Vergaderjaar 2025‒2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 850
VI

Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie en Veiligheid (VI) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 28 november 2025
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
- 1.
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Justitie en Veiligheid;
- 2.
de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Justitie en Veiligheid,
Foort van Oosten
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1

Leeswijzer
Dit is de tweede suppletoire begroting 2025 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Deze suppletoire begroting hangt samen met de Najaarsnota 2025. In hoofdstuk 2 is een overzicht opgenomen van de belangrĳkste uitgaven- en ontvangstenmutaties. Het betreft mutaties die groter zĳn dan € 10 mln. In hoofdstuk 3 is per beleidsartikel de tabel ‘budgettaire gevolgen van beleid’ opgenomen. In hoofdstuk 4 gebeurt dit voor de niet-beleidsartikelen. Na de tabel budgettaire gevolgen van beleid wordt een toelichting op de cĳfers uit de kolom «mutaties 2e suppletoire begroting 2025» gegeven voor zover deze groter zĳn dan € 5 mln. De mutaties kunnen zowel beleidsmatig als financieel-technisch van aard zĳn. Financieel-technische mutaties worden conform de Rĳksbegrotingsvoorschriften niet nader toegelicht. In de regel geldt dat uitgavenmutaties en verplichtingenmutaties aan elkaar gelĳk zĳn. De toelichtingen gelden daarom voor zowel de uitgaven- als de verplichtingenmutaties. Wanneer dit niet het geval is, wordt voor de verplichtingmutaties een aparte toelichting opgenomen als er sprake is van een opmerkelĳk verschil met de uitgavenmutaties. In hoofdstuk 5 zĳn alleen de exploitatie- en kasstroomoverzichten van de agentschappen weergegeven waarbĳ de cumulatieve mutaties (in totaal) groter zĳn dan 5% van de oorspronkelĳk vastgestelde begroting of cumulatieve mutaties (in totaal) groter zĳn dan € 20 mln. ten opzichte van de oorspronkelĳk vastgestelde begroting, voor zover mutaties ten opzichte van de oorspronkelĳke begroting niet reeds zĳn gemeld bĳ de suppletoire begroting september.
2

Beleid
2.1

Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
| | Artikelnummer | Uitgaven 2025
| Vastgestelde begroting 2025 | | 18.405.866
| Stand suppletoire begroting september 2025 | | 19.126.117
| Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1 | Vernieuwing Missiekritische Communicatie (VMX) | 31 | ‒ 15.700
2 | Vangnetregeling Gezond en Veilig werken (PTSS) | 31 | 16.000
3 | Toevoeging rechtsbijstand | 32 | ‒ 56.000
4 | Meevaller Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding | 33 | ‒ 10.617
5 | Meevaller ondermijning | 33 | ‒ 27.000
6 | Meevallers Straffen en Beschermen | 34 | ‒ 27.581
7 | Bewaken en Beveiligen | 36 | ‒ 57.063
8 | Regeling tegemoetkoming schade | 36 | ‒ 10.500
9 | Inburgering | 38 | ‒ 26.600
10 | Invulling taakstelling | 91 | 25.130
11 | Taaleis en keteneffecten | 92 | ‒ 22.350
12 | Overige mutaties | | 44.424
| Stand 2e suppletoire begroting 2025 | | 18.958.260
Toelichting
- 1.
Vernieuwing Missiekritische Communicatie (VMX)
Door vertraging bij het project VMX voor een nieuw communicatiesysteem voor hulpdiensten is sprake van een meevaller van 15,7 mln.
- 2.
Vangnetregeling Gezond en Veilig werken (PTSS)
Compensatie van een tegenvaller van € 16 mln. bij de Vangnetregeling Gezond en Veilig Werken (inclusief PTSS) van de politie. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere instroom in het oude stelsel en een hogere doorstroom van smartengeld naar restschade.
- 3.
Toevoegingen Rechtsbijstand
Op het onderdeel toevoegingen rechtsbijstand wordt een onderuitputting verwacht van € 56 mln. Dit komt met name doordat er minder afgegeven toevoegingen op het terrein van asiel en civiel zijn geweest dan geraamd is.
- 4.
