmaken van het profiel en dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel; |
| – | kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving en kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek; |
| – | van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel; |
• | Spaanse taal en literatuur (elementair) | 480
| Russische taal en literatuur (elementair) | 480
| Italiaanse taal en literatuur (elementair) | 480
| Arabische taal en literatuur (elementair) | 480
| Turkse taal en literatuur (elementair) | 480
| voor zover de betreffende taal geen deel uitmaakt van het profiel: |
• | kunst (algemeen) | 200
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Voor de volgende kunstzinnige vakken wordt geen staatsexamen vwo aangeboden:
- − Kunst (beeldende vormgeving)
- − Kunst (drama) Kunst (muziek)
- − Kunst (dans)
- − Textiele vormgeving
Bijlage
2

Eindexamen HAVO
Algemene informatie
Het havo kent vier profielen:
- • Cultuur en maatschappij
- • Economie en maatschappij
- • Natuur en gezondheid
- • Natuur en techniek
Elke kandidaat die een diploma wil behalen, moet één of meer van deze profielen kiezen.
Profielwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een profielwerkstuk in te leveren en te presenteren voor het verwerven van een diploma.
Examenvakken (met studielasturen):
Het gemeenschappelijk deel havo van elk profiel bestaat uit:
• | Nederlandse taal en literatuur, | 400
• | Engelse taal en literatuur, | 360
• | maatschappijleer, | 120
• | rekentoets. |
Profieldelen:
Profiel natuur en techniek
• | wiskunde B | 360
• | natuurkunde | 400
• | scheikunde | 320
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 320
| – | informatica | 320
| – | biologie | 400
| – | wiskunde D | 320
Profiel natuur en gezondheid
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B | 320
• | scheikunde | 320
• | biologie | 400
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 320
| – | aardrijkskunde | 320
| – | natuurkunde | 400
Profiel economie en maatschappij
• | economie | 400
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 320
• | geschiedenis | 320
• | één van de volgende profielkeuzevakken |
| – | management en organisatie | 320
| – | aardrijkskunde | 320
| – | maatschappijwetenschappen | 320
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 400
Profiel cultuur en maatschappij
• | geschiedenis | 320
• | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur | 400
• | één van de volgende culturele profielkeuzevakken: |
| – | kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving | 320
| – | filosofie | 320
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 400
• | één van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken: |
| – | aardrijkskunde | 320
| – | maatschappijwetenschappen | 320
| – | economie | 400
Het vrije deel havo van elk profiel bestaat uit tenminste één vak met een minimale studielast van 320 uur.
Een kandidaat kan kiezen uit:
• | de vakken die zijn vermeld bij de profieldelen en die nog niet als examenvak zijn opgenomen in het gekozen profiel, waarbij |
| – | van de vakken wiskunde A en wiskunde B er slechts één deel kan uitmaken van het profiel en wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, |
| – | kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving en kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, |
| – | van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel |
• | Spaanse taal en literatuur (elementair) | 320
• | Russische taal en literatuur (elementair) | 320
• | Italiaanse taal en literatuur (elementair) | 320
• | Arabische taal en literatuur (elementair) | 320
• | Turkse taal en literatuur (elementair), | 320
• | voorzover de betreffende taal geen deel uitmaakt van het profiel: |
• | algemene natuurwetenschappen | 120
• | kunst (algemeen) | 120
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Voor de volgende kunstzinnige vakken wordt geen staatsexamen havo aangeboden:
- − Kunst (beeldende vormgeving)
- − Kunst (muziek)
- − Kunst (drama)
- − Kunst (dans)
- − Textiele vormgeving
Bijlage
3

Eindexamen vmbo tl
- 1.
Het gemeenschappelijk deel
Onafhankelijk van de gekozen sector zijn de volgende gemeenschappelijke vakken verplicht:
  - • Nederlandse taal,
  - • Engelse taal,
  - • maatschappijleer 1,
  - • rekentoets.
- 2.
Het sectordeel
Er kan gekozen worden uit vier verschillende sectoren, elk met verschillende verplichte vakken
  - a.
sector Techniek
    - • wiskunde
    - • natuur- en scheikunde 1
  - b.
sector Zorg en welzijn
    - • biologie
    - • één van de vakken: wiskunde, maatschappijleer 2, geschiedenis en staatsinrichting, aardrijkskunde
  - c.
sector Economie
    - • economie
    - • één van de vakken: Franse taal, Duitse taal, wiskunde
  - d.
sector Landbouw
    - • wiskunde
    - • één van de vakken: biologie, natuur- en scheikunde 1
- 3.
Het vrije deel
Twee algemene vakken, te kiezen uit (voor zover deze vakken geen onderdeel zijn van het sectorgebonden deel):
  - • talen: Fries, Frans, Duits, Spaans, Turks, Arabisch*);
  - • maatschappijvakken: economie, aardrijkskunde, geschiedenis en staatsinrichting, maatschappijleer 2;
  - • exacte vakken: wiskunde, natuur- en scheikunde 1, natuur- en scheikunde 2, biologie;
  - • beeldende vakken 2: handenarbeid, tekenen, textiele werkvormen **);
  - • muziek.
*) Het sectordeel en het vrije deel moeten tezamen tenminste twee vakken omvatten die geen moderne vreemde taal zijn.
**) Van de vakken handenarbeid, tekenen en textiele werkvormen kan er slechts één bij de uitslagbepaling betrokken worden.
Sectorwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een sectorwerkstuk in te leveren en te presenteren. Voor het verwerven van een diploma dient hiervoor de beoordeling voldoende of goed te worden verkregen.
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Bijlage
4

vmbo GL, BB, KB
Bij de staatsexamens worden geen examens afgenomen in de beroepsgerichte vakken. Kandidaten die in de beroepsgerichte vakken al examen hebben gedaan, kunnen via de staatsexamens hun pakket met theoretische vakken aanvullen om alsnog een diploma te behalen.
BIJLAGE
2

BIJ DE REGELING EXAMENREGLEMENT EN PTA STAATSEXAMENS VO 2015 VAN 17 JUNI 2014, NUMMER CVE-14.01698

Examenreglement staatsexamens voortgezet onderwijs BES 2015, voor staatsexamen vwo, staatsexamen havo en staatsexamen vmbo.
Inhoud
Artikel 1 Definities | 14
Artikel 2 Aanmelden | 14
Artikel 3 Indeling examen | 14
Artikel 4 Vakken staatsexamen | 15
Artikel 5 Examendossier, werkstukken | 15
Artikel 6 Afwijkende wijze van examineren | 15
Artikel 7 Onregelmatigheden | 15
Artikel 8 Schriftelijk/mondeling examen, schriftelijke toets | 16
Artikel 9 Gang van zaken tijdens het examen | 17
Artikel 10 Beoordeling mondeling examen of praktisch examen | 17
Artikel 11 Profielwerkstuk en ‘oriëntatie op studie en beroep’ vwo/havo | 17
Artikel 12 Sectorwerkstuk en ‘oriëntatie op leren en werken’ vmbo | 18
Artikel 13 Rekentoets | 18
Artikel 14 Uitslag | 18
Artikel 15 Uitslagregeling | 18
Artikel 16 Herkansing | 19
Artikel 17 Uitreiking diploma en cijferlijst | 20
Artikel 18 Certificaat | 20
Artikel 19 Ontheffingen/vrijstellingen | 20
Artikel 20 Bewaren en inzien van schriftelijk examenwerk | 21
Artikel 21 Geheimhouding | 21
Artikel 22 Aansprakelijkheid | 21
Artikel 23 Klachten en bezwaar | 21
Artikel 24 Gevallen onvoorzien | 21
Bijlage 1 Eindexamen vwo | 21
Bijlage 2 Eindexamen havo | 23
Bijlage 3 Eindexamen vmbo tl | 25
Bijlage 4 vmbo GL, BB, KB | 25

