Vergaderjaar 2025-2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 861

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (XXIII) voor het jaar 2025 (Incidentele suppletoire begroting inzake Ternaard)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A

ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wĳzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Klimaat en Groene Groei,
S.Th.M.
Hermans
B

ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1.

Leeswijzer
Ondergrenzen toelichtingen
Voor wat betreft het toelichten van significante verschillen in de uitgaven, ontvangsten en verplichtingen zĳn de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 | 1 | 2
=> 50 en < 200 | 2 | 4
=> 200 < 1.000 | 5 | 10
=> 1.000 | 10 | 20
In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
2.

Beleidsartikelen
2.1

Beleidsartikel 31 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering

Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties incidentele suppletoire begroting (2) | Stand incidentele suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 45.945.969 | 163.000 | 46.108.969
Uitgaven | 6.582.758 | 163.000 | 6.745.758
Subsidies (regelingen) | 5.094.544 | 0 | 5.094.544
Missiegedreven Onderzoek en Ontwikkeling en Innovatie (MOOI) | 74.798 | | 74.798
Hernieuwbare Energietransitie (HER+) | 23.795 | | 23.795
Green Deals | 448 | | 448
Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+) | 93.664 | | 93.664
Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS) | 2.311 | | 2.311
Projecten Klimaat en Energieakkoord | 3.482 | | 3.482
SDE | 603.664 | | 603.664
SDE+ | 2.083.271 | | 2.083.271
SDE++ | 585.621 | | 585.621
Aardwarmte | 12.611 | | 12.611
ISDE-regeling | 560.396 | | 560.396
Carbon Capture Storage (CCS) | 2.620 | | 2.620
Hoge Flux Reactor | 6.985 | | 6.985
Caribisch Nederland | 17.154 | | 17.154
Overige subsidies | 13.955 | | 13.955
Opschalingsinstrument waterstof | 81.620 | | 81.620
Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) | 7.058 | | 7.058
IPCEI-waterstof | 55.401 | | 55.401
Vulmaatregelen gasopslag | 74.060 | | 74.060
MIEK | 4.671 | | 4.671
Schadeafhandeling mijnbouw Limburg | 4.262 | | 4.262
Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) | 11.033 | | 11.033
NGF-project NieuweWarmteNu! | 14.059 | | 14.059
Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023 | 63.701 | | 63.701
Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten | 13.928 | | 13.928
Tegemoetkoming blokaansluiting | 2.000 | | 2.000
Investeringen waterstofbackbone | 52.461 | | 52.461
NGF – project Circulaire Zonnepanelen | 22.193 | | 22.193
Geothermie (Klimaatfonds) | 1.946 | | 1.946
Subsidieregeling flexibiliteit | 29.630 | | 29.630
Energiecoöperaties en burgerbetrokkenheid energietransitie | 258 | | 258
Subsidieproject Djewels | 16.478 | | 16.478
Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten | 5.379 | | 5.379
Realisatie Zon op Zee | 1.992 | | 1.992
Verduurzaming industrie | 69.475 | | 69.475
Infrastructuur duurzame industrie (PIDI) | 890 | | 890
NGF – project Groenvermogen van de Nederlandse economie | 156.042 | | 156.042
Indirecte kostencompensatie ETS | 167.400 | | 167.400
Investeringen Verduurzaming Industrie – Klimaatfonds | 79.067 | | 79.067
NGF – project Circulaire Plastics | 18.054 | | 18.054
NGF – project Biobased Circular | 23.191 | | 23.191
Stikstofaanpak piekbelasters industrie | 15.348 | | 15.348
Stimuleringsprogramma koolstofverwijdering klimaatfonds | 150 | | 150
Subsidies WarmtelinQ | 3.022 | | 3.022
Subsidie Invest NL | 15.000 | | 15.000
