Vergaderjaar 2025-2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 874

Wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in verband met de versterking van de rechtsbescherming bij aanbesteden
Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de Aanbestedingswet 2012 te wijzigen ter versterking van de rechtsbescherming bij aanbesteden;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:
ARTIKEL
I
De Aanbestedingswet 2012 wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1.1. worden in de alfabetische rangschikking de volgende begripsbepalingen ingevoegd:
Commissie van Aanbestedingsexperts:
de commissie, bedoeld in artikel 4.27;
klachtenloket:
een klachtenloket als bedoeld in artikel 4.26a, eerste lid;.
B
Artikel 2.103, tweede en derde lid, komt te luiden:
2.
De aanbestedende dienst stelt iedere afgewezen gegadigde bij de mededeling, bedoeld in het eerste lid, in kennis van de redenen voor de afwijzing van zijn verzoek tot deelneming.
3.
De aanbestedende dienst stelt iedere afgewezen inschrijver bij de mededeling, bedoeld in het eerste lid, in kennis van de redenen voor de afwijzing van zijn inschrijving, inclusief voor de gevallen, bedoeld in de artikelen 2.77 en 2.78, de redenen voor zijn beslissing dat er geen gelijkwaardigheid voorhanden is of dat de werken, leveringen of diensten niet aan de functionele of prestatie-eisen voldoen.
C
Artikel 2.130, tweede lid, komt te luiden:
2.
Voor de toepassing van het eerste lid worden onder relevante redenen in ieder geval verstaan:
- a.
de scores van de uitgekozen inschrijving, de kenmerken en relatieve voordelen van die inschrijving, alsmede de naam van de begunstigde of de partijen bij de raamovereenkomst; en
- b.
in het geval het een mededeling aan een afgewezen inschrijver betreft, ook de scores van de afgewezen inschrijving, inclusief een onderbouwing van die scores.
D
Na het opschrift van hoofdstuk 4.4 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
AFDELING
4.4.1.

ARBITRAGE
E
Na artikel 4.26 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
AFDELING
4.4.2.

KLACHTEN
F
Na het opschrift van afdeling 4.4.2 worden twee paragrafen ingevoegd, luidende:
§
4.4.2.1.

Procedure bij het klachtenloket
Artikel
4.26a
1.
Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf beschikt over een klachtenloket, al dan niet tezamen met een andere aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf.
2.
Het klachtenloket behandelt klachten met betrekking tot aanbestedingsprocedures, ingediend door een ondernemer of een rechtspersoon die blijkens zijn statuten de belangen van ondernemers behartigt.
3.
Het klachtenloket behandelt in ieder geval klachten over:
- a.
de door de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf gestelde eisen, voorwaarden, criteria of andere aspecten van de inrichting van de aanbestedingsprocedure;
- b.
de afwijzing of uitsluiting van de betrokken gegadigde of inschrijver of de gunningsbeslissing.
4.
De behandeling van de klacht geschiedt door een persoon die deskundig is op het gebied van aanbesteden en niet betrokken is geweest bij de aanbestedingsprocedure waar de klacht betrekking op heeft.
Artikel
4.26b
1.
Een klacht wordt door het klachtenloket alleen in behandeling genomen indien de klacht:
- a.
schriftelijk wordt ingediend bij het klachtenloket van de betreffende aanbestedende dienst of het betreffende speciale-sectorbedrijf;
- b.
de gronden van de klacht bevat; en
- c.
binnen de reikwijdte van te behandelen klachten door het klachtenloket van de betreffende aanbestedende dienst of het betreffende speciale-sectorbedrijf valt.
2.
Het klachtenloket beslist zo spoedig mogelijk na ontvangst van de klacht of het de klacht in behandeling neemt en deelt dit zo spoedig mogelijk schriftelijk aan de indiener van de klacht en de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf mee. Het niet in behandeling nemen van de klacht wordt voorzien van een motivering.
3.
Het klachtenloket geeft zo spoedig mogelijk een schriftelijk en gemotiveerd advies aan de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf over de mate waarin de klacht gegrond is en stelt de indiener van de klacht gelijktijdig schriftelijk in kennis van dit advies.
4.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt de indiener van de klacht zo spoedig mogelijk schriftelijk en gemotiveerd in kennis van de beslissing over de klacht en van de in voorkomend geval naar aanleiding daarvan genomen maatregelen. Over de genomen maatregelen worden gelijktijdig met de indiener van de klacht de andere ondernemers schriftelijk in kennis gesteld, zonder vermelding van de naam van de indiener van de klacht.
5.
Indien de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf afwijkt van het advies van het klachtenloket, motiveert de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf dit in de beslissing over de klacht.
§
4.4.2.2.

