Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamerstukken 36 915 IV Wijziging van de begrotingsstaten van Koninkrijksrelaties (IV) en het BES-fonds (H) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVE A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 2 B. BEGROTINGSTOELICHTING 3 1 Leeswijzer 3 2 Beleid Koninkrijksrelaties 3 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties 3 3 Beleidsartikelen Koninkrijksrelaties 6 3.1 Artikel 1. Versterken rechtsstaat 6 3.2 Artikel 2. Slavernijverleden 8 3.3 Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur 10 3.4 Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen 13 3.5 Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden 15 4 Niet-beleidsartikelen Koninkrijksrelaties 17 4.1 Artikel 6. Apparaat 17 4.2 Artikel 7. Nog onverdeeld 19 5 Beleid BES-fonds 21 5.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties 21 6 Beleidsartikel BES-fonds 22 6.1 Artikel 1. BES-fonds 22 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 3 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in:

1. de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV);

2. de begrotingsstaat voor het BES-fonds (H).

De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting). De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, P.E. Heerma B. BEGROTINGSTOELICHTING 1 Leeswijzer De eerste suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de begroting 2026. De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de ontwerpbegroting 2026 opgebouwd (Kamerstukken II 2025/26, 36800 IV, nr. 1). In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2031 zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd. Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht. Begrotingsartikel Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) Technische mutaties (ondergrens in € miljoen) 1. Versterken rechtsstaat Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln. 2. Slavernijverleden Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln. 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 5 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 10 mln. 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. 6. Apparaat Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. 7. Nog onverdeeld Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. 1. BES-fonds Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 4 mln. 2 Beleid Koninkrijksrelaties 2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Artikel Uitgaven 2026 Uitgaven 2027 Uitgaven 2028 Uitgaven 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Vastgestelde begroting 2026 222.151 236.940 180.191 149.710 139.329 0 Mutaties eerste suppletoire begroting 2026 – 41.984 1.618 – 23.284 – 21.603 5.176 143.265 – waarvan mutaties coalitieakkoord 0 – 26 – 27 – 681 – 1.567 – 1.567 1 Efficiencytaakstelling 1, 6 0 0 – 1 – 142 – 276 – 276 2 Vernieuwing rijksdienst / slagvaardige overheid 4 0 0 0 – 513 – 1.265 – 1.265 3 Subsidietaakstelling 6 0 – 26 – 26 – 26 – 26 – 26 – waarvan overige suppletoire mutaties – 41.984 1.644 – 23.257 – 20.922 6.743 144.832 4 Grensbewaking 1 – 20.371 0 0 0 0 0 5 Recherchecapaciteit 1 – 16.260 0 – 22.700 – 22.700 0 0 6 Rechterlijke macht 1 – 6.440 0 0 0 0 0 7 Kasschuif slavernijverleden subsidies 2 – 3.934 – 2.154 1.627 – 1.067 4.323 1.205 8 Kasschuif slavernijverleden actieagenda's 2 – 3.724 134 3.110 480 0 0 9 Kasschuif voedselzekerheid 4 6.273 1453 – 7726 0 0 0 10 Eindejaarsmarge 2, 4, 7 4.471 0 0 0 0 0 11 Loonbijstelling tranche 2026 7 2.789 3.362 3.087 3.105 3.062 3.067 12 Prijsbijstelling tranche 2026 7 2.527 2.558 1.002 742 657 628 13 Correctie koerseffecten Alle – 3.179 – 3.664 – 1.657 – 1.482 – 1.299 – 1.397 14 Extrapolaties 2031 Alle 0 0 0 0 0 139.329 15 Overige mutaties Alle – 4.136 – 45 0 0 0 2.000 Stand eerste suppletoire begroting 2026 180.167 238.558 156.907 128.107 144.505 143.265 Toelichting 1. Efficiencytaakstelling Naar aanleiding van het coalitieakkoord wordt een efficiencytaakstelling op de rijksoverheid doorgevoerd naar rato van de apparaatsuitgaven per departement inclusief de uitvoeringsorganisaties, met als doel de apparaatsuitgaven te verminderen. Deze taakstelling is vanaf 2027 ingeboekt. Deze taakstelling is momenteel geboekt op het apparaat en zal op een later moment verder worden doorverdeeld. Voor KR gaat het om een bedrag oplopend tot structureel € 0,3 mln. per jaar vanaf 2030. 2. Vernieuwing rijksdienst/slagvaardige overheid Aanvullend op de efficiencytaakstelling op de rijksoverheid wordt een additionele taakstelling doorgevoerd in het kader van de vernieuwing van de rijksdienst en een slagvaardige overheid. Deze taakstelling wordt op dezelfde wijze verdeeld als de efficiencytaakstelling en wordt vanaf 2029 ingeboekt. Deze taakstelling is momenteel geboekt op het apparaat en zal op een later moment verder worden doorverdeeld. Voor KR gaat het om een bedrag oplopend tot structureel € 1,3 mln. per jaar vanaf 2030. 3. Subsidietaakstelling In het coalitieakkoord is afgesproken dat de subsidiebudgetten bij de departementen structureel worden verlaagd vanaf 2027. Deze taakstelling is verdeeld naar rato van de subsidieuitgaven per departement. Voor KR gaat het om een bedrag van structureel circa € 0,03 mln. per jaar vanaf 2027. 4. Grensbewaking Dit betreft een bijdrage van € 20,4 mln. aan de Koninklijke Marechaussee (KMar). De KMar gebruikt deze bijdrage om het grenstoezicht te versterken. Voor deze bijdrage is een protocol opgesteld en ondertekend tussen Nederland en de Caribische landen. Het bedrag wordt overgeboekt van de begroting van Koninkrijksrelaties (IV) naar de begroting van het Ministerie van Defensie (X), onderdeel KMar. 5. Recherchecapaciteit De jaarlijkse ondermijningsmiddelen (circa € 16,2 mln.) ten behoeve van het Recherchesamenwerkingsteam (RST) worden beschikbaar gesteld aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Daarnaast wordt het reguliere budget voor het RST jaarlijks vooruitbetaald, zodat JenV doorlopend verzekerd is van een vierjarige begrotingsreeks. In 2025 heeft deze overboeking niet plaatsgevonden, waardoor er nu twee overboekingen zijn gedaan (2028 en 2029) van circa € 22,7 mln. per jaar. 6. Rechterlijke macht De beschikbaar gestelde middelen voor de ondermijningaanpak Cariben 2026 worden overgeheveld van de begroting van Koninkrijksrelaties naar de begroting van Justitie en Veiligheid (VI). Dit betreft onder andere middelen voor 2026 voor het Gemeenschappelijk Hof (€ 2,7 mln.), Openbaar Ministerie Aruba (€ 0,7 mln.), het Openbaar Ministerie van Curaçao, Sint Maarten en de BES (€ 2,6 mln.). 7. Slavernijverleden, subsidies Dit betreft het in werking treden van de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven (Stcrt. 2025, nr. 22437). Na publicatie van de subsidieregeling op 1 juli 2024 in de Staatscourant is tot en met de eerste helft van 2025 de regeling met de potentieel uitvoerder geoperationaliseerd en per 11 augustus 2025 in werking getreden. Nu er meer inzicht is in het meerjarig kasritme kan een betere aansluiting gemaakt worden tussen het kasritme en de verwachte timing van de uitvoering. Dit gaat om een bedrag van circa € 7,2 mln. cumulatief dat wordt geschoven van de jaren 2026, 2027 en 2029 naar de jaren 2028, 2030 en 2031. 