Leningen | 120.539 | 0 | 120.539
Lening EBN | 117.000 | | 117.000
Lening InvestNL | 604 | | 604
Leningen NGF – project Circulaire zonnepanelen | 300 | | 300
Verduurzaming industrie | 2.635 | | 2.635
Garanties | 7.000 | 0 | 7.000
Verliesdeclaratie aardwarmte | 7.000 | | 7.000
Opdrachten | 95.309 | 163.000 | 258.309
Onderzoek mijnbouwbodembeweging | 4.740 | | 4.740
SodM onderzoek | 1.593 | | 1.593
Uitvoeringsagenda klimaat | 477 | | 477
Klimaat mondiaal | 2.055 | | 2.055
Onderzoek en opdrachten | 26.302 | | 26.302
Programma Opwek Energie op Rijksbastgoed (OER) | 18.045 | | 18.045
Energiehulp Oekraïne | 750 | | 750
Projecten Kernenergie | 31.924 | | 31.924
Stikstofaanpak piekbelasters industrie | 13 | | 13
Verduurzaming industrie | 2.676 | | 2.676
Werkbudgetten | 4.243 | 163.000 | 167.243
CSIRT – DSP | 266 | | 266
Energie-efficiency | 2.225 | | 2.225
Bijdrage aan agentschappen | 218.414 | 0 | 218.414
Bijdrage RVO.nl | 177.550 | | 177.550
Bijdrage RDI | 11.328 | | 11.328
Bijdrage NEa | 22.069 | | 22.069
Bijdrage KNMI | 3.761 | | 3.761
Bijdrage NVWA | 1.058 | | 1.058
Bijdrage RIVM | 176 | | 176
Bijdrage RWS | 2.472 | | 2.472
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 140.231 | 0 | 140.231
Doorsluis COVA-heffing | 111.000 | | 111.000
TNO kerndepartement | 25.566 | | 25.566
TNO SodM | 2.265 | | 2.265
TNO publieke SDRA | 1.400 | | 1.400
Bijdrage aan medeoverheden | 888.856 | 0 | 888.856
Uitkoopregeling | 750 | | 750
Regeling toezicht energiebesparingsplicht | 9.879 | | 9.879
Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden | 878.227 | | 878.227
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 10.506 | 0 | 10.506
Nuclear Research Group | 8.637 | | 8.637
Internationale contributies | 1.724 | | 1.724
PBL Rekenmeesterfunctie | 145 | | 145
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 7.359 | 0 | 7.359
Storting in begrotingsreserve duurzame energie en klimaattransitie | 7.359 | 0 | 7.359
Ontvangsten | 4.182.293 | 0 | 4.182.293
Ontvangsten COVA | 111.000 | | 111.000
Ontvangsten zoutwinning | 2.511 | | 2.511
Onttrekking reserve duurzame energie en klimaattransitie | 2.746.003 | | 2.746.003
ETS-ontvangsten | 840.000 | | 840.000
Diverse ontvangsten | 75.694 | | 75.694
Opbrengsten tenders Wind op Zee | 21.085 | | 21.085
Ontvangsten verduurzaming industrie | 40.000 | | 40.000
Dividenduitkering GasTerra | 3.600 | | 3.600
Ontvangsten Mijnbouwwet | 341.000 | | 341.000
Ontvangsten NAM publieke SDRA | 1.400 | | 1.400

Tabel 2 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x€ 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties incidentele suppletoire begroting (2) | Stand incidentele suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 45.945.969 | 163.000 | 46.108.969
waarvan garantieverplichtingen | 7.000 | 0 | 7.000
waarvan overige verplichtingen | 45.938.969 | 163.000 | 46.101.969
Toelichting
De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen om geen vergunning af te geven voor gaswinning bij Ternaard (Kamerstuk 32 849, nr. 262). Er zal geen nieuwe gaswinning plaatsvinden onder UNESCO werelderfgoed Waddenzee (Ternaard). Dit is de uitkomst van overleg tussen het kabinet en de Nederlandse Aardolie Maatschappij B.V. (hierna: NAM) waarbij NAM ook haar medevergunninghouder ExxonMobil Producing Netherlands B.V. (hierna: EMPN) vertegenwoordigde.
Verplichtingen en uitgaven
In het akkoord met NAM en EMPN is vastgelegd dat zij een bedrag krijgen voor het afzien van gaswinning bij Ternaard van in totaal € 163 mln bruto inclusief btw.