Examenreglement staatsexamens VO
Volgens artikel 2 lid 3 sub a van de Wet College voor examens stelt het College voor examens bij regeling het examenreglement vast. Het examenreglement omvat procedurele en organisatorische regelingen voor de uitvoering van het centraal examen en het college-examen en inhoudelijke bepalingen.
Artikel
1

Definities
Voor de toepassing van dit Reglement wordt verstaan onder:
Commissie staatsexamens VO:
commissie namens het College voor examens belast met het organiseren en afnemen van staatsexamens Voortgezet Onderwijs;
Centraal examen:
het centraal examen bedoeld in artikel 4 lid 1 van het Staatsexamenbesluit VO BES;
College-examen:
het college-examen bedoeld in artikel 4 lid 1 van het Staatsexamenbesluit VO BES;
College voor examens:
het College genoemd in artikel 2 lid 1 van de Wet College voor examens;
Deelstaatsexamen:
het examen in één of meer van de voor het staatsexamen voorgeschreven vakken;
DUO:
Dienst Uitvoering Onderwijs, de uitvoeringsdienst van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
Examenonderdeel:
het centraal examen of het college-examen;
Onze Minister:
onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
Staatsexamen:
het staatsexamen ter verkrijging van een diploma vwo, havo, of vmbo.
Artikel
2

Aanmelden
Kandidaten dienen zich aan te melden vóór 1 januari 2015.
Vso-scholen dienen hun leerlingen aan te melden vóór 1 december 2014; wijzigingen op de vso-aanmelding kunnen worden doorgegeven tot uiterlijk 15 februari 2015. Wijzigingen voor kandidaten die verblijven in een penitentiaire inrichting, kunnen worden doorgegeven tot uiterlijk 1 maart 2015.
Artikel
3

Indeling examen
- 1.
Het staatsexamen bestaat uit een aantal vakken, een rekentoets, een profielwerkstuk voor havo en vwo en een sectorwerkstuk voor vmbo theoretische leerweg en vmbo gemengde leerweg.
- 2.
Een staatsexamenvak bestaat uit een centraal examen en/of een college-examen. Het centraal examen is identiek aan het centraal examen voor de dagscholen.
Het college-examen bestaat uit:
  - a.
een schriftelijke toets en een mondeling examen, of
  - b.
een schriftelijke toets, of
  - c.
een mondeling examen, of
  - d.
een praktisch examen.
- 3.
Het staatsexamen wordt afgenomen overeenkomstig het desbetreffende examenprogramma, vastgesteld op grond van artikel 6 van het Eindexamenbesluit VO BES.
- 4.
Ten aanzien van het college-examen geldt dat:
  - a.
keuzes die ingevolge het in het tweede lid bedoelde examenprogramma moeten of kunnen worden gemaakt door de school, worden gemaakt door het College voor examens, en
  - b.
het College voor examens kan afwijken van de voorschriften met betrekking tot het schoolexamen die om praktische redenen in het college-examen niet uitvoerbaar zijn, rekeninghoudend dat het college-examen zoveel mogelijk gelijkwaardig blijft aan het schoolexamen.
- 5.
Het College voor examens stelt jaarlijks op grond van artikel 2 lid 4 sub a van de wet College voor examens voor elk vak een programma van toetsing en afsluiting vast in de vorm van vakinformatie.
- 6.
Deze vakinformatie bevat, naast de door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vastgestelde onderwerpen voor het centraal examen, regels omtrent alle onderdelen van het college-examen.
In de vakinformatie wordt in elk geval aangegeven:
  - a.
welke onderdelen van het examenprogramma tijdens het centraal examen en welke onderdelen tijdens het college-examen worden getoetst;
  - b.
de wijze waarop het college-examen plaatsvindt;
  - c.
welke hulpmiddelen tijdens het centraal examen en college-examen zijn toegestaan (zie vakinformatie Regeling toegestane hulpmiddelen);
  - d.
de regels voor de wijze waarop het cijfer voor het college-examen en het eindcijfer tot stand komt.
Artikel
4

Vakken staatsexamen
Artikel 7 van het Staatsexamenbesluit VO BES heeft betrekking op de vakken voor het behalen van het diploma vwo, havo en/of vmbo.
Zie de bijlagen 1, 2 en 3.
Artikel
5

Examendossier, werkstukken
- 1.
Het examendossier is het geheel van de onderdelen van het college-examen, zoals dit door het College voor examens in de vakinformatie is vastgelegd.
Werkstukken, boekenlijsten, artikelen, songteksten/gedichten (zie de vakinformatie) dienen vóór 1 april van het betreffende examenjaar in tweevoud opgestuurd te worden naar DUO, afdeling staatsexamens VO, Postbus 30158, 9700 LK Groningen.
Van het tijdig ingezonden materiaal ontvangt de kandidaat een ontvangstbevestiging.
Een uitzondering vormen de werkstukken voor tekenen en handvaardigheid: deze dienen te worden meegebracht naar het college-examen. Voor vso-schoolkandidaten liggen de werkstukken op de afgesproken datum klaar ter controle door de plaatselijk voorzitter mondeling.
- 2.
Wanneer het op te sturen materiaal niet tijdig bij DUO, afdeling staatsexamens VO is ontvangen, wordt de kandidaat voor het betreffende vak niet opgeroepen voor het college-examen of wordt de reeds verstuurde oproep ingetrokken.
De kandidaat wordt hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.
Artikel
6

Afwijkende wijze van examineren
Het College voor examens kan toestaan dat een kandidaat met een beperking het eindexamen geheel of gedeeltelijk aflegt op een wijze die is aangepast aan de mogelijkheden van de kandidaat. Tenzij sprake is van een objectief waarneembare lichamelijke handicap dient een deskundigenverklaring als beschreven in artikel 55 van het Eindexamenbesluit VO te worden opgesteld.
Indien de aanpassing het centraal examen betreft kan deze in ieder geval bestaan uit een verlenging van de duur van de desbetreffende toets met 30 minuten. Andere aanpassingen kunnen plaatsvinden op basis van voorstellen in het deskundigenrapport.
Artikel
7

