Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamerstukken 36 915 XIV Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (XIV) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 3 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in: de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (XIV); de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie; de begrotingsstaat voor het begrotingsfonds Diergezondheidsfonds (F) De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting). De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,J. vanEssen B. BEGROTINGSTOELICHTING 1 Leeswijzer Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) < 50 1 2 => 50 en < 200 2 4 => 200 < 1.000 5 10 => 1.000 10 20 2 Beleid 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000) Artikelnummer Uitgaven 2026 Uitgaven 2027 Uitgaven 2028 Uitgaven 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Vastgestelde begroting 2026 4.263.755 4.297.707 3.722.298 4.010.240 3.926.808 1.855.220 Mutaties coalitieakkoord Natuurherstel 22 43.500 16.500 – – – – Natuurbeheer 22 16.000 16.000 – – – – Natuur Caribisch Nederland 22 7.500 – – – – – Gewasbescherming 21 8.600 3.000 2.000 – – – Biologische landbouw 21 4.000 2.000 – – – – Doelsturing 21 3.000 4.000 – – – – Mestvergisting 21 6.000 – – – – – Dierwaardigheid 21 4.000 6.000 – – – – Experimenteerlocaties 23 4.000 – – – – – Taboer 21 1.700 600 600 600 400 – Ombuiging rode diesel div – – 146.000 – 146.000 – 146.000 – 146.000 – 146.000 Ombuiging vervolgpakket Nederland van het slot 51 – – 107.082 – 467.835 – 1.527.594 – 1.689.708 – 281.712 Belangrijkste suppletoire mutaties Apurement 21 50.000 12.500 12.500 5.000 5.000 5.000 Kasschuif vrijwillige beëindigingsregeling 21 – 140.000 – 300.000 235.000 175.000 30.000 Overige mutaties – 242.153 – 163.983 101.012 81.361 58.875 65.564 Stand 1e suppletoire begroting 2026 4.029.902 3.641.242 3.459.575 2.598.607 2.185.375 1.498.072 Toelichting Mutaties uit het coalitieakkoord betreft € 150 mln. uit de € 20 mld. die met het coalitieakkoord wordt gereserveerd voor LVVN voor o.a. stikstof, landbouw en natuur. De resterende middelen worden met een volgende begrotingswijziging overgeheveld van de Aanvullende Post naar LVVN. Natuurherstel Voor een versnelde aanpak voor natuurherstel wordt € 60 mln. vrijgemaakt. Dit is bestemd voor projecten op het gebied van o.a. hydrologisch herstel, de aanpak van invasieve exoten, bosrevitalisatie en natuur in grote wateren. Natuurbeheer Terreinbeheerders met natuurgrond kunnen onder voorwaarden via het Subsidiestelsel Natuur en Landschap subsidies van provincies krijgen. Met deze extra middelen kunnen de provincies de terreinbeheerders beter in staat stellen om de natuur te beheren. Hierdoor wordt de bestaande natuur beter op orde gehouden. Natuur Caribisch Nederland Ten behoeve van de natuur in Caribisch Nederland wordt € 7,5 mln. vrijgemaakt voor natuurherstel in de bijzondere gemeenten Bonaire, St Eustatius en Saba. Gewasbescherming Om de afhankelijkheid van chemische gewasbescherming te verminderen wordt € 13,6 mln. gereserveerd. Hiermee wordt een benchmarkingsysteem voor telers doorontwikkeld en wordt een praktijkprogramma voor niet-chemische alternatieven opgezet. Biologische landbouw Er wordt € 6 mln. aanvullend beschikbaar gesteld voor het vergroten van de afzetmarkt voor biologisch voedsel. Dit draagt bij aan de doelstelling uit het Actieplan Biologisch dat in 2030 15% van het landbouwareaal biologisch is. Doelsturing Met doelsturing hebben bedrijven meer vrijheid in het halen van doelen op het gebied van stikstof, klimaat en waterkwaliteit. Er is reeds € 200 mln. beschikbaar op de begroting om doelsturing te ontwikkelen. Het kabinet wil doelsturing met gebiedsgerichte normen mogelijk maken, waarvoor extra middelen beschikbaar worden gesteld. Mestvergisting In een monomestvergister kan met methaan uit de mest biogas (groen gas) gemaakt worden. Hiermee worden emissies gereduceerd. Via leningen aan startende vergistingscoöperaties wordt mestvergisting gestimuleerd. Dit zal door het Nationaal Groenfonds uitgevoerd worden. Dierwaardigheid Bedrijven en baasjes dragen verantwoordelijkheid voor het welzijn van hun dieren. De inzet is dat dieren dierwaardig worden gehouden. Voor dieren in de veehouderij zijn afspraken gemaakt in het convenant dierwaardige veehouderij en wordt gewerkt aan een ontwerp algemene maatregel van bestuur (AMvB) die rond de zomer naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Dat dieren dierwaardig gehouden moeten worden, geldt niet alleen voor productiedieren, maar ook voor gezelschapsdieren. Hiervoor wordt in 2026 € 4 mln. aan de LVVN-begroting toegevoegd, voor onder andere het lanceren van een voorlichtingscampagne verantwoord houderschap, voor de aanpak bijtincidenten en voor registratie en identificatie van dieren. Van deze middelen wordt ook € 1 mln. ingezet voor het uitvoeren van een wettelijke taak (Wet dieren) van de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) om te handhaven op dierverwaarlozing bij particulieren. Experimenteerlocaties Experimenteerlocaties ondersteunen de land- en tuinbouw met baanbrekende innovatieve praktijken. De innovaties die ondersteund worden leveren een bijdrage aan doelen zoals emissiereductie of duurzame bedrijfsontwikkeling. Met dit aanvullende budget wordt een extra