Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamervragen Vragen gesteld door de leden der Kamer 026Z16633 Vragen van de leden Russcher en Dekker (beiden FVD) aan de Ministers van Asiel en Migratie en van Buitenlandse Zaken over de massale bestorming van de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla en de gevolgen daarvan voor Nederland (ingezonden 3 augustus 2026). Vraag 1 Bent u bekend met de berichtgeving dat volgens schattingen van het Spaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken in 24 uur tijd circa 49.000 migranten vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta zijn binnengedrongen, zowel over land als via zee?1Reuters, 31 juli 2026, «Spain estimates 49,000 migrants crossed into Ceuta over past 24 hours», https://www.reuters.com/world/africa/spain-estimates-49000-migrants-crossed-into-ceuta-over-past-24-hours-2026-07-31/2NOS, 30 juli 2026, «Doden bij massale oversteek naar Spaanse exclave Ceuta: «Complete chaos»», https://nos.nl/artikel/2624975-doden-bij-massale-oversteek-naar-spaanse-exclave-ceuta-complete-chaos Vraag 2 Deelt u de opvatting dat de grens van Ceuta geen louter Spaanse aangelegenheid is, maar een gemeenschappelijke buitengrens van de Europese Unie en het Schengengebied, waarvan het bezwijken directe gevolgen heeft voor Nederland? Vraag 3 Erkent u dat migranten Ceuta beschouwen als toegangspoort tot de Europese Unie en dat een aanzienlijk deel van hen zal trachten door te reizen naar Noordwest-Europese lidstaten, waaronder Nederland? Vraag 4 Welke lessen heeft de Europese Unie volgens u getrokken uit de bestorming van de Spaanse exclave Melilla in juni 2022 en Ceuta in mei 2021, waarbij eveneens duizenden migranten binnenkwamen?3NOS, 24 juni 2022, «Zeker 18 doden en veel gewonden bij bestorming Spaanse exclave Melilla», https://nos.nl/artikel/2433926-zeker-18-doden-en-veel-gewonden-bij-bestorming-spaanse-exclave-melilla Vraag 5 Hoe beoordeelt u de berichtgeving dat Marokkaanse grenswachters kort voor de massale oversteek plotseling van hun posten verdwenen?4De Telegraaf, 30 juli 2026, «Duizenden migranten overspoelen Spaanse enclave via zee, grenswachters Marokko verdwijnen plots», https://www.telegraaf.nl/buitenland/duizenden-migranten-overspoelen-spaanse-enclave-via-zee-grenswachters-marokko-verdwijnen-plots/159410455.html5de Volkskrant, 31 juli 2026, «Mogelijk 40 duizend migranten zijn Ceuta binnengedrongen, Marokkaanse troepen rukken uit met pantservoertuigen», https://www.volkskrant.nl/buitenland/mogelijk-40-duizend-migranten-zijn-ceuta-binnengedrongen-marokkaanse-troepen-rukken-uit-met-pantservoertuigen~bc876ba0/ Vraag 6 Deelt u de analyse dat Marokko migratie doelbewust inzet als diplomatiek drukmiddel jegens Spanje en de Europese Unie?6VRT NWS, 30 juli 2026, «49.000 migranten zijn afgelopen 24 uur grens overgestoken naar Ceuta: «Marokko gebruikt migratie als diplomatiek drukkingsmiddel»», https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/07/30/spanje-ceuta-militairen/ Vraag 7 Bent u bereid om, bilateraal dan wel in EU-verband, consequenties te verbinden aan dit Marokkaanse handelen, bijvoorbeeld op het terrein van visumverlening, handelspreferenties of ontwikkelingssamenwerking? Vraag 8 Bent u bekend met de uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof van begin juli 2026, waarin is geoordeeld dat migranten die zwemmend of per boot Ceuta bereiken niet zonder procedure mogen worden teruggestuurd? Vraag 9 Hoe beoordeelt u het feit dat volgens de Spaanse regering mensensmokkelbendes van deze uitspraak misbruik maken om de huidige massale oversteek te organiseren? Vraag 10 Erkent u dat hiermee opnieuw is aangetoond dat juridische waarborgen die uitzetting zonder procedure onmogelijk maken, een aanzuigende werking op illegale migratie hebben? Vraag 11 Bent u bekend met het arrest N.D. en N.T. tegen Spanje, waarin het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde dat Spanje migranten die massaal het grenshek bij Melilla bestormden direct mocht terugleiden, zonder daarmee het verbod op collectieve uitzetting te schenden?7EHRM 13 februari 2020, N.D. en N.T. t. Spanje, nrs. 8675/15 en 8697/15. Vraag 12 Bent u bereid om in Europees verband te bepleiten dat de ruimte die dit arrest biedt voor het direct