8. Kasschuif slavernijverleden actieagenda's De specifieke maatregelen van de actieagenda's slavernijverleden (c.q. toezeggingen) zijn door ieder (ei)land verwerkt in concrete projectplannen en opgenomen in de zogeheten actieagenda's. De actieagenda's zijn door de lokale overheden van Aruba, Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten in de zomer van 2025 aangeboden aan het Ministerie van BZK en vervolgens (meerjarig) beschikt in september 2025. Hiermee is het budget meerjarig juridisch verplicht en met deze kasschuif worden de budgetten (€ 3,7 mln. cumulatief) in het juiste kasritme gezet. 9. Kasschuif voedselzekerheid Het Ministerie van BZK versterkt met een revolverend fonds de voedselzekerheid in het Caribische deel van het Koninkrijk, door middel van leningen met een lage rente aan ondernemers in de agri-sector. CariFoodFund is de stichting die het revolverend fonds gaat beheren. Deze stichting wordt in 2026 opgericht. Met deze kasschuif wordt het budget in het juiste kasritme gezet om de oprichting en kapitaalstortingen in de stichting mogelijk te maken. 10. Eindejaarsmarge Dit betreft de toevoeging van de reguliere eindejaarsmarge van 2025. 11. Loonbijstelling tranche 2026 Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor KR. 12. Prijsbijstelling tranche 2026 Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor KR. 13. Correctie koerseffecten Omdat de begrotingskoers is gewijzigd van EUR/USD 1,1 in 2025 naar EUR/USD 1,15 in 2026 zijn er minder euro's benodigd om aan de verplichting in vreemde valuta te kunnen voldoen. Om deze reden wordt jaarlijks een correctie voor de koerseffecten gedaan. 14. Extrapolaties 2031 In miljoenennotajaar 2026 is het jaar 2031 toegevoegd aan de begroting. De middelen voor 2031 zijn via de extrapolatie in de eerste suppletoire begroting toegevoegd. Artikel Ontvangsten 2026 Ontvangsten 2027 Ontvangsten 2028 Ontvangsten 2029 Ontvangsten 2030 Ontvangsten 2031 Vastgestelde begroting 2026 153.073 146.520 152.945 144.780 317.706 0 Mutaties eerste suppletoire begroting 2026 73.683 14.827 2.536 39.430 207.022 353.547 – waarvan mutaties coalitieakkoord 0 0 0 0 0 0 – waarvan overige suppletoire mutaties 73.683 14.827 2.536 39.430 207.022 353.547 1 Extrapolaties 2031 5 0 0 0 0 0 317.706 2 Raming renteontvangsten 2026 5 58.856 0 0 0 0 0 3 Raming aflossing Covidleningen 5 21.252 21.252 21.252 21.252 21.252 21.252 4 Raming aflossing kapitaalleningen 5 – 6.425 – 6.425 – 18.716 18.178 185.770 14.589 Stand eerste suppletoire begroting 2026 226.756 161.347 155.481 184.210 524.728 353.547 Toelichting 1. Extrapolatie 2031 In miljoenennotajaar 2026 is het jaar 2031 toegevoegd aan de begroting. De middelen voor 2031 zijn via de extrapolatie in de eerste suppletoire begroting toegevoegd. 2. Raming renteontvangsten 2026 Jaarlijks worden de aflossingen op de uitstaande leningen aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten hergewaardeerd tegen de actuele begrotingskoers en wordt het laatste jaar toegevoegd. Voor 2026 wordt er € 58,9 mln. aan renteontvangsten toegevoegd. 3. Raming aflossing Covidleningen Dit betreft de raming van aflossingen van covidleningen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Ook is de aflossing voor 2031 in de eerste suppletoire begroting toegevoegd. 4. Raming aflossing kapitaalleningen Dit betreft de raming van aflossingen van kapitaalleningen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Ook is de aflossing voor 2031 in de eerste suppletoire begroting toegevoegd. 