Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamerstukken 36 915 J Wijziging van de begrotingsstaat van het Deltafonds voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING Inhoudsopgave blz. A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 2 B. BEGROTINGSTOELICHTING 3 1 Leeswijzer 3 2 Beleid 6 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties 6 3 Uitvoeringsartikelen 8 3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid 8 3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen 13 3.3 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing 17 3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet 21 3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven 24 3.6 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit 29 4 Bijlagen 32 4.1 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage 32 4.2 Bijlage 2: Projectoverzichten 39 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 3 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

1. de begrotingsstaat voor het Deltafonds (J).

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting). De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans B. BEGROTINGSTOELICHTING 1 Leeswijzer Algemeen Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Mobiliteitsfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen. De norm voor het toelichten van de begrotingsmutaties op het niveau van artikelonderdeel is als volgt: Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) < 50 1 2 => 50 en < 200 2 4 => 200 < 1000 5 5 => 1.000 5 5 Opbouw Dit wetsvoorstel kent een opbouw waarbij afhankelijk van de informatie vraag- en behoefte verder kan worden ingezoomd. Deze verdiepingsslag is als volgt opgebouwd.

– Allereerst is de begrotings(wet)staat voor het Deltafonds voor het jaar 2026 opgenomen. Deze dient ter autorisatie van de mutaties die op artikelniveau in de verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenramingen worden voorgesteld.

– Daarna is eerst op hoofdlijnen (paragraaf 2.1) inzicht verstrekt in de belangrijkste budgettaire voorstellen die leiden tot wijziging van de begroting. Hiermee kan snel een indruk worden verkregen van de inhoud van dit wetsvoorstel.

– Via de artikelsgewijze toelichting (paragraaf 3) worden alle relevante mutaties op het niveau van het artikelonderdeel zichtbaar gemaakt, en waar zinvol en relevant, ook toegelicht. Dit rekening houdend met de norm zoals hierboven is aangegeven.

– Tenslotte zijn in de projectenoverzichten (paragraaf 4.2) van dit wetsvoorstel de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze (meerjarige) MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:

• Van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;

• Van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

Verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) In de Ontwerpbegroting 2026 is aangegeven dat op het Deltafonds de verdiepingsbijlage voor het laatst werd gepresenteerd (conform de Rijksbegrotingsvoorschriften). Tijdens het Wetgevingsoverleg Begrotingsonderzoek (WGO) over de IenW begrotingen 2026 heeft de vorige Minister toegezegd om dit voorjaar 2026 met de Minister van Financiën in overleg te treden over de terugkeer van de verdiepingsbijlage. Conform de Toezeggingbij Begrotingsonderzoek Infrastructuur en Waterstaat | Tweede Kamer derStaten-Generaalis met het Ministerie van Financiën afgesproken om de verdiepingsbijlage op artikelniveau te presenteren voor de fondsen. Als onderdeel van de artikelsgewijze toelichting is in de verdiepingsbijlage (paragraaf 4.1) door middel van een meerjarige mutatietabel op artikelniveau de aansluiting gemaakt tussen de vorige stand van de begroting en de nu voorgestelde stand. Dit geldt voor de volledige looptijd van het fonds. Realistisch ramen en overprogrammering In de Voorjaarsnota 2025 is, in het kader van een pilot, de overprogrammering verhoogd om te bezien of dit leidt tot betere uitputtingscijfers en daarmee tot een realistischer begroting. Bij deze pilot is geen sprake geweest van het verschuiven van programmering In 2025 was sprake vaneen nadelig saldo op het Deltafonds (DF), doordat de realisatie hoger was dan het beschikbare kasbudget. (Uuw Kamer is hierover onder meer bij de 2e suppletoire begroting 2025 geïnformeerd). Conform de Comptabiliteitswet wordt een tekort in jaar t ten laste gebracht van het kasbudget in jaar t+1, waardoor kasbudget uit 2026 (t+1) nodig is om de overschrijding in 2025 (t) te dekken. Door het inhouden van de prijsbijstelling, eerdere kasschuiven naar latere jaren (o.a. bij Voorjaarsnota 2025), tegenvallers in de uitvoering en door het nadelige saldo (overschrijding) van over 2025 te financieren, stonden de kasbudgetten niet meer in de juiste verhouding tot de programmering. Om nieuwe overuitputting te voorkomen en de begroting in een realistischer en stabieler ritme te plaatsen wordt daarom circa € 225 miljoen naar 2026 geschoven. Hiermee sluiten budget en programmering beter op elkaar aan en wordt de overprogrammering afgebouwd tot een beheersbaarniveau. Het benodigde kasbudget voor 2026 wordt gedekt door middelen uit 2027. Er wordt niet geput uit de periode 2032 en verder, zodat het kaskader langjarig stabieler blijft. Dit is in lijn met het coalitieakkoord en biedt langjarige stabiliteit voor de uitvoeringsorganisatie van IenW: Rijkswaterstaat. Bij Ontwerpbegroting 2027 en Voorjaarsnota 2027 worden de beschikbare budgetten voor 2028 en verder in de juiste verhouding tot de programmering gezet op basis van onder andere de laatste informatie van de uitvoeringsorganisaties. Overzicht geschatte Budgetflexibiliteit Gezien het specifieke karakter en samenhang van de begrote uitgaven op het Mobiliteitsfonds wordt de budgetflexibiliteit op de volgende manier berekend. Als juridisch verplichte uitgaven worden beschouwd: realisatieprojecten en programma’s, DBFM-contracten, apparaatsuitgaven en Exploitatie, Onderhoud en Vernieuwing (Instandhouding). De projecten en programma’s die in de planuitwerkings- en verkenningsfase zitten, worden gezien als bestuurlijk gebonden. (Risico)reserveringen zijn beleidsmatig gereserveerd. De generieke investeringsruimte wordt aangemerkt als vrij te besteden/niet juridisch verplicht. Coalitieakkoord Jetten-I Op 30 januari 2026 is het coalitieakkoord Jetten I gepresenteerd. In deze voorliggende suppletoire begroting zijn de budgettaire gevolgen van dit akkoord verwerkt. In paragraaf 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutatiesis een nadere toelichting hierover opgenomen. Dit betreft met name de verwerking van de taakstellingen uit het coalitieakkoord. Het vollledige budgettaire beeld voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor wat betreft de verwerking van de taakstellingen is een overzicht opgenomen op de beleidsbegroting HXII. 2 Beleid 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Art. 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 t/m 2039 Vastgestelde begroting 2026 1.924,1 Belangrijkste suppletoire mutaties: Kader relevante mutaties: 1 Saldo 2025 Uitgavenartikelen – 150,6 2. Overboekingen ministeries div. 1,7 – 1,7 – 0,7 – 0,4 – 0,3 – 0,3 – 2,1 3. Overboeking hoofdstuk XII div. – 4,9 – 3,2 – 2,3 – 2,3 – 0,7 – 0,4 – 1,2 4. Desalderingen div. 16,2 25,7 – 16,6 – 3,0 – 19,5 – 38,4 – 193,3 5. Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming div. 225,0 – 225,0 0,0 6. CA Efficiency taakstelling art 5 – 1,8 – 3,6 – 5,4 – 7,0 – 7,0 – 56,1 CA Taakstelling Vernieuwing Rijksdienst art 5 – 6,4 – 15,8 – 15,8 – 126,5 7. Prijsbijstelling 2026 art 5 41,3 50,3 29,3 25,3 26,1 26,0 199,4 Loonbijstelling 2026 art 5 1,6 1,5 1,5 1,5 1,5 1,5 11,4 Niet kader relavante mutaties: 8. KRW-reservering naar KRW uitvoering art 7 art 5 41,0 – 41,0 21,0 – 21,0 20,0 – 20,0 9. Instandhouding excessieve prijsstijgingen/tegenvallers art 3 art 5 104,8 – 104,8 Stand 1e suppletoire begroting 2026 2.054,4 – 154,1 7,6 9,2 – 15,7 – 34,4 – 168,3 Art. 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 t/m 2039 Vastgestelde begroting 2026 166,6 Belangrijkste suppletoire mutaties: Kader relevante mutaties 1. Saldo 2025 5.10 – 159,6 0,0 1. Saldo 2025ontvangstenartikelen div. 9,0 0,0 2. Overboekingen ministeries div. 0,0 3. Overboeking hoofdstuk XII div. 0,0 4. Desalderingen div. 16,2 25,7 – 16,6 – 3,0 – 19,5 – 38,4 – 193,3 5 Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming div. 0,0 Stand 1e suppletoire begroting 2026 32,2 25,7 – 16,6 – 3,0 – 19,5 – 38,4 – 193,3 Toelichting