Meevallers Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding
Dit betreft een meevaller op het terrein Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding doordat bij een aantal projecten sprak was van lagere uitgaven dan geraamd (€ 3,6 mln.) en omdat begin dit jaar abusievelijk een budgetreservering ad € 7 mln. was gedaan die niet nodig was, omdat de overboeking al enkele jaren eerder had plaatsgevonden. Dit leidt tot een meevaller van € 10,6 mln.
- 5.
Meevaller Ondermijning
Een meevaller van € 27 mln., voornamelijk veroorzaakt door niet bestede middelen van ketenpartners, niet volledig verstrekte loon en -prijsbijstelling, en vertraging bij meerdere projecten (o.a. vertraging in wetgevingstrajecten, lagere kosten op Non-Conviction Based Confiscation, vertraging in de bouw van het Beslag Informatie Systeem en vertraging in de uitbreiding van de taken van het Strategisch Kenniscentrum.
- 6.
Meevallers Straffen en Beschermen
Op dit onderdeel is een meevaller van € 27,6 mln., die grotendeels wordt veroorzaakt doordat de ketenpartners te maken hebben met capaciteitsproblemen waardoor niet alle middelen besteed konden worden volgens planning. Ook zorgt vertraging in wet- en regelgeving dat budgetten die voor de uitvoering hiervan gereserveerd zijn niet altijd gebruikt of toegekend kunnen worden aan ketenpartners.
- 7.
Bewaken en Beveiligen
Er is een onderbesteding van € 57,1 mln. op bewaken en beveiligen. De realisatie voor het lopend jaar bij de ketenpartners blijft achter, doordat nog niet alles van de eerste fase is afgerond op basis van de bestedingsplannen, als gevolg van personeelsschaarste.
- 8.
Regeling tegemoetkoming schade
Er is een meevaller van € 10,5 mln. bij de schadeafhandeling van de watersnood, omdat er minder tegemoetkoming wordt uitgekeerd dan verwacht.
- 9.
Inburgering
Er is een meevaller van € 26,6 mln. bij de bijdrage van het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA), veroorzaakt doordat het aantal statushouders dat deelneemt aan de voorinburgering bij het COA lager is dan verwacht. Een deel van de meevaller wordt gebruikt om de tegenvaller bij de bijdrage aan DUO op te vangen, die is ontstaan door oplopende kosten bij de uitvoering van de taken van DUO, zoals het handhaven van de inburgeringsplicht, het verstrekken van leningen en het organiseren van examens. Daarnaast zijn er kleinere tegenvallers bij de overige subsidies inburgering (meer aanvragen) en de opdrachten.
- 10.
Invulling taakstelling
Een tegenvaller van € 25,1 mln. op de apparaatsuitgaven, veroorzaakt door de invulling van de taakstelling.
- 11.
Taaleis en keteneffecten
De gereserveerde middelen taaleis naturalisatie en keteneffecten vallen in 2025 vrij omdat het gereserveerde budget voor het verhogen van de taaleis voor naturalisatie van niveau A2 naar B1 niet is besteed en de keteneneffecten van middelen voor de politie niet is doorverdeeld in 2025. Dit leidt tot een meevaller van € 22,4 mln. in 2025.
- 12.
Overige mutaties
De post ‘overige mutaties’ bestaat voornamelijk uit technische mutaties en mutaties van minder dan 10 miljoen euro.

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
| | Artikelnummer | Ontvangsten 2025
| Vastgestelde begroting 2025 | | 1.687.690
| Stand suppletoire begroting september 2025 | | 1.944.680
| Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1 | Regionale Informatie- en ExpertiseCentra en mainports | 33 | 12.000
2 | Afpakken | 33 | ‒ 292.400
3 | Boeten en transacties | 33 | ‒ 40.200
4 | Centraal Justitieel Incassobureau boetes | 34 | ‒ 16.000
5 | Overige mutaties | | ‒ 526
| Stand 2e suppletoire begroting 2025 | | 1.607.554
Toelichting
- 1.
Regionale Informatie- en ExpertiseCentra en mainports
Betreft de teruggave van de niet bestede middelen (ad € 12 mln.) aan het departement door de Regionale Informatie en Expertise Centra en mainports wegens arbeidsmarktproblematiek.
