﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<officiele-publicatie xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://technische-documentatie.oep.overheid.nl/repository/schemas/op-consolidated/op-consolidated_2014-05-15/xsd/op-xsd-2014-05-15.xsd">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2026-165/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Staatsblad</titel>
    <subtitel>van het Koninkrijk der Nederlanden</subtitel>
  </kop>
  <staatsblad>
    <intitule>Besluit van 23 juni 2026 tot wijziging van het Besluit etikettering energiegebruik
      personenauto’s in verband met het toevoegen van stroomverbruik aan het etiket en enkele andere
      wijzigingen [KetenID WGK026752]</intitule>
    <wet-besluit>
      <aanhef>
        <wij>Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van
            Oranje-Nassau, enz. enz. enz.</wij>
        <considerans>
          <considerans.al bevat="voordracht">Op de voordracht van de Staatssecretaris van
               Infrastructuur en Waterstaat van 18 augustus 2025, nr. IenW/BSK-2025/168836, Hoofddirectie
               Bestuurlijke en Juridische Zaken;</considerans.al>
          <considerans.al bevat="grondslag">Gelet op artikel 2, derde lid, onder a, van de
               Wegenverkeerswet 1994;</considerans.al>
          <considerans.al bevat="gehoord">De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord
               (advies van 12 november 2025, nr. W17.25.00217/IV);</considerans.al>
          <considerans.al bevat="gezien">Gezien het nader rapport van de Staatssecretaris van
               Infrastructuur en Waterstaat van 16 juni 2026, nr. IenW/BSK-2026/97743, Hoofddirectie
               Bestuurlijke en Juridische Zaken;</considerans.al>
        </considerans>
        <afkondiging>
          <al>Hebben goedgevonden en verstaan:</al>
        </afkondiging>
      </aanhef>
      <wettekst>
        <wijzig-artikel status="goed">
          <kop>
            <label>ARTIKEL</label>
            <nr status="officieel">I</nr>
          </kop>
          <wat type="wijziging">Het Besluit etikettering energiegebruik personenauto’s wordt als
               volgt gewijzigd:</wat>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">A</lidnr>
            <wat>Artikel 1 komt te luiden:</wat>
            <wijziging>
              <artikel status="goed">
                <kop>
                  <label>Artikel</label>
                  <nr status="officieel">1</nr>
                </kop>
                <al>In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan
                        onder:</al>
                <definitielijst plaatsing="inline" type="ongemarkeerd" nr-sluiting=".">
                  <definitie-item>
                    <term>brandstofverbruik:</term>
                    <definitie>
                      <al>het door de typegoedkeuringsinstantie aangenomen brandstofverbruik
                                 overeenkomstig verordening (EU) 2017/1151 en vermeld in bijlage VI
                                 van verordening (EU) 2020/683, die is gehecht aan het
                                 EG-typegoedkeuringscertificaat of in het certificaat van
                                 overeenstemming, met dien verstande dat, wanneer verscheidene
                                 varianten of uitvoeringen onder één model zijn gegroepeerd, de op
                                 te geven waarde van het brandstofverbruik van dat model gebaseerd
                                 is op de variant of uitvoering met het hoogste brandstofverbruik
                                 binnen die groep;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>brandstofverbruiksgids:</term>
                    <definitie>
                      <al>een verzameling van de officiële gegevens omtrent het
                                 energieverbruik en de officiële specifieke CO<inf>2</inf>-uitstoot
                                 van alle op de Nederlandse markt verkrijgbare modellen nieuwe
                                 personenauto’s;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>certificaat van overeenstemming:</term>
                    <definitie>
                      <al>het document, bedoeld in artikel 36, eerste lid, van verordening
                                 (EU) 2018/858;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>CO<inf>2</inf>-uitstoot:</term>
                    <definitie>
                      <al>de uitstoot gemeten overeenkomstig verordening (EU) 2017/1151 en
                                 vermeld in bijlage VI van verordening (EU) 2020/683, die is gehecht
                                 aan het EG-typegoedkeuringscertificaat of in het certificaat van
                                 overeenstemming, met dien verstande dat, wanneer verscheidene
                                 varianten of uitvoeringen onder één model zijn gegroepeerd, de op
                                 te geven CO<inf>2</inf>-waarde van dat model is gebaseerd op de
                                 variant of uitvoering met de hoogste CO<inf>2</inf>-uitstoot binnen
                                 die groep;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>energie-etiket:</term>
                    <definitie>
                      <al>een etiket met informatie ten behoeve van de consument omtrent het
                                 energieverbruik van de personenauto waarop het is aangebracht;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>informatie omtrent het energieverbruik:</term>
                    <definitie>
                      <al>informatie omtrent het brandstofverbruik, de
                                 CO<inf>2</inf>-uitstoot, het stroomverbruik of andere gegevens met
                                 betrekking tot het energieverbruik van nieuwe personenauto’s;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>leverancier:</term>
                    <definitie>
                      <al>degene die nieuwe personenauto’s in Nederland in de handel
                                 brengt;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>merk:</term>
                    <definitie>
                      <al>het handelsmerk van de constructeur dat op het certificaat van
                                 overeenstemming en in de typegoedkeuringsdocumentatie is
                                 vermeld;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>model:</term>
                    <definitie>
                      <al>de handelsbenaming van het merk, het type en indien voorhanden en
                                 dienstig, de uitvoering en versie van een personenauto;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>nieuwe personenauto:</term>
                    <definitie>
                      <al>een personenauto die nog niet eerder is verkocht aan een persoon
                                 voor een ander doel dan verkoop of levering aan een derde;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>personenauto:</term>
                    <definitie>
                      <al>een motorvoertuig van categorie M1, zoals gedefinieerd in artikel
                                 4 van verordening (EU) 2018/858, dat onder verordening (EU)
                                 2017/1151 valt, met uitzondering van voertuigen die onder
                                 verordening (EU) 168/2013 vallen en voertuigen voor speciale
                                 doeleinden als omschreven in artikel 3, eenendertigste lid, van
                                 verordening (EU) 2018/858;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>RDW:</term>
                    <definitie>
                      <al>de Dienst Wegverkeer, genoemd in artikel 4a van de
                                 Wegenverkeerswet 1994;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>reclamemateriaal:</term>
                    <definitie>
                      <al>al het drukwerk dat wordt gebruikt bij de afzet van, het
                                 adverteren voor en het bevorderen van de verkoop van voertuigen aan
                                 het publiek, waartoe in ieder geval behoren technische handboeken,
                                 brochures en reclame in kranten en tijdschriften, in de vakpers en
                                 op de affiches;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>richtlijn 1999/94/EG:</term>
                    <definitie>
                      <al>richtlijn nr. 1999/94/EG van het Europees Parlement en de Raad van
                                 de Europese Unie van 13 december 1999 betreffende de
                                 beschikbaarheid van consumenteninformatie over het
                                 brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot bij het op de markt
                                 brengen van nieuwe personenauto’s (PbEG 2000, L12);</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>stroomverbruik:</term>
                    <definitie>
                      <al>het elektriciteitsverbruik gemeten overeenkomstig verordening (EU)
                                 2017/1151 en vermeld in bijlage VI van verordening (EU) 2020/683,
                                 die is gehecht aan het EG-typegoedkeuringscertificaat of in het