1. Saldo 2025 De begroting van het Deltafonds vertoont over het jaar 2025 een nadelig saldo van € –159,6 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar gerealiseerde uitgaven en ontvangsten. Het nadelig saldo wordt in 2026 als verlaging van de ontvangsten geboekt op het artikelonderdeel 5.10 Saldo van de afgesloten rekeningen. In dit wetsvoorstel is naast deze ontvangstenverlaging ook het volledig nadelig saldo op de juiste uitgaven- en ontvangstenartikelen (producten) begrotingstechnisch verwerkt, uitgavenartikelen verlaagd met € 150,6 miljoen en de ontvangstenartikelen verhoogd met € 9,0 miljoen.

2. Overboekingen ministeries Dit betreft diverse overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken binnen de Rijksbegroting.

3. Overboekingen hoofdstuk XII Dit betreft diverse overboekingen van en naar hoofdstuk XII.

4. Desalderingen In 2026 wordt aan verschillende projecten binnen het Deltafonds bijdragen van derden toegevoegd. De belangsrijkste desaldering betreft de aanpassing van de bijdrage waterschappen aan het HWBP.

5. Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming De overprogrammering van het Deltafonds, na verwerking van doorwerking saldo 2025 en de geactualiseerde programmering bedroeg € 491 miljoen. Via het generale beeld wordt € 225 miljoen vanuit 2027 overgeboekt. Daarmee komt de overprogrammering in 2026 uit op € 266 miljoen.

6. CA Efficiency taakstelling CA taakstelling vernieuwing Rijksdienst Het doel van het Kabinet Jetten-I is om de apparaatsuitgaven structureel te verminderen en de Rijksdienst te vernieuwen naar een kleinere, efficiëntere en minder complexe overheid. Voor het Deltafonds betekent dit een opgaven van € –1,8 miljoen in 2027, oplopend tot structureel € 22,8 miljoen vanaf 2030. Zie voor nadere detaillering 1e suppletoire begroting 26 hoofdstuk XII paragraaf 2.3 Overzicht taakstellingen Jetten-1.

7. Prijsbijstelling 2026 Loonbijstelling 2026 Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026. In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling tranche 2026 vanaf 2028 wordt ingehouden. De loon- en prijsbijstelling wordt in de eerste suppletoire begroting 2026 op artikel 5 Investeringsruimte geparkeerd. Bij de Ontwerpbegroting 2027 worden deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten en programma’s welke geïndexeerd moeten worden.

8. Vanuit de investeringsruimte (artikel 5) wordt € 82 miljoen, waarvan € 41 miljoen in 2026, aan de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd.

9. In 2027 wordt aan artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing vanuit de investeringsruimte € 71,4 miljoen toegevoegd voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene tegenvallers op onderhoud. De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade stuw Borgharen als gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen. De overlaatdam Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen is voor 0,5 meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen. Voor de aanpassing wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd.