- 2.
Afpakken
De ontvangsten op afpakken vallen € 292,4 mln. lager uit dan geraamd. De lagere afpakopbrengsten worden verklaard doordat er momenteel geen grote schikkingen zijn voorzien.
- 3.
Boeten en Transacties
De ontvangsten boeten en transacties zijn lager dan begin dit jaar geraamd. Dit lijkt vooral het gevolg van een daling in de aantallen WAHV-zaken (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) ten opzichte van de prognose.
- 4.
Centraal Justitieel Incassobureau bureau
De ontvangsten op het onderdeel «verhaal administratiekosten» vallen lager uit dan geraamd door een lager aantal boetes. Het betreft een tegenvaller van € 16 mln.
- 5.
Overige mutaties
De post ‘overige mutaties’ bestaat voornamelijk uit technische mutaties en mutaties van minder dan € 10 mln.
3

Beleidsartikelen
3.1

Artikel 31 Politie
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 8.915.355 | 14.928 | 8.930.283
| Uitgaven | 8.923.193 | 14.928 | 8.938.121
31.2 | Bekostiging politie | 8.607.512 | 28.887 | 8.636.399
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 8.571.874 | 29.483 | 8.601.357
| Politie | 8.567.640 | 31.248 | 8.598.888
| Politieacademie | 4.234 | ‒ 1.765 | 2.469
| Bijdrage aan medeoverheden | 35.638 | ‒ 596 | 35.042
| Brandweer- en politiekorps (BES) | 35.638 | ‒ 596 | 35.042
31.3 | Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en beheer meldkamers | 315.681 | ‒ 13.959 | 301.722
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 288.293 | ‒ 17.069 | 271.224
| Internationale Samenwerkingsoperaties | 27.814 | 401 | 28.215
| Beheer meldkamers | 241.342 | 0 | 241.342
| Programma Nieuwe Missie Kritische Communicatiesysteem | 18.155 | ‒ 17.470 | 685
| Overige Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 982 | 0 | 982
| Bijdrage aan medeoverheden | 998 | 0 | 998
| Bijdrage in het kader van de kwaliteit van de politiezorg | 998 | 0 | 998
| Subsidies (regelingen) | 14.072 | 3.110 | 17.182
| Opsporing | 2.817 | 0 | 2.817
| Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds Politie | 3.873 | 0 | 3.873
| Overige Subsidies | 7.382 | 3.110 | 10.492
| Opdrachten | 12.318 | 0 | 12.318
| Providers | 8.972 | 0 | 8.972
| Overige Opdrachten | 3.346 | 0 | 3.346
| Ontvangsten | 38.369 | 1.538 | 39.907
Toelichting
Mutaties Uitgaven
31.2 Bekostiging Politie
Politie
Deze post bevat compensatie van een tegenvaller van € 16 mln. bij de Vangnetregeling Gezond en Veilig Werken (inclusief PTSS). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere instroom in het oude stelsel en een hogere doorstroom van smartengeld naar restschade. Daarnaast omvat deze post een aantal kleinere mutaties, waaronder een interne overboeking van € 2,4 mln. van ondermijning naar politie in het kader van Forensische Opsporing en een mutatie van € 3,8 mln. voor de uitvoering van voorbereidende activiteiten in verband met de implementatie van het nieuwe Wetboek van Strafvordering.
31.3 Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en beheer meldkamers
De mutaties op dit artikelonderdeel bestaan grotendeels uit een meevaller van € 15,7 mln. door vertraging bij het project VMX voor een nieuw communicatiesysteem voor hulpdiensten. Het resterende saldo bestaat uit een aantal kleinere mutaties.