                                 certificaat van overeenstemming, met dien verstande dat, wanneer
                                 verscheidene varianten of uitvoeringen onder één model zijn
                                 gegroepeerd, de op te geven waarde voor het stroomverbruik van dat
                                 model gebaseerd is op de variant of uitvoering met het hoogste
                                 stroomverbruik binnen die groep;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>verkooppunt:</term>
                    <definitie>
                      <al>een plaats waar nieuwe personenauto’s zijn uitgestald of aan
                                 potentiële klanten ten verkoop of ter leasing worden aangeboden,
                                 waaronder begrepen beurzen waar nieuwe personenauto’s aan het
                                 publiek worden gepresenteerd;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>verordening (EU) 168/2013:</term>
                    <definitie>
                      <al>Verordening (EU) 168/2013 van het Europees Parlement en de Raad
                                 van 15 januari 2013 betreffende de goedkeuring van en het
                                 markttoezicht op twee- of driewielerige voertuigen en vierwielers
                                 (PbEU 2013, L 60);</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>verordening (EU) 2017/1151:</term>
                    <definitie>
                      <al>Verordening (EU) 2017/1151 van de Commissie van 1 juni 2017 tot
                                 aanvulling van Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees
                                 Parlement en de Raad betreffende de typegoedkeuring van
                                 motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en
                                 bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot reparatie-
                                 en onderhoudsinformatie, tot wijziging van Richtlijn 2007/46/EG van
                                 het Europees Parlement en de Raad, Verordening (EG) nr. 692/2008
                                 van de Commissie en Verordening (EU) nr. 1230/2012 van de Commissie
                                 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 692/2008 van de
                                 Commissie (PbEU L 175);</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>verordening (EU) 2018/858:</term>
                    <definitie>
                      <al>Verordening (EU) 2018/858 van het Europees Parlement en de Raad
                                 van 30 mei 2018 betreffende de goedkeuring van en het markttoezicht
                                 op motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en systemen, onderdelen
                                 en technische eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd,
                                 tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 715/2007 en (EG)
                                 nr. 595/2009 en tot intrekking van Richtlijn 2007/46/EG (PbEU
                                 L 151);</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>verordening (EU) 2020/683:</term>
                    <definitie>
                      <al>Uitvoeringsverordening (EU) 2020/683 van de Commissie van 15 april
                                 2020 tot uitvoering van Verordening (EU) 2018/858 van het Europees
                                 Parlement en de Raad wat betreft de administratieve voorschriften
                                 voor de goedkeuring van en het markttoezicht op motorvoertuigen en
                                 aanhangwagens daarvan en systemen, onderdelen en technische
                                 eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd (Pb EU
                                 L 163).</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                  <definitie-item>
                    <term>waterstofverbruik:</term>
                    <definitie>
                      <al>het door de typegoedkeuringsinstantie aangenomen waterstofverbruik
                                 overeenkomstig verordening (EU) 2017/1151 en vermeld in bijlage VI
                                 van verordening (EU) 2020/683, die is gehecht aan het
                                 EG-typegoedkeuringscertificaat of in het certificaat van
                                 overeenstemming, met dien verstande dat, wanneer verscheidene
                                 varianten of uitvoeringen onder één model zijn gegroepeerd, de op
                                 te geven waarde van het waterstofverbruik van dat model gebaseerd
                                 is op de variant of uitvoering met het hoogste brandstofverbruik
                                 binnen die groep;</al>
                    </definitie>
                  </definitie-item>
                </definitielijst>
              </artikel>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">B</lidnr>
            <wat>Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <wat>In het eerste lid wordt «het desbetreffende kalenderjaar» vervangen door «de
                     desbetreffende kalenderjaren».</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <wat>Het tweede lid vervalt, onder vernummering van het derde en vierde lid tot
                     tweede en derde lid.</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <wat>In het derde lid (nieuw) vervalt «De leverancier stelt
                     de brandstofverbruiksgidsen kosteloos ter beschikking.».</wat>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">C</lidnr>
            <wat>Artikel 3 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <wat>Het eerste lid komt te luiden:</wat>
              <artikeltekst>
                <lid>
                  <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                  <al>De RDW stelt tenminste tweemaal per jaar een online
                           brandstofverbruiksgids samen van alle nieuwe modellen personenauto's die
                           verkrijgbaar zijn.</al>
                </lid>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <wat>Het derde lid komt te luiden:</wat>
              <artikeltekst>
                <lid>
                  <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                  <al>De RDW maakt de online brandstofverbruiksgids kosteloos
                           verkrijgbaar.</al>
                </lid>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <wat>Het vierde lid vervalt.</wat>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">D</lidnr>
            <wat>In artikel 5, eerste lid, wordt «derde» vervangen door «tweede».</wat>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">E</lidnr>
            <wat>Artikel 7 vervalt.</wat>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">F</lidnr>
            <wat>Artikel 8 komt te luiden:</wat>
            <wijziging>
              <artikel status="goed">
                <kop>
                  <label>Artikel</label>
                  <nr status="officieel">8</nr>
                </kop>
                <lid>
                  <lidnr status="officieel">1.</lidnr>
                  <al>De RDW stelt vanaf 1 januari 2026 elke drie jaar de constanten en waarde
                           vast voor de bij regeling van Onze Minister van Infrastructuur en
                           Waterstaat vast te stellen berekeningsmethode voor de
                           energie-efficiëntieklasse.</al>
                </lid>
                <lid>
                  <lidnr status="officieel">2.</lidnr>
                  <al>De constanten en waarde gelden voor de periode van drie kalenderjaren
                           volgend op het jaar waarin ze zijn vastgesteld, tenzij bij regeling als
                           bedoeld in artikel 6a anders is bepaald.</al>
                </lid>
                <lid>
                  <lidnr status="officieel">3.</lidnr>
                  <al>De constanten en waarde worden vanaf 1 januari 2026 elke drie jaar
                           voorafgaande aan de betreffende periode van drie kalenderjaren door de
                           RDW tijdig bekend gemaakt in de Staatscourant.</al>
                </lid>
              </artikel>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">G</lidnr>
            <wat>Bijlage 1 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
            <wijziging>
              <wat>Onder «<nadruk type="cur">Opmaak</nadruk>» wordt de afbeelding van het etiket
                     vervangen door de volgende afbeelding:</wat>
              <artikeltekst>
                <plaatje>
                  <illustratie kleur="nee" type="lijn" uitlijning="start" formaat="png" naam="stb-2026-165-001.png" breedte="110mm" hoogte="139mm" />
                </plaatje>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <wat>In onderdeel II vervalt «, met inachtneming van het bepaalde in artikel 7 van
                     het besluit».</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <wat>Onderdeel IV komt te luiden:</wat>
              <artikeltekst>
                <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                  <li>