3 Uitvoeringsartikelen 3.1 Artikel 1 Investeren in waterveiligheid Budgettaire gevolgen van uitvoering 1 Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 926.718 0 926.718 319.655 1.246.373 – 298.234 68.312 261.937 357.008 74.422 Uitgaven 613.490 0 613.490 24.756 638.246 259.684 – 53.949 – 62.104 – 61.924 – 70.240 1.01 Grote projecten waterveiligheid 15.849 0 15.849 20.532 36.381 995 – 24.174 5 – 7.492 8.121 1.01.01 Programma HWBP-2 Waterschapsprojecten 8.300 0 8.300 13.264 21.564 10.592 – 13.251 0 0 0 1.01.02 Programma HWBP-2 Rijksprojecten 287 0 287 1.114 1.401 – 9.836 0 0 0 1.01.03 Ruimte voor de rivier 3.984 0 3.984 – 1.967 2.017 – 1.090 – 1.097 – 1 0 0 1.01.04 Maaswerken 3.278 0 3.278 8.121 11.399 – 8.507 10 6 – 7.492 8.121 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid 559.535 0 559.535 – 348 559.187 – 260.573 – 33.127 – 62.081 – 54.506 – 78.111 1.02.01 Planning waterveilgheid 123.961 0 123.961 24.086 148.047 – 16.327 6.467 7.554 4.004 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 1.419 0 1.419 0 1.419 0 0 0 0 0 1.02.02 Aanleg waterveiligheid 435.574 0 435.574 – 24.434 411.140 – 244.246 – 39.594 – 69.635 – 58.510 – 78.111 1.03 Studiekosten 38.106 0 38.106 4.572 42.678 – 106 3.352 – 28 74 – 250 1.03.01 Studie en onderzoekskosten 38.106 0 38.106 4.572 42.678 – 106 3.352 – 28 74 – 250 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 0 0 0 8.267 8.267 0 0 0 0 0 1.03.02 Overige studiekosten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid 166.339 0 166.339 24.305 190.644 22.081 – 17.863 – 3.046 – 19.458 – 38.409 1.09.03 Ontvangsten waterschappen HWBP 165.833 165.833 23.149 188.982 21.932 – 16.247 – 3.046 – 19.458 – 38.409 1.09.04 Overige ontvangsten HWBP 10 10 0 10 0 0 0 0 0 1.09.05 Overige aanleg ontvangsten 496 496 1.156 1.652 149 – 1.616 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De hogere verplichtingen bij Voorjaarsnota van € 319,7 miljoen worden met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2025 (€ 643,0 miljoen), verschuiving van verplichtingenruimte naar latere jaren (€ –209,0 miljoen) en overboekingen binnen het DF (€ –126.6 miljoen). Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties die per saldo leiden tot een verhoging van de verplichtingen van € 12,3 miljoen. Saldo 2025 De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –643,0 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Verplichtingenverschuivingen De verschuiving naar latere jaren van € –209 miljoen betreft met name de herziene planningen van de keringbeheerders bij het HWBP en HWBP-2 en Rijksprojecten € –72,1 miljoen, het in latere jaren aangaan van verplichtingen voor het HWBP Rijksprojecten € –128,8 miljoen en een correctie van onterecht opgevoerd verplichtingenbudget voor HWBP overige projectkosten € 4,1 miljoen. Bij het project Ruimte voor de rivier 2.02 wordt verplichtingenbudget naar latere jaren verschoven (€ –11,5 miljoen) omdat voor de projecten Lob van Gennep en Zuidelijk Maasdal het projectbesluit in 2027 wordt genomen in plaats van 2026. Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties die leiden tot een verlaging van € –0,7 miljoen. Overboekingen binnen het Deltafonds De belangrijkste mutatie betreft het project Bestaande Spui Middelen waar € –152,8 miljoen, waarvan € –125,7 miljoen in 2026, teruggeboekt wordt naar de investeringsruimte in afwachting van verdere besluitvorming over de spuiopgave. Enkele kleinere boekingen van per saldo € –0,9 miljoen. Uitgaven Artikel 1.01 Grote projecten waterveiligheid De verhoging bij Voorjaarsnota met € 20,5 miljoen wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2025 (verlaging met € –2,7 miljoen), desalderingen € 5,6 miljoen, een kasschuiven vanuit latere jaren € 15,7 miljoen en enkele kleinere boekingen van per saldo € 1,9 miljoen. Saldo 2025 De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –2,7 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Desalderingen De ontvangsten zijn € 5,6 miljoen hoger onder andere door de afwikkeling juridische schikking bij project Eemdijk en in verband met project Zuidelijke Randmeren voor de afwikkeling herstelkosten thermisch gereinigde grond. Kasschuiven Uit latere jaren wordt een bedrag van € 15,7 miljoen naar 2026 verschoven. Deze verschuiving is onder andere nodig voor de financiering van een onherroepelijk arbitraal vonnis waardoor de kosten van bestortingswerkzaamheden aan Consortium Grensmaas moeten worden betaald, compensatie voor de afschaffing van de accijnsvrijstelling op rode diesel en het project Lekdijk in verband met de finale afrekening, meerkosten monitoring en schadeafwikkeling. Artikel 1.02 Ontwikkeling waterveiligheid De verlaging van dit artikelonderdeel met € –,2 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit de volgende mutaties, een verlaging ad € – 239,5 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2025, kasschuiven vanuit latere jaren van € 242,8 miljoen en desalderingen € 10,1 miljoen. Daarnaast zijn er diverse kleinere boekingen die leiden tot een verlaging van € –13,6 miljoen. Saldo 2025 De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 239,5 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Kasschuiven Om binnen het Deltafonds de beschikbare bedragen in overeenstemming te brengen met de geactualiseerde programmering zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren noodzakelijk, een verhoging van € 17,8 miljoen. De overprogrammering van het Deltafonds, na verwerking van doorwerking saldo 2025 en de geactualiseerde programmering bedroeg € 491 miljoen. Via het generale beeld wordt € 225 miljoen vanuit 2027 overgeboekt. Daarmee komt de overprogrammering in 2026 uit op € 266 miljoen. Desalderingen Dit betreft een verhoging van € 10,1 miljoen als gevolgd van aanpassing van de uitvoeringsplanning HWBP (€ 8,5 miljoen), hogere ontvangsten project Dijkversterking en herstel steenbekleding (€ 0,7 miljoen) en een terugvordering van provincie Flevoland voor het project N307/Roggebotsluis € 0,9 miljoen. Artikel 1.03 Studiekosten De verhoging van het beschikbare bedrag met € 4,6 miljoen is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet nader toegelicht (zie de leeswijzer). Ontvangsten De ontvangsten worden verhoogd met € 24,3 miljoen in 2026. Dit betreft ontvangsten HWBP die over de jaren heen budgettair neutraal verschuiven als gevolg van de aanpassing van de uitvoeringsplanning HWBP (€ 7,5 miljoen). Daarnaast wordt het saldo 2025 verwerkt hetgeen een verhoging in 2026 betekent van € 8,4 miljoen en enkele kleinere mutaties van per saldo een verhoging van € 8,4 miljoen. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 70% bestuurlijk gebonden 30% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 3.2 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen Budgettaire gevolgen van uitvoering 1 Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 38.429 0 38.429 23.755 62.184 7.415 – 9.082 9.475 3.236 0 Uitgaven 58.406 0 58.406 9.035 67.441 – 6.271 6.123 10.472 3.704 0 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening 56.083 0 56.083 8.155 64.238 – 6.455 6.123 10.472 3.704 0 2.02.01 Planning zoetwatervoorziening 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.02.02 Aanleg zoetwatervoorziening 56.083 0 56.083 8.155 64.238 – 6.455 6.123 10.472 3.704 0 2.03 Studiekosten 2.323 0 2.323 880 3.203 184 0 0 0 0 2.03.01 Studie en onderzoekskosten Deltaprogramma 2.323 0 2.323 880 3.203 184 0 0 0 0 waarvan bijdrage aan agentschap RWS 0 0 0 450 450 0 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorziening 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2.09.01 Ontvangsten zoetwatervoorzieningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De verplichtingenverhoging met € 23,8 miljoen betreft de verwerking van het saldo 2025 € 39,6 miljoen, een verplichtingenschuif naar latere jaren ten behoeve van het Deltaprogramma zoetwater € –9,0 miljoenen en een budgetoverheveling van bevaarbaarheid jachthavens naar de investeringsruimte (artikel 5.03) ad € –5,0 miljoen omdat de subsidieregeling van bevaarbaarheid jachthavens wordt niet verlengd. Diverse kleinere mutaties van per saldo € –1,8 miljoen. Uitgaven Artikel 2.02 Ontwikkeling zoetwatervoorziening De verhoging bij Voorjaarsnota met € 8,2 miljoen wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2025 (verhoging met € 15,3 miljoen), overboekingen binnen DF van € 6,5 miljoen, een kasschuif naar latere jaren € –13,8 miljoen en enkele kleinere boekingen van per saldo € –0,1 miljoen. Saldo 2025 De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 15,3 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Overboeking binnen DF Een budgetoverheveling van de subsidieregeling bevaarbaarheid jachthavens (artikel 2.03) naar deltaprogramma zoetwater ad € 3,9 miljoen Deze overboeking is mogelijk omdat de subsidie van bevaarbaarheid jachthavens niet wordt verlengd. Abusievelijk werden in de Najaarsnota 2025 middelen vanuit het Deltaplan zoetwater overgeboekt naar het programma aanpak grote wateren (artikel 7.02) overgeboekt. Dit wordt met een overboeking van € 2,6 miljoen gecorrigeerd. Kasschuiven Een kasschuif waarbij € 13,8 miljoen vanuit 2026 naar latere jaren wordt verschoven. Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming gebracht met de programmering van het deltaplan zoetwater. Artikel 2.03 Studiekosten De verhoging van het beschikbare bedrag met € 0,9 miljoen is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet nader toegelicht (zie de leeswijzer). Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 95% bestuurlijk gebonden 5% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 3.3 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing Budgettaire gevolgen van uitvoering Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 474.332 0 474.332 12.454 486.786 120.145 23.955 19.517 19.529 2.443 Uitgaven 486.928 0 486.928 – 6.562 480.366 104.021 89 62 59 152 3.01 Exploitatie 14.649 0 14.649 – 100 14.549 – 100 – 64 – 90 – 94 0 3.01.01 Exploitatie watermanagement 14.649 0 14.649 – 100 14.549 – 100 – 64 – 90 – 94 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 14.649 0 14.649 – 100 14.549 – 100 – 64 – 90 – 94 0 3.02 Onderhoud en vernieuwing 472.279 0 472.279 – 6.462 465.817 104.121 153 152 153 152 3.02.01 Onderhoud waterveiligheid 318.095 0 318.095 – 1.136 316.959 88.301 0 0 0 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 318.095 0 318.095 – 1.136 316.959 88.301 0 0 0 0 3.02.02 Onderhoud zoetwatervoorziening 115.193 0 115.193 – 9.594 105.599 445 153 152 153 152 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 115.193 0 115.193 – 9.594 105.599 445 153 152 153 152 3.02.03 Vernieuwing 38.991 0 38.991 4.268 43.259 15375 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De verhoging van het verplischtingenbedrag met € 12,5 miljoen betreft de verwerking van het saldo 2025 (verhoging met € 16,1 miljoen), een verplichtingenschuif vanuit latere jaren naar 2026 (€ 7,2 miljoen), afboeking in verband met terugboeking naar artikel 5.04 reserveringen (€ –10,3 miljoen) en diverse kleinere mutaties van per saldo € –0,5 miljoen. Uitgaven (1) Exploitatie De verlaging van het beschikbare bedrag met € –0,1 miljoen is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer). (2) Onderhoud en vernieuwing De verlaging bij Voorjaarsnota met € –6,5 miljoen wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2025 (verlaging met € –8,9 miljoen), een overboeking binnen DF van € –10,7 miljoen, een kasschuif vanuit latere jaren € 13,1 miljoen. Saldo 2025 De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € –8,9 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Overboekingen binnen DF In 2026 wordt € –10,3 miljoen teruggeboekt naar artikel 5.04 Reserveringen. Eerder heeft RWS budget ontvangen voor het uitvoeren van opdrachten Zoetwater. Thans is gebleken dat dit budget niet noodzakelijk is en wordt derhalve met deze mutatie teruggeboekt naar de reservering zoetwater. In 2027 wordt aan dit artikel vanuit de investeringsruimte € 71,4 miljoen toegevoegd voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene tegenvallers op onderhoud. De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade stuw Borgharen als gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen. De overlaatdam Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen is voor 0,5 meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen. Voor de aanpassing wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd. Kasschuiven Een kasschuif waarbij € 13,1 miljoen vanuit latere jaren naar 2026 wordt verschoven. Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming gebracht met de programmering van het vernieuwingsprogramma. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 100% bestuurlijk gebonden 0% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 3.4 Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet Budgettaire gevolgen van uitvoering Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 46.875 0 46.875 – 20.204 26.671 – 37.859 3.981 4.156 9.904 1.301 Uitgaven 90.242 0 90.242 967 91.209 – 8.238 5.124 3.590 4.369 31.193 4.02 GIV/PPS 90.242 0 90.242 967 91.209 – 8.238 5.124 3.590 4.369 31.193 4.02.01 GIV/PPS 90.242 0 90.242 967 91.209 – 8.238 5.124 3.590 4.369 31.193 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De verlaging van het verplichtingenbudget met € 20,2 miljoen betreft de verwerking van het saldo 2025 (verhoging € 4,6 miljoen), overboeking binnen het DF € 4,1 miljoen en een verplichtingenschuif naar latere jaren € –28,9 miljoen. Deze posten zijn gerelateerd aan de hieronder toegelichte kasmutaties. Uitgaven De verhoging bij Voorjaarsnota van € 1,0 miljoen wordt met name veroorzaakt door de technische verwerking van het saldo 2025 (verhoging met € 17,9 miljoen), een overboeking binnen DF van € 4,1 miljoen en een kasschuif naar latere jaren € –21,1 miljoen. Saldo 2025 De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 17,9 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Overboeking binnen DF Vanuit artikel 1 wordt in 2026 € 44,4 miljoen, waarvan € 4,1 miljoen in 2026, naar dit artikel teruggeboekt. De reden hiervoor is dat het onderhoud Bestaande Spuimiddelen Den Oever onderdeel uitmaakt van het DBFM-contract Afsluitdijk. Kasschuiven De kasschuif waarbij € –21,1 miljoen vanuit latere jaren wordt verschoven betreft het project Afsluitdijk. Met deze kasschuif worden de beschikbare bedragen in overeenstemming gebracht met de programmering van het onderhoud Bestaande Spuimiddelen Den Oever. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 100% bestuurlijk gebonden 0% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 3.5 Artikel 5 Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven Budgettaire gevolgen van uitvoering Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Verplichtingen 418.063 0 418.063 24.502 442.565 4.418 36.168 57.412 32.785 4.558 Uitgaven 421.434 0 421.434 29.689 451.123 4.418 36.168 57.412 32.785 4.558 5.01 Apparaat 338.290 0 338.290 9.290 347.580 1.704 – 2.573 – 10.930 – 22.809 – 22.938 5.01.01 Staf Deltacommissaris 1.923 0 1.923 238 2.161 – 14 – 29 – 209 – 296 – 296 5.01.02 Apparaatskosten RWS 336.367 0 336.367 9.052 345.419 1.718 – 2.544 – 10.721 – 22.513 – 22.642 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 336.367 0 336.367 9.052 345.419 1.718 – 2.544 – 10.721 – 22.513 – 22.642 5.02 Overige uitgaven 31.025 0 31.025 – 1.180 29.845 375 375 375 – 25 0 5.02.01 Overige netwerkgebonden uitgaven 28.909 0 28.909 – 1.009 27.900 375 375 375 – 25 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 28.909 0 28.909 – 1.009 27.900 375 375 375 – 25 0 5.02.02 Porgramma-uitgaven DC 2.116 0 2.116 – 171 1.945 0 0 0 0 0 5.03 Investeringsruimte 43.128 0 43.128 3.025 46.153 2.339 38.606 67.967 63.679 27.496 5.03.01 Porgrammaruimte 43.128 0 43.128 3.025 46.153 2.339 38.606 67.967 63.679 27.496 5.03.02 Beleidsruimte 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5.04 Reserveringen 8.991 0 8.991 18.554 27.545 0 – 240 0 – 8.060 0 5.04.01 Reserveringen 8.991 0 8.991 18.554 27.545 0 – 240 0 – 8.060 0 Saldo 0 0 0 – 159.603 – 159.602 0 0 0 0 0 5.10 Nadelig Saldo afgesloten rekeningen 0 0 0 – 159.603 – 159.602 0 0 0 0 0 5.10.01 Nadelig Saldo afgesloten rekeningen 0 0 0 – 159.603 – 159.602 0 0 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De mutaties op de verplichtingen zijn volledig gerelateerd aan de hieronder toegelichte uitgavenmutaties. Het verschil in bedrag betreft hoofdzakelijk de mutatie Bestaande Spui Middelen waar de verplichtingenmutatie in 2026 € 125,8 miljoen bedraagt en de kasmutatie € 2,3 miljoen. 5.01 Apparaat De verhoging in 2026 met € 9,3 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit de volgende mutaties, Een verhoging van € 5,1 miljoen, ten laste van de investeringsruimte, ter financiering van de verruiming van het aantal IKB-uren in de CAO RIJK 2022–2024. De mogelijkheid tot het kopen van IKB-uren met het IKB budget en het kunnen storten van maximaal 36 uur compensatieverlof in het IKB-spaarverlof is een aanzienlijke stijging zichtbaar van het totaal aantal verlofuren ultimo het jaar en de hiermee samenhangende kortlopende schuld op de balans van het agentschap RWS van IenW. Diverse kleinere mutaties van per saldo € 4,2 miljoen. Vanaf 2027 is de in het coalitieakkoord opgenomen taakstelling efficiency verwerkt. Deze taakstelling betreft op het DF € –1,8 miljoen in 2027 oplopend naar € –7 miljoen structureel. Vanaf 2029 is de in het coalitieakkoord opgenomen taakstelling Vernieuwing Rijk verwerkt. Deze taakstelling betreft op het DF in 2029 € –6,4 miljoen oplopend naar € –15,8 miljoen structureel. Artikel 5.02 Overige uitgaven De verlaging van het beschikbare bedrag met € –1,2 miljoen is kleiner dan de gehanteerde norm en wordt daarom niet uiteengezet (zie de leeswijzer). 5.03 Investeringsruimte De verhoging van dit artikelonderdeel met € 3,0 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit volgende mutaties, een verhoging ad € 4,9 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2025, kasschuiven naar latere jaren van € –8,0 miljoen, overboekingen binnen het DF € –36,8 miloen en het toevoegen van de loon- en prijsbijstelling 2026 € 42,9 miljoen. Saldo 2025 De verhoging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 4,9 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Overboekingen binnen het DF Vanuit de investeringsruimte wordt € –82 miljoen, waarvan € –41 miljoen in 2026, aan de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd (artikel 7.01). Diverse meevallers op projecten worden aan de investeringsruimte toegevoegd € 158 miljoen, waarvan € 5,3 miljoen in 2026. De belangrijkste is het project Bestaande Spui Middelen € 152,8 miljoen waar de middelen teruggeboekt worden naar de investeringsruimte in afwachting van verdere besluitvorming over de spuiopgave. Enkele kleinere boekingen van per saldo € –1,1 miljoen. Kasschuiven Middels overboekingen binnen het Deltafonds wordt in verschillende jaren een beroep gedaan op de investeringsruimte. Met de kasschuif, weaarmee € –8,0 miljoen wordt verschoven naar latere jaren, wordt de investeringsruimte in lijn gebracht met het beroep dat wordt gedaan op de investeringsruimte. In 2027 wordt aan artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing, vanuit de investeringsruimte € 71,4 miljoen toegevoegd voor excessieve prijsstijgingen en € 33,4 miljoen voor exogene tegenvallers op onderhoud. De tegenvallers betreffen herstelkosten, inclusief gevolgschade stuw Borgharen als gevolg van een schip dat tegen de stuw aangevaren is € 22,1 miljoen. De overlaatdam Bosscherveld is eerder doorbroken. Gebleken is dat de overlaat ontworpen is voor 0,5 meter verval, maar de praktijk is dat 2,5 meter verval kan voorkomen. Voor de aanpassing wordt thans € 11,3 miljoen aan het projectbudget toegevoegd. Prijsbijstelling 2026 Loonbijstelling 2026 Dit betreft de toevoeging van de toegekende loon- en prijsbijstelling tranche 2026, € 42,9 miljoen in 2026. In de MJN26 is besloten dat een deel van de prijsbijstelling tranche 2026 vanaf 2028 wordt ingehouden. De loon- en prijsbijstelling wordt in de eerste suppletoire begroting 2026 op artikel 5 Investeringsruimte geparkeerd. Bij de Ontwerpbegroting 2027 worden deze gelden verdeeld over de budgetten van de projecten en programma’s welke geïndexeerd moeten worden. 