3.2

Artikel 32 Rechtspleging en rechtsbijstand
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 2.492.406 | ‒ 41.036 | 2.451.370
| Uitgaven | 2.492.406 | ‒ 41.132 | 2.451.274
| Apparaatsuitgaven | 43.683 | 1.335 | 45.018
32.1 | Apparaat Hoge Raad | 43.683 | 1.335 | 45.018
| Personele uitgaven | 39.731 | ‒ 140 | 39.591
| Eigen personeel | 37.061 | 760 | 37.821
| Externe inhuur | 2.670 | ‒ 900 | 1.770
| Materiële uitgaven | 3.952 | 1.475 | 5.427
| ICT | 1.222 | 1.400 | 2.622
| SSO's | 605 | 0 | 605
| Overig materieel | 2.125 | 75 | 2.200
| Programmauitgaven | 2.448.723 | ‒ 42.467 | 2.406.256
32.2 | Adequate toegang tot het rechtsbestel | 766.161 | ‒ 51.741 | 714.420
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 45.177 | 6.625 | 51.802
| Raad voor Rechtsbijstand | 34.583 | 6.504 | 41.087
| Bureau Financieel Toezicht | 10.594 | 121 | 10.715
| Subsidies (regelingen) | 52.597 | 8.463 | 61.060
| Stichting de Geschillencommissie | 1.298 | 0 | 1.298
| Juridisch Loket | 48.095 | 10.806 | 58.901
| Overige Subsidies | 3.204 | ‒ 2.343 | 861
| Opdrachten | 668.387 | ‒ 66.829 | 601.558
| Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen | 11.579 | ‒ 4.784 | 6.795
| Toevoegingen rechtsbijstand | 651.683 | ‒ 61.766 | 589.917
| Mediation in Strafrecht | 2.503 | ‒ 67 | 2.436
| Overige Opdrachten | 2.622 | ‒ 212 | 2.410
32.3 | Optimale randvoorwaarden doelmatig en doeltreffend rechtsbestel | 1.682.562 | 9.274 | 1.691.836
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 79.157 | 654 | 79.811
| Autoriteit Persoonsgegevens | 55.892 | 942 | 56.834
| College voor de Rechten van de Mens | 13.096 | ‒ 6 | 13.090
| Nationaal Register Gerechtelijke Deskundigen | 2.408 | ‒ 12 | 2.396
| Stichting Advisering Bestuursrechtspraak | 5.927 | 0 | 5.927
| Overige Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 1.834 | ‒ 270 | 1.564
| Bijdrage aan medeoverheden | 1.588.488 | 5.783 | 1.594.271
| Bijdragen Rechtspleging | 2 | 0 | 2
| Caribisch Nederland (BES) | 15.513 | 2.422 | 17.935
| Raad voor de rechtspraak | 1.565.955 | 6.758 | 1.572.713
| Overige Bijdrage aan medeoverheden | 7.018 | ‒ 3.397 | 3.621
| Subsidies (regelingen) | 9.732 | 1.909 | 11.641
| Rechtspleging | 666 | 0 | 666
| Wetgeving | 1.476 | ‒ 292 | 1.184
| Perspectief herstelbemiddeling | 3.266 | ‒ 417 | 2.849
| Overige Subsidies | 4.324 | 2.618 | 6.942
| Opdrachten | 5.185 | 928 | 6.113
| Opdrachten en onderzoeken rechtspleging | 1.055 | ‒ 1.055 | 0
| Caribisch Nederland (BES) | 343 | ‒ 60 | 283
| Overige Opdrachten | 3.787 | 2.043 | 5.830
| Ontvangsten | 267.919 | ‒ 10.380 | 257.539
Toelichting
Mutaties Uitgaven
32.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel
- –Het budgettaire kader van het Juridisch Loket wordt aangevuld met € 10,3 mln., omdat er een autonome toename te zien is in de vraag naar de dienstverlening van het Juridisch Loket (eerste lijn rechtshulp).
- –Op het onderdeel toevoegingenrechtsbijstand wordt een onderuitputting verwacht van € 56 mln. Dit komt met name doordat er minder afgegeven toevoegingen op het terrein van asiel en civiel zijn geweest dan is geraamd.
- –Een overboeking van € 5,9 mln. vanuit BZK voor de Tijdelijke wet Groningen. In de novelle op de Tijdelijke Wet Groningen is geregeld dat Groningers juridische, financiële en bouwkundige bijstand kunnen inroepen bij de Raad voor Rechtsbijstand (RvR). Met deze overboeking vanuit het ministerie van BZK worden deze kosten gecompenseerd. Het betreft compensatie voor afgegeven toevoegingen.