Onregelmatigheden
- 1.
Indien een kandidaat zich ten aanzien van enig onderdeel van het staatsexamen of deelstaatsexamen dan wel ten aanzien van een aanspraak op ontheffing aan enige onregelmatigheid schuldig maakt of heeft gemaakt, kan het College voor examens maatregelen nemen. De kandidaat krijgt daarvan schriftelijk bericht.
- 2.
De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, die afhankelijk van de aard van de onregelmatigheid ook in combinatie met elkaar kunnen worden genomen, zijn:
  - a.
het toekennen van het cijfer 1 voor een toets van het college-examen of het centraal examen;
  - b.
het ontzeggen van de deelname of de verdere deelname aan één of meer toetsen van het college-examen of het centraal examen van het betreffende vak;
  - c.
het ongeldig verklaren van één of meer toetsen van het reeds afgelegde deel van het college-examen of het centraal examen;
  - d.
minder vergaande maatregelen dan die, bedoeld onder a tot en met c.
- 3.
Indien de ontzegging, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, betrekking heeft op een kandidaat die in meer dan één vak examen aflegt, kan de ontzegging betrekking hebben op de toetsen van alle vakken.
- 4.
Indien de onregelmatigheid pas wordt ontdekt na afloop van het examen, kan het College voor examens de kandidaat het betreffende diploma of het certificaat en de cijferlijst onthouden, of kan het College bepalen dat aan de betrokken kandidaat dat diploma of certificaat, en die cijferlijst, slechts kunnen worden uitgereikt nadat opnieuw examen is afgelegd in de door het College aan te wijzen onderdelen en op de door het College te bepalen wijze.
- 5.
Het besluit waarbij een in het eerste lid bedoelde maatregel wordt genomen, wordt tegelijkertijd in afschrift toegezonden aan de inspectie en, indien de kandidaat minderjarig is, aan de wettelijke vertegenwoordigers van de kandidaat.
- 6.
De kandidaat kan tegen een besluit waarbij een in het eerste lid bedoelde maatregel wordt genomen, bezwaar maken bij het College voor examens. De termijn voor het indienen van een bezwaarschrift bedraagt vijf dagen nadat het besluit aan de kandidaat is bekendgemaakt op de voorgeschreven wijze. Het College voor examens beslist binnen twee weken na ontvangst van het bezwaarschrift, tenzij het College deze termijn gemotiveerd verlengt met ten hoogste twee weken. Het College voor examens stelt bij zijn beslissing zo nodig vast op welke wijze de kandidaat alsnog in de gelegenheid zal worden gesteld het examen geheel of gedeeltelijk af te leggen of opnieuw af te leggen. Het College voor examens deelt zijn beslissing op het bezwaar mee aan de wettelijke vertegenwoordigers van de kandidaat die minderjarig is en aan de inspectie.
- 7.
De kandidaat die zonder een door het College voor examens aanvaarde reden afwezig is bij enig onderdeel van het staatsexamen of deelstaatsexamen in een vak, is uitgesloten van verdere deelname aan het centraal examen en het college-examen in dit vak. Een eventueel al afgelegd centraal examen en/of al afgelegde onderdelen van het college-examen in dit vak wordt/worden ongeldig verklaard.
Artikel
8

Schriftelijk/mondeling examen, schriftelijke toets
- 1.
Een kandidaat wordt alleen toegelaten tot het examen indien hij de examenoproep en een geldig legitimatiebewijs, voorzien van een recente pasfoto, kan tonen.
- 2.
Bij het schriftelijk examen of een schriftelijke toets dient de kandidaat 30 minuten voor aanvang van het examen in de examenzaal aanwezig te zijn.
- 3.
Een kandidaat die te laat komt, mag tot uiterlijk een half uur na de aanvang van de examenzitting tot het examenlokaal worden toegelaten. Hij levert het werk in uiterlijk op het aangegeven eindtijdstip van deze examenzitting.
- 4.
Bij alle vakken van vwo en havo, met uitzondering van het profielwerkstuk, en bij alle talen bij het vmbo wordt de kandidaat 20 minuten voor aanvang van het mondeling examen verwacht in het voorbereidingslokaal om zich op het examen voor te bereiden. Deze voorbereiding is een verplicht onderdeel van het examen. De precieze aard van deze voorbereiding staat in de vakinformatie.
Indien een kandidaat zich te laat voor de voorbereiding meldt, wordt de tijd die de kandidaat te laat is, niet gecompenseerd.
- 5.
Als de kandidaat zich minder dan 5 minuten te laat bij de examinatoren meldt voor de afname van het mondeling examen, wordt het examen volgens rooster afgenomen. De tijd die de kandidaat te laat is, wordt niet gecompenseerd. Bij de beoordeling wordt geen rekening gehouden met het feit dat de kandidaat door te laat te komen zich niet heeft kunnen voorbereiden.
Het mondeling examen komt te vervallen als de kandidaat zich 5 minuten of meer te laat bij de examinatoren meldt voor de afname.
- 6.
Een kandidaat die tijdens een zitting onwel wordt, kan onder begeleiding het examenlokaal verlaten. In overleg met de kandidaat beoordeelt de plaatselijk voorzitter of de door hem aangewezen vervanger, of de kandidaat het werk mag hervatten. Indien dat zo is, kan de gemiste tijd aan het eind van de zitting worden ingehaald. Indien de kandidaat het werk niet kan hervatten, overlegt de plaatselijk voorzitter met de algemeen examenleider. Wanneer het examen ongeldig wordt verklaard, wordt de kandidaat, indien mogelijk, op een ander moment in de gelegenheid gesteld het examen opnieuw afleggen.
- 7.
Indien een kandidaat om een geldige reden, ter beoordeling van het College voor examens,
  - a.
In het eerste tijdvak verhinderd is bij één of meer schriftelijke toetsen of examens, wordt hij in de gelegenheid gesteld in het tweede tijdvak zo veel mogelijk gemiste toetsen en examens alsnog af te leggen;
  - b.
Niet in staat is al zijn schriftelijke toetsen en examens in het eerste en tweede tijdvak af te leggen, krijgt hij uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak, maar voor niet meer vakken dan nodig zijn voor een profiel (vwo en havo) of een sector (vmbo), met dien verstande dat een kandidaat die examen doet in meerdere schoolsoorten, slechts voor één schoolsoort uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak kan krijgen.
  - c.
Afwezig is bij een of meer mondelinge en/of praktische toetsen in de periode juni/juli, wordt geprobeerd de gemiste toetsen alsnog in dezelfde periode in te roosteren. Is dat niet mogelijk, dan krijgt de kandidaat uitstel naar het derde en zo nodig vierde tijdvak, met dezelfde beperkende voorwaarden als in lid b.
  - d.
Om in aanmerking te komen voor uitstel naar een ander examenmoment, meldt de kandidaat binnen 8 dagen zijn afwezigheid schriftelijk bij DUO, afdeling staatsexamens VO, Postbus 30158, 9700 LK Groningen. In de berichtgeving dient te worden vermeld:
    - – naam en adres van de kandidaat;
    - – datum van de gemiste proef en het desbetreffende vak;
    - – de reden van de absentie/verhindering;
    - – bij ziekte of ongeval: naam, adres en telefoonnummer van de geconsulteerde arts;
  - e.
In geval van een andere dringende reden voor de absentie dan ziekte of ongeval dient de kandidaat of bij minderjarigheid zijn ouders of verzorgers bewijzen te leveren van de onmogelijkheid om deel te nemen aan het examen. Zonder deze bewijzen kan de afwezigheid als een onregelmatigheid worden beschouwd (zie artikel 7 van dit reglement).
- 8.
Wanneer de kandidaat in het staatsexamenjaar een examenvak niet afrondt, komen de reeds behaalde resultaten voor het betreffende vak te vervallen.
Artikel
9

