Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamerstukken 36 915 IIB Wijziging van de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad (IIB) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVE blz. A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 1 B BEGROTINGSTOELICHTING 3 1 Leeswijzer 3 2 Beleidsartikelen 3 2.1 Artikel 1. Raad van State 3 2.2 Artikel 2. Algemene Rekenkamer 4 2.3 Artikel 3. de Nationale ombudsman 5 2.4 Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden 5 2.5 Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba 6 2.6 Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao 7 2.7 Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten 7 2.8 Artikel 9. Kiesraad 8 3 Niet-beleidsartikelen 8 3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld 8 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 3 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting). De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, P.E. Heerma B. BEGROTINGSTOELICHTING 1 Leeswijzer Voor u ligt de eerste suppletoire begroting van de overige Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De eerste suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de uitvoering van de begroting 2026 (Kamerstukken II 2025/26, 36 800 IIB, nr. 1). De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2026 opgebouwd. In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2031 zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd. Uitgangspunt bij de toelichting op de tabel is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten: Begrotingsartikel Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) Technische mutaties (ondergrens in € mln.) 1. Raad van State Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 4 mln. Ontvangsten 2 mln. 2. Algemene Rekenkamer Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 3. De Nationale ombudsman Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 4. Kanselarij der Nederlandse Orden Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 1 mln. 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 9. Kiesraad Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 10. Nog onverdeeld Verplichting/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichting/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 2 Beleidsartikelen 2.1 Artikel 1. Raad van State Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 106.807 0 106.807 912 107.719 13.063 0 0 0 98.996 Uitgaven 106.807 0 106.807 912 107.719 13.063 0 0 0 98.996 1.0 Raad van State 106.807 0 106.807 912 107.719 13.063 0 0 0 98.996 Institutionele inrichting 106.807 0 106.807 912 107.719 13.063 0 0 0 98.996 Advisering 8.283 0 8.283 0 8.283 0 0 0 0 8.283 Bestuursrechtspraak 49.539 0 49.539 0 49.539 13.063 0 0 0 45.670 Raad van State gemeenschappelijke diensten 48.985 0 48.985 912 49.897 0 0 0 0 45.043 Ontvangsten 1.950 0 1.950 0 1.950 0 0 0 0 1.950 Toelichting Institutionele inrichting Bestuursrechtspraak De Raad van State houdt zich voor hun raming van het aantal zaken voor de Vreemdelingenkamer aan de Meerjaren Productie Prognose (MPP) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Voor 2027 ligt er een raming van de MPP van 7.717 zaken. Voor 2027 resulteert dit in een aanvulling van het budget van circa € 13 mln. Raad van State gemeenschappelijke diensten Daarnaast maakt de Raad van State gebruik van de eindejaarsmarge voor het rond krijgen van de begroting en het zo goed mogelijk kunnen oplossen van problematiek. 