Termijnen bij klachten over de inrichting van de procedure en klachten over gunningsbeslissingen bij het klachtenloket
Artikel
4.26c
Deze paragraaf is niet van toepassing op:
- a.
een opdracht waarop uitsluitend deel 1 van deze wet van toepassing is;
- b.
een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging; of
- c.
een procedure waarbij toepassing wordt gegeven aan artikel 2.74 of artikel 3.60c.
Artikel
4.26d
1.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt een uiterste datum vast waarop een klacht als bedoeld in artikel 4.26a, derde lid, onderdeel a, wordt ontvangen.
2.
De uiterste datum wordt vastgesteld met inachtneming van het voorwerp van de opdracht en de voor de voorbereiding van het verzoek tot deelneming of de inschrijving benodigde tijd.
Artikel
4.26e
1.
Bij het bepalen van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf zeker dat er ten minste zeven dagen resteren tot de uiterste datum voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
2.
Indien een klacht is ontvangen voor het verstrijken van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf zeker dat er ten minste vijf dagen resteren vanaf de dag na de datum van verzending van de beslissing over de klacht aan de indiener van de klacht tot en met de uiterste datum waarop een klacht wordt ontvangen door de Commissie van Aanbestedingsexperts.
3.
Indien niet voldaan kan worden aan de termijn van ten minste vijf dagen, bedoeld in het tweede lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf:
- a.
een nieuwe uiterste datum vast waarop een klacht wordt ontvangen door de Commissie van Aanbestedingsexperts; en
- b.
indien van toepassing, een nieuwe uiterste datum vast voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
4.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt de ondernemers zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van de nieuwe uiterste datum, bedoeld in het derde lid.
Artikel
4.26f
1.
In afwijking van artikel 4.26e zijn het tweede tot en met het vierde lid van toepassing op:
- a.
de procedure voor sociale en andere specifieke diensten;
- b.
de procedure van een prijsvraag;
- c.
de elektronische veiling;
- d.
overheidsopdrachten of speciale-sectoropdrachten op grond van een raamovereenkomst; of
- e.
overheidsopdrachten of speciale-sectoropdrachten op grond van een dynamisch aankoopsysteem.
2.
Indien een klacht is ontvangen voor het verstrijken van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf zeker dat er ten minste drie dagen resteren vanaf de dag na de datum van verzending van de beslissing over de klacht aan de indiener van de klacht tot en met de uiterste datum voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
3.
Indien niet voldaan kan worden aan de termijn van ten minste drie dagen, bedoeld in het tweede lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf een nieuwe uiterste datum vast voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
4.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt de ondernemers zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van de nieuwe uiterste datum voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
Artikel
4.26g
1.
Indien een klacht tegen een gunningsbeslissing als bedoeld in artikel 4.26a, derde lid, onderdeel b, is ontvangen binnen tien dagen vanaf de dag na de datum waarop de mededeling van de gunningsbeslissing is verzonden aan de betrokken gegadigden of inschrijvers, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf zeker dat er ten minste tien dagen resteren vanaf de dag na de datum van de verzending van de beslissing over de klacht aan de indiener van de klacht tot en met de laatste dag van de opschortende termijn die de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf in acht moet nemen bij de gunningsbeslissing.
2.
Indien niet voldaan kan worden aan de termijn van ten minste tien dagen, bedoeld in het eerste lid, onderbreekt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf de opschortende termijn.
3.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt, indien van toepassing, de indiener van de klacht en de andere betrokken gegadigden of inschrijvers zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van het onderbreken en het hervatten van de opschortende termijn.
G
Voor artikel 4.27 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§
4.4.2.3.