                    <li.nr>IV.</li.nr>
                    <al>Brandstofverbruik, uitgedrukt in liters per 100 km en in km per liter
                              voor benzine, LPG of diesel, of in kg per 100 km en in km per kg voor
                              aardgas, tot één decimaal nauwkeurig, en voor waterstof, in twee
                              decimalen achter de komma.</al>
                  </li>
                </lijst>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <wat>Onderdeel V komt te luiden:</wat>
              <artikeltekst>
                <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                  <li>
                    <li.nr>V.</li.nr>
                    <al>Stroomverbruik, uitgedrukt in kWh per 100 km en in km per kWh, tot
                              één decimaal nauwkeurig.</al>
                  </li>
                </lijst>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">4.</nr>
              <wat>In onderdeel VI vervalt «op basis van de relatieve energiezuinigheid».</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">5.</nr>
              <wat>Onderdeel VIII komt te luiden:</wat>
              <artikeltekst>
                <lijst type="expliciet" start="1" level="single" nr-sluiting=".">
                  <li>
                    <li.nr>VIII.</li.nr>
                    <al>De kalenderjaren waarvoor het etiket geldt.</al>
                  </li>
                </lijst>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
            <?xpp witregel?>
            <wijziging>
              <wat>Onder «<nadruk type="cur">Druk</nadruk>» wordt de afbeelding van het etiket
                     vervangen door de volgende afbeelding:</wat>
              <artikeltekst>
                <plaatje>
                  <illustratie kleur="nee" type="lijn" uitlijning="start" formaat="png" naam="stb-2026-165-002.png" breedte="110mm" hoogte="155mm" />
                </plaatje>
              </artikeltekst>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">H</lidnr>
            <wat>Bijlage 2 wordt als volgt gewijzigd:</wat>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <wat>In de aanhef wordt «derde lid» vervangen door «tweede lid».</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <wat>In het zesde lid, onderdeel a, vervalt «met inachtneming van het bepaalde in
                     artikel 7 van het besluit».</wat>
            </wijziging>
            <wijziging>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <wat>In het zesde lid, onderdeel b, wordt «m<sup>3</sup>» telkens vervangen door
                     «kg».</wat>
            </wijziging>
          </wijzig-lid>
          <wijzig-lid>
            <lidnr status="officieel">I</lidnr>
            <wat>In het vierde lid van Bijlage 3 wordt «m<sup>3</sup>» telkens vervangen door
                  «kg».</wat>
          </wijzig-lid>
        </wijzig-artikel>
        <artikel status="goed">
          <kop>
            <label>ARTIKEL</label>
            <nr status="officieel">II</nr>
          </kop>
          <al>Dit besluit treedt in werking met ingang van 1 januari 2027.</al>
        </artikel>
      </wettekst>
      <wetsluiting status="goed">
        <slotformulering>
          <al>Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
               het Staatsblad zal worden geplaatst.</al>
        </slotformulering>
        <gegeven>
          <dagtekening>
            <plaats>’s-Gravenhage,</plaats>
            <datum isodatum="2026-06-23">23 juni 2026</datum>
          </dagtekening>
          <koning>Willem-Alexander</koning>
        </gegeven>
        <ondertekening>
          <functie>De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,</functie>
          <naam>
            <voornaam>A.W.H.</voornaam>
            <achternaam>Bertram</achternaam>
          </naam>
        </ondertekening>
        <uitgifte>
          <datum isodatum="2026-06-30">Uitgegeven de <nadruk type="cur">dertigste</nadruk> juni 2026</datum>
          <ondertekening>
            <functie>De Minister van Justitie en Veiligheid,</functie>
            <naam>
              <voornaam>D.M. van</voornaam>
              <achternaam>Weel</achternaam>
            </naam>
          </ondertekening>
        </uitgifte>
      </wetsluiting>
      <nota-toelichting>
        <kop>
          <titel>NOTA VAN TOELICHTING</titel>
        </kop>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <titel>Algemene toelichting</titel>
          </kop>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">1.</nr>
              <titel>Inleiding</titel>
            </kop>
            <al>Met deze wijziging van het Besluit etikettering energiegebruik personenauto’s
                  (hierna: Besluit) wordt het energie-etiket voor nieuwe personenauto’s geschikt
                  gemaakt voor elektrische personenauto’s. Door middel van de wijziging wordt het
                  format van het energie-etiket zodanig aangepast dat op het energie-etiket het
                  stroomverbruik kan worden vermeld. Op het huidige energie-etiket zijn alleen
                  velden beschikbaar waarop het brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot
                  kunnen worden vermeld. Voor elektrische personenauto’s zijn deze beide waarden
                  nul. Door opname van een extra veld op het energie-etiket kan ook voor plug-in
                  hybride personenauto’s het stroomverbruik op het energie-etiket worden vermeld.
                  Daarnaast worden met deze wijziging van het Besluit enkele andere wijzigingen
                  geregeld.</al>
            <al>Met de implementatie van richtlijn 1999/94/EG<noot id="n1" type="voet"><noot.nr>1</noot.nr><noot.al>Richtlijn 1999/94/EG van het Europees parlement en de Raad van
                        13 december 1999 over de beschikbaarheid van consumenteninformatie over het
                        brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot bij het op de markt brengen
                        van nieuwe personenauto’s (Pb L 012).</noot.al></noot> (hierna: richtlijn) in het Besluit, dienen nieuwe personenauto’s die in
                  een verkooppunt worden tentoongesteld, te zijn voorzien van een etiket met het
                  brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot voor die personenauto. Bij de
                  invoering van de etiketteringsmaatregel voor nieuwe personenauto’s in 2001 ging
                  het alleen om personenauto’s met een verbrandingsmotor. Door wijzigingen van de
                  Europese regelgeving is het energie-etiket ook voor elektrische personenauto’s
                  komen te gelden. Ondanks dat elektrische personenauto’s op grond van de Europese
                  regelgeving van een energie-etiket moeten worden voorzien, is er geen Europees
                  vereiste dat het stroomverbruik op het etiket moet worden vermeld. Aangezien
                  inmiddels 40% van de nieuwverkoop uit elektrische personenauto’s bestaat en 20%
                  uit plug-in hybride personenauto’s, wordt het format van het etiket nu zodanig
                  aangepast dat het stroomverbruik kan worden vermeld.</al>
            <al>In de Kamerbrief van 22 maart 2022 over de Kabinetsaanpak Klimaatbeleid<noot id="n2" type="voet"><noot.nr>2</noot.nr><noot.al><nadruk type="cur">Kamerstukken II, </nadruk>2021/22, nr. <extref doc="kst-32813-1004" soort="document" status="actief">32 813
                           nr. 1004</extref>.</noot.al></noot> is aan de Tweede Kamer al melding gemaakt van aanpassing van het
                  energie-etiket voor elektrische personenauto’s. In deze brief wordt gemeld dat de
                  spreiding in het energieverbruik van volledige elektrische personenauto’s met
                  ongeveer een factor twee in grote lijnen vergelijkbaar is met dat van
                  personenauto’s met een conventionele verbrandingsmotor. Verder is er bij
                  elektrische personenauto’s een vergelijkbare correlatie tussen het normverbruik en
                  het praktijkverbruik als bij conventionele personenauto’s. Gezien deze kenmerken
                  is het zinvol om voor elektrische personenauto’s het stroomverbruik op het
                  energie-etiket te gaan vermelden. Het vereiste om voor elektrische en plug-in
                  hybride personenauto’s het stroomverbruik te vermelden wordt nationaal
                  ingevoerd.</al>
            <al>In maart 2025 is in het Industrieel actieplan voor de Europese autosector<noot id="n3" type="voet"><noot.nr>3</noot.nr><noot.al>Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het
                        Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's,
                        Industrieel actieplan voor de Europese autosector, 5 maart 2025. COM(2025)
                        95 final.</noot.al></noot> door de Europese Commissie een herziening van de richtlijn voor
                  etikettering van nieuwe personenauto’s aangekondigd. Aansluitend hierop heeft de
                  Europese Commissie op 15 december 2025 een voorstel gepresenteerd tot Europese
                  harmonisatie van het etiket voor nieuwe personenauto’s en tot uitbreiding van de
                  reikwijde van het etiket naar nieuwe bestelauto’s en naar tweedehandsauto’s.
