Vergaderjaar 2025-2026 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Kamerstukken 36 915 IIA Wijziging van de begrotingsstaat van de Staten-Generaal (IIA) voor het jaar 2026 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota) Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVE blz. A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL 1 B. BEGROTINGSTOELICHTING 2 1 Leeswijzer 2 2 Beleidsartikelen 3 2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer 3 2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer 4 2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer 5 2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer 7 3 Niet-Beleidsartikel 8 3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld 8 A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 tot en met 3 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2026 wijzigingen aan te brengen in de begrotingsstaat van de Staten-Generaal. De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting). De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, P.E. Heerma B. BEGROTINGSTOELICHTING 1 Leeswijzer Voor u ligt de eerste suppletoire begroting 2026 van de Staten-Generaal. De eerste suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de uitvoering van de begroting 2026 (Kamerstukken II 2025/26, 36 800 IIA, nr. 1). De stand van de eerste suppletoire begroting wordt vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2026 opgebouwd. In deze eerste suppletoire begroting wordt in de tabel budgettaire gevolgen van beleid de cijfers van zes begrotingsjaren weergegeven. In de kolom van begrotingsjaar 2031 zijn de middelen in verband met de extrapolatie gepresenteerd. Uitgangspunt bij de toelichting op de tabel is dat per artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel, te weten: Begrotingsartikel Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.) Technische mutaties (ondergrens in € mln.) 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer Verplichtingen/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 2. Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer Verplichtingen/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer Verplichtingen/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven 4 mln. Ontvangsten 2 mln. 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer Verplichtingen/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 10. Nog onverdeeld Verplichtingen/Uitgaven 1 mln. Ontvangsten 1 mln. Verplichtingen/Uitgaven 2 mln. Ontvangsten 2 mln. 2 Beleidsartikelen 2.1 Artikel 1. Wetgeving en controle Eerste Kamer Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 28.286 0 28.286 3.422 31.708 260 260 2.060 2.360 27.092 Uitgaven 28.286 0 28.286 3.422 31.708 260 260 2.060 2.360 27.092 1.0 Wetgeving en controle Eerste Kamer 28.286 0 28.286 3.422 31.708 260 260 2.060 2.360 27.092 Institutionele inrichting 22.192 0 22.192 3.362 25.554 200 200 2.000 2.000 20.923 Apparaat Eerste Kamer 22.192 0 22.192 3.362 25.554 200 200 2.000 2.000 20.923 Personele uitgaven 5.602 0 5.602 0 5.602 0 0 0 0 5.602 Vergoedingen voorzitter/leden Eerste Kamer 5.602 0 5.602 0 5.602 0 0 0 0 5.602 Materiële uitgaven 492 0 492 60 552 60 60 60 360 567 Verenigde vergadering 492 0 492 60 552 60 60 60 360 567 Ontvangsten 140 0 140 0 140 0 0 0 0 140 Toelichting Institutionele inrichting Apparaat Eerste Kamer Als gevolg van de verlenging van de renovatie van het Binnenhof tot medio 2031 is aanvullend budget vereist voor de gebruikerskosten in de jaren 2029 tot en met 2031. Dit is al eerder toegepast voor de jaren 2026 tot en met 2028, maar is ook nodig