32.3 Optimale randvoorwaarden doelmatig en doeltreffend rechtsbestel
Deze post bestaat uit diverse kleinere mutaties, zoals een mutatie van € 2,6 mln. voor het project Duurzaam Digitaal Stelsel (DDS). Het betreft de samenwerking binnen de strafrechtketen voor de informatievoorziening (IV).
Mutaties Ontvangsten
Deze post bestaat uit een aantal kleinere mutaties, zoals een tegenvaller van € 4,9 mln. bij de Autoriteit Persoonsgegevens omdat er minder boetes zijn geïnd en een tegenvaller bij de griffieontvangsten doordat de instroom van zaken waar griffierechten over wordt geheven iets achter is gebleven.
3.3

Artikel 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 1.699.272 | 191.185 | 1.890.457
| Uitgaven | 1.545.272 | ‒ 66.945 | 1.478.327
| Apparaatsuitgaven | 921.994 | ‒ 922 | 921.072
33.1 | Apparaat Openbaar Ministerie | 921.994 | ‒ 922 | 921.072
| Personele uitgaven | 735.658 | ‒ 1.974 | 733.684
| Eigen personeel | 665.806 | ‒ 1.974 | 663.832
| Externe inhuur | 68.047 | 0 | 68.047
| Overig personeel | 1.805 | 0 | 1.805
| Materiële uitgaven | 186.336 | 1.052 | 187.388
| ICT | 38.876 | 1.187 | 40.063
| SSO's | 54.595 | 0 | 54.595
| Overig materieel | 92.865 | ‒ 135 | 92.730
| Programmauitgaven | 623.278 | ‒ 66.023 | 557.255
33.2 | Bestuur, informatie en technologie | 95.376 | ‒ 3.530 | 91.846
| Bijdrage aan medeoverheden | 68.383 | ‒ 3.146 | 65.237
| Regionale Informatie en Expertise Centra | 64.873 | ‒ 1.522 | 63.351
| Overige Bijdrage aan medeoverheden | 3.510 | ‒ 1.624 | 1.886
| Subsidies (regelingen) | 20.482 | 2.574 | 23.056
| Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid | 4.658 | 24 | 4.682
| Platform Veilig Ondernemen | 11.921 | 379 | 12.300
| Overige Subsidies | 3.903 | 2.171 | 6.074
| Opdrachten | 6.511 | ‒ 2.958 | 3.553
| Overige Opdrachten | 6.511 | ‒ 2.958 | 3.553
33.3 | Opsporing en vervolging | 525.276 | ‒ 62.493 | 462.783
| Bijdrage aan agentschappen | 182.115 | 4.941 | 187.056
| NFI | 118.044 | 3.278 | 121.322
| Justid | 33.358 | 1.598 | 34.956
| Justis | 30.713 | 65 | 30.778
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 8.011 | ‒ 6 | 8.005
| Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) | 8.011 | ‒ 6 | 8.005
| Bijdrage aan medeoverheden | 136.473 | ‒ 50.177 | 86.296
| FIU.Nederland | 1.287 | ‒ 1.071 | 216
| Aanpak ondermijning | 112.216 | ‒ 31.635 | 80.581
| Overige Bijdrage aan medeoverheden | 22.970 | ‒ 17.471 | 5.499
| Subsidies (regelingen) | 9.174 | ‒ 789 | 8.385
| Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid | 24 | ‒ 24 | 0
| Overige Subsidies | 9.150 | ‒ 765 | 8.385
| Opdrachten | 187.153 | ‒ 16.462 | 170.691
| Schadeloosstellingen | 45.573 | 0 | 45.573
| Onrechtmatige Detentie | 7.278 | 0 | 7.278
| Gerechtskosten | 40.876 | 0 | 40.876
| Restituties ontvangsten voorgaande jaren | 0 | 434 | 434
| Verkeershandhaving OM | 45.273 | 0 | 45.273
| Afpakken | 733 | 0 | 733
| Bewaring, verkoop en vernietiging ibg voorwerpen | 20.547 | 0 | 20.547
| Overige Opdrachten | 26.873 | ‒ 16.896 | 9.977
| Garanties | 2.350 | 0 | 2.350
| Faillissementscuratoren | 2.350 | 0 | 2.350
33.4 | Vervolging en berechting MH17-verdachten | 2.626 | 0 | 2.626
| Opdrachten | 2.626 | 0 | 2.626
| Vervolging en berechting MH17-verdachten | 2.626 | 0 | 2.626
| Ontvangsten | 1.389.579 | ‒ 325.580 | 1.063.999
Toelichting
Mutaties Uitgaven
33.3 Opsporing en vervolging
- –Een meevaller van € 27 mln., voornamelijk veroorzaakt door niet bestede middelen van ketenpartners, niet volledig verstrekte loon en -prijsbijstelling, en vertraging bij meerdere projecten (o.a. vertraging in wetgevingstrajecten, lagere kosten op Non-Conviction Based Confiscation, vertraging in de bouw van het Beslag Informatie Systeem en vertraging in de uitbreiding van de taken van het Strategisch Kenniscentrum).