3 Beleidsartikelen Koninkrijksrelaties 3.1 Artikel 1. Versterken rechtsstaat Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp-Begroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen En ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1^e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 68.716 0 68.716 – 45.238 23.478 – 123 – 22.791 – 22.770 – 48 95.712 Uitgaven 68.716 0 68.716 – 45.238 23.478 – 123 – 22.791 – 22.770 – 48 95.712 1.0 Versterken rechtsstaat 68.716 0 68.716 – 45.238 23.478 – 123 – 22.791 – 22.770 – 48 95.712 Bijdrage aan ZBO's/RWT's 394 0 394 – 17 377 – 33 – 6 – 1 0 0 Detentie – Algemeen 394 0 394 – 17 377 – 33 – 6 – 1 0 0 Bijdrage aan medeoverheden 1.187 0 1.187 – 50 1.137 – 51 – 51 – 48 – 48 1.064 Overige bijstand aan de landen 75 0 75 – 2 73 – 3 – 3 0 0 0 Bestuurlijke aanpak 1.112 0 1.112 – 48 1.064 – 48 – 48 – 48 – 48 1.064 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 384 0 384 – 9 375 – 39 – 34 – 21 0 0 Detentie – Vastgoed 384 0 384 – 9 375 – 39 – 34 – 21 0 0 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken 66.751 0 66.751 – 45.162 21.589 0 – 22.700 – 22.700 0 94.648 Grensbewaking (Defensie) 31.238 0 31.238 – 21.846 9.392 0 0 0 0 33.046 Recherchecapaciteit (JenV) 17.528 0 17.528 – 16.260 1.268 0 – 22.700 – 22.700 0 44.479 Rechterlijke macht (JenV) 12.858 0 12.858 – 6.480 6.378 0 0 0 0 11.996 Douane (Financiën) 5.127 0 5.127 – 576 4.551 0 0 0 0 5.127 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Geschatte budgetflexibiliteit Artikel 1 2026 juridisch verplicht 3% bestuurlijk gebonden 92% beleidsmatig gereserveerd 5% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% Juridisch verplicht Van het totale uitgavenbudget op artikel 1 is 3% juridisch verplicht en 92% bestuurlijk gebonden. Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken Grensbewaking (Defensie) Dit betreft voornamelijk een bijdrage van circa € 20,4 mln. aan de Koninklijke Marechaussee (KMar). De KMar gebruikt deze bijdrage om het grenstoezicht te versterken. Voor deze bijdrage is een protocol opgesteld en ondertekend tussen Nederland en de Caribische landen. Het bedrag wordt overgeboekt van de begroting van Koninkrijksrelaties (IV) naar de begroting van het Ministerie van Defensie (X), onderdeel KMar. Daarnaast betreft dit enkele reallocaties naar artikel 6 (in totaal circa € 1,5 mln.). Dit gaat om een aantal detacheringen en een verplichting ten behoeve van projecten in het kader van de Wederopbouw (Wederopbouw Bovenwindse Eilanden, artikel 8) die niet op tijd is betaald in 2025. Daardoor zijn de kosten doorgeschoven naar 2026. Middels een reallocatie wordt dit tekort gedekt binnen de middelen voor grensbewaking. Ook betreft dit een reallocatie vanwege een detachering waarvan de middelen vanuit het juiste instrument moeten worden verstrekt en verantwoord. Recherchecapaciteit (JenV) De jaarlijkse ondermijningsmiddelen ten behoeve van het Recherchesamenwerkingsteam (RST) worden beschikbaar gesteld aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Dit betreft een overboeking van circa € 16,2 mln. van de begroting van Koninkrijksrelaties naar de begroting van JenV (VI). Daarnaast wordt het reguliere budget voor het RST jaarlijks vooruitbetaald, zodat JenV doorlopend verzekerd is van een vierjarige begrotingsreeks. In 2025 heeft deze overboeking niet plaatsgevonden, waardoor er nu twee overboekingen zijn gedaan (2028 en 2029) van circa € 22,7 mln. per jaar. Rechterlijke macht (JenV) De beschikbaar gestelde middelen voor de ondermijningaanpak Cariben 2026 worden overgeheveld van de begroting van Koninkrijksrelaties naar de begroting van JenV. Dit betreft onder andere middelen voor 2026 voor het Gemeenschappelijk Hof (€ 2,7 mln.), Openbaar Ministerie Aruba (€ 0,7 mln.), het Openbaar Ministerie van Curaçao, Sint Maarten en de BES (€ 2,6 mln.). 