Vergaderjaar 2025‒2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 850
XIV

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (XIV) en het Diergezondheidsonds (F) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 28 november 2025
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
- 1.
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur;
- 2.
de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
- 3.
de begrotingsstaat voor het begrotingsfonds Diergezondheidsfonds
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
F.M.
Wiersma
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1

Leeswijzer

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 | 1 | 2
=> 50 en < 200 | 2 | 4
=> 200 en < 1000 | 5 | 10
=> 1000 | 10 | 20
2

Beleid
2.1

Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikel | Uitgaven 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 4.774.112
Stand bij suppletoire begroting september 2025 | | 4.330.221
Belangrijkste mutaties tweede suppletoire begroting | |
1) Compensatie pelsdierhouders | 21 | 25.000
2) Subsidieregeling Brongerichte aanpak emissies | 21 | ‒ 20.001
3) Nationale grondbank | 22 | ‒ 17.000
6) Overige mutaties | | ‒ 71.794
Stand 2e suppletoire begroting 2025 | | 4.246.426
Toelichting
1. Compensatie pelsdierhouders
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft uitspraak gedaan in rechtszaken aangespannen door nertsenhouders over de vergoeding n.a.v. het vervroegd verbod op de pelsdierhouderij voor het sluiten van deze bedrijven wegens Covid-19. Het vervroegde verbod is ingegaan op 8 januari 2021. Het financieel nadeel van de pelsdierhouders is in 2021 en 2022 financieel gecompenseerd. Een aantal pelsdierhouders heeft bezwaar en beroep aangetekend tegen de hoogte van deze compensatie. Het CBb heeft onder andere bepaald dat de overheid de hoogte van deze vergoedingen niet had mogen verlagen voor het normaal maatschappelijke risico en geen korting voor leegstand in de beleidsregel had mogen opnemen. In 2025 verwacht LVVN € 25 miljoen te betalen, in 2026 volgen nog verdere betalingen.
2. Subsidieregeling brongerichte aanpak emissies
Er is sprake van onderuitputting op de subsidieregeling Brongerichte aanpak emissies. Er zijn minder inschrijvingen dan verwacht op de subsidieregeling. Daarnaast is er besloten dat het budget over meerdere jaren wordt uitbetaald.
3. Nationale grondbank
De bijdrage aan het Rijksvastgoedbedrijf valt € 17 mln. lager uit dan verwacht. Er zijn een aantal aankooptrajecten gestart die niet hebben geleid tot een daadwerkelijke aankoop, waardoor de aankoopkosten van de Nationale Grondbank lager uitvallen dan geraamd.

Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikel | Ontvangsten 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 74.297
Stand suppletoire begroting september 2025 | | 243.632
Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1) Terugontvangsten voorschotten SPUK MGA | 22 | ‒ 41.000
Overige mutaties | | 26.902
Stand 2e suppletoire begroting 2025 | | 229.534
Toelichting
1. Terugontvangsten voorschotten MGA
Dit betreft een terugbetaling van een voorschot in het kader van de SPUK Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden. De terugontvangst valt op een later moment dan eerder werd verwacht.
3