2.2 Artikel 2. Algemene Rekenkamer Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp­ begroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 49.547 0 49.547 909 50.456 – 4.700 0 7.700 0 46.530 Uitgaven 49.547 0 49.547 909 50.456 – 4.700 0 7.700 0 46.530 2.0 Algemene Rekenkamer 49.547 0 49.547 909 50.456 – 4.700 0 7.700 0 46.530 Institutionele inrichting 49.547 0 49.547 909 50.456 – 4.700 0 7.700 0 46.530 Recht- en doelmatigheidsbevordering 49.547 0 49.547 909 50.456 – 4.700 0 7.700 0 46.530 Ontvangsten 1.017 0 1.017 0 1.017 0 0 0 0 1.017 Toelichting Institutionele inrichting Recht- en doelmatigheidsbevordering De ingebruikname van de gerenoveerde huisvesting van de Algemene Rekenkamer staat in 2029 gepland in plaats van 2027. Daarom is er een kasschuif nodig. 2.3 Artikel 3. de Nationale ombudsman Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 31.505 0 31.505 1.155 32.660 850 860 350 200 31.083 Uitgaven 31.505 0 31.505 1.155 32.660 850 860 350 200 31.083 3.0 De Nationale ombudsman 31.505 0 31.505 1.155 32.660 850 860 350 200 31.083 Institutionele inrichting 27.996 0 27.996 1.155 29.151 850 860 350 200 27.574 Taakuitoefening Nationale ombudsman 27.996 0 27.996 1.155 29.151 850 860 350 200 27.574 Materiële uitgaven 3.509 0 3.509 0 3.509 0 0 0 0 3.509 Taakuitoefening medeoverheden 3.509 0 3.509 0 3.509 0 0 0 0 3.509 Ontvangsten 3.525 0 3.525 0 3.525 0 0 0 0 3.525 Toelichting Institutionele inrichting Taakuitoefening Nationale ombudsman Er zijn kosten voor een aantal noodzakelijke vernieuwingen bij de Nationale ombudsman. De meerjarige kosten zijn voor de vervanging van het Customer Relationship Management-systeem (CRM-systeem) (€ 0,3 mln. in 2026, ca. € 0,4 mln. per jaar in 2027 en 2028). Daarnaast is er in 2025 een aanbesteding afgerond voor een nieuw financieel systeem (SAP) voor de Hoge Colleges. Het financieel systeem wordt in 2026 geïmplementeerd met als doel om in 2027 operationeel te zijn. De implementatie van het financieel systeem is duurder dan vooraf begroot en met inachtneming hiervan zijn aanvullende middelen noodzakelijk. Voor de Nationale ombudsman gaat het om een bedrag van € 0,4 mln. euro in 2026. 2.4 Artikel 4. Kanselarij der Nederlandse Orden Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 6.452 0 6.452 62 6.514 0 0 0 0 6.466 Uitgaven 6.452 0 6.452 62 6.514 0 0 0 0 6.466 4.0 Kanselarij der Nederlandse Orden 6.452 0 6.452 62 6.514 0 0 0 0 6.466 Institutionele inrichting 4.525 0 4.525 62 4.587 0 0 0 0 4.525 Apparaat 4.525 0 4.525 62 4.587 0 0 0 0 4.525 Materiële uitgaven 1.927 0 1.927 0 1.927 0 0 0 0 1.941 Decoraties 1.927 0 1.927 0 1.927 0 0 0 0 1.941 Ontvangsten 199 0 199 0 199 0 0 0 0 199 Bij artikel 4 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen in de staffel. 2.5 Artikel 6. Kabinet van de Gouverneur van Aruba Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerp­ begroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 2.478 0 2.478 1.757 4.235 250 250 250 250 2.728 Uitgaven 2.478 0 2.478 1.757 4.235 250 250 250 250 2.728 6.0 Kabinet van de Gouverneur van Aruba 2.478 0 2.478 1.757 4.235 250 250 250 250 2.728 Institutionele inrichting 2.478 0 2.478 1.757 4.235 250 250 250 250 2.728 Kabinet Gouverneur Aruba 2.478 0 2.478 1.757 4.235 250 250 250 250 2.728 Ontvangsten 125 0 125 0 125 0 0 0 0 125 Toelichting Institutionele inrichting Kabinet Gouverneur Aruba Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting. Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers. In 2026 staat er € 8,3 mln. op de Aanvullende Post (AP) gereserveerd voor de nieuwe huisvesting van het Kabinet van de Gouverneur van Aruba. Hiervan zal € 0,6 mln. voor 2026 worden overgeboekt van de AP naar de begroting van de Gouverneur van Aruba voor de aankoop van het pand en de grond. De overige € 7,7 mln. wordt op de AP doorgeschoven naar 2027. 