experimenteerlocatie gesubsidieerd. Ombuiging rode diesel In het coalitieakkoord wordt € 20 mld. gereserveerd voor een fonds voor stikstof, landbouw en natuur. Dit wordt deels gefinancierd door om te buigen op de middelen die onder kabinet Schoof ter vervanging van rode diesel waren gereserveerd. Ombuiging vervolgpakket Nederland van het slot In het coalitieakkoord wordt € 20 mld. gereserveerd voor een fonds voor stikstof, landbouw en natuur. Dit wordt deels gefinancierd door om te buigen op de middelen die onder kabinet Schoof voor het vervolgpakket Nederland van het slot waren gereserveerd. Apurement LVVN is verantwoordelijk voor de verstrekking van subsidies van het Europese Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). In enkele gevallen oordeelt de Europese Commissie dat een subsidie niet EU-conform is verstrekt en volgt een correctie. LVVN betaalt de kosten hiervan uit de begrotingsreserve Apurement. Deze reserve wordt aangevuld voor toekomstige conformiteitsprocedures. Kasschuif vrijwillige beëindigingsregeling De openstelling van de Landelijke Vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr) is later dan voorheen voorzien. De verwachte openstelling is eind 2026, waardoor de eerste betalingen in 2027 zullen plaatsvinden. Met deze schuif worden middelen een jaar doorgeschoven. Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2026 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000) Artikelnummer Ontvangsten 2026 Ontvangsten 2027 Ontvangsten 2028 Ontvangsten 2029 Ontvangsten 2030 Ontvangsten 2031 Vastgestelde begroting 2026 104.163 133.156 146.341 73.581 58.905 57.977 Belangrijkste suppletoire mutaties Terugbetalingen MGA 22 50.850 NVWA afrekening 2025 24 31.124 RVO afrekening 2025 24 25.000 Schuif verkoop gronden NGB 22 – 5.041 – 57.242 – 67.517 5.800 20.000 30.000 Overige mutaties 13.500 7.750 8.588 9.500 9.984 5.000 Stand 1e suppletoire begroting 2026 219.596 83.664 87.412 88.881 88.889 92.977 Toelichting Terugbetalingen MGA In 2020 is de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij N2000-gebieden (Maatregel Gerichte Aankoop) opengesteld voor een gebiedsgerichte aanpak van het vrijwillig beëindigen van veehouderijlocaties. In latere jaren werden de generieke Lbv en Lbv-plus opengesteld die financieel aantrekkelijker zijn. Hierdoor is het budget voor de Maatregel Gerichte Aankoop gedeeltelijk onbesteed gebleven. De overgebleven middelen uit deze specifieke uitkering worden door de provincies terugbetaald aan LVVN. In 2026 verwacht LVVN € 50,9 mln. te ontvangen. NVWA afrekening 2025 LVVN ontvangt € 26 mln. van de NVWA omdat sprake is van een surplus eigen vermogen, blijkens de jaarrekening NVWA over 2025. Ook heeft de NVWA bij voorschot € 5 mln. ontvangen voor opdrachten die niet zijn uitgevoerd. Dit wordt terugbetaald. RVO afrekening 2025 De RVO heeft bij voorschot € 25 mln. ontvangen voor opdrachten die niet zijn uitgevoerd. Dit wordt terugbetaald. Kasschuif verkoop gronden NGB De Nationale Grondbank (NGB) is een instrument van LVVN om de grondmobiliteit in een gebied te vergroten. Na aankoop kan grond een andere bestemming krijgen, om vervolgens te worden doorverkocht. Het tempo waarmee grond wordt aangekocht en verkocht ligt lager dan eerst verwacht. Deze kasschuif zorgt ervoor dat de middelen op de begroting aansluiten bij het verwachte ritme van aankoop en verkoop. 3 Beleidsartikelen 3.1 Artikel 21: Land- en tuinbouw Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 2.005.010 0 2.005.010 – 563.122 1.441.888 625.923 – 33.000 – 52.336 – 110.418 240.003 Uitgaven 1.736.107 0 1.736.107 – 280.994 1.455.113 – 582.709 194.504 89.130 – 107.186 156.091 21.1 Agrarisch ondernemerschap 253.548 0 253.548 – 25.735 227.813 1.242 52.114 16.047 6.314 34.846 Subsidies (regelingen) 122.556 0 122.556 1.201 123.757 1.126 – 66 – 9.866 – 6.866 4.568 Verdienvermogen 122.556 0 122.556 1.201 123.757 1.126 – 66 – 9.866 – 6.866 4.568 Garanties 1.805 0 1.805 0 1.805 0 0 0 0 1.805 Verliesdeclaraties borgstellingskrediet 1.805 0 1.805 0 1.805 0 0 0 0 1.805 (Schade)vergoeding 9.000 0 9.000 – 494 8.506 0 0 0 0 0 PAS-melders 9.000 0 9.000 – 494 8.506 0 0 0 0 0 Opdrachten 9.284 0 9.284 – 3.112 6.172 – 2.470 1.180 1.180 1.180 9.946 Verdienvermogen 9.284 0 9.284 – 3.112 6.172 – 2.470 1.180 1.180 1.180 9.946 Bijdrage aan agentschappen 107.376 0 107.376 – 73.330 34.046 – 9.914 38.500 19.733 7.000 10.000 Rijksvastgoedbedrijf t.b.v. Nationale Grondbank 107.376 0 107.376 – 73.330 34.046 – 9.914 38.500 19.733 7.000 10.000 Storting/onttrekking begrotingsreserve 3.527 0 3.527 50.000 53.527 12.500 12.500 5.000 5.000 8.527 Storting begrotingsreserve apurement 2.500 0 2.500 50.000 52.500 12.500 12.500 5.000 5.000 7.500 Storting begrotingsreserve borgstellingskrediet 1.027 0 1.027 0 1.027 0 0 0 0 1.027 21.2 Agroketens 1.317.729 0 1.317.729 – 228.942 1.088.787 – 585.504 147.647 83.631 – 101.142 69.525 Subsidies (regelingen) 1.233.236 0 1.233.236 – 218.169 1.015.067 – 504.851 168.227 81.772 – 102.608 57.291 Veehouderij en dierlijke ketens 37.564 0 37.564 – 7.065 30.499 – 762 – 868 1.937 1.748 3.852 Glastuinbouw 109.565 0 109.565 – 9.788 99.777 8.003 – 5.674 – 3.151 – 38.120 52.345 Plantaardige ketens 19.788 – 2.000 17.788 8.820 26.608 – 10.537 – 13.476 – 14.759 – 13.981 1.094 Vrijwillige beëindiging, verplaatsing en extensivering 1.030.319 – 1.000 1.029.319 – 191.136 838.183 – 500.000 235.000 175.000 30.000 0 Doelsturing 36.000 0 36.000 – 19.000 17.000 – 1.555 – 255 – 255 – 255 0 Overige subsidies GLB 0 0 0 0 0 0 – 46.500 – 77.000 – 82.000 0 Leningen 47.200 0 47.200 912 48.112 – 93.767 – 44.550 0 0 0 Investeringsfonds Duurzame Landbouw 40.000 0 40.000 0 40.000 – 91.900 – 43.900 0 0 0 Overige leningen 7.200 0 7.200 912 8.112 – 1.867 – 650 0 0 0 Opdrachten 19.000 0 19.000 – 7.982 11.018 8.965 19.864 0 0 0 Plantaardige ketens 0 0 0 1.500 1.500 0 0 0 0 0 Doelsturing 19.000 0 19.000 – 9.482 9.518 8.965 19.864 0 0 0 Bijdrage aan ZBO's/RWT's 13.246 0 13.246 297 13.543 2.149 2.106 1.859 1.466 12.234 College toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden 1.886 3.000 4.886 55 4.941 – 8 – 16 – 51 – 101 1.383 Raad voor de Plantenrassen 1.522 0 1.522 – 348 1.174 – 8 – 16 – 53 – 104 1.395 Keuringsdiensten 9.838 0 9.838 590 10.428 2.165 2.138 1.963 1.671 9.456 Bijdrage aan medeoverheden 5.047 0 5.047 – 4.000 1.047 2.000 2.000 0 0 0 Specifieke uitkeringen 1.047 0 1.047 0 1.047 0 0 0 0 0 Overige bijdrage aan medeoverheden 4.000 0 4.000 – 4.000 0 2.000 2.000 0 0 0 21.3 Mestbeleid 89.562 0 89.562 – 24.617 64.945 – 11.087 – 16.467 – 16.956 – 12.921 2.679 Subsidies (regelingen) 89.562 0 89.562 – 24.617 64.945 – 11.087 – 16.467 – 16.956 – 12.921 2.679 Aanpak mestmarkt 89.562 0 89.562 – 24.617 64.945 – 11.087 – 16.467 – 16.956 – 12.921 2.679 21.4 Diergezondheid en dierenwelzijn 50.373 0 50.373 – 1.903 48.470 6.074 5.169 82 – 6 28.775 Subsidies (regelingen) 5.680 0 5.680 – 88 5.592 – 141 – 60 – 60 – 60 4.162 Dierenwelzijn 5.680 0 5.680 – 88 5.592 – 141 – 60 – 60 – 60 4.162 Opdrachten 30.949 0 30.949 – 1.815 29.134 6.230 5.258 237 240 10.779 Diergezondheid 7.125 0 7.125 424 7.549 460 488 467 470 5.122 Dierenwelzijn 23.824 0 23.824 – 2.239 21.585 5.770 4.770 – 230 – 230 5.657 Bijdrage aan ZBO's/RWT's 2.554 0 2.554 0 2.554 – 15 – 29 – 95 – 186 2.329 Centrale Commissie Dierproeven 2.554 0 2.554 0 2.554 – 15 – 29 – 95 – 186 2.329 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken 11.190 0 11.190 0 11.190 0 0 0 0 11.505 Diergezondheidsfonds 11.190 0 11.190 0 11.190 0 0 0 0 11.505 21.5 Voedselbeleid 24.895 0 24.895 203 25.098 6.566 6.041 6.326 569 20.266 Subsidies (regelingen) 7.934 0 7.934 – 919 7.015 – 443 – 445 – 160 – 160 4.744 Integraal voedselbeleid 7.934 0 7.934 – 919 7.015 – 443 – 445 – 160 – 160 4.744 Opdrachten 5.734 0 5.734 1.033 6.767 7.000 6.500 6.500 500 4.844 Integraal voedselbeleid 5.734 0 5.734 1.033 6.767 7.000 6.500 6.500 500 4.844 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 11.227 0 11.227 89 11.316 9 – 14 – 14 229 10.678 FAO en overige contributies 11.227 0 11.227 89 11.316 9 – 14 – 14 229 10.678 Ontvangsten 59.121 0 59.121 559 59.680 – 55.575 – 65.850 7.467 21.667 55.747 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 59.121 0 59.121 559 59.680 – 55.575 – 65.850 7.467 21.667 55.747 21.1 Agrarisch ondernemerschap 44.799 0 44.799 – 5.041 39.758 – 57.242 – 67.517 5.800 20.000 39.758 Ontvangsten 44.799 0 44.799 – 5.041 39.758 – 57.242 – 67.517 5.800 20.000 39.758 Ontvangsten ZBO's/RWT's 2.300 0 2.300 0 2.300 0 0 0 0 2.300 Provisies borgstellingskrediet 1.800 0 1.800 0 1.800 0 0 0 0 1.800 Onttrekking begrotingsreserve borgstellingskrediet 25.000 0 25.000 0 25.000 0 0 0 0 0 Verkoop gronden Nationale Grondbank 10.041 0 10.041 – 5.041 5.000 – 57.242 – 67.517 5.800 20.000 30.000 Overige ontvangsten 5.658 0 5.658 0 5.658 0 0 0 0 5.658 21.2 Agroketens 513 0 513 0 513 1.667 1.667 1.667 1.667 2.180 Ontvangsten 513 0 513 0 513 1.667 1.667 1.667 1.667 2.180 Terugontvangen subsidievoorschotten 0 0 0 0 0 1.667 1.667 1.667 1.667 1.667 Overige ontvangsten 513 0 513 0 513 0 0 0 0 513 21.3 Mestbeleid 2.209 0 2.209 4.500 6.709 0 0 0 0 2.209 Ontvangsten 2.209 0 2.209 4.500 6.709 0 0 0 0 2.209 Monitoring en handhaving mestbeleid 2.209 0 2.209 4.500 6.709 0 0 0 0 2.209 21.4 Diergezondheid en dierenwelzijn 11.600 0 11.600 1.100 12.700 0 0 0 0 11.600 Ontvangsten 11.600 0 11.600 1.100 12.700 0 0 0 0 11.600 Identificatie en Registratie 5.200 0 5.200 1.100 6.300 0 0 0 0 5.200 Ontvangsten ZBO's/RWT's 500 0 500 0 500 0 0 0 0 500 Overige ontvangsten 5.900 0 5.900 0 5.900 0 0 0 0 5.900 Toelichting Verplichtingen De verplichtingen dalen met € 563,1 mln. Deze afname is voornamelijk het gevolg van vertraging bij de Vrijwillig beëindigingsregeling (zie ook toelichting bij uitgaven). Hierdoor schuiven er € 700 mln. aan verplichtingen door naar 2027. Daarnaast is de geplande openstelling van de subsidie extensiveringregeling melkveehouderij van vorig jaar opgeschoven naar dit jaar. Hierdoor worden de verplichtingen van dit jaar opgehoogd met € 200 mln. 21.1 Agrarische ondernemerschap Bijdrage aan agentschappen Rijksvastgoedbedrijf t.b.v. Nationale Grondbank Het budget voor bijdrage aan agentschappen wordt met € 73,3 mln verlaagd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat door externe marktomstandigheden er dit jaar minder grondaankopen gedaan worden dan oorspronkelijk verwacht (€ 75 mln). Deze grondaankopen zullen in een later jaar plaatsvinden. Storting/onttrekking begrotingsreserve Storting begrotingsreserve Apurement LVVN is verantwoordelijk voor de subsidies van het Europese Gemeenschappelijk Landbouw Beleid. In enkele gevallen wordt geoordeeld dat dit niet EU-conform is gebeurd en volgt een correctie door de EC. Kosten hieruit worden door LVVN betaald uit de begrotingsreserve Apurement. Deze reserve wordt aangevuld voor toekomstige conformiteitsprocedures. 