3.2 Artikel 2. Slavernijverleden Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp­begroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 8.933 0 8.933 – 4.727 4.206 – 2.407 1.319 – 1.401 4.323 1.205 Uitgaven 22.866 0 22.866 – 8.897 13.969 – 2.604 4.316 – 991 4.323 1.205 2.0 Slavernijverleden 22.866 0 22.866 – 8.897 13.969 – 2.604 4.316 – 991 4.323 1.205 Subsidies (regelingen) 8.766 0 8.766 – 4.910 3.856 – 2.371 1.337 – 1.383 4.323 1.205 Maatschappelijke initiatieven 8.766 0 8.766 – 4.910 3.856 – 2.371 1.337 – 1.383 4.323 1.205 Opdrachten 0 0 0 350 350 0 0 0 0 0 Maatschappelijke initiatieven 0 0 0 350 350 0 0 0 0 0 Bijdrage aan medeoverheden 14.100 0 14.100 – 4.337 9.763 – 233 2.979 392 0 0 Maatregelen bewustwording, betrokkenheid en doorwerking slavernijverleden 14.100 0 14.100 – 4.337 9.763 – 233 2.979 392 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Geschatte budgetflexibiliteit Artikel 2 2026 juridisch verplicht 70% Bestuurlijk gebonden 28% Beleidsmatig gereserveerd 3% Nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% Juridisch verplicht Van het totale uitgavenbudget op artikel 2 is 70% juridisch verplicht. Uitgaven Subsidies (regelingen) Maatschappelijke initiatieven Dit betreft voornamelijk het in werking treden van de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven (Stcrt. 2025, nr. 22437). Na publicatie van de subsidieregeling op 1 juli 2024 in de Staatscourant is tot en met de eerste helft van 2025 de regeling met de potentieel uitvoerder geoperationaliseerd en per 11 augustus 2025 in werking getreden. Nu er meer inzicht is in het meerjarig kasritme kan een betere aansluiting gemaakt worden tussen het kasritme en de verwachte timing van de uitvoering. Dit gaat om een bedrag van circa € 7,2 mln. van de jaren 2026, 2027 en 2029 naar de jaren 2028, 2030 en 2031. Ook is een formele meerjarige opdracht verstrekt voor de uitvoering van de subsidieregeling aan de unit Uitvoering van Beleid (UvB) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De uitvoeringskosten (circa € 1 mln.) worden overgeboekt naar SZW. Bijdrage aan medeoverheden Maatregelen voor bewustwording, betrokkenheid en doorwerking slavernijverleden De specifieke maatregelen (c.q. toezeggingen) zijn door ieder (ei)land verwerkt in concrete projectplannen en opgenomen in de zogeheten actieagenda's. De actieagenda's zijn door de lokale overheden van Aruba, Curaçao, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten in de zomer van 2025 aangeboden aan het Ministerie van BZK en vervolgens (meerjarig) beschikt in september 2025. Hiermee is het budget meerjarig juridisch verplicht en met deze kasschuif worden de budgetten (€ 3,7 mln.) in het juiste kasritme gezet. 3.3 Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp-begroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t(3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 72.196 0 72.196 6.404 78.600 – 400 – 7.878 – 106 – 104 8.338 Uitgaven 66.457 0 66.457 6.404 72.861 – 400 – 7.878 – 106 – 104 8.338 4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba 35.452 0 35.452 – 956 34.496 – 1.502 – 16 – 16 – 16 1.623 Subsidies (regelingen) 24.312 0 24.312 – 775 23.537 – 1.427 0 0 0 0 Diverse subsidies 760 0 760 30 790 0 0 0 0 0 Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) 19.052 0 19.052 – 805 18.247 – 1.427 0 0 0 0 Onderwijshuisvesting Curaçao 4.500 0 4.500 0 4.500 0 0 0 0 0 Opdrachten 7.605 0 7.605 – 106 7.499 0 0 0 0 115 Opdrachten landen 1.105 0 1.105 – 106 999 0 0 0 0 115 Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) 6.500 0 6.500 0 6.500 0 0 0 0 0 Inkomensoverdrachten 1.268 0 1.268 0 1.268 0 0 0 0 1.268 Toeslagen op pensioenen NA 1.268 0 1.268 0 1.268 0 0 0 0 1.268 Bijdrage aan medeoverheden 2.012 0 2.012 – 59 1.953 – 59 0 0 0 0 Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) 2.012 0 2.012 – 59 1.953 – 59 0 0 0 0 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties 255 0 255 – 16 239 – 16 – 16 – 16 – 16 240 Diverse bijdragen 255 0 255 – 16 239 – 16 – 16 – 16 – 16 240 4.2 Caribisch Nederland 22.917 0 22.917 235 23.152 – 335 – 136 – 90 – 88 6.715 Subsidies (regelingen) 2.535 0 2.535 85 2.620 – 26 – 26 – 26 – 26 1.831 Subsidies Caribisch Nederland 2.535 0 2.535 85 2.620 – 26 – 26 – 26 – 26 1.831 Opdrachten 2.155 0 2.155 0 2.155 0 0 0 0 2.155 Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht 1.546 0 1.546 0 1.546 0 0 0 0 1.546 Opdrachten Caribisch Nederland 609 0 609 0 609 0 0 0 0 609 Inkomensoverdrachten 1.349 0 1.349 0 1.349 0 0 0 0 1.349 Pensioenen en uitkeringen politieke ambtsdragers 1.349 0 1.349 0 1.349 0 0 0 0 1.349 Bijdrage aan medeoverheden 16.878 0 16.878 150 17.028 – 309 – 110 – 64 – 62 1.380 Sociaaleconomische initiatieven 14.000 0 14.000 – 174 13.826 – 50 – 50 0 0 0 Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht 2.878 0 2.878 324 3.202 – 259 – 60 – 64 – 62 1.380 4.3 Stimuleringsregelingen 8.088 0 8.088 7.125 15.213 1.437 – 7.726 0 0 0 Subsidies (regelingen) 7.727 0 7.727 5.823 13.550 1.453 – 7.726 0 0 0 Voedselzekerheid 7.727 0 7.727 5.823 13.550 1.453 – 7.726 0 0 0 Garanties 361 0 361 1.302 1.663 – 16 0 0 0 0 Borgstelling MKB 361 0 361 1.302 1.663 – 16 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Geschatte budgetflexibiliteit Artikel 4 2026 juridisch verplicht 54% bestuurlijk gebonden 19% beleidsmatig gereserveerd 27% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% Juridisch verplicht Van het totale uitgavenbudget op artikel 4 is 54% juridisch verplicht. Artikel 4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba Bij artikel 4.1 worden er geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) is opgenomen in de staffel. Artikel 4.2 Caribisch Nederland Bijdrage aan medeoverheden Bij artikel 4.2 worden er geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de RBV is opgenomen in de staffel. Artikel 4.3 Stimuleringsregelingen Subsidies (regelingen) Voedselzekerheid Deze mutatie betreft voornamelijk de oprichting van CariFoodFund en kapitaalstortingen in CariFoodFund. Het Ministerie van BZK versterkt met een revolverend fonds de voedselzekerheid in het Caribische deel van het Koninkrijk, door middel van leningen met een lage rente aan ondernemers in de agri-sector. CariFoodFund is de stichting die het revolverend fonds gaat beheren. Deze stichting wordt in 2026 opgericht. Met deze kasschuif wordt het budget in het juiste kasritme gezet om de oprichting en kapitaalstortingen in de stichting mogelijk te maken. Daarnaast wordt € 0,5 mln. gerealloceerd ten behoeve van een bijzondere uitkering aan Sint Eustatius. Zoals beschreven in de ontwerpbegroting 2026 is de versterking van de voedselzekerheid onderverdeeld in twee pijlers, waarvan de tweede pijler bestaat uit directe subsidies en bijdragen aan lokale overheden. Deze mutatie is hier onderdeel van. 3.4 Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp-begroting (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1^e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Uitgaven 28.517 0 28.517 0 28.517 0 0 0 0 9.811 5.1 Schuldsanering Curaçao en Sint Maarten 28.517 0 28.517 0 28.517 0 0 0 0 9.811 Leningen 28.517 0 28.517 0 28.517 0 0 0 0 9.811 Schuldsanering 28.517 0 28.517 0 28.517 0 0 0 0 9.811 Ontvangsten 153.073 0 153.073 73.683 226.756 14.827 2.536 39.430 207.022 353.547 Geschatte budgetflexibiliteit Artikel 5 2026 juridisch verplicht 100% bestuurlijk gebonden 0% beleidsmatig gereserveerd 0% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% Juridisch verplicht Van het totale uitgavenbudget op artikel 5 is 100% juridisch verplicht en dit betreft volledig het instrument leningen. Ontvangsten Jaarlijks worden de aflossingen op de uitstaande leningen aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten hergewaardeerd tegen de actuele begrotingskoers en wordt het laatste begrotingsjaar toegevoegd. 