2.6 Artikel 7. Kabinet van de Gouverneur van Curaçao Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 3.613 0 3.613 587 4.200 304 304 304 304 3.917 Uitgaven 3.613 0 3.613 587 4.200 304 304 304 304 3.917 7.0 Kabinet van de Gouverneur van Curaçao 3.613 0 3.613 587 4.200 304 304 304 304 3.917 Institutionele inrichting 3.613 0 3.613 587 4.200 304 304 304 304 3.917 Kabinet Gouverneur Curaçao 3.613 0 3.613 587 4.200 304 304 304 304 3.917 Ontvangsten 175 0 175 0 175 0 0 0 0 175 Bij artikel 7 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen in de staffel. 2.7 Artikel 8. Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 2.648 0 2.648 508 3.156 75 75 75 75 2.723 Uitgaven 2.648 0 2.648 508 3.156 75 75 75 75 2.723 8.0 Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten 2.648 0 2.648 508 3.156 75 75 75 75 2.723 Institutionele inrichting 2.648 0 2.648 508 3.156 75 75 75 75 2.723 Kabinet Gouverneur Sint Maarten 2.648 0 2.648 508 3.156 75 75 75 75 2.723 Ontvangsten 75 0 75 0 75 0 0 0 0 75 Toelichting Institutionele inrichting Kabinet Gouverneur Sint Maarten Gezien de vastgestelde wisselkoers voor 2026 wordt er een tekort voorzien op de begroting. Met deze mutatie wordt, net als voorgaande jaren, gecompenseerd voor deze wisselkoers. 2.8 Artikel 9. Kiesraad Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 12.164 0 12.164 – 686 11.478 4.250 3.287 4.250 2.000 14.164 Uitgaven 12.164 0 12.164 – 686 11.478 4.250 3.287 4.250 2.000 14.164 9.0 Kiesraad 12.164 0 12.164 – 686 11.478 4.250 3.287 4.250 2.000 14.164 Institutionele inrichting 12.164 0 12.164 – 686 11.478 4.250 3.287 4.250 2.000 14.164 Kiesraad 12.164 0 12.164 – 686 11.478 4.250 3.287 4.250 2.000 14.164 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Institutionele inrichting Kiesraad In april 2023 is het contract tussen de Kiesraad en de leverancier Paragon ontbonden. Dit heeft geleid tot een rechtszaak. Op 10 september jl. is het vonnis gewezen en is de Kiesraad in het gelijk gesteld. Paragon dient de Kiesraad circa € 6 mln. terug te betalen en is er overeengekomen dat dit in zes gelijke termijnen mag plaatsvinden, van 23 september t/m 1 maart 2026. Middels een beroep op de eindejaarssystematiek wordt € 3 mln. meegenomen van 2025 naar 2026 en € 5,7 mln. wordt kasgeschoven. In samenspraak met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn afspraken gemaakt over de benodigde middelen voor de transitie van de Kiesraad naar een verkiezingsautoriteit. De afspraak is dat vanaf 2023 eerst incidenteel per jaar € 2 mln. aan de begroting van de Kiesraad wordt toegevoegd en op het moment dat het tweede wetsvoorstel, kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces, in werking treedt dit structureel wordt toegevoegd. Met ingang van 1 januari 2026 is het wetsvoorstel in werking getreden. Het bedrag wordt nu structureel aan de begroting van de Kiesraad toegevoegd. 3 Niet-beleidsartikelen 3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 0 0 0 2.020 2.020 2.003 1.921 1.892 1.918 1.918 Uitgaven 0 0 0 2.020 2.020 2.003 1.921 1.892 1.918 1.918 10.0 Nog onverdeeld 0 0 0 2.020 2.020 2.003 1.921 1.892 1.918 1.918 Nog te verdelen 0 0 0 2.020 2.020 2.003 1.921 1.892 1.918 1.918 Loonbijstelling 0 0 0 1.039 1.039 1.022 985 974 980 980 Prijsbijstelling 0 0 0 981 981 981 936 918 938 938 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Loonbijstelling Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. Prijsbijstelling Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor de Hoge Colleges van Staat, Kabinetten van de Gouverneurs en de Kiesraad. De doorverdeling vindt later in 2026 plaats.