                  Onderdeel van dit voorstel is dat richtlijn 1999/94/EG wordt ingetrokken waarmee
                  de basis voor een nationale etiketteringsmaatregel voor nieuwe personenauto’s komt
                  te vervallen. Naar verwachting gaat het Europese autolabel twee jaar na publicatie
                  van een nieuwe Europese verordening in. Naar het zich laat aanzien is dit niet
                  eerder dan in 2030.</al>
            <al>Naar aanleiding van dit Europese voorstel voor harmonisatie is begin 2026 het
                  voornemen om het energie-etiket voor nieuwe personenauto’s geschikt te maken voor
                  elektrische personenauto’s heroverwogen. Om beter aan te sluiten bij de
                  voorstellen voor het Europese label is er voor gekozen het energie-etiket in licht
                  aangepaste vorm door te zetten. Zo wordt de berekeningsmethode voor benzine en
                  diesel niet aangepast en wordt ervan afgezien om plus-categorieën voor het A-label
                  in te voeren. Daarnaast wordt de termijn voor reguliere aanscherping van de
                  referentienorm voor het etiket verruimd van twee jaar naar drie jaar. De
                  eerstvolgende referentienorm voor het energie-etiket geldt hiermee voor de periode
                  2027 tot en met 2029. Gezien een geharmoniseerd Europees autolabel naar
                  verwachting in 2030 ingaat, zal deze norm dan de laatste worden voor het nationale
                  energie-etiket gebaseerd op Richtlijn 1999/94/EG. Met deze aanpassingen blijven
                  (vrijwel) alle elektrische personenauto’s het A-label behouden, krijgen plug-in
                  hybride personenauto’s overwegend een B-, C-, D- of E-label en conventionele
                  personenauto’s een B- tot en met G-label. Het aangepaste nationale energie-etiket
                  voor personenauto’s kan hiermee in de periode 2027 tot en met 2029 als een
                  overgangslabel worden beschouwd naar een Europees geharmoniseerd autolabel volgens
                  het huidige voorstel van de Europese Commissie.</al>
            <al>Verdere overweging om het nationale energie-etiket voor een resterende periode
                  van drie jaar aan te passen, is dat met dit Besluit vier regels worden geschrapt.
                  Deze vermindering van regeldruk maakt onderdeel uit van het schrappen van 500
                  regels met het oog op lastenverlichting voor het bedrijfsleven. Het schrappen van
                  deze regels betekent voor de periode tot 2030 een lastenverlichting van circa
                  € 300.000 voor de autosector.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">2.</nr>
              <titel>Hoofdlijnen van het voorstel</titel>
            </kop>
            <al>Het belangrijkste onderdeel van deze wijziging van het Besluit is dat het format
                  van het energie-etiket wordt aangepast zodat voor personenauto’s die extern kunnen
                  worden opgeladen het stroomverbruik kan worden vermeld. Het gaat hierbij zowel om
                  volledig elektrische personenauto’s als om plug-in hybride personenauto’s die
                  gedeeltelijk op stroom rijden. Met deze aanpassing worden kopers van nieuwe
                  personenauto’s geïnformeerd over het stroomverbruik van deze personenauto’s. Het
                  energie-etiket voorziet er nu in dat voor elektrische personenauto’s het
                  brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot kunnen worden vermeld. Voor
                  elektrische personenauto’s zijn beide waarden echter nul. Voor plug-in hybride
                  personenauto’s kunnen op het huidige energie-etiket wel het brandstofverbruik en
                  de CO<inf>2</inf>-uitsoot worden vermeld, maar niet het stroomverbruik. Voor
                  plug-in hybride personenauto’s vormt het stroomverbruik echter ook een belangrijk
                  onderdeel van het energieverbruik zoals opgegeven door de fabrikant. Dit geldt met
                  name voor plug-in hybride personenauto’s met een naar verhouding grote batterij en
                  dus grote elektrische actieradius.</al>
            <al>Zoals al in paragraaf 1 toegelicht, bevat deze wijziging van het Besluit geen
                  nieuwe nationale verplichting om een nieuwe elektrische personenauto van een
                  energie-etiket te voorzien. Op grond van de Europese regelgeving moeten
                  elektrische personenauto’s namelijk al van een energie-etiket worden voorzien. Bij
                  de introductie van het energie-etiket in 2001 was het energie-etiket alleen
                  bedoeld voor personenauto’s met een verbrandingsmotor. Dit kwam voort uit de
                  definitie van «personenauto» uit Richtlijn 1999/94, waarin was bepaald dat het
                  energie-etiket alleen van toepassing was voor personenauto’s die onder de
                  Richtlijn 80/1268/EEG<noot id="n4" type="voet"><noot.nr>4</noot.nr><noot.al>Richtlijn 80/1268/EEG van de Raad van 16 december 1980 betreffende de
                        onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake het
                        brandstofverbruik van motorvoertuigen (PB L 375).</noot.al></noot> voor meting van het brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot
                  vielen. Inmiddels is deze richtlijn opgevolgd door verordening (EU) 2017/1151<noot id="n5" type="voet"><noot.nr>5</noot.nr><noot.al>Verordening (EU) 2017/1151 van de Commissie van 1 juni 2017 tot
                        aanvulling van Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en
                        de Raad betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking
                        tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6)
                        en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie, tot wijziging van
                        Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad, Verordening (EG)
                        nr. 692/2008 van de Commissie en Verordening (EU) nr. 1230/2012 van de
                        Commissie en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 692/2008 van de
                        Commissie (PbEU L 175).</noot.al></noot> over de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot emissies.