21.2 Agroketens Subsidies Vrijwillige beëindiging, verplaatsing en extensivering Het subsidiebedrag voor de beëindigingsregelingen wordt verlaagd met € 218 mln. Dit komt met name door een verschuiving van middelen naar latere jaren voor de vrijwillige beëindigingsregeling (€ 140 mln.). Dit komt omdat de openstelling later dit jaar pas gepland staat waardoor pas in 2027 de eerste uitbetalingen zullen plaatsvinden aan ondernemers die meedoen aan de regeling. Door deze vertraging van de openstelling schuiven de middelen die in 2026 – 2028 stonden allemaal een jaar door. Verder worden er middelen overgeheveld naar artikel 24 voor de RVO als uitvoeringskosten (€ 18 mln.) voor de lopende regelingen. Ook worden middelen die vrijkomen doordat boeren die zich uitschrijven van de regelingen ingezet voor dekking op de LVVN begroting (€ 49 mln.). Het subsidiebedrag voor de landelijke verplaatsingsregeling wordt verhoogd met € 17 mln. Dit is de eindejaarmarge die is opgevraagd van vorig jaar. De regeling staat nog open t/m 2027 en is daarom moeilijk te ramen omdat niet in te schatten is wanneer ondernemers zich inschrijven voor de regeling. Doelsturing Het subsidiebedrag voor doelsturing op dit beleidsartikel wordt in 2026 met € 19 mln. verlaagd. Dit komt met name door een verschuiving van subsidiebudget naar opdrachtenbudget voor doelsturing (€ 16,6 mln.) waaruit meerdere projecten in 2026 worden gefinancierd. Daarnaast komt dit doordat deze middelen worden ingezet voor onderzoek en daarom zijn geschoven naar artikel 23 van de LVVN-begroting (€ 2,4 mln.) 21.3 Mestbeleid Subsidies Aanpak mestmarkt Het uitgavenbudget wordt met € 24,6 mln. verlaagd, wat met name wordt veroorzaakt door een verschuiving van het budget voor de NVWA (€ 19,3 mln.) en RVO (€ 2,0 mln.) naar artikel 24 van de LVVN-begroting. Daarnaast wordt € 4,9 mln. naar artikel 23 geschoven voor de uitvoering van het Landelijk meetnet effecten mestbeleid (LMM). Op het budget vindt ook een ophoging van € 6,0 mln. plaats met middelen uit het Coalitieakkoord ten behoeve van het stimuleren van mestvergisters. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 65,6% bestuurlijk gebonden 13,6% beleidsmatig gereserveerd 19,6% nog niet ingevuld/vrij te besteden 1,2% 3.2 Artikel 22 Natuur, visserij en landelijk gebied Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 1.316.331 0 1.316.331 – 190.516 1.125.815 – 30.388 – 20.366 50.583 32.802 338.163 Uitgaven 1.248.058 0 1.248.058 – 203.482 1.044.576 – 33.388 – 24.731 46.061 36.737 338.122 22.1 Natuur en biodiversiteit 593.490 0 593.490 – 148.809 444.681 – 51.792 – 56.533 10.813 12.277 299.301 Subsidies (regelingen) 329.322 0 329.322 – 165.991 163.331 – 84.294 – 66.889 19.239 18.399 225.787 Natuur en biodiversiteit op land 322.499 0 322.499 – 164.825 157.674 – 83.063 – 66.661 19.379 17.379 221.918 Natuur en biodiversiteit grote wateren 300 0 300 0 300 0 0 0 0 0 Natuur en maatschappij 5.762 0 5.762 – 1.166 4.596 – 1.220 – 217 – 129 1.031 3.119 Kroondomeinen 761 0 761 0 761 – 11 – 11 – 11 – 11 750 Leningen 20.845 0 20.845 – 1.090 19.755 – 2.000 0 0 0 21.997 Nationaal Groenfonds 20.845 0 20.845 – 1.090 19.755 – 2.000 0 0 0 21.997 Opdrachten 97.527 0 97.527 7.906 105.433 34.672 10.723 – 7.231 – 3.774 18.925 Natuur en biodiversiteit op land 42.788 0 42.788 25.312 68.100 32.088 2.009 – 9.966 – 3.535 4.518 Natuur en biodiversiteit grote wateren 47.242 0 47.242 – 16.559 30.683 2.531 8.659 2.735 – 239 11.737 Natuur en maatschappij 4.827 0 4.827 – 587 4.240 0 0 0 0 0 Internationale samenwerking 2.670 0 2.670 – 260 2.410 53 55 0 0 2.670 Bijdrage aan ZBO's/RWT's 33.267 0 33.267 2.342 35.609 – 184 – 367 – 1.195 – 2.348 29.952 Staatsbosbeheer 33.267 0 33.267 2.342 35.609 – 184 – 367 – 1.195 – 2.348 29.952 Bijdrage aan medeoverheden 110.689 0 110.689 7.450 118.139 0 0 0 0 800 Caribisch Nederland 899 0 899 7.450 8.349 0 0 0 0 800 Specifieke uitkeringen 109.790 0 109.790 0 109.790 0 0 0 0 0 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 1.840 0 1.840 574 2.414 14 0 0 0 1.840 Internationale samenwerking 1.840 0 1.840 574 2.414 14 0 0 0 1.840 22.2 Visserij 85.241 0 85.241 – 24.802 60.439 2.076 4.777 8.024 8.613 26.872 Subsidies (regelingen) 37.098 0 37.098 – 5.724 31.374 – 95 – 95 – 95 – 95 4.991 Duurzame visserij 30.675 0 30.675 – 2.000 28.675 0 0 0 0 0 Europese fondsen visserij 6.423 0 6.423 – 3.724 2.699 – 95 – 95 – 95 – 95 4.991 Opdrachten 34.008 0 34.008 – 18.712 15.296 – 439 1.459 5.148 5.946 5.006 Duurzame visserij 34.008 0 34.008 – 18.712 15.296 – 439 1.459 5.148 5.946 5.006 Bijdrage aan agentschappen 14.135 0 14.135 – 366 13.769 2.610 3.413 2.971 2.762 16.875 Rijkswaterstaat 14.135 0 14.135 – 366 13.769 2.610 3.413 2.971 2.762 16.875 22.3 Landelijk gebied 569.327 0 569.327 – 29.871 539.456 16.328 27.025 27.224 15.847 11.949 Subsidies (regelingen) 12.220 0 12.220 2.126 14.346 3.992 14.846 13.888 6.643 0 Toekomst landelijk gebied 12.220 0 12.220 2.126 14.346 3.992 14.846 13.888 6.643 0 Opdrachten 48.205 0 48.205 – 25.320 22.885 12.125 12.218 13.375 9.243 11.949 Toekomst landelijk gebied 48.205 0 48.205 – 25.320 22.885 12.125 12.218 13.375 9.243 11.949 Bijdrage aan medeoverheden 508.902 0 508.902 – 6.677 502.225 