Procedure bij de Commissie van Aanbestedingsexperts
H
Na artikel 4.27 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel
4.27a
1.
De Commissie van Aanbestedingsexperts behandelt klachten als bedoeld in artikel 4.26a, derde lid, onderdeel a, ingediend door een ondernemer of een rechtspersoon die blijkens zijn statuten de belangen van ondernemers behartigt.
2.
Een klacht wordt door de Commissie van Aanbestedingsexperts alleen in behandeling genomen indien:
- a.
eenzelfde klacht eerder is ingediend bij het klachtenloket en voldoet aan de vereisten voor het in behandeling nemen door het klachtenloket, bedoeld in artikel 4.26b, eerste lid;
- b.
de indiener van de klacht de beschikbare informatie aan de Commissie van Aanbestedingsexperts verschaft die van belang is voor de beoordeling van de klacht, waaronder het advies van het klachtenloket en de beslissing van de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf met de maatregelen; en
- c.
de Commissie van Aanbestedingsexperts de klacht niet kennelijk ongegrond acht.
3.
De Commissie van Aanbestedingsexperts beslist zo spoedig mogelijk of zij de klacht in behandeling neemt en deelt dit zo spoedig mogelijk schriftelijk en gemotiveerd aan de indiener van de klacht en de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf mee.
4.
De Commissie van Aanbestedingsexperts geeft zo spoedig mogelijk schriftelijk advies aan de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf over de mate waarin de klacht gegrond is en stelt de indiener van de klacht gelijktijdig schriftelijk in kennis van dit advies.
I
Na artikel 4.27a worden twee paragrafen ingevoegd, luidende:
§
4.4.2.4.