Beleidsartikelen
3.1

Artikel 21: Land- en tuinbouw
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid art. 21 (bedragen x € 1.000)
21 Land- en tuinbouw | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 1.461.701 | ‒ 27.314 | 1.434.387
| Uitgaven | 2.010.369 | ‒ 37.499 | 1.972.870
| Subsidies (regelingen) | 1.756.862 | ‒ 40.159 | 1.716.703
| Sociaal economische positie boeren | 78.293 | 22.809 | 101.102
| Duurzame veehouderij | 1.399.963 | ‒ 42.269 | 1.357.694
| Glastuinbouw en weerbare planten en teeltsystemen | 83.129 | ‒ 7.987 | 75.142
| Mestbeleid | 182.431 | ‒ 13.255 | 169.176
| Diergezondheid en dierenwelzijn | 3.809 | 1.769 | 5.578
| Voedselzekerheid en internationale agrarische samenwerking | 1.019 | ‒ 694 | 325
| Integraal voedselbeleid | 7.218 | ‒ 32 | 7.186
| Doelsturing | 1.000 | ‒ 500 | 500
| Leningen | 41.918 | ‒ 423 | 41.495
| Lening Investeringsfonds Duurzame Landbouw | 40.000 | 0 | 40.000
| Overige leningen | 1.918 | ‒ 423 | 1.495
| Garanties | 1.805 | 0 | 1.805
| Verliesdeclaraties borgstellingsfaciliteit | 1.805 | 0 | 1.805
| Opdrachten | 26.126 | ‒ 6.541 | 19.585
| Sociaal economische positie boeren | 4.489 | ‒ 1.676 | 2.813
| Duurzame veehouderij | 4.470 | ‒ 4.370 | 100
| Mestbeleid | 93 | ‒ 37 | 56
| Diergezondheid en dierenwelzijn | 9.111 | 247 | 9.358
| Voedselzekerheid en internationale agrarische samenwerking | 6.362 | ‒ 569 | 5.793
| Integraal voedselbeleid | 1.601 | ‒ 136 | 1.465
| Bijdrage aan ZBO's / RWT's | 12.571 | 4.748 | 17.319
| College toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden | 1.909 | 2.643 | 4.552
| Centrale Commissie Dierproeven | 0 | 0 | 0
| Medebewind/voormalige productschappen | 187 | 0 | 187
| Raad voor de Plantenrassen | 1.544 | ‒ 599 | 945
| Keuringsdiensten | 8.931 | 2.704 | 11.635
| Bijdrage aan medeoverheden | 140.002 | 0 | 140.002
| Specifieke uitkeringen | 140.002 | 0 | 140.002
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 11.320 | ‒ 112 | 11.208
| FAO en overige contributies | 11.320 | ‒ 112 | 11.208
| Storting/onttrekking begrotingsreserve | 7127 | 4988 | 12115
| Storting begrotingsreserve landbouw | 0 | 4.988 | 4.988
| Storting begrotingsreserve apurement | 3.500 | 0 | 3.500
| Storting begrotingsreserve borgstelling | 3.627 | 0 | 3.627
| Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 12.638 | 0 | 12.638
| Diergezondheidsfonds | 12.638 | 0 | 12.638
| Ontvangsten | 64.939 | 14.808 | 79.747
| Ontvangsten | 64.939 | 14.808 | 79.747
| Sociaal economische positie boeren | 245 | ‒ 4 | 241
| ZBO's / RWT's | 2.300 | 350 | 2.650
| Agroketens | 2.298 | 7.782 | 10.080
| Agrarische innovatie en overig | 0 | 17.371 | 17.371
| Mestbeleid | 12.209 | ‒ 4.509 | 7.700
| Garanties | 1.800 | 0 | 1.800
| Weerbare planten en teeltsystemen | 0 | 4 | 4
| Diergezondheid en dierenwelzijn | 11.600 | ‒ 85 | 11.515
| Voedselzekerheid en internationale agrarische samenwerking | 13.231 | ‒ 6.101 | 7.130
| Onttrekkingen begrotingsreserves | 21.256 | 0 | 21.256
Toelichting
Subsidies
Sociaal economische positie boeren
Het subsidiebudget voor Sociaal economische positie boeren wordt verhoogd met € 22,8 mln. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft uitspraak gedaan in rechtszaken aangespannen door nertsenhouders over de vergoeding n.a.v. het vervroegd verbod op de pelsdierhouderij voor het sluiten van deze bedrijven wegens Covid-19. Het vervroegde verbod is ingegaan op 8 januari 2021. Het financieel nadeel van de pelsdierhouders is in 2021 en 2022 financieel gecompenseerd. Een aantal pelsdierhouders heeft bezwaar en beroep aangetekend tegen de hoogte van deze compensatie. Het CBb heeft onder andere bepaald dat de overheid de hoogte van deze vergoedingen niet had mogen verlagen voor het normaal maatschappelijke risico en geen korting voor leegstand in de beleidsregel had mogen opnemen. In 2025 verwacht LVVN € 25,0 mln. euro te betalen, in 2026 volgen nog verdere betalingen.
Duurzame veehouderij
Het subsidiebudget voor Duurzame veehouderij wordt verlaagd met € 42,3 mln. Dit heeft twee voornaamste oorzaken. De eerste oorzaak betreft de subsidieregeling brongerichte aanpak emissies (€ 20,0 mln.). Er zijn minder inschrijvingen dan verwacht op de subsidieregeling brongerichte aanpak emissies en er is besloten dat het budget over meerdere jaren wordt uitbetaald. De tweede oorzaak betreft de Verplaatsingsregeling (€ 13,5 mln.). Eerder werd aangenomen dat er sneller na een haalbaarheidsonderzoek gestart zou worden met de verplaatsing. In de praktijk blijkt dat een veehouder meer tijd nodig heeft om de keuze voor bedrijfsverplaatsing te nemen.
Vrijwilling beëindiging, verplaatsing en extensivering