3.5 Artikel 8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1^e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 460 0 460 400 860 0 0 0 0 0 0 Uitgaven 460 0 460 400 860 0 0 0 0 0 0 8.1 Wederopbouw 460 0 460 400 860 0 0 0 0 0 0 Subsidies (regelingen) 460 0 460 400 860 0 0 0 0 0 0 Diverse subsidies 460 0 460 400 860 0 0 0 0 0 0 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Geschatte budgetflexibiliteit Artikel 8 2026 juridisch verplicht 54% bestuurlijk gebonden 0% beleidsmatig gereserveerd 46% nog niet ingevuld / vrij te besteden 0% Juridisch verplicht Van het totale uitgavenbudget op artikel 8 is 54% juridisch verplicht. Subsidies (regelingen) Diverse subsidies Een verplichting van € 0,4 mln. ten behoeve van projecten in het kader van de Wederopbouw is eind 2025 niet tot uitbetaling gekomen. De uitgaven vallen nu in 2026, waardoor er in 2026 een tekort ontstaat. Middels deze reallocatie wordt dit tekort gecorrigeerd. 4 Niet-beleidsartikelen Koninkrijksrelaties 4.1 Artikel 6. Apparaat Budgettaire gevolgen Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amende­ menten en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 35.135 0 35.135 – 2.356 32.779 – 1.175 – 1.020 – 1.583 – 2.714 23.625 Uitgaven 35.135 0 35.135 – 2.356 32.779 – 1.175 – 1.020 – 1.583 – 2.714 23.625 6.0 Apparaat 35.135 0 35.135 – 2.356 32.779 – 1.175 – 1.020 – 1.583 – 2.714 23.625 Personele uitgaven 24.549 0 24.549 – 1.859 22.690 – 734 – 641 – 1.134 – 1.894 16.075 Eigen personeel 23.408 0 23.408 – 1.830 21.578 – 710 – 610 – 1.099 – 1.833 15.593 Inhuur externen 1.141 0 1.141 – 29 1.112 – 24 – 31 – 35 – 61 482 Materiële uitgaven 10.586 0 10.586 – 497 10.089 – 441 – 379 – 449 – 820 7.550 Overige materiële uitgaven 10.586 0 10.586 – 497 10.089 – 441 – 379 – 449 – 820 7.550 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Personele uitgaven Eigen personeel Dit betreft voornamelijk een overboeking van circa € 1,8 mln. naar het centraal apparaatsartikel van de BZK-begroting voor de personele uitgaven van de Tijdelijke Werkorganisatie. 4.2 Artikel 7. Nog onverdeeld Budgettaire gevolgen Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1^e suppletoire begroting (4) Stand 1^e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 0 0 0 7.703 7.703 5.920 4.089 3.847 3.719 4.574 Uitgaven 0 0 0 7.703 7.703 5.920 4.089 3.847 3.719 4.574 7.0 Nog onverdeeld 0 0 0 7.703 7.703 5.920 4.089 3.847 3.719 4.574 Nog te verdelen 0 0 0 7.703 7.703 5.920 4.089 3.847 3.719 4.574 Loonbijstelling 0 0 0 2.789 2.789 3.362 3.087 3.105 3.062 3.067 Prijsbijstelling 0 0 0 2.527 2.527 2.558 1.002 742 657 628 Onvoorzien 0 0 0 2.387 2.387 0 0 0 0 879 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Nog te verdelen Loonbijstelling Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor begrotingshoofdstuk IV Koninkrijksrelaties. Prijsbijstelling Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor begrotingshoofdstuk IV Koninkrijksrelaties. Onvoorzien Er wordt eindejaarsmarge toegevoegd aan de begroting van Koninkrijksrelaties. Dit betreft diverse overlopende verplichtingen die niet op tijd ontvangen zijn en ten laste komen van het kasbudget 2026. Het gaat hierbij onder andere om facturen op het apparaatsbudget en om opdrachten die een langere doorlooptijd kennen dan van tevoren werd verwacht. 