Gang van zaken tijdens het examen
- 1.
Tenzij anders is bepaald, dient schriftelijk werk te worden gemaakt oppapier van de staatsexamens. De kandidaat voorziet elk papier van zijn naam, examennummer en indien van toepassing ook het type grafische rekenmachine.
- 2.
Voor gebruik van hulpmiddelen en schrijfmaterialen: zie de vakinformatie.
- 3.
Het examenwerk mag niet met potlood worden gemaakt. Deze bepaling is niet van toepassing op tekeningen.
- 4.
De kandidaat mag geen papier, andere hulpmiddelen of informatiedragers, tabellen en boeken dan voorgeschreven, communicatiemiddelen, jassen en tassen meenemen in de examenzaal.
- 5.
De toezichthouders mogen materialen en hulpmiddelen tijdens de zitting controleren en algemene aanwijzingen geven.
- 6.
De kandidaat die iets wil vragen steekt een hand op en wacht op een reactie van de toezichthouder. Tijdens het examen mag de kandidaat alleen met toestemming van de toezichthouder de examenruimte verlaten.
- 7.
Na het verstrijken van de examentijd stopt het examen. Nadat al het examenwerk is ingenomen, mag de kandidaat de examenruimte verlaten.
- 8.
Eenmaal ingeleverd werk mag nietworden gewijzigd of aangevuld.
- 9.
Examenwerk dat door de kandidaat buiten de examenruimte is gebracht, verliest zijn geldigheid.
- 10.
Alle opgaven en verstrekte papieren blijven tijdens de zitting in de examenruimte.
Artikel
10

Beoordeling mondeling examen of praktisch examen
- 1.
Bij aanvang van het college-examen in een vak waarvoor een werkstuk of boekenlijst vereist is, bepalen de examinatoren of de betreffende documenten in redelijke mate voldoen aan de gestelde eisen; is dit niet het geval, dan wordt in overleg met de voorzitter bepaald of het examen wordt afgenomen voor het betreffende vak.
- 2.
Inhoudelijke toetsing van een werkstuk of boekenlijst gebeurt tijdens de afname van het mondeling of het praktisch gedeelte van het college-examen. In de vakinformatie is aangegeven welke invloed de beoordeling van het werkstuk, de bijbehorende presentatie en de beantwoording van daarover gestelde vragen heeft bij de bepaling van het cijfer voor het college-examen.
- 3.
In de vakinformatie is aangegeven waarop de kandidaat tijdens het college-examen wordt beoordeeld en is de weging van de cijfers voor de verschillende onderdelen vastgelegd.
Artikel
11

Profielwerkstuk en ‘oriëntatie op studie en beroep’ vwo/havo
Het profielwerkstuk is een werkstuk, een presentatie daaronder begrepen, waarin op
geïntegreerde wijze kennis, inzicht en vaardigheden aan de orde komen die van betekenis zijn voor het betreffende profiel. Het profielwerkstuk heeft betrekking op ten minste één vak dat bij de uitslagbepaling is betrokken. Dit vak dient een studielast te hebben van minimaal 320 uur voor havo en minimaal 400 uur voor vwo.
Artikel
12

Sectorwerkstuk en ‘oriëntatie op leren en werken’ vmbo
Het sectorwerkstuk dient te gaan over een maatschappelijk relevant onderwerp dat past bij de beroepswereld van de betreffende sector.
Artikel
13

Rekentoets
- 1.
De rekentoets is een verplicht onderdeel van het staatsexamen.
- 2.
Het resultaat van de rekentoets heeft geen invloed op de uitslag.
- 3.
Het resultaat van de rekentoets wordt op een aparte cijferlijst vermeld.
Artikel
14

Uitslag
- 1.
De uitslag wordt door de voorzitter en de secretaris vastgesteld op grond van (voor zover van toepassing):
  - a.
één of meer door de Commissie staatsexamens VO uitgereikte cijferlijsten;
  - b.
één of meer door het College voor examens uitgereikte cijferlijsten;
  - c.
één (!) cijferlijst van een school voor voortgezet onderwijs;
  - d.
één of meer cijferlijsten van instellingen voor educatie en beroepsonderwijs;
  - e.
één of meer door de Commissie staatsexamens VO uitgereikte bewijzen van ontheffing;
  - f.
één of meer door het College voor examens uitgereikte bewijzen van ontheffing.
Vakken met een onvoldoende eindcijfer mogen bij de uitslag worden betrokken. De uitslagregeling geldt ook als de examens voor bepaalde vakken in verschillende jaren zijn afgenomen.
- 2.
De hierboven bedoelde cijferlijsten en bewijzen van ontheffing worden uitsluitend bij de vaststelling van de uitslag betrokken, indien na het kalenderjaar van het verrichten van de onderwijs- of examenprestatie waarop de cijferlijst of de ontheffing berust, nog geen 10 jaren zijn verstreken.
- 3.
Niet alle op de door de kandidaat ingeleverde documenten vermelde vakken hoeven bij de uitslagbepaling te worden betrokken. De overgebleven vakken dienen een staatsexamen te vormen.
- 4.
De uitslag luidt ‘geslaagd ’ of ‘afgewezen’.
Artikel
15