Tabel 5 Gedetailleerde weergave uitgaven (Vrijwillige beëindiging, verplaatsing en extensivering) (bedragen x € 1.000)
Subsidieregeling | 2024 | 2025
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) | 136.413 | 283.425
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting (Lbv-plus) | 319.700 | 1.030.064
Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties kleinere sectoren (Lbv ks) | ‒ | 29.292
Landelijke verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting (Lvvp) | ‒ | 6.000
Tijdelijke extensiveringsregeling melkveehouderij (in voorbereiding) | ‒ | ‒
Vrijwillige beëindigingsregeling (in voorbereiding) | ‒ | ‒
Totaal | 456.113 | 1.348.781
Bovenstaande tabel geeft een verdiepend inzicht in een aantal subsidieregelingen waarvoor geldt dat het kasritme minder eenvoudig te ramen is, te weten de Lbv-regelingen, de verplaatsingsregeling. Deze regelingen zijn onderdeel van de stikstofaanpak.
Voor de Lbv-regelingen geldt dat de realisatie in 2025 om wisselende redenen kan afwijken van de prognose. Bij de Lbv en Lbv-plus geldt dat er een piek aan aanvraagmomenten voor het tweede betaalmoment is rond de jaarwisseling. Het uiterste moment waarop deelnemers aan de regeling moet voldoen aan deze voorwaarden ligt vast, maar het staat deelnemers vrij om betaling eerder aan te vragen of voor hun tweede deelbetaling zich terug te trekken uit de regeling. Voor de Lbv-kleinere sectoren geldt juist dat ultimo 2025 veel uiterste data verstrijken waarop veehouders moeten aangeven of zij (definitief) deelnemen aan de regeling en vervolgens de eerste voorschotbetaling ontvangen. Dit maakt dat de raming voor 2025 onzeker is, er is een serieus risico van doorschuiven van betalingen naar 2026 met bijbehorende onderuitputting als gevolg van deze vertraging in 2025.
Het budget wordt nu niet neerwaarts bijgesteld zodat deelnemers die een aanvraag voor het tweede voorschot indienen die ook uitbetaald kunnen krijgen, rekening houdend met noodzakelijke beoordeling en doorlooptijd door RVO.
Mestbeleid
Het subsidiebudget voor Mestbeleid wordt verlaagd met € 13,3 mln. Dit heeft meerdere redenen. Omdat in 2025 veel capaciteit in werd gezet voor het 8e Actieplan Nitraatrichtlijn (8e AP), konden niet alle geplande uitgaven voor het 7e AP in 2025 worden gerealiseerd (€ 7,0 mln.). Verder wordt een deel van openstelling 2025 van de Regeling hoogwaardige mestverwerking pas in 2026 en 2027 uitbetaald (€ 2,2 mln.). Tenslotte zijn uitvoeringskosten van de NVWA en RVO voor het versterken van het toezicht op de mestregelgeving door de Taskforce Mestmarkt geschoven naar artikel 24 van de LVVN-begroting (€ 3,4 mln.).
Ontvangsten
Agrarische innovatie en overig
De ontvangsten op artikel 21 vallen € 17,4 mln. hoger uit dan geraamd. Dit betreft terugontvangsten subsidievoorschotten van ondernemers die deelnamen aan de Lbv of Lbv-plus regelingen maar zichzelf toch uitschreven en het verleende bedrag terug hebben gestort.
3.2