Termijnen bij klachten over de inrichting van de procedure bij de Commissie van Aanbestedingsexperts
Artikel
4.27b
Deze paragraaf is niet van toepassing op:
- a.
een opdracht waarop uitsluitend deel 1 van deze wet van toepassing is;
- b.
een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging;
- c.
een procedure waarbij toepassing wordt gegeven aan artikel 2.74 of artikel 3.60c;
- d.
de procedure voor sociale en andere specifieke diensten;
- e.
de procedure van een prijsvraag;
- f.
de elektronische veiling;
- g.
overheidsopdrachten of speciale-sectoropdrachten op grond van een raamovereenkomst; of
- h.
overheidsopdrachten of speciale-sectoropdrachten op grond van een dynamisch aankoopsysteem.
Artikel
4.27c
1.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt een uiterste datum vast waarop een klacht als bedoeld in artikel 4.27a, eerste lid, bij de Commissie van Aanbestedingsexperts wordt ontvangen.
2.
De uiterste datum, bedoeld in het eerste lid, wordt vastgesteld met inachtneming van het voorwerp van de opdracht en de voor de voorbereiding van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen benodigde tijd.
3.
Bij het bepalen van de uiterste datum, bedoeld in het eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf zeker dat er ten minste vijf dagen resteren tot en met de uiterste datum van het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
4.
De uiterste datum, bedoeld in het eerste lid, wordt zodanig vastgesteld dat deze na de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, ligt.
Artikel
4.27d
Indien de klacht is ontvangen voor het verstrijken van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, en artikel 4.27c, eerste lid:
- a.
neemt de Commissie van Aanbestedingsexperts de beslissing, bedoeld in artikel 4.27a, derde lid, binnen drie dagen vanaf de dag na de datum van ontvangst van de klacht; en
- b.
geeft de Commissie van Aanbestedingsexperts het advies, bedoeld in artikel 4.27a, vierde lid, binnen veertien dagen vanaf de dag na de datum van verzending van de beslissing, bedoeld in artikel 4.27a, derde lid, door de Commissie van Aanbestedingsexperts.
Artikel
4.27e
1.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf schort de aanbestedingsprocedure op indien:
- a.
de klacht is ontvangen voor het verstrijken van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, en artikel 4.27c, eerste lid; en
- b.
de Commissie van Aanbestedingsexperts de klacht in behandeling heeft genomen.
2.
De opschorting vangt aan vanaf de dag na de datum van verzending van de beslissing door de Commissie van Aanbestedingsexperts, bedoeld in artikel 4.27a, derde lid, en eindigt op de dag na de datum van verzending van de beslissing over de klacht door de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf aan de indiener van de klacht.
3.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan afzien van opschorting wegens dwingende redenen van algemeen belang. De beslissing om af te zien van opschorting wordt gemotiveerd.
4.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan de aanbestedingsprocedure hervatten indien de Commissie van Aanbestedingsexperts niet binnen de termijn, bedoeld in artikel 4.27d, onder b, een advies heeft gegeven.
Artikel
4.27f
1.
Indien de klacht is ontvangen voor het verstrijken van de uiterste datum, bedoeld in artikel 4.26d, eerste lid, en artikel 4.27c, eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf de indiener van de klacht en de Commissie van Aanbestedingsexperts zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van de beslissing over de klacht naar aanleiding van het advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts en van de in voorkomend geval naar aanleiding daarvan genomen maatregelen. Over de genomen maatregelen worden gelijktijdig met de indiener van de klacht de andere ondernemers schriftelijk in kennis gesteld, zonder vermelding van de naam van de indiener van de klacht.
2.
Indien de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf afwijkt van het advies van de Commissie van Aanbestedingsexperts, motiveert de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf dit in de beslissing over de klacht.
Artikel
4.27g
1.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt zeker dat er ten minste vijf dagen resteren vanaf het einde van de opschorting, bedoeld in artikel 4.27e, tweede lid, tot en met de uiterste datum voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
2.
Indien niet voldaan kan worden aan de termijn van ten minste vijf dagen, bedoeld in het eerste lid, stelt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf een nieuwe uiterste datum vast voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen.
Artikel
4.27h
1.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt de indiener van de klacht, de andere ondernemers en de Commissie van Aanbestedingsexperts zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van:
- a.
de aanvang van de opschorting van de procedure, bedoeld in artikel 4.27e, tweede lid;
- b.
indien van toepassing, het afzien van de opschorting, bedoeld in artikel 4.27e, derde lid; en
- c.
het hervatten van de procedure, bedoeld in van artikel 4.27e, vierde lid.
2.
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf stelt de indiener van de klacht en de andere ondernemers zo spoedig mogelijk schriftelijk in kennis van:
- a.
het einde van de opschorting, bedoeld in artikel 4.27e, tweede lid; en
- b.
indien van toepassing, de nieuwe uiterste datum voor het indienen van de verzoeken tot deelneming of de inschrijvingen, bedoeld in artikel 4.27g, tweede lid.
§
4.4.2.5.

Registratie en publieke verantwoording
Artikel
4.27i
1.
Indien de aanbestedende dienst de staat, een provincie, een gemeente of een waterschap betreft, registreert deze de ingediende klachten en de wijze waarop aan de klachten gevolg is gegeven.
2.
De aanbestedende dienst, bedoeld in het eerste lid, legt jaarlijks publieke verantwoording af over het aantal klachten dat bij het klachtenloket en de Commissie van Aanbestedingsexperts is ingediend, over het aantal klachten dat gegrond en ongegrond is verklaard en in algemene zin over de gevolgen die zijn gegeven aan de klachten.
J
Na artikel 4.36 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel
4.36a
Indien een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf voor het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I van de wet van [p.m. datum] tot wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in verband met versterking van de rechtsbescherming bij aanbesteden een aankondiging van een aanbesteding heeft gedaan of een aanbestedingsprocedure zonder aankondiging is gestart en in het kader daarvan een ondernemer heeft verzocht een inschrijving in te dienen dan wel op andere wijze ten behoeve van het sluiten van een schriftelijke overeenkomst tot het verrichten van werken, leveringen of diensten een ondernemer heeft benaderd, is op die aanbesteding het recht van toepassing zoals dat gold onmiddellijk voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet.
ARTIKEL
II
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven
De Minister van Economische Zaken,