Uitslagregeling
- 1.
De kandidaat die staatsexamen vmbo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
  - a.
hij, voor zover van toepassing, voor het sectorwerkstuk de beoordeling ‘goed’ of ‘voldoende’ heeft behaald
en
  - b.
het rekenkundig gemiddelde van de door hem bij het centraal examen behaalde cijfers ten minste 5,5 is
en
  - c.
hij voor het vak Nederlands als eindcijfer tenminste een 5 heeft behaald
en
  - d.
hij heeft deelgenomen aan de rekentoets
en
  - e.
hij
    - 1.
voor ten hoogste één van zijn examenvakken het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger, of
    - 2.
voor ten hoogste één van zijn examenvakken het eindcijfer 4 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger, of
    - 3.
voor twee van zijn examenvakken het eindcijfer 5 heeft behaald en voor zijn overige examenvakken een 6 of hoger waarbij ten minste één 7 of hoger.
- 2.
De kandidaat die staatsexamen vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagd indien
  - a.
het rekenkundig gemiddelde van de door hem bij het centraal examen behaalde cijfers ten minste 5,5 is
en
  - b.
hij heeft deelgenomen aan de rekentoets
en
  - c.
hij
    - 1.
voor alle vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, of
    - 2.
voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5 en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, of
    - 3.
voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4 en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers tenminste 6,0 bedraagt, of
    - 4.
voor twee van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers tenminste 6,0 bedraagt
en
  - d.
hij voor de vakken Nederlandse taal (en literatuur), Engelse taal (en literatuur) en Wiskunde A, Wiskunde B dan wel Wiskunde C ten hoogste één maal het eindcijfer 5 en verder eindcijfer(s) 6 of hoger heeft behaald
en
  - e.
hij voor geen van de onderdelen genoemd in het vierde lid een eindcijfer lager dan 4 heeft behaald.
- 3.
Kandidaten die bij de uitslagbepaling cijfers voor, de in het tweede lid onder d, genoemde vakken willen laten meetellen en die behaald zijn voor 2013 hoeven niet te voldoen aan de eis, verwoord in het tweede lid onder d. Deze overgangsbepaling geldt tot en met het examenjaar 2015.
- 4.
Bij de uitslagbepaling volgens het tweede lid wordt het gemiddelde van de eindcijfers van tenminste de volgende onderdelen aangemerkt als het eindcijfer van één vak, genaamd het combinatiecijfer, voor zover voor deze onderdelen een eindcijfer is bepaald:
  - a.
voor havo: maatschappijleer en het profielwerkstuk,
  - b.
voor vwo: maatschappijleer, algemene natuurwetenschappen en het profielwerkstuk.
Daaraan kan via inwisseling worden toegevoegd:
  - c.
literatuur,
  - d.
klassieke culturele vorming,
  - e.
algemene natuurwetenschappen in het havo,
  - f.
godsdienst of levensbeschouwelijk vormingsonderwijs.
- 5.
Het College voor examens bepaalt het eindcijfer, bedoeld in het vierde lid, als het rekenkundig gemiddelde van de eindcijfers van de samenstellende delen. Indien de uitkomst van deze berekening niet een geheel getal is, wordt deze uitkomst indien het eerste cijfer achter de komma een 4 of lager is, naar beneden afgerond en indien dat cijfer een 5 of hoger is, naar boven afgerond.
Artikel
16

Herkansing
- 1.
De vmbo-kandidaat die voor het sectorwerkstuk de kwalificatie 'niet afgerond' heeft gekregen maar bij een beoordeling 'voldoende' of 'goed' in hetzelfde examenjaar in aanmerking komt voor een diploma vmbo, krijgt in het derde of vierde tijdvak één keer de gelegenheid opnieuw een sectorwerkstuk in te leveren en te presenteren. Dit beperkt niet het recht van de kandidaat op herkansing voor een college-examen in een bepaald vak.
- 2.
Een kandidaat die een staatsexamen heeft afgelegd en daarvoor niet geslaagd is, mag een herkansing afleggen bestaande uit één college-examen en/of één centraal examen, niet noodzakelijkerwijs van hetzelfde vak, mits hij daardoor alsnog kan slagen. Een herkansing mag alleen worden afgelegd in vakken waarin in het lopende examenjaar staatsexamen is afgelegd.
Bij de uitreiking van de cijferlijst na vaststelling van de uitslag wordt aan de kandidaat die daarvoor in aanmerking komt, een herkansingsformulier uitgereikt. De kandidaat kan, binnen de daarvoor gestelde termijn, aangeven of hij aan de herkansing wenst deel te nemen en voor welk(e) vak(ken). De gestelde termijn staat vermeld op het herkansingsformulier.
- 3.
Herkansingen worden afgenomen in het derde tijdvak of, zo nodig, in het vierde tijdvak. Het College voor examens kan besluiten het centraal examen of een schriftelijk onderdeel van het college-examen bij de herkansing mondeling te laten afnemen.
- 4.
Bij vakken waarbij het college-examen uit een schriftelijk en een mondeling onderdeel bestaat, kan een kandidaat het College voor examens toestemming vragen bij de herkansing slechts één van beide onderdelen te doen. Het College voor examens neemt op dit verzoek een gemotiveerde beslissing. Als een onderdeel van het college-examen niet opnieuw wordt geëxamineerd, geldt voor dat onderdeel het resultaat dat eerder in het lopende examenjaar is behaald.
- 5.
Voordat de berekening van het eindcijfer plaatsvindt, wordt het cijfer van de herkansing voor het afgelegde centraal examen dan wel college-examen bepaald. Als het cijfer van de herkansing hoger uitvalt, dan wordt er met dat resultaat gerekend. Is het cijfer van de herkansing niet hoger dan wordt met het eerdere resultaat gerekend.
- 6.
De kandidaat die een staatsexamen heeft gedaan en in het lopende examenjaar de rekentoets heeft gemaakt, heeft recht op een herkansing van de rekentoets. Deze herkansing staat los van andere herkansingen.
- 7.
Herkansing voor deelstaatsexamens is niet mogelijk.
Artikel
17

Uitreiking diploma en cijferlijst
- 1.
Aan een voor een staatsexamen vwo, havo of vmbo geslaagde kandidaat wordt een diploma uitgereikt. Op het diploma wordt het behaalde profiel / worden de behaalde profielen (vwo en havo) vermeld en bij het vmbo de behaalde sector / sectoren en de leerweg.
Bij het diploma wordt voor vwo en havo per behaald profiel een cijferlijst uitgereikt; bij het diploma vmbo wordt één cijferlijst uitgereikt waarop de leerweg en alle behaalde sectoren staan beschreven.
Op een cijferlijst wordt/worden vermeld, voor zover van toepassing:
  - a.
het profiel waarin het examen is afgelegd (voor vwo en havo);
  - b.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - c.
de vakken waarvoor een ontheffing is verleend, voor zover zij bij de uitslag zijn betrokken;
  - d.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - e.
het combinatiecijfer (vwo en havo);
  - f.
de samenstellende onderdelen van het combinatiecijfer en de daarvoor behaalde cijfers;
  - g.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan;
  - h.
de uitslag ‘geslaagd’.
Daarnaast wordt een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
Vakken waarin de kandidaat wel examen heeft gedaan en die niet bij de uitslag zijn betrokken, kunnen op verzoek van de kandidaat weggelaten worden op de cijferlijst.
- 2.
Aan een kandidaat die heeft deelgenomen aan een staatsexamen vwo, havo of vmbo en daarvoor, ook na een eventuele herkansing, niet is geslaagd, wordt een cijferlijst uitgereikt met daarop vermeld, voor zover van toepassing:
  - a.
het profiel waarvoor het examen is afgelegd (voor vwo en havo);
  - b.
de sector/sectoren en de leerweg (vmbo);
  - c.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - d.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - e.
het combinatiecijfer (vwo en havo)
  - f.
de samenstellende onderdelen van het combinatiecijfer en de daarvoor behaalde cijfers;
  - g.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan;
  - h.
de uitslag ‘afgewezen’.
Daarnaast wordt een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
- 3.
Aan een kandidaat die heeft deelgenomen aan een deelstaatsexamen vwo, havo of vmbo, wordt een cijferlijst deelstaatsexamen uitgereikt met, zover van toepassing, daarop vermeld:
  - a.
de vakken waarin de kandidaat is geëxamineerd;
  - b.
de leerweg (vmbo);
  - c.
de cijfers voor het centraal examen en/of het college-examen en het eindcijfer per vak;
  - d.
het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk en het vak / de vakken waarop het profielwerkstuk betrekking heeft, dan wel het onderwerp of de titel van het sectorwerkstuk en de beoordeling daarvan.
Indien de rekentoets is afgelegd, krijgt de kandidaat daarnaast een aparte cijferlijst uitgereikt met het behaalde resultaat van de rekentoets.
Artikel
18