voor 2029 tot en met 2031. Daarnaast zijn de gebouw-gebonden systemen, zoals de beveiligings- en audiovisuele systemen deels aan vervanging toe. 2.2 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 45.055 0 45.055 8.684 53.739 5.459 – 2.933 531 4.884 40.170 Uitgaven 45.055 0 45.055 8.684 53.739 5.459 – 2.933 531 4.884 40.170 2.0 Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer 45.055 0 45.055 8.684 53.739 5.459 – 2.933 531 4.884 40.170 Institutionele inrichting 30.805 0 30.805 0 30.805 0 0 0 0 30.805 Schadeloosstelling 30.805 0 30.805 0 30.805 0 0 0 0 30.805 Personele uitgaven 14.250 0 14.250 8.684 22.934 5.459 – 2.933 531 4.884 9.365 Pensioenen en wachtgelden 14.250 0 14.250 8.684 22.934 5.459 – 2.933 531 4.884 9.365 Ontvangsten 86 0 86 0 86 0 0 0 0 86 Toelichting Personele uitgaven Pensioenen en wachtgelden Het budget voor de wachtgeldregeling dient verhoogd te worden met € 8,7 mln. in 2026 en in 2027 met € 5,5 mln. als gevolg van een groter beroep op de wachtgeldregeling door vertrekkende en niet-herkozen Kamerleden. Daarnaast is in deze reeks de verkiezingscyclus aangepast aan de volgende reguliere Tweede Kamerverkiezing op 15 mei 2030. 2.3 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 210.197 0 210.197 11.692 221.889 3.381 – 3.227 7.400 21.947 206.318 Uitgaven 210.197 0 210.197 11.692 221.889 3.381 – 3.227 7.400 21.947 206.318 3.0 Wetgeving en controle Tweede Kamer 210.197 0 210.197 11.692 221.889 3.381 – 3.227 7.400 21.947 206.318 Institutionele inrichting 152.797 0 152.797 5.750 158.547 5.465 7.270 9.675 20.271 150.032 Apparaat Tweede Kamer 151.376 0 151.376 5.750 157.126 5.465 7.270 9.675 20.271 148.611 Onderzoeks- budget 1.421 0 1.421 0 1.421 0 0 0 0 1.421 Materiële uitgaven 57.400 0 57.400 5.942 63.342 – 2.084 – 10.497 – 2.275 1.676 56.286 Drukwerk 2.273 0 2.273 0 2.273 0 0 0 0 2.273 Fractie- kosten 49.151 0 49.151 5.649 54.800 – 2.084 – 10.497 – 2.275 1.676 50.900 Uitzending leden 547 0 547 0 547 0 0 0 0 547 Parlementaire enquêtes 2.863 0 2.863 293 3.156 0 0 0 0 0 Bijdrage ProDemos 2.566 0 2.566 0 2.566 0 0 0 0 2.566 Ontvangsten 3.639 0 3.639 300 3.939 300 300 300 300 3.939 Toelichting Institutionele inrichting Apparaat Tweede Kamer Dit betreft een overboeking vanuit de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) naar de begroting van de Staten Generaal (IIA). Voor de versterking van de kennis- en onderzoeksfunctie van de Tweede Kamer is vanuit de enveloppe goed bestuur en sterke rechtsstaat structureel € 10 mln. beschikbaar gesteld (Kamerstukken II 2024/25, 33 047, nr. 41). Met deze middelen zet de Kamerorganisatie een meerjarig ingroeimodel neer waarmee structureel wordt geïnvesteerd in een stevige en eigenstandige kennis- en informatiepositie, deskundigheid en digitale ondersteuning van Kamerleden. Voor 2026 is € 10 mln. geraamd voor audiovisuele voorzieningen (AV) (terugverhuizing Binnenhof). De terugverhuizing staat nu op medio 2031 waarvoor in 2030 de voorbereiding op AV getroffen moeten worden. Daarom worden € 8 mln. uit 2026 en € 3 mln. uit 2027 via een kasschuif geschoven naar 2030. Vanaf 2026 is aanvullend budget benodigd voor de integrale veiligheid van de Tweede Kamer. De veiligheidssituatie van het pand, de systemen en de leden van de Tweede Kamer vragen om investeringen in personeel en materieel. Voor 2026 betreft dit € 5 mln. tot en met 2031 betreft het € 1 mln. per jaar. Als gevolg van de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025 zijn incidentele kosten gemaakt. Hiervoor is € 1,5 mln. nodig ten behoeve van de interne verhuizing (€ 0,7 mln.) en begeleiding bij het formatieproces