Artikel 22: Natuur, visserij en gebiedgericht werken
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 22 (bedragen x € 1.000)
22 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 518.198 | ‒ 28.932 | 489.266
| Uitgaven | 929.641 | ‒ 48.496 | 881.145
| Subsidies (regelingen) | 97.338 | ‒ 10.616 | 86.722
| Vermaatschappelijking Natuur en Biodiversiteit | 8.883 | 466 | 9.349
| Natuur en Biodiversiteit op land | 57.624 | ‒ 11.267 | 46.357
| Beheer Kroondomeinen | 753 | ‒ 7 | 746
| Duurzame visserij | 17.242 | ‒ 4.093 | 13.149
| Overige stelsel activiteiten | 11.190 | 2.396 | 13.586
| Natuur en Biodiversiteit Grote Wateren | 1.646 | 1.889 | 3.535
| Leningen | 20.795 | 19 | 20.814
| Leningen rente en aflossing | 20.795 | 19 | 20.814
| (Schade)vergoeding | 1.600 | ‒ 1.189 | 411
| Vermaatschappelijking natuur en biodiversiteit | 1.600 | ‒ 1.189 | 411
| Opdrachten | 72.792 | ‒ 20.703 | 52.089
| Vermaatschappelijking Natuur en Biodiversiteit | 5.368 | ‒ 1.320 | 4.048
| Natuur en Biodiversiteit op land | 38.747 | ‒ 13.183 | 25.564
| Natuur en Biodiversiteit Grote Wateren | 15.079 | ‒ 3.941 | 11.138
| Duurzame visserij | 8.239 | ‒ 3.334 | 4.905
| Internationale Samenwerking | 2.378 | 1.023 | 3.401
| Klimaatimpuls Natuur en Biodiversiteit | 2.981 | 52 | 3.033
| Bijdrage aan agentschappen | 62.906 | ‒ 18.725 | 44.181
| Rijkswaterstaat | 14.879 | ‒ 579 | 14.300
| Rijksvastgoedbedrijf | 47.350 | ‒ 18.207 | 29.143
| Overige agentschappen | 677 | 61 | 738
| Bijdrage aan ZBO's / RWT's | 35.201 | 2.084 | 37.285
| Staatsbosbeheer | 33.811 | 2.109 | 35.920
| Overige ZBO's | 1.390 | ‒ 25 | 1.365
| Bijdrage aan medeoverheden | 637.168 | 634 | 637.802
| Caribisch Nederland | 979 | 760 | 1.739
| Specifieke uitkering | 636.189 | ‒ 126 | 636.063
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 1.841 | 0 | 1.841
| Internationale Samenwerking | 1.841 | 0 | 1.841
| Ontvangsten | 115.061 | ‒ 30.732 | 84.329
| Ontvangsten | 115.061 | ‒ 30.732 | 84.329
| Landinrichtingsrente | 19.641 | 252 | 19.893
| Verkoop gronden | 1.057 | 4.725 | 5.782
| Overige ontvangsten natuur | 85.607 | ‒ 40.762 | 44.845
| Duurzame visserij | 8.756 | 5.053 | 13.809
Toelichting
Subsidies
Natuur en biodiversiteit op land
Het subsidiebudget voor Natuur en biodiversiteit op land wordt verlaagd met € 11,3 mln. Dit betreft een saldo van meerdere mutaties. Er worden middelen overgeheveld naar het Provinciefonds ten behoeve van onder andere het Agrarisch Natuurbeheer (€ 3,0 mln.), het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (€ 2,4 mln.) en de Natuurherstelverordening (€ 1,4 mln.). Verder wordt er € 2,6 mln. overgeheveld naar artikel 24. Dit betreft de bijdrage aan de RVO voor uitbreiding van de ondersteuning aan het Agrarisch Natuurbeheer. Ook wordt er € 4,0 mln. overgeheveld naar het gemeentefonds voor een maatwerkcasus in de gemeente Nederweert.
Opdrachten
Natuur en biodiversiteit op land
Het opdrachtenbudget voor Natuur en biodiversiteit op land wordt verlaagd met € 13,2 mln. Dit wordt onder meer veroorzaakt door een overheveling naar het provinciefonds ten behoeve van Natuurbrandpreventie en -mitigatie (€ 5,7 mln.) en voor de Invasieve exoten aanpak (€ 2,2 mln.). Daarnaast wordt er € 3,4 mln. overgeheveld naar 'Overige stelsel activiteiten'. De gemoeide uitgaven worden onder het subsidiebudget verantwoord. Ook worden er middelen (€ 2,1 mln.) overgeboekt naar artikel 50 ten behoeve van personeelskosten voor zaakbegeleiding, ondernemingsplannen en maatwerk.
Bijdragen aan agentschappen
Rijksvastgoedbedrijf
De bijdrage aan het Rijksvastgoedbedrijf valt € 18,2 mln. lager uit dan verwacht. Er zijn een aantal aankooptrajecten gestart die niet hebben geleid tot een daadwerkelijke aankoop, waardoor de aankoopkosten en de uitvoeringskosten van de Nationale Grondbank lager uitvallen dan geraamd.
Ontvangsten
Overige ontvangsten natuur
De geraamde ontvangsten Overige ontvangsten Natuur vallen € 40,8 mln. lager uit dan verwacht. Dit betreft een terugbetaling van een voorschot in het kader van de SPUK Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden. De terugontvangst valt op een later moment dan eerder werd verwacht.
3.3