Certificaat
Aan een kandidaat die een staatsexamen heeft gedaan en is afgewezen en aan een kandidaat die deelstaatsexamen heeft gedaan, wordt per schoolsoort één certificaat uitgereikt voor, indien van toepassing,
- 1.
het vak of de vakken waarvoor hij een eindcijfer 6 of hoger heeft behaald,
- 2.
voor het vwo en het havo het vak of de vakken en het onderwerp of de titel van het profielwerkstuk indien hij hiervoor het eindcijfer 6 of hoger heeft behaald, en
- 3.
voor het vmbo het thema van het sectorwerkstuk, indien dit beoordeeld is met ‘goed’ of ‘voldoende’,
met dien verstande dat indien een examen in een vak dat op een certificaat voorkomt uit meerdere onderdelen bestaat, alle onderdelen in hetzelfde jaar dienen te zijn afgelegd.
Artikel
19

Ontheffingen/vrijstellingen
- 1.
Op basis van een diploma of getuigschrift, niet zijnde een diploma of certificaat vwo, havo, vmbo en mavo kan een kandidaat een verzoek om ontheffing voor één of meer vakken indienen.
- 2.
Een verzoek om ontheffing voor één of meer vakken zoals bedoeld in lid 1, dient voor 1 januari van het kalenderjaar waarin men examen wil afleggen, te worden ingediend. Als het College voor examens positief beslist, wordt aan de kandidaat een ‘Bewijs van ontheffing’ uitgereikt.
- 3.
Vrijstelling van rechtswege op basis van certificaten en cijferlijsten vwo, havo, vmbo en mavo is geregeld in de vrijstellings- en overgangsregeling aanpassing profielen vwo-havo 2007.
Een kandidaat die in het bezit is van een havo-diploma, heeft op grond daarvan ontheffing voor de volgende vakken van het gemeenschappelijk deel van het vwo: maatschappijleer en algemene natuurwetenschappen. In dit geval worden deze vakken niet op de cijferlijst vermeld.
Artikel
20

Bewaren en inzien van schriftelijk examenwerk
Het schriftelijk examenwerk en de protocollen van de mondelinge examens worden gedurende ten minste zes maanden na afloop van het examen bewaard. Een kandidaat kan omtrent zijn werk gedurende genoemde periode van zes maanden inlichtingen inwinnen bij het College voor examens.
Het College voor Examens regelt voor de kandidaten de mogelijkheid hun schriftelijke examenwerk in te zien op een nader te bepalen datum in het derde tijdvak op Bonaire. De datum zal op de site van DUO worden gepubliceerd. Kandidaten die van deze mogelijkheid gebruik willen maken, moeten zich uiterlijk twee weken voor aanvang van het derde tijdvak per mail in Groningen (DUO) te hebben aangemeld.
Artikel
21

Geheimhouding
Een ieder die betrokken is bij de examinering en daarbij de beschikking krijgt over gegevens waarvan hij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet vermoeden, is verplicht tot geheimhouding daarvan.
Artikel
22

Aansprakelijkheid
Examenfunctionarissen, aangesteld door het Ministerie van OCW of benoemd door het College voor examens, zijn nimmer aansprakelijk voor schade en/of letsel van de kandidaat en derden veroorzaakt tijdens een examenonderdeel van het staatsexamen, behalve als er sprake is van grove schuld of nalatigheid.
De kandidaat vrijwaart de examenfunctionarissen tegen aanspraken van derden ter zake van schade en/of letsel veroorzaakt tijdens een examenonderdeel van het staatsexamen, behalve als er sprake is van grove schuld of nalatigheid.
Artikel
23

Klachten en bezwaar
- 1.
Een klacht kan worden ingediend door een email te sturen naar klachten@duo.nl of een brief naar Antwoordnummer 392, 9700 LK Groningen. Onder vermelding van naam- en adresgegevens en het telefoonnummer van de kandidaat.
- 2.
Tegen een besluit kan bezwaar worden ingediend. Als u het niet eens bent met een besluit waarbij uw belang rechtstreeks is betrokken kunt u in de meeste gevallen een bezwaarschrift indienen.U moet altijd schriftelijk bezwaar maken (een bezwaarschrift indienen). Het bezwaarschrift moet worden gericht aan het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Bij elk besluit is vermeldt of u bezwaar kunt maken en bij wie u dat kunt doen en binnen welke termijn.
Artikel
24

Gevallen onvoorzien
In alle gevallen waarin dit reglement niet voorziet, beslist, namens het College voor examens, de manager staatsexamens VO.
Bijlage
1

Eindexamen vwo
Algemene informatie
Het vwo kent vier profielen:
- − Cultuur en maatschappij
- − Economie en maatschappij
- − Natuur en gezondheid
- − Natuur en techniek
Elke kandidaat die een diploma wil behalen, moet één of meer van deze profielen kiezen.
Profielwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een profielwerkstuk in te leveren en te presenteren voor het verwerven van een diploma.
Examenvakken (met studielasturen):
Het gemeenschappelijk deel vwo van elk profiel bestaat uit:
• | Nederlandse taal en literatuur, | 480
• | Engelse taal en literatuur, | 400
• | (atheneum) Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur of Friese taal en cultuur, | 480
• | (gymnasium) Latijnse taal en literatuur of Griekse taal en literatuur *), | 600
• | algemene natuurwetenschappen, | 120
• | maatschappijleer, | 120
• | rekentoets. |
Profieldelen:
Profiel natuur en techniek
• | wiskunde B | 600
• | natuurkunde | 480
• | scheikunde | 440
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 440
| – | informatica | 440
| – | biologie | 480
| – | wiskunde D | 440
Profiel natuur en gezondheid
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 520
• | scheikunde | 440
• | biologie | 480
| één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 440
| – | aardrijkskunde | 440
| – | natuurkunde | 480
Profiel economie en maatschappij
• | economie | 480
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 520
• | geschiedenis | 440
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | management en organisatie | 440
| – | aardrijkskunde | 440
| – | maatschappijwetenschappen | 440
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 480
Profiel cultuur en maatschappij
• | wiskunde C (mag vervangen worden door wiskunde A of wiskunde B) | 480
• | geschiedenis | 480
• | één van de volgende culturele profielkeuzevakken: |
| – | kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek),kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving | 480
| – | filosofie | 480
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 480
| – | Latijnse taal en literatuur of Griekse taal en literatuur *) | 600
• | één van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken: |
| – | aardrijkskunde | 440
| – | maatschappijwetenschappen | 440
| – | economie. | 480
*) Als een kandidaat een volledig pakket doet met Latijn of Grieks, is het vak Klassieke Culturele Vorming (160 uur) verplicht. Hiermee wordt tevens voldaan aan de eisen die gesteld worden voor het behalen van een gymnasiumdiploma.
Het vrije deel vwo van elk profiel bestaat uit tenminste één vak met een minimale studielast van 440 uur.
Een kandidaat kan kiezen uit:
• | de vakken die zijn vermeld bij de profieldelen en die nog niet als examenvak zijn opgenomen in het gekozen profiel, waarbij |
| – | van de vakken wiskunde A, wiskunde B en wiskunde C slechts één deel kan uitmaken van het profiel en dat wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien ook wiskunde B deel uitmaakt van het profiel; |
| – | kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving en kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek; |
| – | van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel; |
• | Spaanse taal en literatuur (elementair) | 480
| Russische taal en literatuur (elementair) | 480
| Italiaanse taal en literatuur (elementair) | 480
| Arabische taal en literatuur (elementair) | 480
| Turkse taal en literatuur (elementair) | 480
| voor zover de betreffende taal geen deel uitmaakt van het profiel: |
• | kunst (algemeen) | 200
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Voor de volgende kunstzinnige vakken wordt geen staatsexamen vwo aangeboden:
- − Kunst (beeldende vormgeving)
- − Kunst (muziek)
- − Kunst (drama)
- − Kunst (dans)
- − Textiele vormgeving
Bijlage
2