                  Deze verordening bevat ook bepalingen over meting van het stroomverbruik van
                  elektrische personenauto’s.</al>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Verlaging regeldruk</titel>
              </kop>
              <al>Naast vermelding van het stroomverbruik worden met deze wijziging van het
                     Besluit vier bepalingen met betrekking tot het energie-etiket voor nieuwe
                     personenauto’s geschrapt. Het gaat hierbij om twee bepalingen met betrekking
                     tot de procedure voor het samenstellen van de brandstofverbruiksgids, één
                     bepaling met betrekking tot verruiming van de geldigheidstermijn van het
                     energie-etiket en één bepaling met betrekking tot de overgang naar een online
                     brandstofverbruiksgids. De procedure voor het samenstellen van het
                     brandstofverbruiksboekje wordt vereenvoudigd door de brandstofverbruiksgids in
                     het vervolg te baseren op Certificaten van Overeenstemming (CvO’s). Sinds 2020
                     neemt de autobranche voor het produceren van energie-etikettem de benaming van
                     modellen nieuwe personenauto’s en de waarden voor het brandstofverbruik en de
                        CO<inf>2</inf>-uitstoot al direct over van het CvO. Deze werkwijze gaat nu
                     door de RDW ook voor het samenstellen van de brandstofverbruiksgids worden
                     toegepast.</al>
              <al>Met deze aanpassing kunnen twee bepalingen ten aanzien van de uitwisseling van
                     gegevens tussen de RDW en de leveranciers van modellen nieuwe personenauto’s
                     voor het samenstellen van het boekje komen te vervallen. Een bepaling gaat over
                     de jaarlijkse groepering van varianten of uitvoeringen van een merk tot
                     modellen nieuwe personenauto’s en één bepaling over de tussentijdse aanpassing
                     van deze groepering. Voor de poster en het display kunnen leveranciers gebruik
                     blijven maken van de mogelijkheid tot groepering. Hierdoor hebben leveranciers
                     de mogelijkheid om de omvang van de poster beperkt te houden. De nieuwe
                     werkwijze brengt met zich mee dat de gids ten minste tweemaal per jaar door de
                     RDW wordt samengesteld. In de richtlijn is bepaald dat dan alle modellen nieuwe
                     personenauto’s in de gids moeten worden opgenomen, die verkrijgbaar zijn op de
                     dag dat deze wordt bijgewerkt.</al>
              <al>De derde bepaling betreft verruiming van de geldigheidtermijn van
                     energie-etiketten van één kalenderjaar naar een periode van drie kalenderjaren.
                     Sinds 2012 wordt de referentienorm voor bepaling van de
                     energie-efficiëntieklassen tweejaarlijks aangescherpt. Met dit
                     wijzigingsbesluit wordt de referentienorm elke 3 jaar geactualiseerd. De
                     geldigheidtermijn van energie-etiketten wordt ook verruimd naar 3 jaar. Met
                     deze verruiming behoeven energie-etiketten alleen te worden vervangen tijdens
                     jaarovergangen waarbij de referentienorm voor het energie-etiket wordt
                     aangescherpt. De vierde bepaling betreft de overgang naar een online
                     brandstofverbruiksgids. De bepalingen ten aanzien van de distributie van de
                     papieren brandstofverbruiksgidsen van de RDW naar de leveranciers en van de
                     leveranciers naar de handelaren kunnen hiermee komen te vervallen.</al>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">3.</nr>
              <titel>Verhouding tot hoger recht</titel>
            </kop>
            <al>Het Besluit vormt de implementatie van de richtlijn. Deze richtlijn beoogt te
                  verzekeren dat gegevens over het brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot
                  van nieuwe personenauto’s, die in de EU voor verkoop of leasing worden aangeboden,
                  voor consumenten beschikbaar worden gesteld, zodat deze met kennis van zaken een
                  keuze kunnen maken. De richtlijn bevat minimumharmonisatie: zo wordt er in Bijlage
                  I, II en III bij de Richtlijn vermeld waar lidstaten minimaal aan moeten voldoen
                  bij het toezien op brandstofverbruiksetiketten, de verbruiksgids en het affiche.
                  Dit geeft lidstaten de ruimte om nationaal meer eisen te stellen aan deze
                  documenten. Bij de wijziging van dit Besluit wordt van deze ruimte gebruik van
                  gemaakt.</al>
            <al>Met de onderhavige wijziging worden technische voorschriften gesteld. De
                  wijziging dient daarom op grond van de notificatierichtlijn aan de Europese
                  Commissie gemeld te worden. Een ontwerp van dit wijzigingsbesluit is op 31 maart
                  2025 aan de Europese Commissie voorgelegd (notificatienummer 2025/0183/NL). Deze
                  notificatie heeft niet geleid tot vragen of opmerkingen.</al>
            <al-groep>
              <al>De wettelijke grondslag van het Besluit vormt artikel 2, derde lid, onder a,
                     van de Wegenverkeerswet 1994. Dit artikel bepaalt dat de krachtens deze wet
                     vastgestelde regels kunnen strekken tot het bevorderen van een doelmatig of
                     zuinig energiegebruik.</al>
              <al>Daarnaast is het op grond van artikel 34 van de Wegenverkeerswet 1994 verboden
                     bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen voertuigen op de markt aan te
                     bieden of in de handel te brengen zonder dat aan in de maatregel gestelde eisen
                     wat betreft de beschikbaarheid van consumenteninformatie over het
                     brandstofverbruik en de CO<inf>2</inf>-uitstoot wordt voldaan. Bij overtreding
                     van deze verbodsbepaling kan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat op
                     grond van artikel 174c van de Wegenverkeerswet 1994 een bestuurlijke boete
                     opleggen. Parallel aan deze wijziging van het Besluit wordt de Wegenverkeerswet
                     1994 gewijzigd om deze verbodsbepaling in lijn te brengen met de verruiming van
                     het soort consumenteninformatie dat op grond van het Besluit dient te worden
                     opgenomen. Hiertoe wordt de in artikel 34 gebruikte terminologie van
                     «brandstofverbruik» verbreed naar «energieverbruik».</al>
            </al-groep>
            <al>Daarnaast zal ook de Regeling relatieve energiezuinigheid personenauto’s 2027
                  (hierna: Regeling) worden vastgesteld en tegelijk met deze wijziging in werking
                  treden. Hierin wordt de berekeningsmethode voor het bepalen van de
                  energie-efficiëntieklassen van alle personenauto’s aangepast en opnieuw
                  geformuleerd. Met de vaststelling van de (nieuwe) Regeling wordt de Regeling
                  relatieve zuinigheid personenauto’s met de oude beschrijving van de rekenmethode
                  voor de energie-efficiëntieklasse ingetrokken.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">4.</nr>
              <titel>Gevolgen</titel>
            </kop>
            <al>Hieronder worden de financiële gevolgen toegelicht voor de uitvoering van het
                  nieuwe energie-etiket en voor de andere werkwijze bij het verkrijgen van gegevens
                  voor de brandstofverbruiksgids. Tot slot worden de financiële gevolgen geschetst
                  van verlenging van de geldigheidstermijn van het energie-etiket.</al>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Uitvoering nieuwe energie-etiket</titel>
              </kop>
              <al>De energie-etiketten worden door of namens de leveranciers via elektronische
                     weg aan handelaren verstrekt. De richtlijn verplicht het energie-etiket voor