5 Beleid BES-fonds 5.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Artikelnummer Uitgaven 2026 Uitgaven 2027 Uitgaven 2028 Uitgaven 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Vastgestelde begroting 2026 95.808 96.920 98.922 100.926 103.691 0 Mutaties coalitieakkoord 0 0 0 0 0 0 Belangrijkste suppletoire mutaties 1) Correctie koerseffecten BES-fonds 1 – 4.166 – 4.214 – 4.301 – 4.388 4.508 – 4.508 2) Extrapolaties 1 0 0 0 0 0 103.691 3) BBP-indexatie 1 2.826 2.859 2.918 2.977 3.058 3.058 4) Overige mutaties 1 177 182 188 0 0 0 Stand 1e suppletoire begroting 2026 94.645 95.747 97.727 99.515 102.241 102.241 Toelichting 1. Correctie koerseffecten BES-Fonds Omdat de begrotingskoers is gewijzigd van EUR/USD 1,1 in 2025 naar EUR/USD 1,15 in 2026 zijn er minder euro's benodigd om aan de verplichting in vreemde valuta te kunnen voldoen. Om deze reden wordt jaarlijks een correctie voor de koerseffecten gedaan, te weten € 4,1 mln. in 2026 oplopend tot € 4,5 mln. in 2031. 2. Extrapolatie 2031 In miljoenennotajaar 2026 is het jaar 2031 toegevoegd aan de begroting. De middelen voor 2031 zijn in deze eerste suppletoire begroting toegevoegd. 3. BBP-indexatie De BBP-indexatie wordt aan het BES-fonds toegevoegd. Dit betreft € 2,8 mln. in 2026 oplopend naar € 3 mln. in 2031 Artikelnummer Ontvangsten 2026 Ontvangsten 2027 Ontvangsten 2028 Ontvangsten 2029 Uitgaven 2030 Uitgaven 2031 Vastgestelde begroting 2026 95.808 96.920 98.922 100.926 103.691 0 Belangrijkste suppletoire mutaties 1) Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba 1 – 1.163 – 1.173 – 1.195 – 1.411 – 1.450 102.241 Stand 1e suppletoire begroting 2026 94.645 95.747 97.727 99.515 102.241 102.241 Toelichting 1. Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) dienen de uitgaven en ontvangsten over ieder uitkeringsjaar voor het BES-fonds gelijk te zijn. Ten behoeve van de dekking van de dekking van deze uitgaven is een post ontvangsten geraamd. 6 Beleidsartikel BES-fonds 6.1 Artikel 1. BES-fonds Budgettaire gevolgen van beleid Art. Omschrijving Ontwerp-begroting 2026 (1) Mutaties via NvW, ISB, moties en Amendementen (2) Vastgestelde begroting 2026 (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1^esuppletoire begroting (5)= (3)+(4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Verplichtingen 95.808 0 95.808 – 1.163 94.645 – 1.173 – 1.195 – 1.411 – 1.450 102.241 Uitgaven 95.808 0 95.808 – 1.163 94.645 – 1.173 – 1.195 – 1.411 – 1.450 102.241 Bijdrage aan medeoverheden Vrije uitkering 95.808 0 95.808 – 1.163 94.645 – 1.173 – 1.195 – 1.411 – 1.450 102.241 Ontvangsten 95.808 0 95.808 – 1.163 94.645 – 1.173 – 1.195 – 1.411 – 1.450 102.241 Toelichting Het BES-fonds kent geen budgetflexibiliteit. De openbare lichamen ontvangen middelen voor de aan hen wettelijk en toebedeelde taken. Bijdrage aan medeoverheden Vrije uitkering Omdat de begrotingskoers is gewijzigd van EUR/USD 1,1 in 2025 naar EUR/USD 1,15 in 2026 zijn er minder euro's benodigd om aan de verplichting in vreemde valuta te kunnen voldoen. Om deze reden wordt jaarlijks een correctie voor de koerseffecten gedaan, te weten € 4,1 mln. in 2026 oplopend tot € 4,5 mln. in 2031. Tevens wordt de indexatie volgens de BBP-systematiek aan het BES-fonds toegevoegd. Dit betreft € 2,8 mln. in 2026 oplopend naar € 3 mln. in 2031. Ontvangsten Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings-)wet voor ieder uitkeringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van het BES-fonds. De uitgaven en de afgezonderde ontvangsten over ieder uitkeringsjaar zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de dekking van de uitgaven ten laste van het BES-fonds een post ontvangsten geraamd.