Eindexamen havo
Algemene informatie
Het havo kent vier profielen:
- • Cultuur en maatschappij
- • Economie en maatschappij
- • Natuur en gezondheid
- • Natuur en techniek
Elke kandidaat die een diploma wil behalen, moet één of meer van deze profielen kiezen.
Profielwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een profielwerkstuk in te leveren en te presenteren voor het verwerven van een diploma.
Examenvakken (met studielasturen):
Het gemeenschappelijk deel havo van elk profiel bestaat uit:
• | Nederlandse taal en literatuur, | 400
• | Engelse taal en literatuur, | 360
• | maatschappijleer, | 120
• | rekentoets. |
Profieldelen:
Profiel natuur en techniek
• | | wiskunde B | 360
• | | natuurkunde | 400
• | | scheikunde | 320
• | | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 320
| – | informatica | 320
| – | biologie | 400
| – | wiskunde D | 320
Profiel natuur en gezondheid
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B | 320
• | scheikunde | 320
• | biologie | 400
• | één van de volgende profielkeuzevakken: |
| – | natuur, leven en technologie | 320
| – | aardrijkskunde | 320
| – | natuurkunde | 400
Profiel economie en maatschappij
• | economie | 400
• | wiskunde A (mag vervangen worden door wiskunde B) | 320
• | geschiedenis | 320
• | één van de volgende profielkeuzevakken |
| – | management en organisatie | 320
| – | aardrijkskunde | 320
| – | maatschappijwetenschappen | 320
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 400
Profiel cultuur en maatschappij
• | geschiedenis | 320
• | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, of Friese taal en cultuur | 400
• | één van de volgende culturele profielkeuzevakken: |
| – | kunst (beeldende vormgeving), kunst (muziek), kunst (drama), kunst (dans), muziek, tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving | 320
| – | filosofie | 320
| – | Franse taal en literatuur, Duitse taal en literatuur, Spaanse taal en literatuur, Russische taal en literatuur, Italiaanse taal en literatuur, Arabische taal en literatuur, Turkse taal en literatuur, Friese taal en cultuur | 400
• | één van de volgende maatschappelijke profielkeuzevakken: |
| – | aardrijkskunde | 320
| – | maatschappijwetenschappen | 320
| – | economie 400 |
Het vrije deel havo van elk profiel bestaat uit tenminste één vak met een minimale studielast van 320 uur.
Een kandidaat kan kiezen uit:
• | | de vakken die zijn vermeld bij de profieldelen en die nog niet als examenvak zijn opgenomen in het gekozen profiel, waarbij |
| – | van de vakken wiskunde A en wiskunde B er slechts één deel kan uitmaken van het profiel en wiskunde D uitsluitend kan worden gekozen indien wiskunde B deel uitmaakt van het profiel, |
| – | kunst (beeldende vormgeving) niet gekozen kan worden in combinatie met tekenen, handvaardigheid of textiele vormgeving en kunst (muziek) niet gekozen kan worden in combinatie met muziek, |
| – | van de vakken tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving er slechts één deel kan uitmaken van het profiel |
• | Spaanse taal en literatuur (elementair) | 320
| Russische taal en literatuur (elementair) | 320
| Italiaanse taal en literatuur (elementair) | 320
| Arabische taal en literatuur (elementair) | 320
| Turkse taal en literatuur (elementair), | 320
| voorzover de betreffende taal geen deel uitmaakt van het profiel: |
• | algemene natuurwetenschappen | 120
• | kunst (algemeen) | 120
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Voor de volgende kunstzinnige vakken wordt geen staatsexamen havo aangeboden:
- − Kunst (beeldende vormgeving)
- − Kunst (muziek)
- − Kunst (drama)
- − Kunst (dans)
- − Textiele vormgeving
Bijlage
3

Eindexamen vmbo tl
- 1.
Het gemeenschappelijk deel
Onafhankelijk van de gekozen sector zijn de volgende gemeenschappelijke vakken verplicht:
  - • Nederlandse taal,
  - • Engelse taal,
  - • maatschappijleer 1,
  - • rekentoets.
- 2.
Het sectordeel
Er kan gekozen worden uit vier verschillende sectoren, elk met verschillende verplichte vakken
  - a.
sector Techniek
    - • wiskunde
    - • natuur- en scheikunde 1
  - b.
sector Zorg en welzijn
    - • biologie
    - • één van de vakken: wiskunde, maatschappijleer 2, geschiedenis en staatsinrichting, aardrijkskunde
  - c.
sector Economie
    - • economie
    - • één van de vakken: Franse taal, Duitse taal, wiskunde
  - d.
sector Landbouw
    - • wiskunde
    - • één van de vakken: biologie, natuur- en scheikunde 1
- 3.
Het vrije deel
Twee algemene vakken, te kiezen uit (voor zover deze vakken geen onderdeel zijn van het sectorgebonden deel):
  - • talen: Fries, Frans, Duits, Spaans, Turks, Arabisch*);
  - • maatschappijvakken: economie, aardrijkskunde, geschiedenis en staatsinrichting, maatschappijleer 2;
  - • exacte vakken: wiskunde, natuur- en scheikunde 1, natuur- en scheikunde 2, biologie;
  - • beeldende vakken 2: handenarbeid, tekenen, textiele werkvormen **);
  - • muziek.
*) Het sectordeel en het vrije deel moeten tezamen tenminste twee vakken omvatten die geen moderne vreemde taal zijn.
**) Van de vakken handenarbeid, tekenen en textiele werkvormen kan er slechts één bij de uitslagbepaling betrokken worden.
Sectorwerkstuk
Elke examenkandidaat dient een sectorwerkstuk in te leveren en te presenteren. Voor het verwerven van een diploma dient hiervoor de beoordeling voldoende of goed te worden verkregen.
Opmerking:
Voor de examenprogramma's wordt verwezen naar de vakinformatie.
Bijlage
4

vmbo GL, BB, KB
Bij de staatsexamens worden geen examens afgenomen in de beroepsgerichte vakken. Kandidaten die in de beroepsgerichte vakken al examen hebben gedaan, kunnen via de staatsexamens hun pakket met theoretische vakken aanvullen om alsnog een diploma te behalen.
BIJLAGE
3