                     alle nieuwe personenauto’s, ook die geen CO<inf>2</inf>-uitstoot en
                     brandstofverbruik hebben. De leveranciers zullen eenmalig hun software voor het
                     vervaardigen van energie-etiket moeten aanpassen voor het nieuwe informatieveld
                     «stroomverbruik» op het energie-etiket.</al>
              <al>Er zijn naar schatting 33 leveranciers (meestal importeurs) met in totaal
                     ongeveer 1.800 verkooppunten voor ongeveer 70 automerken. Serviceprovider RDC
                     (voorheen RAI Data Centrum) heeft mede namens RAI Vereniging een schatting
                     gemaakt van de oorspronkelijke aanpassingskosten van de leveranciers. Het gaat
                     hierbij om kosten voor het aanpassen van de software voor de berekeningsmethode
                     voor het etiket en voor het printen van het energie-etiket. De kosten zijn
                     ongeveer één derde lager in het geval de leverancier het etiketteringssysteem
                     uitbesteedt aan een serviceprovider zoals RDC. Ook kunnen de kosten verschillen
                     omdat deze hoger zijn voor leveranciers die nog niet hebben geïnvesteerd in het
                     nieuwe energie-etiket. Afhankelijk van deze variabelen wordt deze eenmalige
                     aanpassing van de software door de importsector geschat op ongeveer € 110.000
                     aan manuren (gerekend bij € 100 per uur) en aan servicekosten. Omdat begin 2026
                     is besloten om de berekeningsmethode voor benzine en diesel niet aan te passen
                     en om geen plus-categorieën voor het A-label door te voeren, behoeft de
                     software minder vergaand te worden aangepast. De eerdere inschatting van de
                     kosten wordt hierdoor met € 10.000 naar beneden bijgesteld naar € 100.000.</al>
              <al>De investeringen van eventuele (nieuwe) leveranciers die nog geen labelsysteem
                     hebben omdat zij alleen emissieloze personenauto’s verkopen, zijn niet
                     meegenomen in deze kostenschatting. De labelplicht bestond al voorafgaande aan
                     deze wijziging en er is dus geen nieuwe regeldruk.</al>
              <al>Voor handelaren (dealers) zijn er geen extra kosten verbonden aan wijzing aan
                     het format van het energie-etiket omdat in de praktijk de etiketten op nieuwe
                     personenauto’s in het verkooppunt elk jaar rond 1 januari worden
                     vervangen.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Andere werkwijze gegevens brandstofverbruiksgids</titel>
              </kop>
              <al>Met deze wijziging gaat de RDW de brandstofverbruiksgids op de benamingen in
                     het CvO baseren. Deze CvO-data is al bij de RDW aanwezig. De
                     gegevensuitwisseling tussen de RDW en de leveranciers met betrekking tot de
                     groepering van varianten of uitvoeringen van een merk tot modellen nieuwe
                     personenauto’s is niet meer nodig. De RDW schat deze besparing indicatief in op
                     300 manuren jaarlijks. Met een tarief van € 100 per uur komt dit neer op een
                     lastenvermindering bij de RDW van € 30.000. Het laten opmaken van het (online)
                     brandstofverbruiksboekje door een externe partij kost de RDW jaarlijks
                     € 7.500.</al>
              <al>Ook bij de leveranciers worden op dit punt lasten bespaard. De
                     brandstofverbruiksgids bevat 1.800 dataregels van alle merken en modellen die
                     erin vermeld staan. De jaarlijkse aanlevering kost naar schatting van
                     serviceprovider RDC de leveranciers gezamenlijk een jaarlijkse inspanning van
                     (gemiddeld 20 minuten per dataregel =) 600 manuur. Gerekend met een gemiddeld
                     uurtarief van € 100 betekent dit een lastenvermindering van € 60.000 per jaar
                     voor alle leveranciers die nu in de brandstofverbruiksgids staan. De totale
                     jaarlijkse besparing door de andere werkwijze voor het boekje komt hiermee uit
                     op ongeveer € 97.500.</al>
              <al>Voor de RDW brengt de overgang naar de andere manier van samenstelling van de
                     brandstofverbruiksgids een eenmalige kostenpost met zich mee. De RDW moet
                     hiervoor een nieuwe applicatie bouwen, hetgeen naar verwachting 300 tot 500 uur
                     vraagt. Gerekend met een uurtarief van € 100, komen de kosten hiervan uit op
                     € 30.000 tot € 50.000. Het tweemaal per jaar uitbrengen van een online
                     overzicht met de energie-etiketten van op de markt verkrijgbare modellen nieuwe
                     personenauto’s kan dan vrijwel geheel geautomatiseerd worden gedaan, waardoor
                     dit voor de RDW nauwelijks kosten met zich meebrengt.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Verlengen geldigheidstermijn van het energie-etiket</titel>
              </kop>
              <al>Met dit wijzigingsbesluit wordt de geldigheidtermijn van het energie-etiket
                     verlengd van één naar drie jaar. Dit brengt een vermindering van de lastendruk
                     met zich mee omdat slechts éénmaal per drie jaar tijdens de jaarwisseling de
                     energie-etiketten op tentoongestelde nieuwe personenauto’s behoeven te worden
                     vervangen. Uitgaande van 1.800 verkooppunten, gemiddeld zes tentoongestelde
                     nieuwe personenauto’s per verkooppunt, gemiddeld tien minuten benodigde tijd
                     voor het bestellen en vervangen van een energie-etiket en een tarief van € 60
                     per uur brengt één keer geen etiketten vervangen een kostenbesparing van 1.800
                     x 6 x 10 = € 108.000 met zich mee.</al>
              <al>Uitgaande van een resterende levensduur van het nationale energie-etiket voor
                     nieuwe personenauto’s van 3 jaar (periode 2027 tot en met 2029) komt de
                     vermindering van de lastendruk voor de autosector hiermee uit op 3 x € 60.000
                     voor het samenstellen van de gids + 2 x € 108.000 voor het niet behoeven te
                     vervangen van het etiket tijdens de jaarwisseling. Er is € 100.000 aan kosten
                     voor aanpassing van de software voor het etiket. De totale vermindering van de
                     lastendruk voor het bedrijfsleven komt hiermee uit op ongeveer € 300.000.</al>
              <al>Tijdens de vormgeving van deze wijzigingen zijn zowel de autobranche (BOVAG,
                     RAI Vereniging en VNA) als consumentenvertegenwoordigers (ANWB en
                     Consumentenbond) betrokken geweest. Partijen steunden aanvankelijk het
                     voorstel. Met Europese harmonisatie van het autolabel in het vooruitzicht gaven
                     deze partijen evenwel aan er voorstander van te zijn om het etiket niet meer
                     aan te passen.</al>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">5.</nr>
              <titel>Uitvoering, toezicht en handhaving</titel>
            </kop>
            <al>De RDW heeft in kaart gebracht waar de voorgenomen wijzigingen de werkzaamheden
                  van de RDW raken. De wijzigingen in de systemen en processen passen binnen de
                  bestaande organisatiestructuur van de RDW en vergen alleen een inspanning voor de
                  verwerking van nieuwe of gewijzigde data. Derhalve ziet de RDW geen problemen voor
                  wat betreft de implementatie van de beoogde wijzigingen.</al>
            <al>De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) heeft een toets uitgevoerd met
                  betrekking tot Handhaafbaarheid, Uitvoerbaarheid en Fraudebestendigheid (HUF). De
                  ILT controleert de energie-etiketten steekproefsgewijs aan de hand van het CvO.