5.04 Reserveringen In 2026 wordt vanuit artikel 3.02 € 10,3 miljoen teruggeboekt naar artikel 5.04 Reserveringen. Eerder heeft RWS budget ontvangen voor het uitvoeren van opdrachten Zoetwater. Thans is gebleken dat dit budget niet noodzakelijk is en wordt derhalve met deze mutatie teruggeboekt naar de reservering zoetwater. Daarnaast wordt ten behoeve van de reservering Ruimte voor de rivier 2.02 met een kasschuif uit latere jaren € 8,3 miljoen aan 2026 toegevoegd. 5.10 Saldo afgesloten rekeningen De verlaging van het beschikbare budget bij Voorjaarsnota met € 159,6 miljoen is het gevolg van de technische verwerking van het saldo 2025. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 84% bestuurlijk gebonden 0% beleidsmatig gereserveerd 16% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 3.6 Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit Budgettaire gevolgen van uitvoering Investeren in waterveiligheid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Verplichtingen 377.277 0 377.277 261.989 639.266 337 – 611 22.389 – 34.656 – 10.624 Uitgaven 253.564 0 253.564 72.479 326.043 11.613 14.036 – 234 5.356 – 57 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water 143.158 0 253.564 72.479 326.043 11.613 14.036 – 234 5.356 – 57 7.01.01 Real.progr.Kaderrichtlijn water 143.158 0 143.158 56.391 199.549 22.600 21.255 0 0 0 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit 85.854 0 85.854 8.410 94.264 – 9.186 – 5.308 1.855 5.789 – 57 7.02.01 Aanleg waterkwaliteit 76.895 0 76.895 8.166 85.061 – 10.090 – 6.015 249 5.789 – 57 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 106 0 106 0 106 0 0 0 0 0 7.02.02 Planning waterkwaliteit 8.959 0 8.959 244 9.203 904 707 1.606 0 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 8.517 0 8.517 555 9.072 1.725 1.125 25 0 0 7.03 Studiekosten waterkwaliteit 24.552 0 24.552 7.678 32.230 – 1.801 – 1.911 – 2.089 – 433 0 7.03.01 Studiekosten waterkwaliteit 24.552 0 24.552 7.678 32.230 – 1.801 – 1.911 – 2.089 – 433 0 – Waarvan bijdrage aan agentschap RWS 908 0 908 1152 2060 – 129 – 40 – 218 – 129 0 Ontvangsten 225 0 225 959 1.184 3.600 1.255 0 0 0 7.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit 225 0 225 959 1.184 3.600 1.255 0 0 0 7.09.01 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit 225 0 225 959 1.184 3.600 1.255 0 0 0 Toelichting Verplichtingen De verhoging van het verplichtingenbudget met € 261,7 miljoen, betreft de verwerking van het saldo 2025 (verhoging € 160,9 miljoen), overboeking binnen het DF € 40,5 miljoen en een verplichtingenschuif vanuit latere jaren € 64,0 miljoen. Diverse kleinere mutaties van per saldo € –3,7 miljoen. Deze posten zijn gerelateerd aan de hieronder toegelichte kasmutaties. Uitgaven Artikel 7.01 Ontwikkeling Kaderrichtlijn Water De verhoging van dit artikelonderdeel met € 56,4 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit volgende mutaties, een verhoging ad € 15,3 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2025, Daarnaast wordt vanuit de investeringsruimte € 82 miljoen, waarvan € 41 miljoen in 2026, aan de beschikbare middelen voor de KRW toegevoegd. Artikel 7.02 Ontwikkeling waterkwaliteit De verhoging van dit artikelonderdeel met € 8,4 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit volgende mutaties, een verhoging ad € 6,5 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2025, een kasschuif vanuit latere jaren € 7,4 miljoen. Deze kasschuif betreft met name het programma aanpak grote wateren. Diverse kleinere mutaties van per saldo € 5,5 miljoen. Artikel 7.03 Studiekosten De verhoging van dit artikelonderdeel met € 7,7 miljoen is hoofdzakelijk opgebouwd uit volgende mutaties, een verhoging ad € 9,2 miljoen als gevolg van de verwerking van het saldo 2025, overboekingen naar hoofdstuk XII van per saldo € –2,1 miljoen. Deze overboeking betreft met name de financiering van RIVM-opdrachten. Enkele kleinere boekingen van per saldo € 0,6 miljoen. Budgetflexibiliteit 2026 juridisch verplicht 87% bestuurlijk gebonden 13% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% 4 Bijlagen 4.1 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 613.490 683.144 631.632 479.987 616.044 470.692 489.619 541.025 451.429 517.796 575.662 744.587 760.654 503.809 Bijdrage Mobiliteitsfonds herijking instandhouding 800 Desalderingen 8.907 9.738 149 20 Kasschuiven Investeren in waterveiligheid – 241.014 35.369 – 3.948 – 6.578 – 16.095 – 18.838 – 38.263 – 31.285 – 35.538 – 35.471 – 37.390 – 40.051 931 – 21.392 7.535 Kaderaanpassing Voorjaarsbesluitvorming 0 225.000 – 225.000 Overboeking Klimaatbestendige netwerken Hoofdwatersysteem fase 2 naar artikel 5 – 3.011 – 852 – 746 – 746 – 667 Overboeking Meevaller diverse projecten naar artikel 5 Overboeking ministeries – 2.111 710 – 1.387 – 368 – 316 – 250 – 250 – 250 Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentensuppleties naar artikel 3 en 5 – 3.042 – 1.481 – 1.561 Overboeking ter dekking landelijk waterkwaliteitsmodel van artikel 7 350 100 250 Overboeking van BSM naar DBFM Afsluitdijk naar artikel 4 44.408 – 4.130 – 1.400 – 1.400 – 1.651 – 4.100 – 31.727 Saldo 2025: Investeren in waterveiligheid – 233.921 – 233.921 Mutaties Voorjaarsnota 2026 24.868 – 259.572 – 53.837 – 61.992 – 61.924 – 70.240 – 31.535 – 35.538 – 35.471 – 37.390 – 40.051 931 – 21.392 7.535 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterveiligheid 638.358 423.572 577.795 417.995 554.120 400.452 458.084 505.487 415.958 480.406 535.611 745.518 739.262 511.344 Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 01.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid 166.339 145.047 183.885 189.849 193.317 213.898 215.462 199.490 198.498 204.292 198.498 204.292 194.065 195.597 189.807 Desaldering 6.921 8.388 149 – 1.616 Kasschuiven Ontvangsten Investeren in waterveiligheid 241.014 7.478 21.932 – 16.247 – 3.046 – 19.458 – 38.409 – 37.990 – 38.059 38.893 – 38.583 – 41.574 1.935 – 1.630 1.530 Saldo 2025: Investeren in waterveiligheid ontvangsten 8.439 8.439 Mutaties Voorjaarsnota 2026 24.305 22.081 – 17.863 – 3.046 – 19.458 – 38.409 – 37.990 – 38.059 38.893 – 38.583 – 41.574 1.935 – 1.630 1.530 Ontvangstenstand eerste suppletoire wet 2026 artikelonderdeel 01.09 Ontvangsten investeren in waterveiligheid 190.644 167.128 166.022 186.803 173.859 175.489 177.472 161.431 185.353 159.915 162.718 196.000 193.967 191.337 Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 58.406 57.566 46.081 2.731 14 267 267 267 267 267 267 267 267 267 Desaldering Zoetwatervoorziening 150 150 Kasschuiven Investeren in zoetwatervoorziening 8.000 – 14.028 – 6.271 6.123 10.472 3.704 8.000 Overboeking naar Zoetwatervoorziening maatregelen F3 van artikel 5 – 5.000 – 5.000 Overboeking PAGW van artikel 7 2.573 2.573 Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening 25.340 25.340 Mutaties Voorjaarsnota 2026 9.035 – 6.271 6.123 10.472 3.704 8.000 0 0 0 0 0 0 0 0 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening 67.441 51.295 52.204 13.203 3.718 8.267 267 267 267 267 267 267 267 267 Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 02.