Artikel 23: Kennis en innovatie
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid art. 23 (bedragen x € 1.000)
23 Kennis en innovatie | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 369.843 | 5.387 | 375.230
| Uitgaven | 396.288 | ‒ 4.256 | 392.032
| Subsidies (regelingen) | 218.607 | 2.969 | 221.576
| Beleidsondersteunend onderzoek | 55.571 | 14.786 | 70.357
| Missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid | 49.109 | ‒ 2.109 | 47.000
| Kennisverspreiding en groen onderwijs | 113.927 | ‒ 9.708 | 104.219
| Opdrachten | 18.331 | ‒ 1.848 | 16.483
| Kennisontwikkeling en innovatie | 18.331 | ‒ 1.848 | 16.483
| Bijdrage aan agentschappen | 18.656 | 791 | 19.447
| Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu | 18.656 | 791 | 19.447
| Bijdrage aan ZBO's / RWT's | 140.694 | ‒ 6.168 | 134.526
| Wageningen Research | 140.694 | ‒ 6.168 | 134.526
| ZonMw | 0 | 0 |
| Ontvangsten | 10.274 | 1.826 | 12.100
| Ontvangsten | 10.274 | 1.826 | 12.100
| Kennisontwikkeling en innovatie | 10.274 | 1.826 | 12.100
Toelichting
Subsidies
Beleidsondersteunend onderzoek
Het subsidiebudget voor Beleidsondersteunend onderzoek wordt verhoogd met € 14,8 mln. De oorzaak van deze toename is technisch, de beschikking aan WR onder de TO-2 regeling bestaat uit meerdere beschikkingen die vanaf meerdere begrotingsinstrumenten wordt gedekt. Met deze onderliggende technische mutaties worden de budgetinstrumenten in lijn gebracht met deze subsidiebeschikkingen. Meevallers en tegenvallers staan apart vermeld omdat het gaat om separate budgetinstrumenten.
Bijdragen aan ZBO's / RWT's
Wageningen Research
Het subsidiebudget voor Wageningen Research wordt verlaagd met € 6,1 mln. De oorzaak van deze toename is technisch, de beschikking aan WR onder de TO-2 regeling bestaat uit meerdere beschikkingen die vanaf meerdere begrotingsinstrumenten wordt gedekt. Met deze onderliggende technische mutaties worden de budgetinstrumenten in lijn gebracht met deze subsidiebeschikkingen. Meevallers en tegenvallers staan apart vermeld omdat het gaat om separate budgetinstrumenten.
3.4