                  Onderhavige wijzigingen hebben geen gevolgen voor deze controle op de naleving
                  van het Besluit zoals dat komt te luiden. Wat betreft de uitvoerbaarheid is de
                  verwachting is dat er geen extra fte is benodigd en dat kan worden volstaan met de
                  huidige bezetting voor energie-etiketten. Er is geen sprake van zodanige nieuwe
                  wet- en regelgeving waarvoor een controle voor wat betreft fraudebestendigheid
                  nodig is.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">6.</nr>
              <titel>Advies en consultatie</titel>
            </kop>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Adviescollege Toetsing Regeldruk</titel>
              </kop>
              <al>Op 13 december 2024 is onderhavig wijzigingsbesluit voorgelegd aan het
                     Adviescollege toetsing regeldruk (ATR). ATR heeft het dossier niet geselecteerd
                     voor formeel advies, omdat het naar verwachting geen omvangrijke gevolgen voor
                     de regeldruk heeft.</al>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Internetconsultatie</titel>
              </kop>
              <al>In de periode van 19 december 2024 tot en met 24 januari 2025 zijn 11 reacties
                     ontvangen op de wijzigingsvoorstellen. De reacties op deze internetconsultatie
                     geven aan dat het doel van deze wijziging wordt gesteund en dat de invoering
                     niet tot bezwaren zal leiden. Het sentiment van de reacties is overwegend
                     positief. Er is geen aanleiding gevonden om de wijzigingsvoorstellen
                     inhoudelijk of tekstueel aan te passen.</al>
              <al-groep>
                <al>De reacties zijn geclusterd in vier hoofdthema’s.</al>
                <al>In het hoofdthema Aanvullingen en verbeteringen is gewezen op de noodzaak
                        om de consument op het etiket expliciet te informeren over het feit dat de
                        meest energiezuinige personenauto een klasse A+++ aanduiding krijgt. Om meer
                        in lijn te zijn met de voorgestelde regelgeving voor het Europese autolabel
                        is begin 2026 evenwel besloten om af te zien van het vermelden van A-plus
                        categorieën op het energie-etiket. Verder zijn er tijdens de
                        internetconsulatie voorstellen gedaan voor een verbreding van de
                        etikettering, zoals naar bestelwagens en gebruikte personenauto’s. Dit is
                        niet aangepast omdat dit een grote uitbreiding van het toepassingsbereik van
                        de regelgeving zou betekenen.</al>
                <al>In het hoofdthema Milieutechnische aspecten zijn er milieutechnische
                        aspecten aangekaart zoals dat feitelijk reis- en rijgedrag van de bestuurder
                        uiteindelijk bepaalt wat een personenauto aan energie verbruikt. Het
                        energie-etiket beperkt zich echter tot het verbruik van de personenauto
                        volgens de fabrieksopgave. Bovendien wordt op het energie-etiket vermeld dat
                        naast de brandstofefficiëntie van een personenauto ook het rijgedrag en
                        andere, niet-technische factoren bepalend voor het brandstofverbruik en de
                           CO<inf>2</inf>-uitstoot van een personenauto zijn.</al>
                <al>In het hoofdthema Definities is er o.a. gewezen op vermeende inconsistentie
                        van de term «stroomverbruik» waar de autofabrikant werkt met de term
                        «Elektriciteitsverbruik» en de RDW met «Elektrisch verbruik». Hiervoor is
                        gekozen omdat «stroomverbruik» een gangbaar begrip is – ook voor andere
                        energiezuinige producten.</al>
                <al>In het hoofdthema Randvoorwaarden zijn vragen gesteld over de historische
                        data van energie-etiketten die de RDW onverplicht verstrekt op haar website
                        en heeft de autobranche gevraagd om minimaal zes maanden aanpassingstijd
                        tussen de ingangsdatum van de wijzigingen en de publicatie in het Staatsblad
                        en de Staatscourant. De datum van inwerking van deze wijziging zal met de
                        partijen die een rol spelen in de uitvoering van het energie-etiket worden
                        afgestemd.</al>
                <al>Voor een verdere reflectie op de ingediende reacties wordt verwezen naar
                        het volledige verslag van de consultatie.<noot id="n6" type="voet"><noot.nr>6</noot.nr><noot.al><extref doc="https://www.internetconsultatie.nl/herziening_energielabel_personenauto/b1" soort="URL" status="actief">https://www.internetconsultatie.nl/herziening_energielabel_personenauto/b1</extref>.</noot.al></noot></al>
              </al-groep>
            </divisie>
            <divisie opmaak="default">
              <kop>
                <titel>Voorhang</titel>
              </kop>
              <al>Het ontwerp van dit wijzigingsbesluit is bij brief van 18 april 2025
                     voorgehangen bij de Tweede en Eerste Kamer.<noot id="n7" type="voet"><noot.nr>7</noot.nr><noot.al><nadruk type="cur">Kamerstukken II</nadruk>, 2024/25, <extref doc="kst-31209-263" soort="document" status="actief">31 209
                              nr. 263</extref>.</noot.al></noot> De leden van de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat van
                     de Tweede Kamer hebben in een schriftelijke ronde een aantal vragen gesteld. De
                     vragen hadden betrekking op de Nederlandse inzet bij de mogelijke herziening
                     van de richtlijn (die op grond van latere informatie eind 2025, zal worden
                     vervangen door een verordening, zie paragraaf 1), bidirectioneel laden,
                     handhaving van het Besluit, de datum van inwerkingtreding, mogelijke
                     uitbreiding van het energie-etiket naar bestelauto’s en gebruikte
                     personenauto’s, de kosten van het herziene energie-etiket voor leveranciers en
                     een opmerking over de nationale kop. Op deze vragen is bij brief van 27 juni
                     2025 geantwoord.<noot id="n8" type="voet"><noot.nr>8</noot.nr><noot.al><nadruk type="cur">Kamerstukken II</nadruk>, 2024/25, <extref doc="kst-31209-264" soort="document" status="actief">31 209
                              nr. 264</extref>.</noot.al></noot> In antwoord daarop is aangegeven wat de Nederlandse inzet is voor de
                     herziening van de richtlijn, in lijn met het aangepaste Besluit. Ten aanzien
                     van de handhaving is ingegaan op de positieve beoordeling van de handhaving
                     door de ILT en RDW. Daarnaast is aangegeven waarom ervoor geen uitbreiding
                     volgt naar bestelauto’s en gebruikte personenauto’s gelet op de grote
                     uitbreiding die dit zou betekenen en de toename van de kosten en regeldruk. De
                     kosten voor leveranciers van herziening van het energie-etiket zijn beperkt.