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Desaldering Zoetwatervoorziening 150 150 Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening – 150 – 150 Mutaties Voorjaarsnota 2026 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Ontvangstenstand eerste suppletoire wet Investeren in zoetwatervoorziening 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 486.928 472.855 513.297 520.010 457.457 570.718 667.901 641.965 666.411 674.114 674.620 679.788 679.786 630.511 E&O Exogene tegenvallers van artikel 5 33.437 33.437 Excessieve prijsstijgingen van artikel 5 71.375 71.375 LVVN: Vis in de delta – 542 – 100 – 100 – 64 – 90 – 94 – 94 Overboeking dekking realisatie van duurzame infra naar artikel 5 – 1.894 – 947 – 947 Overboeking restsaldo Planstudie Zoetwater naar artikel 5 – 10.254 – 10.254 Overboeking PAGW van artikel 7 1.524 253 152 153 152 153 152 153 152 152 52 Overboeking Programmateam DuLo van artikel 5 – 378 – 189 – 189 Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentatiesuppleties van artikel 1 555 262 293 Overboeking tbv Onderzoek mee- en tegenvallers van artikel 5 145 145 Saldo 2026 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing 4.268 4.268 Mutaties Voorjaarsnota 2026 – 6.562 104.021 89 62 59 58 153 152 152 52 0 0 0 0 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening 480.366 576.876 513.386 520.072 457.516 570.776 668.054 642.117 666.563 674.166 674.620 679.788 679.786 630.511 Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 90.242 56.872 61.311 61.525 61.060 59.891 59.771 62.705 62.761 59.905 59.412 56.386 35.120 53.117 Overboeking naar Zoetwatervoorziening maatregelen F3 van artikel 5 0 – 20.000 – 9.638 3.724 1.939 269 – 534 – 6.289 – 2.814 – 3.715 – 1.486 – 1.816 711 19.469 21.250 Overboeking PAGW van artikel 7 44.408 4.130 1.400 1.400 1.651 4.100 31.727 Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening 17.907 17.907 Mutaties Voorjaarsnota 2026 967 – 8.238 5.124 3.590 4.369 31.193 – 6.289 – 2.814 – 3.715 – 1.486 – 1.816 711 19.469 21.250 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening 91.209 78.334 66.435 65.115 65.429 91.084 53.482 59.891 59.046 58.419 57.596 57.097 54.589 74.367 Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 02.09 Ontvangsten investeren in waterkwantiteit en zoetwatervoorzieningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Desaldering Zoetwatervoorziening 150 150 Saldo 2025 Investeren in zoetwatervoorziening – 150 – 150 Mutaties Voorjaarsnota 2026 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Ontvangstenstand eerste suppletoire wet Investeren in zoetwatervoorziening 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 421.434 446.095 496.591 482.054 558.703 771.885 643.492 614.195 719.351 716.351 714.192 527.475 525.430 771.622 CA Efficiency taakstelling – 80.935 – 1.843 – 3.627 – 5.385 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 – 7.008 CA Taakstelling Vernieuwing Rijksdienst – 164.533 – 6.403 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 – 15.813 E&O Exogene tegenvallers naar artikel 3 – 33.437 – 33.437 Excessieve prijsstijgingen naar artikel 3 – 71.375 – 71.375 Kasschuiven: Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven 0 302 51.174 – 14.750 – 1.280 – 10.535 293 293 293 293 293 293 293 293 – 27.255 Prijsbijstelling 2026 397.699 41.313 50.310 29.250 25.277 26.099 26.031 24.027 24.172 23.765 25.070 25.885 25.786 25.653 25.061 Loonbijstelling 2026 20.422 1.585 1.537 1.507 1.498 1.476 1.465 1.452 1.415 1.415 1.415 1.414 1.418 1.413 1.413 Meevaller diverse projecten 168.412 15.719 25.929 44.765 43.263 38.736 Overboeking dekking realisatie van duurzame infra van artikel 3 1.894 947 947 Overboeking Klimaatbestendige netwerken Hoofdwatersysteem fase 2 naar artikel 1 3.011 852 746 746 667 Overboeking ministeries – 6.034 – 983 – 268 – 328 – 466 – 299 – 410 – 410 – 410 – 410 – 410 – 410 – 410 – 410 – 410 Overboeking Programma MONS naar artikel 7 645 129 129 129 129 129 Overboeking Programmateam DuLo naar artikel 3 378 189 189 Overboeking reservering KRW naar artikel 7 – 82.000 – 41.000 – 21.000 – 20.000 Overboeking Rvdr 2.0 inrichten tijdelijk regieteam en sedimentatiesuppleties van artikel 1 2.487 1.219 1.268 Overboeking tbv Onderzoek mee- en tegenvallers naar artikel 3 – 145 – 145 Overboeking Zoetwatervoorziening maatregelen F3 naar artikel 2 5.000 5.000 Saldo 2025: Netwerkgebonden kosten en overige uitgaven 4.800 4.800 Tegenvaller ontvangsten – 1.986 – 350 – 1.636 Mutaties Voorjaarsnota 2026 29.577 4.306 36.056 57.300 32.785 4.558 2.541 2.649 2.242 3.547 4.361 4.266 4.128 – 24.012 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in zoetwatervoorziening 451.011 450.401 532.647 539.354 591.488 776.443 646.033 616.844 721.593 719.898 718.553 531.741 529.558 747.610 Totaal mutatie 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 Ontwerpbegroting 2026 253.564 471.915 184.034 212.151 108.162 54.843 67.801 55.198 15.004 789 552 552 446 446 Desalderingen 5.080 225 3.600 1.255 Kasschuiven: Investeren in waterkwaliteit 0 6.905 – 9.385 – 4.766 1.918 5.942 95 – 709 0 0 0 0 Overboeking ministeries – 11.040 – 3.623 – 3.071 – 2.171 – 1.871 – 304 Overboeking PAGW naar artikel 2 – 2.573 – 2.573 Overboeking PAGW naar artikel 3 – 1.524 – 253 – 152 – 153 – 152 – 153 – 152 – 153 – 152 – 152 – 52 Overboeking Programma MONS van artikel 5 – 645 – 129 – 129 – 129 – 129 – 129 Overboeking reservering KRW van artikel 5 82.000 41.000 21.000 20.000 Overboeking ter dekking landelijk waterkwaliteitsmodel naar artikel 1 – 350 – 100 – 250 Saldo 2025: Investeren in waterkwaliteit 31.027 31.027 Mutaties Voorjaarsnota 2026 72.479 11.613 14.036 – 234 5.356 – 57 – 862 – 152 – 152 – 52 Uitgavenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterkwaliteit 326.043 483.528 198.070 211.917 113.518 54.786 66.939 55.046 14.852 737 552 552 446 446 Ontwerpbegroting 2026 artikelonderdeel 07.09 Ontvangsten investeringen in waterkwaliteit 225 Desaldering ontvangsten KRW 5080 225 3.600 1.255 Saldo 2026 Investeren in waterkwaliteit ontvangsten 734 734 Mutaties Voorjaarsnota 2026 959 3.600 1.255 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Ontvangstenstand eerste suppletoire wet 2026 Investeren in waterkwaliteit 1184 3.600 1.255 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 4.2 Bijlage 2: Projectoverzichten In deze bijlage zijn de MIRT projecttabellen met de realisatieprojecten alsmede de verkenningen en planuitwerking programma’s opgenomen waarin de begrotingsmutaties op projectniveau zichtbaar zijn gemaakt. Deze MIRT-tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:

– van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;

– van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

De stand vorig in de kolom Kasbudget 2026 betreft de stand OW 2026. De stand vorig in de kolom Projectbudget betreft de stand tweede suppletoire begroting 2025. Artikel 1 Investeringen in waterveiligheid Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen) Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting huidig vorig huidig vorig huidig vorig Project HWBP-2 2027 2027 Projecten Nationaal HWBP-2 Rijksprojecten 1 170 170 HWBP-2 Waterschapsprojecten 22 8 2.674 2.659 1 Overige projectkosten (Programmabureau) 40 50 2 afrondingen 1 Programma 23 9 2.884 2.879 Begroting (DF 1.01.01/02) 23 9 Toelichting

1. Aan het projectbudget HWBP-2 Waterschapsprojecten wordt € 15 miljoen toegevoegd ter financieringen van indexering van project Lekdijk.

2. Het projectbudget Overige projectkosten wordt met € 10 miljoen verlaagd als gevolg van actualisering van de projectkosten.

Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting huidig vorig huidig vorig huidig vorig Project RvdR 2019 2019 Projecten Nationaal Projectbudget RvdR 2 4 2.242 2.246 afrondingen Programma 2 4 2.242 2.246 Begroting (DF 1.01.03) 2 4 Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting huidig vorig huidig vorig huidig vorig Project Maaswerken Projecten Zuid-Nederland Grensmaas 11 2 121 121 2017/2027 2017/2027 Zandmaas 0 1 391 391 2021 2021 afrondingen Programma 11 3 512 512 Begroting (DF 1.01.04) 11 3 Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting huidig vorig huidig vorig huidig vorig Project Maaswerken Projecten Zuid-Nederland HWBP Rijksprojecten 22 55 780 780 HWBP Waterschapsprojecten 588 613 8.349 8.610 1 HWBP Overige projectkosten (programmabureau) 18 12 248 229 2 Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium 2035 10 8 45 45 Zandhonger Oosterschelde 11 12 Landelijk Verbeterprogramma Regionale Rijkskeringen 3 2 15 15 Kennisprogramma Zeespiegelstijging 1 1 10 10 Meanderende Maas 2 3 9 9 Projecten Noord-Nederland Afsluitdijk 2 1 18 18 Afsluitdijk Bestaande Spuisluis 3 6 9 207 3 Projecten Oost-Nederland Kribverlaging Pannerdensch Kanaal 29 29 2023 2023 IJsseldelta 2e fase (Reevesluis) 93 93 2021 2021 Monitoring Langsdammen Waal 1 1 5 5 Projecten Zuidwest-Nederland Overige onderzoeken en kleine projecten 88 88 Dijkversterking en herstel steenbekleding 1 828 827 Projecten Zuid-Nederland Beekdalen 15 9 310 310 afrondingen – 1 Programma 666 710 10.847 11.287 Begroting (DF 1.02.02) 411 436 Overprogrammering (–) – 255 – 274 Toelichting

1. Het projectbudget HWBP-waterschapsprojecten wordt met € 261 miljoen verlaagd met name doordat de komende jaren minder ontvangsten worden gegenereerd dan eerder was begroot.

2. Het projectbudget HWBP-Overige projectkosten wordt met € 16 miljoen verhoog in verband met een toevoeging vanuit HWBP waterschappen ter financiering van de overige projectkosten.

Budget Openstelling Toelichting Projectomschrijving Huidig Vorig Huidig Vorig Projecten Nationaal Reservering Areaalgroei 25 28 Ruimte voor de rivier 2.0 159 162 2029 2029 Projecten Noordwest-Nederland EPK Planuitw. en verkenningen Waterveiligheid 8 10 Projecten Zuid-Nederland Rivierverruiming Rijn en Maas 280 280 Projecten Oost-Nederland IJsseldelta 2e fase 120 119 2024 2024 afronding Totaal programma planuitwerking en verkenning 592 599 0 0 Begroting DF 1.02.01 592 599 Artikel 2 Investeren in zoetwatervoorzieningen Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen) Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting Huidig Vorig Huidig Vorig huidig vorig Projecten Nationaal Deltaplan Zoetwater Fase 1 5 5 78 79 2026 2026 Deltaplan Zoetwater Fase 2 56 48 243 240 2027 2027 Impulsregeling ruimtelijke adaptie 167 167 Waterbewust leven 2 2 7 7 Projecten Zuidwest-Nederland Ecologische maatregelen Markermeer 1 10 10 2023 2023 Besluit Beheer Haringvlietsluizen 1 1 85 85 2018/2030 2018/2030 Afrondingen – 1 Programma 64 56 590 588 Begroting (DF 2.02.02) 64 56 Artikel 3 Exploitatie, onderhoud en vernieuwing Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen) Mutaties Voorjaarsnota (bedragen x € 1 mln.) Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting Projectomschrijving Huidig Vorig huidig vorig Huidig Vorig Programma vernieuwing 54 45 2.533 2.517 Divers Divers 1 Totaal programma 54 45 Begroting DF 3.02.03 43 39 Overprogrammering (–) – 11 – 6 Toelichting

1. Inverband met excessieve prijsstijgingen wordt het programmabudget vernieuwing met € 15 miljoen verhoogd.

Artikel 4 Experimenteren cf. art. III Deltawet Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen) Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting Projectomschrijving Huidig Vorig huidig vorig Huidig Vorig Afsluitdijk 91 90 2.123 2.079 2.025 2.025 1 Totaal programma 91 90 Begroting DF 4.02.01 91 90 Toelichting

1. Vanuit artikel 1 wordt € 44,4 miljoen aan het projectbudget Afsluitdijk toegevoegd. De reden hiervoor is dat het onderhoud Bestaande Spuimiddelen Den Oever onderdeel uitmaakt van het DBFM-contract Afsluitdijk.

Artikel 7 Investeren in waterkwaliteit Mutaties Eerste suppletoire begroting 2026 (bedragen x € 1 miljoen) Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting Projectomschrijving huidig vorig huidig vorig huidig vorig Projecten waterkwaliteit Projecten Nationaal KRW 1e tranche 30 30 KRW 2e en 3e tranche 200 143 1016 932 2027 2027 1 afrondingen Totaal programma 200 143 1.046 962 Begroting DF 7.01.01 200 143 Toelichting

1. Vanuit de investeringsruimte wordt € 82 miljoen aan het programmabudget KRW 2e en 3e tranche toegevoegd ter dekking van de hogere kosten. Daarnaast is het programmabudget verhoogd in verband met een desaldering.

Kasbudget 2026 Projectbudget Oplevering Toelichting Projectomschrijving Huidig Vorig huidig vorig Huidig Vorig Projecten waterkwaliteit Projecten Nationaal Bijdrageregeling medicijnresten 33 34 61 61 Verruiming vaargeul Westerschelde 26 26 Natuurcompensatie Perkpolder 7 7 DAW Projecten (subsidies aan o.a. Kadaster, LTO) 7 5 26 29 1 Grote wateren 45 38 598 603 2032 2032 afrondingen Totaal programma 85 77 718 726 Begroting DF 7.02.01 85 77 Toelichting

1. Vanuit het projectbudget DAW (Deltaplan Agrarisch Waterbeheer) wordt € 3 miljoen overgeboekt naar hoofdstuk XII ter financiering van de geplande activiteiten vanuit het Kadaster voor de DAW over de jaren 2027–2029.

Budget Oplevering/openstelling Toelichting Projectomschrijving Huidig Vorig Huidig Vorig EPK Planuitwerking en verkenningen Waterkwaliteit 23 25 Projecten Zuid-Nederland Grevelingen 111 111 Totaal programma planuitwerking en verkenning 134 136 0 0 Begroting DF 7.02.02 134 136