terugleiden van migranten die de buitengrens massaal bestormen, door de lidstaten maximaal wordt benut? Vraag 13 Bent u bekend met de buitengewone regularisatieregeling van de regering-Sánchez, op grond waarvan illegaal in Spanje verblijvende migranten tussen 16 april en 30 juni 2026 een verblijfs- en werkvergunning konden aanvragen, en waarvoor blijkens mededelingen van de Spaanse regering ruim één miljoen aanvragen zijn ingediend?8La Moncloa, 30 juni 2026, «Pedro Sánchez announces that the new Integration and Citizenship Plan is being launched to capitalise on the opportunities and address the challenges posed by migration», https://www.lamoncloa.gob.es/lang/en/presidente/news/paginas/2026/20260630-integration-and-citizenship-plan.aspx9Fragomen, «Spain: Law Regularizing Irregular Foreign Nationals in Effect», https://www.fragomen.com/insights/spain-law-regularizing-irregular-foreign-nationals-in-effect.html Vraag 14 Bent u tevens bekend met het door premier Sánchez op 30 juni 2026 gepresenteerde «Plan voor Integratie en Burgerschap 2026–2030», waarin deze massale regularisatie uitdrukkelijk wordt gepresenteerd als eerste stap op weg naar volwaardig burgerschap? Vraag 15 Wat zegt de huidige explosieve toestroom richting Ceuta, die kort volgt op de afronding van de Spaanse regularisatieronde en de presentatie van het genoemde plan, volgens u over de aanzuigende werking van dergelijke versoepelingen? Vraag 16 Indien u van oordeel bent dat er geen verband bestaat tussen het Spaanse regularisatiebeleid en de huidige toestroom, kunt u die opvatting dan onderbouwen met een alternatieve verklaring voor het feit dat juist nu tienduizenden Marokkanen de oversteek naar Spaans grondgebied wagen? Vraag 17 Erkent u dat een door Spanje afgegeven verblijfsvergunning de houder het recht geeft om vrij door het Schengengebied, en dus ook door Nederland, te reizen? Vraag 18 Erkent u dat geregulariseerde migranten na vijf jaar legaal verblijf in Spanje de status van langdurig ingezetene kunnen verkrijgen, die hun onder voorwaarden het recht geeft zich in andere lidstaten, waaronder Nederland, te vestigen? Vraag 19 Deelt u dan ook de conclusie dat het Spaanse regularisatie- en naturalisatiebeleid daarmee de facto mede Nederlands migratiebeleid is, zonder dat de Staten-Generaal of de Nederlandse kiezer daarover enige zeggenschap heeft gehad? Vraag 20 Bent u bekend met het bericht dat Italië ermee heeft gedreigd Spanje tijdelijk uit het Schengengebied te weren vanwege deze crisis, en deelt u de daaraan ten grondslag liggende zorg dat via Spanje toegelaten migranten zich vervolgens ongehinderd over het Schengengebied kunnen verspreiden? Vraag 21 Bent u bereid om in het licht van deze crisis de controles aan de Nederlandse landsgrens te intensiveren? Vraag 22 Kunt u uitsluiten dat Nederland op grond van het solidariteitsmechanisme van de per 12 juni 2026 van toepassing geworden Asiel- en Migratiebeheerverordening zal worden verplicht om naar aanleiding van deze crisis asielzoekers uit Spanje over te nemen dan wel financiële solidariteitsbijdragen te leveren?10Kenniscentrum Europa decentraal, «Het EU-migratie- en asielpact», https://europadecentraal.nl/onderwerp/europese-unie/asiel-en-migratie/het-eu-migratie-en-asielpact/ Vraag 23 Indien het antwoord op vraag 22 ontkennend luidt, kunt u dan aangeven met de overname van hoeveel asielzoekers of met welke financiële bijdragen Nederland in het uiterste geval rekening moet houden? Vraag 24 Deelt u de opvatting dat de inzet van slechts zestig Spaanse militairen tegenover een toestroom van tienduizenden migranten volstrekt ontoereikend is om deze buitengrens van de Europese Unie te verdedigen? Vraag 25 Heeft de Nederlandse regering Spanje personele of materiële steun aangeboden voor de bewaking van de buitengrens bij Ceuta? Vraag 26 Indien het antwoord op vraag 25 ontkennend luidt, bent u dan bereid een dergelijk aanbod, in overleg met de Minister van Defensie, alsnog te doen? Vraag 27 Bent u bereid deze crisis en de grensoverschrijdende gevolgen van het Spaanse regularisatie- en naturalisatiebeleid te agenderen voor de eerstvolgende JBZ-Raad en de Kamer over de uitkomsten daarvan te informeren? Vraag 28 Kunt u deze vragen afzonderlijk en zo spoedig mogelijk beantwoorden?