vanuit Algemene Zaken (ca. € 0,9 mln.). Bij de raming 2025 was dit bedrag geraamd voor het jaar 2028, maar door de eerdere verkiezingen is het bedrag van 2028 naar 2026 geschoven. Deze kosten komen voort uit de vertraging van de interne verhuizing. Na verkiezingen worden partijen namelijk bij de interne verhuizing opnieuw ingedeeld. Een deel van deze kosten viel in 2025, een deel nog in 2026. Daarnaast is budget toegevoegd voor de bedrijfsvoering en een toekomstbestendige Kamerorganisatie (in lijn met de aangenomen motie Wijen Nass). Daaronder valt uitbreiding van het technisch beheerteam van Parlis, extra Woo-ondersteuning, uitbreiding van de afdeling Juridische Zaken en de Griffie Commissies. Verder zijn er extra middelen nodig voor de reorganisatie van de Griffie Commissies. Naar aanleiding van een onderzoek uit januari 2025, werd besloten te reorganiseren. Dit omdat het onderzoek aantoonde dat de aansturing efficiënter kon. De reorganisatie heeft de drie verschillende Griffie Commissies samengevoegd tot één dienst. Met deze samenvoeging worden de fte's structureel verhoogd van 3 fte naar 5 fte. Als gevolg is hiervoor structureel € 0,3 mln. nodig. Met deze nieuwe structuur wordt de managementcapaciteit versterkt, de strategische sturing verbeterd en de samenwerking en mobiliteit tussen de verschillende onderdelen vergroot. De Tweede Kamer maakt gebruik van de eindejaarsmarge voor het rond krijgen van hun begroting en het zelf zo goed mogelijk op kunnen lossen van problematiek. Materiële uitgaven Fractiekosten Het budget voor de fractiekosten is bijgesteld op basis van het meest actuele zetelbedrag en de uitslag van de Tweede Kamerverkiezing van 29 oktober 2025. In 2026 ontvangen fracties die bij deze verkiezingen zetels hebben verloren nog gedurende circa één jaar fractiegeld op basis van hun eerdere zetelaantal (schokdemping). Daarnaast is in deze reeks de verkiezingscyclus aangepast aan de volgende reguliere Tweede Kamerverkiezingen op 15 mei 2030. 2.4 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer Budgettaire gevolgen van beleid Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 4.703 0 4.703 0 4.703 0 0 0 0 1.683 Uitgaven 4.703 0 4.703 0 4.703 0 0 0 0 1.683 4.0 Wetgeving en controle Tweede Kamer 4.703 0 4.703 0 4.703 0 0 0 0 1.683 Materiële uitgaven 4.703 0 4.703 0 4.703 0 0 0 0 1.683 Drukwerk 4.703 0 4.703 0 4.703 0 0 0 0 1.683 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Bij artikel 4 worden geen mutaties toegelicht, omdat de mutaties in de eerste suppletoire begroting niet groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften is opgenomen in de staffel. 3 Niet-Beleidsartikel 3.1 Artikel 10. Nog onverdeeld Ontwerpbegroting t (1) Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) Mutaties 1e suppletoire begroting (4) Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) Mutatie 2027 Mutatie 2028 Mutatie 2029 Mutatie 2030 Mutatie 2031 Art. Verplichtingen 0 0 0 3.462 3.462 3.286 3.351 3.169 3.157 3.147 Uitgaven 0 0 0 3.462 3.462 3.286 3.351 3.169 3.157 3.147 4.0 Nog onverdeeld 0 0 0 3.462 3.462 3.286 3.351 3.169 3.157 3.147 Nog te verdelen 0 0 0 3.462 3.462 3.286 3.351 3.169 3.157 3.147 Loonbijstelling 0 0 0 1.220 1.220 1.176 1.260 1.155 1.151 1.142 Prijsbijstelling 0 0 0 2.242 2.242 2.110 2.091 2.014 2.006 2.005 Ontvangsten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Toelichting Loonbijstelling Dit betreft de loonbijstelling tranche 2026 voor de Staten-Generaal. Prijsbijstelling Dit betreft de prijsbijstelling tranche 2026 voor de Staten-Generaal. De doorverdeling vindt later in 2026 plaats.