BIJ DE REGELING EXAMENREGLEMENT EN PTA STAATSEXAMENS VO 2014 VAN 17 JUNI 2014, NUMMER CVE-14.01698

Programma van toetsing en afsluiting (PTA) staatsexamens voortgezet onderwijs 2015 en staatsexamen voortgezet onderwijs BES 2015
Voor de vakken opgenomen in de tabellen 1 tot en met 5, en voor de onderdelen van het staatsexamen als vermeld in tabel 6, zijn deel PTA’s voor de staatsexamens VO 2015 vastgesteld. In tabel 7 is opgenomen een (deel) PTA van toepassing op het staatsexamen in algemene zin.
De (deel) PTA’s voor de vakken en onderdelen van het staatsexamens vwo-havo-vmbo 2015, zoals vermeld in deze bijlage 3 bij de regeling, worden geplaatst op de website www.duo.nl (>examens).

Tabel 1 v.w.o.
Voor het staatsexamen v.w.o. 2015 worden (deel) PTA’s voor de volgende vakken vastgesteld:
Nederlandse taal
Moderne vreemde talen:
| Arabische taal Arabische taal elementair Duitse taal Engelse taal Franse taal Italiaanse taal Italiaanse taal elementair Russische taal Russische taal elementair Spaanse taal Spaanse taal elementair Turkse taal Turkse taal elementair
Latijnse taal en letterkunde Griekse taal en letterkunde Friese taal en cultuur maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) algemene natuur wetenschappen (ANW)
| algemene natuur wetenschappen, syllabus
klassieke culturele vorming (KCV) wiskunde A wiskunde B wiskunde C wiskunde D natuurkunde scheikunde biologie natuur, leven en technologie
natuur, leven en technologie, syllabus
| informatica
aardrijkskunde geschiedenis economie management en organisatie maatschappijwetenschappen filosofie kunst (algemeen) muziek tekenen handvaardigheid, textiele vormgeving

Tabel 2 h.a.v.o.
Voor het staatsexamen h.a.v.o. 2015 worden (deel) PTA’s voor de volgende vakken vastgesteld:
Nederlandse taal Moderne vreemde talen:
| Arabische taal Arabische taal elementair Duitse taal Engelse taal Franse taal Italiaanse taal Italiaanse taal elementair Russische taal Russische taal elementair Spaanse taal Spaanse taal elementair Turkse taal Turkse taal elementair
Friese taal en cultuur maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) algemene natuur wetenschappen (ANW)
| algemene natuur wetenschappen, syllabus
wiskunde A wiskunde B wiskunde D natuurkunde scheikunde biologie natuur, leven en technologie
| natuur, leven en technologie, syllabus
informatica aardrijkskunde geschiedenis economie economie (oud programma) management en organisatie maatschappijwetenschappen filosofie kunst (algemeen) muziek tekenen handvaardigheid, textiele vormgeving

Tabel 3 v.m.b.o. TL/GL
Voor het staatsexamen v.m.b.o. 2015 worden (deel) PTA’s voor de volgende vakken vastgesteld:
Nederlandse taal Moderne vreemde talen:
| Arabische taal Duitse taal Engelse taal Franse taal Spaanse taal Turkse taal Moderne vreemde talen syllabus
| Friese taal en cultuur
| maatschappijleer (gemeenschappelijk deel)
| maatschappijleer II
| wiskunde
| natuur- en scheikunde I
| natuur- en scheikunde II
| biologie
| aardrijkskunde
| geschiedenis en staatsinrichting
| economie
| kunstvakken II beeldende vakken- handvaardigheid/handenarbeid, handvaardigheid/textiele werkvormen
| kunstvakken II beeldende vakken- tekenen
| kunstvakken II muziek

Tabel 4 v.m.b.o. KB/BB
Voor het staatsexamen v.m.b.o. 2015 worden (deel) PTA’s voor de volgende vakken vastgesteld:
Nederlandse taal Moderne vreemde talen:
| Arabische taal Duitse taal Engelse taal Franse taal Spaanse taal Turkse taal moderne vreemde talen syllabus
maatschappijleer (gemeenschappelijk deel) maatschappijleer II wiskunde natuur- en scheikunde I biologie aardrijkskunde geschiedenis en staatsinrichting economie

Tabel 5
Voor het staatsexamen VO 2015 worden (deel) PTA’s voor de volgende onderdelen van het staatsexamen vastgesteld:
onderdelen van het staatsexamen:
profielwerkstuk (havo en vwo)
sectorwerkstuk (vmbo)
opzet onderzoek (havo en vwo)
niveau taalbeheersing moderne vreemde talen (havo en vwo)
niveau taalbeheersing (vmbo)

Tabel 6
Voor het staatsexamen VO 2015 wordt het volgende (deel) PTA’s vastgesteld voor het staatsexamen in algemene zin:
toegestane hulpmiddelen vmbo, havo en vwo

TOELICHTING BIJ DE REGELING EXAMENREGLEMENT EN PTA STAATSEXAMENS VO 2015 VAN 17 JUNI 2014, NUMMER CVE-14.01698

Algemeen
Deze Regeling betreft de vaststelling van het examenreglement en het programma van toetsing en afsluiting (PTA) voor de staatsexamens VO en VO BES 2015.
Volgens artikel 2, derde lid, aanhef en onderdeel a, en vierde lid onderdeel a, van de Wet College voor examens, stelt het College voor examens een examenreglement en programma van toetsing en afsluiting vast. De in de bijlagen 1 en 2 bij deze regeling opgenomen examenreglementen staatsexamens VO en VO BES 2015 en het programma van toetsing en afsluiting als vermeld in bijlagen 3 bij deze regeling, strekken, onverminderd de Wet College voor examens en het Staatsexamenbesluit VO respectievelijk het Staatsexamenbesluit VO BES, tot uitvoering van deze bepaling.

Het examenreglement staatsexamens VO 2015
Voor de staatsexamens voortgezet onderwijs 2014 is het examenreglement opgenomen in bijlage 1 bij deze regeling. Voor de staatsexamens voortgezet onderwijs BES 2015 is het examenreglement opgenomen in bijlage 2 bij deze regeling.

Het programma van toetsing en afsluiting (PTA) staatsexamen VO 2015
Het programma van toetsing en afsluiting is uitgewerkt per vak voor elke schoolsoort (vwo, havo, vmbo). Tevens is er voor de onderdelen van het staatsexamen, niet zijnde vakken, per onderdeel in een deel PTA voorzien. De (deel) PTA’s voor de vakken en onderdelen van het staatsexamens VO 2014 en het staatsexamen VO BES 2015, zoals vermeld in bijlage 3 bij deze regeling, worden bekend gemaakt op de website www.duo.nl (>particulier>staatsexamenkandidaat).
Het College voor examens,
Namens deze,
de voorzitter,
H.W.
Laan