211 – 39 – 39 – 39 0 Specifieke uitkeringen 508.902 0 508.902 – 6.677 502.225 211 – 39 – 39 – 39 0 Ontvangsten 30.042 0 30.042 55.685 85.727 4.417 5.255 6.167 6.651 23.944 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 30.042 0 30.042 55.685 85.727 4.417 5.255 6.167 6.651 23.944 22.1 Natuur en biodiversiteit 20.286 0 20.286 50.918 71.204 1.667 1.667 1.667 1.667 16.388 Ontvangsten 20.286 0 20.286 50.918 71.204 1.667 1.667 1.667 1.667 16.388 Landinrichtingsrente 18.197 0 18.197 0 18.197 0 0 0 0 12.832 Overige ontvangsten natuur 2.089 0 2.089 50.918 53.007 1.667 1.667 1.667 1.667 3.556 22.2 Visserij 9.756 0 9.756 3.200 12.956 2.750 3.588 4.500 4.984 7.556 Ontvangsten 9.756 0 9.756 3.200 12.956 2.750 3.588 4.500 4.984 7.556 Internationale ontvangsten 7.296 0 7.296 0 7.296 0 0 0 0 6.096 Overige ontvangsten visserij 1.460 0 1.460 2.500 3.960 1.250 0 0 0 1.460 Onttrekking begrotingsreserve visserij 1.000 0 1.000 700 1.700 1.500 3.588 4.500 4.984 0 22.3 Landelijk gebied 0 0 0 1.567 1.567 0 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 1.567 1.567 0 0 0 0 0 Diverse ontvangsten 0 0 0 1.567 1.567 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen Het verplichtingenbudget wordt met € 190,5 mln. verlaagd. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door overhevelingen van middelen en door de kasschuiven die bij «uitgaven» worden toegelicht. 22.1 Natuur en biodiversiteit Subsidies Natuur en biodiversiteit op land Het subsidiebudget voor Natuur en biodiversiteit op land wordt met € 164,8 mln. verlaagd. Dit wordt met name veroorzaakt door overhevelingen naar het Provinciefonds voor het Agrarisch Natuurbeheer (ANB). Het betreft middelen voor de herijking van het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ca. € 83 mln.) en middelen voor provincies om te investeren in de uitbreiding (ca. € 16,5 mln.). Daarnaast vindt er een kasschuif plaats op dit budget van € 55 mln. zodat de middelen voor verschillende provinciale regelingen voor herwaardering en investering in het juiste ritme worden gezet. Tot slot vindt er een kasschuif plaats van € 6,4 mln. om de middelen binnen het programma Veenweide in te zetten vanaf 2027. Natuur en maatschappij LVVN heeft voor de periode 2026–2029 een subsidie verstrekt aan het Instituut voor Natuureducatie en duurzaamheid (IVN) voor het coördineren van educatie- en communicatieactiviteiten in de Nationale Parken. Vanaf 2026 wordt er jaarlijks € 1 mln. beschikbaar gesteld aan het IVN. Deze meerjarige subsidie bedraagt maximaal € 5,2 mln. in de periode 2026–2029. Opdrachten Natuur en biodiversiteit op land Het opdrachtenbudget voor Natuur en biodiversiteit op land wordt met € 25,3 mln. verhoogd. Dit betreft een saldo van meerdere mutaties maar betreft met name de volgende posten. Er wordt € 43,5 mln. toegevoegd vanuit de Aanvullende Post voor de versnelling van natuurherstelprojecten. Daarnaast wordt er € 16,0 mln. toegevoegd vanuit de Aanvullende Post voor natuurbeheer. Verder wordt € 15,0 mln. aan middelen doorgeschoven van het budget van 2026 naar 2027 en 2028 omdat deze door vertraging in de besluitvorming niet in 2026 tot besteding kunnen komen. Ook is een grote opdracht binnen het Programma Natuur vertraagd, waardoor de middelen (€ 7,5 mln.) doorgeschoven worden naar 2028. Natuur en biodiversiteit grote wateren Het opdrachtenbudget voor Natuur en biodiversiteit grote wateren wordt met € 16,6 mln. verlaagd. Dit komt met name door een kasschuif voor het programma Natuurversterking Noordzee, waarbij € 15,0 mln. naar latere jaren wordt geschoven om het kasritme van de dit programma in lijn te brengen met de verwachte uitgaven. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten van de RVO voor € 0,9 mln. van dit budget afgeboekt en toegevoegd aan het budget voor de RVO op beleidsartikel 24. Ontvangsten Overige ontvangsten natuur Het ontvangstenbudget in 2026 op het budget voor Overige ontvangsten natuur wordt met € 50,9 mln. verhoogd. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door terug te ontvangen middelen voor de Maatregel Gerichte Aankoop – 1- regeling. Dit betreft een specifieke uitkering waarbij niet-bestede middelen worden teruggevorderd door het Ministerie van LVVN. 22.2 Visserij Opdrachten Duurzame visserij Het opdrachtenbudget voor Duurzame visserij wordt met € 18,7 mln. verlaagd. Dit komt met name door een aantal kasschuiven voor Wind op Zee- en Noordzeeakkoord-middelen met een bedrag van € 14,3 mln. die in het juiste kasritme worden gezet om aan te sluiten bij de verwachte uitgaven. Daarnaast worden voor verschillende projecten de uitvoeringskosten voor de RVO overgeboekt naar het budget voor RVO op beleidsartikel 24. Het betreft hier een bedrag van € 1,2 mln. Ook wordt er voor een bedrag van € 0,8 mln. aan budget overgeheveld naar het beleidsartikel 23 voor verschillende projecten van Wageningen Research. Tot slot wordt € 0,7 mln. overgeheveld naar het budget voor de NVWA op het beleidsartikel 24 ten behoeve van de werkzaamheden van de NVWA voor het visserijtoezicht beschermde gebieden Noordzee. 22.3 Landelijk gebied Opdrachten Toekomst landelijk gebied Het opdrachtenbudget voor Toekomst landelijk gebied wordt met € 25,3 mln. verlaagd. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er € 7,2 mln. wordt overgeheveld naar begrotingsartikel 24 ten behoeve van opdrachten die door de RVO worden uitgevoerd voor ondersteuning bij de opgaven in het landelijk gebied. Ook wordt er € 6,8 mln. overgeheveld naar begrotingsartikel 23 ten behoeve van de opdracht aan het RIVM voor uitvoering en doorontwikkeling van AERIUS. Aanvullend wordt er een kasschuif uitgevoerd van € 6,6 mln. op het budget voor ondernemingsplannen. Een deel van de uitgaven voor uitvoering, monitoring, begeleiding en opschalen vinden plaats in latere jaren. Tot slot is er € 3,2 mln. voor de vervanging van AERIUS wegens vertraging in de uitvoering naar een later jaar verplaatst. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 80,9% bestuurlijk gebonden 18.8% beleidsmatig gereserveerd 0,3% nog niet ingevuld/vrij te besteden 0,0% 3.3 Artikel 23: Kennis en innovatie Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 313.045 0 313.045 124.631 437.676 – 35.006 – 46.391 – 62.953 – 71.192 211.809 Uitgaven 380.740 0 380.740 30.831 411.571 – 20.418 – 34.004 – 52.159 – 21.409 213.725 23.0 Kennis en innovatie 380.740 0 380.740 30.831 411.571 – 20.418 – 34.004 – 52.159 – 21.409 213.725 Subsidies (regelingen) 226.595 0 226.595 6.997 233.592 – 41.873 – 54.892 – 100.717 – 34.280 75.016 Beleidsondersteunend onderzoek (Wageningen Research) 48.305 0 48.305 12.590 60.895 10.085 8.410 7.010 6.321 18.393 Missiegedreven kennis- en innovatiebeleid (Wageningen Research) 48.275 0 48.275 5.561 53.836 5.503 8.382 7.915 8.820 44.197 Kennis- en innovatieketen 61.423 0 61.423 – 11.108 50.315 – 55.681 – 69.022 – 99.838 – 67.581 2.660 Onderwijs en educatie 10.493 0 10.493 – 641 9.852 – 67 306 712 – 138 6.907 Nationaal Groeifonds 58.099 0 58.099 595 58.694 – 1.713 – 2.968 – 16.516 18.298 2.859 Opdrachten 11.133 0 11.133 4.035 15.168 6.385 6.403 5.752 3.145 6.756 Kennis- en innovatieketen 4.387 0 4.387 – 270 4.117 – 261 – 235 – 167 – 167 3.553 Programmering RIVM 6.746 0 6.746 4.305 11.051 6.646 6.638 5.919 3.312 3.203 Bijdrage aan agentschappen 8.692 0 8.692 16.831 25.523 7.522 7.714 8.137 4.439 4.563 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 8.692 0 8.692 16.831 25.523 7.522 7.714 8.137 4.439 4.563 Bijdrage aan ZBO's/RWT's 134.320 0 134.320 2.968 137.288 7.548 6.771 34.669 5.287 127.390 Wageningen Research 134.320 0 134.320 2.968 137.288 7.548 6.772 34.678 5.303 125.163 ZonMw 0 0 0 0 0 0 – 1 – 9 – 16 2.227 Ontvangsten 7.474 0 7.474 3.065 10.539 1.666 1.666 1.666 1.666 9.140 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 7.474 0 7.474 3.065 10.539 1.666 1.666 1.666 1.666 9.140 23.0 Kennis en innovatie 7.474 0 7.474 3.065 10.539 1.666 1.666 1.666 1.666 9.140 Ontvangsten 7.474 0 7.474 3.065 10.539 1.666 1.666 1.666 1.666 9.140 Diverse ontvangsten 7.474 0 7.474 3.065 10.539 1.666 1.666 1.666 1.666 9.140 Toelichting Verplichtingen Het verplichtingenbudget wordt per saldo € 124,6 mln. verhoogd. Door een verplichtingenschuif van € 60,9 mln. voor Wageningen Research (WR) voor het meerjarig kunnen verplichten van enkele wettelijke taken stijgt het verplichtingen budget. Daarnaast wordt het verplichtingenbudget van andere beleidsartikelen verhoogd met € 32,9 mln. voor het RIVM en voor het aanvullend beleidsondersteunend onderzoek met € 19,9 mln. Deze worden nader toegelicht bij de uitgaven. Bij de Groeifondsen wordt € 17,7 mln. aan niet benut verplichtingenbudget uit 2025 toegevoegd aan het budget van 2026. Tot slot vindt er een vermindering van het budget plaats van € 9,3 mln. in verband met de verplaatsing van de regeling voor Sociaal Economische Begeleiding (SEB) naar artikel 22. Subsidies Beleidsondersteunend onderzoek (Wageningen Research) Het subsidiebudget voor Beleidsondersteunend onderzoek wordt verhoogd met € 12,6 mln. Het betreft diverse technische mutaties vanuit andere beleidsartikelen aan onderzoeksprojecten van WR. De grootste bijdragen worden geleverd door projecten voor Kas als Energiebron (KaE) met € 3,6 mln. Een andere grote bijdrage is voor de Nationale Proeftuin Precisieland- en tuinbouw-Robotica (NPPL+R) van € 2,3 mln. Missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid Het subsidiebudget voor missiegedreven kennis- en innovatiebeleid neemt per saldo toe met € 5,6 mln. Dit wordt veroorzaakt door het herverdelen van € 4,0 mln. van Kennis- en innovatieketen naar Missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid. Daarnaast is van latere jaren € 4,1 mln. budget naar voren gehaald om te zorgen voor voldoende verplichtingenruimte om voorgenomen projecten op het gebied van Robotisering in 2026 te kunnen realiseren. Het budget wordt verminderd met € 2,1 mln. voor het «De Nationale Proeftuin Precisieland- en tuinbouw-Robotica» (NPPL+R). Kennis- en innovatieketen Het budget voor Kennis- en innovatieketen wordt per saldo met € 11,1 mln. verlaagd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de structurele verplaatsing van de SEB-regeling van artikel 23 naar artikel 22. Hierdoor wordt het budget in 2026 verminderd met € 6,3 mln. Verder wordt er budget van Kennis- en innovatieketen gealloceerd naar de RIVM voor opdrachten, die betrekking hebben op de meet- en modelsystematiek stikstof (€ 5,2 mln.). Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 93,7% bestuurlijk gebonden 0,0% beleidsmatig gereserveerd 4,7% nog niet ingevuld/vrij te besteden 1,6% 3.4 Artikel 24: Uitvoering en toezicht Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 625.219 0 625.219 99.128 724.347 891 – 1.703 – 13.636 – 31.445 526.028 Uitgaven 625.219 0 625.219 99.128 724.347 891 – 1.703 – 13.636 – 31.445 526.028 24.0 Uitvoering en toezicht 625.219 0 625.219 99.128 724.347 891 – 1.703 – 13.636 – 31.445 526.028 Bijdrage aan agentschappen 625.219 0 625.219 99.128 724.347 891 – 1.703 – 13.636 – 31.445 526.028 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit 332.674 0 332.674 35.307 367.981 3.528 1.376 – 6.915 – 18.464 318.410 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 271.973 0 271.973 62.677 334.650 – 2.781 – 3.079 – 6.721 – 12.981 189.124 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland t.b.v. attachénetwerk 20.572 0 20.572 1.144 21.716 144 0 0 0 18.494 Ontvangsten 0 0 0 56.124 56.124 0 0 0 0 0 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 0 0 0 56.124 56.124 0 0 0 0 0 24.0 Uitvoering en toezicht 0 0 0 56.124 56.124 0 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 56.124 56.124 0 0 0 0 0 Ontvangsten NVWA 0 0 0 31.124 31.124 0 0 0 0 0 Ontvangsten RVO 0 0 0 25.000 25.000 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen Het verplichtingenbudget op dit beleidsartikel wordt verhoogd met € 99,1 mln., gelijk de verhoging van het uitgavenbudget. Bijdrage aan agentschappen Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Dit betreft een verhoging van de beschikbare budgetten ad € 35,3 mln. voor bijdragen aan de NVWA (vanuit de overige LVVN-begrotingsartikelen) zodat de kosten van de opdracht van LVVN voor uitvoering en handhaving 2026 uit het Jaarplan 2026 van de NVWA volledig gedekt zijn. Grotere componenten uit de totaal toegevoegde zijn € 19,3 mln. voor het programma Mest en € 7 mln. voor de wettelijke onderzoekstaken voedselveiligheid (uitgevoerd door Wageningen Food Safety Research). Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Verhoging van de beschikbare budgetten voor bijdragen aan de RVO (vanuit de overige LVVN-begrotingsartikelen) zodat de kosten van de opdracht 2026 van LVVN aan de RVO volledig gedekt zijn. Voorbeelden zijn toevoeging van budget voor dekking van de uitvoeringskosten van de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (LBV) en LBV-Plus, uitvoeringskosten van het Programma Doelgerichte Bedrijfssturing en uitvoering van de regeling Biologische Landbouw en Biofach. Ontvangsten Ontvangsten Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Ontvangsten vloeien voort uit vaststelling van de jaarrekening van de NVWA over 2025. De € 31,1 mln. bestaat uit twee delen: de afrekening met LVVN over de Jaarplanopdracht 2025 (een teruggave van € 5,3 mln.) en een afdracht van surplus Eigen Vermogen van het agentschap NVWA (in totaal € 25,9 mln.) Ontvangsten Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Ontvangsten zijn een prognose van nog te ontvangen verrekeningen met de RVO en de continuïteitsverantwoordelijke voor de RVO, het Ministerie van EZK. Verwachte ontvangsten zijn opgebouwd uit ongeveer € 23 mln. afkomstig uit de afrekening over de Jaarplanopdracht 2025 van LVVN aan RVO en ongeveer € 2 mln. afkomstig uit een afdracht door het Ministerie van EZK van surplus Eigen Vermogen bij de RVO aan opdrachtgevers. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 100% bestuurlijk gebonden 0,0% beleidsmatig gereserveerd 0,0% nog niet ingevuld/vrij te besteden 0,0% 4 Niet-beleidsartikelen 4.1 Artikel 50: Apparaat Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 262.725 0 262.725 17.574 280.299 11.633 9.523 1.636 – 6.993 202.444 Uitgaven 262.725 0 262.725 17.574 280.299 11.633 9.523 1.636 – 6.993 200.017 50.0 Apparaat 262.725 0 262.725 17.574 280.299 11.633 9.523 1.636 – 6.993 200.017 Personele uitgaven 208.714 0 208.714 15.995 224.709 10.657 8.507 1.790 – 5.230 155.435 Eigen personeel 199.632 0 199.632 11.223 210.855 11.077 8.927 2.210 – 4.810 147.261 Externe inhuur 6.633 0 6.633 4.772 11.405 – 420 – 420 – 420 – 420 5.725 Overige personele uitgaven 2.449 0 2.449 0 2.449 0 0 0 0 2.449 Materiële uitgaven 54.011 0 54.011 1.579 55.590 976 1.016 – 154 – 1.763 44.582 Bijdrage aan SSO's (exclusief DICTU) 6.741 0 6.741 14 6.755 3 0 0 0 6.609 DICTU 24.947 0 24.947 0 24.947 0 0 0 0 21.274 Overige materiële uitgaven 22.323 0 22.323 1.565 23.888 973 1.016 – 154 – 1.763 16.699 Ontvangsten 7.526 0 7.526 0 7.526 0 0 0 0 4.146 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 7.526 0 7.526 0 7.526 0 0 0 0 4.146 50.0 Apparaat 7.526 0 7.526 0 7.526 0 0 0 0 4.146 Ontvangsten 7.526 0 7.526 0 7.526 0 0 0 0 4.146 Ontvangsten 7.526 0 7.526 0 7.526 0 0 0 0 4.146 Toelichting Verplichtingen De verplichtingen op dit artikel worden met € 17,6 mln. verhoogd, gelijk de verhoging van het uitgavenbudget. Personele uitgaven Eigen personeel Het budget voor personele uitgaven wordt met € 11,2 mln. verhoogd. Dit betreft voor circa € 3,0 mln. een toevoeging aan het budget van de gedeelde bedrijfsvoeringsonderdelen van de ministeries van EZK en LVVN. Daarnaast zijn er toevoegingen aan het budget voor eigen personeel gedaan vanuit de beleidsartikelen voor onder andere stafuitbreiding ten behoeve van een tweede bewindspersoon en het programma Transparantie in Informatie zodat er extra stappen gezet kunnen worden ten behoeve van de Wet open overheid. 