Artikel 24: Uitvoering en toezicht
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid art. 24 (bedragen x € 1.000)
24 Uitvoering en toezicht | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 728.595 | 45 | 728.640
| Uitgaven | 728.595 | 2.633 | 731.228
| Bijdrage aan agentschappen | 728.595 | 2.633 | 731.228
| Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit | 368.263 | ‒ 1 | 368.262
| Rijksdienst voor Ondernemend Nederland | 360.332 | 2.634 | 362.966
| Ontvangsten | 47.161 | 0 | 47.161
| Ontvangsten | 47.161 | 0 | 47.161
| Agentschappen en overig | 47.161 | 0 | 47.161
Toelichting
Conform de ondergrenzen voor toelichtingen op mutaties uit de Rijksbegrotingsvoorschriften 2025, terug te vinden in de leeswijzer, is er geen toelichting voor artikel 24.
4

Niet-beleidsartikelen
4.1

Artikel 50: Apparaat

Tabel 9 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
50 Apparaat | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 259.851 | 5.823 | 265.674
| Uitgaven | 259.851 | 5.823 | 265.674
| Personele uitgaven | | |
| Eigen personeel | 193.486 | ‒ 12.921 | 180.565
| Externe inhuur | 9.188 | 6.526 | 15.714
| Overige personele uitgaven | 2.381 | 618 | 2.999
| Materiële uitgaven | | |
| Bijdrage aan SSO's (exclusief DICTU) | 6.808 | 0 | 6.808
| SSO DICTU | 24.847 | 417 | 25.264
| Overige materiële uitgaven | 23.141 | 11.183 | 34.324
| Ontvangsten | 6.197 | 0 | 6.197
| Ontvangsten | | |
| Ontvangsten | 6.197 | 0 | 6.197
Toelichting
Personele uitgaven
Eigen personeel
Het budget voor Eigen personeel wordt verlaagd met € 12,9 mln. Vooruitlopend op de taakstelling en de reorganisatie wordt binnen LVVN terughoudend omgegaan met het openstellen van vacatures en vervulling hiervan. Ook hebben er een aantal technische mutaties plaatsgevonden zoals ook aangegeven onder Materiële uitgaven.
Externe inhuur
Het budget voor Externe inhuur wordt verhoogd met € 6,5 mln. Dit komt hoofdzakelijk doordat externe inhuur wordt doorberekend aan het personeels- of beleidsbudget van de inhurende directie. De betreffende directies hevelen de middelen hiervoor gedurende het jaar over naar het instrument voor externe inhuur, waardoor het budget toeneemt.
Materiële uitgaven
Overige materiële uitgaven
Het budget voor Overige materiële uitgaven wordt verhoogd met € 11,2 mln. Dit komt voornamelijk door een aantal technische mutaties waarbij budget van personele uitgaven is overgeheveld naar dat van materiële uitgaven en een aantal tegenvallers. Daarnaast zijn de kosten van het IUC (Inkoop Uitvoering Centrum) hoger dan verwacht. Dit komt doordat de realisatie van de ambities van het IUC op het vlak van verambtelijking en het terugdringen van de inzet van externe inhuur tegenvallen. Ook valt de realisatie op in- en uitbesteding hoger uit.
4.2

Artikel 51: Nog onverdeeld

Tabel 10 Artikel 51 Nog onverdeeld (Bedragen x € 1.000)
51 Nog onverdeeld | |
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
| Verplichtingen | 5.477 | ‒ 2.000 | 3.477
| Uitgaven | 5.477 | ‒ 2.000 | 3.477
| Loonbijstelling | 228 | 0 | 228
| Nog te verdelen | 5.249 | ‒ 2.000 | 3.249
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Nog onverdeeld
Nog te verdelen
Vanuit artikel 51 wordt een bijdrage gedekt ad € 2,0 mln. aan Staatsbosbeheer ten behoeve van de inzet voor groene boa's. Deze middelen worden overgeheveld naar artikel 22.
5

Agentschappen
5.1

Agentschapsparagraaf Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
Toelichting
De agentschapsparagraaf is in deze Tweede suppletoire begroting niet opgenomen. Op basis van de regeling Rijksbegrotingsvoorschriften 2025 wordt een agentschapsparagraaf opgesteld indien de realisatie cumulatief 5% of cumulatief € 20 mln. afwijkt van de begroting. Hier is geen sprake van.
6

Begrotingsfonds
6.1

De begroting van het Diergezondheidsfonds (F)
Toelichting
Voor het Diergezondheidsfonds is geen sprake van wijzigingen in de begroting ten opzichte van de stand bij suppletoire begroting september.