                     Ten aanzien van de nationale kop is uitgelegd dat de wijziging een lastenluwe
                     beperkte aanvulling betreft die steun heeft van de relevante stakeholders.</al>
            </divisie>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <nr status="officieel">7.</nr>
              <titel>Inwerkingtreding</titel>
            </kop>
            <al>Dit wijzigingsbesluit treedt in werking op 1 januari 2027. Inwerkingtreding per
                  1 januari van enig jaar is gewenst in verband met het plaatsen van de
                  energie-etiketten in de showroom. Daarmee wordt aangesloten bij de vaste
                  verandermomenten voor regelgeving en de vaste invoeringstermijn tussen publicatie
                  van dit wijzigingsbesluit en de inwerkingtreding.</al>
          </divisie>
        </divisie>
        <divisie opmaak="default">
          <kop>
            <titel>Artikelsgewijze toelichting</titel>
          </kop>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel A (artikel 1)</titel>
            </kop>
            <al-groep>
              <al>Gelet op het aantal wijzigingen in dit artikel, is de begripsbepaling opnieuw
                     vastgesteld.</al>
              <al>De meeste wijzigingen in artikel 1 hebben betrekking op verwijzingen naar
                     Europese richtlijnen en verordeningen die zijn ingetrokken en zijn vervangen
                     door nieuwe richtlijnen en verordeningen.</al>
            </al-groep>
            <al>De begrippen <nadruk type="cur">relatieve energiezuinigheid,
                     referentiewaarde</nadruk> en <nadruk type="cur">regressieformules en</nadruk><nadruk type="cur">energie-efficiëntieklasse</nadruk> zijn overgebracht naar de
                  Regeling, nu deze nieuwe regeling ook een begripsbepaling bevat en deze begrippen
                  daar voorkomen en niet in het lichaam van het Besluit. Deze begrippen zijn
                  essentieel voor een goed begrip van de Regeling en zijn daar dus beter op hun
                  plaats. In het begrip <nadruk type="cur">informatie omtrent het
                     energieverbruik</nadruk> vervalt de verwijzing naar de relatieve
                  energiezuinigheid. Dit betreft namelijk een correctie van een foutieve benoeming
                  die bij dit begrip eigenlijk geen rol speelt.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel B (artikel 2)</titel>
            </kop>
            <al>In artikel 2, tweede lid, wordt de geldigheidstermijn van het energie-etiket
                  verruimd van één kalenderjaar naar een periode van drie kalenderjaren. Sinds 2012
                  wordt de referentienorm voor het energie-etiket een keer per twee jaar
                  aangescherpt. Met dit wijzigingsbesluit wordt dit verruimd naar een keer per drie
                  jaar. De geldigheidtermijn van energie-etiketten was oorspronkelijk één jaar, maar
                  wordt nu gelijkgetrokken naar ook drie jaar. In artikel 2 komen verder de
                  bepalingen te vervallen dat de leverancier ervoor zorgdraagt dat de handelaren,
                  aan wie hij nieuwe personenauto's levert, over voldoende voor het desbetreffende
                  kalenderjaar geldende brandstofverbruiksgidsen beschikken (tweede lid) en dat de
                  leverancier de gidsen kosteloos aan de handelaren ter beschikking stelt (vierde
                  lid).</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel C (artikel 3)</titel>
            </kop>
            <al>De nieuwe werkwijze voor het samenstellen van de brandstofverbruiksgids op basis
                  van CvO’s brengt met zich mee dat de gids ten minste tweemaal per jaar door de RDW
                  gaat worden samengesteld (eerste lid). Alle modellen nieuwe personenauto’s die
                  verkrijgbaar zijn en waarvan bij de RDW dus een CvO beschikbaar is, moeten in de
                  gids worden opgenomen. De RDW maakt de online brandstofverbruiksgids via internet
                  kosteloos verkrijgbaar (derde lid). Doordat deze informatie via internet
                  beschikbaar is, kan de consument op het verkooppunt indien dat gewenst is, gratis
                  toegang tot deze informatie krijgen.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel D (artikel 5)</titel>
            </kop>
            <al>De wijziging in artikel 5 komt voort uit een vernummering van de leden in artikel
                  2.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel E (artikel 7)</titel>
            </kop>
            <al>Artikel 7 komt geheel te vervallen. Met de gewijzigde aanpak voor het
                  samenstellen van de brandstofverbruiksgids hoeft de jaarlijkse (eerste lid) en
                  tussentijdse (tweede en derde lid) uitwisseling van gegevens tussen de RDW en de
                  leveranciers met betrekking tot de groepering van varianten of uitvoeringen tot
                  modellen nieuwe personenauto’s niet langer plaats te vinden.</al>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel F (artikel 8)</titel>
            </kop>
            <al-groep>
              <al>In artikel 8, eerste lid, is nu meer generiek verwezen naar de constanten en
                     waarde van de berekeningsmethode voor de energie-efficiëntieklasse, in plaats
                     van naar specifieke onderdelen van deze berekeningsmethode, die in de Regeling
                     zijn uitgewerkt.</al>
              <al>In artikel 8, tweede lid, is bepaald dat de geldigheidstermijn van de
                     constanten en waarde drie jaar is volgend op het jaar waarin ze zijn
                     vastgesteld en dat bij ministeriële regeling hiervan kan worden afgeweken. Dit
                     kan bijvoorbeeld nodig zijn om de constanten en waarde voor de periode 2027 tot
                     en met 2029 langer te laten gelden omdat een Europees geharmoniseerd autolabel
                     later dan 1 januari 2030 wordt ingevoerd.</al>
              <al>In artikel 8, derde lid, is bepaald dat de RDW de constanten en waarde elke
                     drie jaar tijdig bekend gemaakt in de Staatscourant. Ter indicatie is «tijdig»
                     medio van het betreffende jaar. Dit derde lid komt in de plaats van het oude
                     tweede lid waarin werd bepaald dat de RDW dit elke twee jaar vóór 1 maart deed. Om enige flexibiliteit richting de RDW te bieden wordt in het nieuwe
                     derde lid geen exacte datum meer genoemd. Hier speelt ook dat de autobranche
                     deze gegevens niet meer nodig heeft voor het samenstellen van het
                     brandstofverbruiksboekje.</al>
            </al-groep>
          </divisie>
          <divisie opmaak="default">
            <kop>
              <titel>Onderdeel G, H en I (wijziging Bijlagen)</titel>
            </kop>
            <al>Met de wijziging van de bijlagen is het nieuwe format voor het energie-etiket
                  opgenomen. Daarop wordt nu naast het brandstofverbruik ook het stroomverbruik
                  vermeld. Verder moeten op het etiket nu de kalenderjaren worden vermeld waarvoor
                  het etiket geldig is.</al>
          </divisie>
        </divisie>
        <ondertekening>
          <functie>De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,</functie>
          <naam>
            <voornaam>A.W.H.</voornaam>
            <achternaam>Bertram</achternaam>
          </naam>
        </ondertekening>
      </nota-toelichting>
    </wet-besluit>
  </staatsblad>
</officiele-publicatie>