4.2 Artikel 51: Nog onverdeeld Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 10.906 0 10.906 103.090 113.996 – 32.474 – 406.312 – 1.482.665 – 1.611.137 64.089 Uitgaven 10.906 0 10.906 103.090 113.996 – 32.474 – 406.312 – 1.482.665 – 1.611.137 64.089 51.0 Nog onverdeeld 10.906 0 10.906 103.090 113.996 – 32.474 – 406.312 – 1.482.665 – 1.611.137 64.089 Nog onverdeeld 10.906 0 10.906 103.090 113.996 – 32.474 – 406.312 – 1.482.665 – 1.611.137 64.089 Prijsbijstelling 0 0 0 70.681 70.681 64.200 33.547 21.874 15.121 7.515 Loonbijstelling 1.239 0 1.239 18.509 19.748 15.996 15.564 23.055 23.450 11.340 Nog te verdelen 9.667 0 9.667 13.900 23.567 – 112.670 – 455.423 – 1.527.594 – 1.649.708 45.234 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Nog onverdeeld Dit artikel is een administratief begrotingstechnisch artikel. Dit betekent dat er geen daadwerkelijke uitgaven ten laste van artikel 51 worden gedaan. Vanuit dit artikel vinden overboekingen van loon- en prijsbijstelling naar de loon- en prijsgevoelige artikelen binnen de begroting plaats. Ook worden er taakstellingen of middelen die nog niet aan de beleidsartikelen zijn toegevoegd op dit artikel geplaatst. De middelen die waren gereserveerd voor het vervolgpakket Nederland van het slot zijn omgebogen en worden ingezet als dekking voor het Stikstoffonds van € 20 mld. Daarnaast worden er middelen gereserveerd op dit begrotingsartikel voor de HCU. De High Containment Unit (HCU) is een onderzoeksfaciliteit van nationaal belang voor diagnostiek en onderzoek naar besmettelijke dierziekten. De overheid heeft een wettelijke verplichting om een voorziening als de HCU beschikbaar te hebben. De technische levensduur van de HCU loopt in 2034 af. Voor de periode 2030 t/m 2034 wordt daarvoor op de begroting van LVVN een reservering gemaakt van in totaal € 200 mln. Volgend jaar zal het kabinet een besluit nemen over de (wijze van) vervanging. 5 Agentschappen 5.1 Agentschap Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Toelichting De agentschapsparagraaf is in deze suppletoire begroting niet opgenomen. Op basis van de Rijksbegrotingsvoorschriften 2026 wordt een agentschapsparagraaf opgesteld indien de realisatie cumulatief 5% of cumulatief € 20 mln. afwijkt van de begroting. Hier is geen sprake van. 6 Begrotingsfonds 6.1 De begroting van het Diergezondheidsfonds 01 Bewaking en bestrijding van dierziekten bedragen x1.000 Art. Omschrijving Ontwerpbegroting 2026 (1) Mutaties via NvW, ISB, moties en amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3)=(1)+(2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1^e suppletoire begroting (5)=(3)+(4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Verplichtingen 38.133 0 38.133 11.000 49.133 0 0 0 0 38.133 Uitgaven 38.133 0 38.133 11.000 49.133 0 0 0 0 38.133 01.01 Bewaking van dierziekten (opdrachten) Bewaking van dierziekten (opdrachten) 3.177 0 3.177 0 3.177 0 0 0 0 3.177 01.02 Bestrijding van dierziekten (opdrachten) Bestrijding van dierziekten (opdrachten) 500 0 500 0 500 0 0 0 0 500 01.04 Overig (opdrachten) Overig (opdrachten) 1.171 0 1.171 0 1.171 0 0 0 0 1.171 01.08 Bestrijding van dierziekten (schade)vergoedingen Bestrijding van dierziekten (schade)vergoedingen 3.000 0 3.000 11.000 14.000 0 0 0 0 3.000 01.09 Overig (subsidies) Overig (subsidies) 474 0 474 0 474 0 0 0 0 474 01.15 Bewaking (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) Bewaking (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) 19.357 0 19.357 0 19.357 0 0 0 0 19.357 01.16 Overig (bijdrage aan ZBO's / RWT's) Overig (bijdrage aan ZBO's / RWT's) 1.440 0 1.440 0 1.440 0 0 0 0 1.440 01.17 Crisisparaatheid (opdrachten) Crisisparaatheid (opdrachten) 2.889 0 2.889 0 2.889 0 0 0 0 2.889 01.18 Bestrijding (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) Bestrijding (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) 1.430 0 1.430 0 1.430 0 0 0 0 1.430 01.19 Crisisparaatheid (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) Crisisparaatheid (Bijdrage aan ZBO's / RWT's) 4.695 0 4.695 0 4.695 0 0 0 0 4.695 Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Ontvangsten 39.182 0 39.182 46.934 86.116 0 0 0 0 38.133 01.10 Ontvangsten LVVN Ontvangsten LVVN 11.190 0 11.190 0 11.190 0 0 0 0 11.505 01.11 Ontvangsten sector Ontvangsten sector 27.004 0 27.004 0 27.004 0 0 0 0 25.128 01.12 Ontvangsten EU Ontvangsten EU 0 0 0 9.215 9.215 0 0 0 0 0 01.14 Saldo van de afgesloten rekeningen Saldo van de afgesloten rekeningen 0 0 0 37.719 37.719 0 0 0 0 0 01.20 Bijdrage DGF Eindejaarssaldo Bijdrage DGF Eindejaarssaldo 988 0 988 0 988 0 0 0 0 1.500 Toelichting Uitgaven Bestrijding van dierziekten – (schade) vergoedingen Gedurende 2025 en begin 2026 zijn er al veel HPAI uitbraken geweest. Voor 2026 wordt het budget op bestrijding van dierziekten – (schade)vergoedingen met € 11,0 mln. verhoogd. Ontvangsten Ontvangsten EU De ontvangsten EU zijn met € 9,2 mln. verhoogd. De Europese Unie heeft in 2025 de vogelgriep-uitbraken 2022 afgerekend. De totale ontvangst bedraagt € 23,0 mln. waarvan € 13,8 mln. is ontvangen in 2025 en € 9,2 mln. wordt ontvangen in 2026. Ontvangsten saldo afgesloten rekeningen Als begrotingsfonds heeft het Diergezondheidsfonds een 100% eindejaarsmarge. Conform de vigerende systematiek wordt bij voorjaarsnota het eindsaldo DGF van het voorgaande jaar (2025) toegevoegd aan de ontvangsten van het lopende jaar (2026). Op het saldo van de afgesloten rekeningen is derhalve € 37,7 mln. toegevoegd.