- –Een interne herschikking binnen het budget ondermijning van € 9,6 mln. op basis van de prognose. Dit betreft een technische mutatie (zie ook artikel 91).
- –Een meevaller van € 10,6 mln. op dit onderdeel doordat bij een aantal projecten sprake was van lagere uitgaven dan geraamd (€ 3,6 mln.) en omdat begin dit jaar abusievelijk een budgetreservering ad € 7 mln. was gedaan die niet nodig was, omdat de overboeking al enkele jaren eerder had plaatsgevonden.
- –Een herallocatie van € 7,9 mln. voor de uitvoeringskosten van programma’s die door de Strafrechtketen worden gerealiseerd. Het budget staat op het beleidsbudget en wordt overgeheveld naar apparaatsuitgaven voor onder andere de uitvoering ketenvoorzieningen, ketencoördinatoren, huisvestingskosten Huis van de Strafrechtketen en voor het project programman Modernisering Identiteitsbehandeling en Vindbaarheid (PMIV).
Mutaties Verplichtingen
Op het onderdeel Aanpak ondermijning is het verplichtingenbudget opgehoogd met € 258,1 miljoen. In het najaar van 2025 worden de beschikkingen verstuurd (en daarmee de verplichtingen aangegaan) voor de Specifieke Uitkering (SPUK) Preventie met Gezag, die loopt van juni 2026 tot en met december 2029. Middels deze mutatie wordt het bijbehorende verplichtingenbudget van 2026 tot en met 2029 naar 2025 gehaald.
Mutaties Ontvangsten
- –De teruggave van de niet bestede middelen (ad € 12 mln.) aan het departement door de Regionale Informatie en Expertise Centra en mainports wegens arbeidsmarktproblematiek.
- –De ontvangsten op afpakken vallen € 292,4 mln. lager uit dan geraamd. De lagere afpakopbrengsten worden verklaard doordat er momenteel geen grote schikkingen zijn voorzien.
- –De ontvangsten boeten en transacties zijn € 40,2 mln. lager dan begin dit jaar geraamd. Dit lijkt vooral het gevolg van een daling in de aantallen WAHV-zaken (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) ten opzichte van de prognose.
- –Het restant saldo betreft een aantal kleinere mutaties.
3.4

Artikel 34 Straffen en Beschermen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 4.530.373 | 40.824 | 4.571.197
| Uitgaven | 4.514.154 | ‒ 27.855 | 4.486.299
| Apparaatsuitgaven | 262.608 | 3.068 | 265.676
34.1 | Apparaat Raad voor de Kinderbescherming | 262.608 | 3.068 | 265.676
| Personele uitgaven | 215.734 | ‒ 8.563 | 207.171
| Eigen personeel | 209.146 | ‒ 9.113 | 200.033
| Externe inhuur | 5.046 | 1.050 | 6.096
| Overig personeel | 1.542 | ‒ 500 | 1.042
| Materiële uitgaven | 46.874 | 11.631 | 58.505
| ICT | 19.391 | 7.131 | 26.522
| SSO's | 17.527 | 500 | 18.027
| Overig materieel | 9.956 | 4.000 | 13.956
| Programmauitgaven | 4.251.546 | ‒ 30.923 | 4.220.623
34.2 | Preventieve maatregelen | 92.497 | ‒ 10.557 | 81.940
| Bijdrage aan agentschappen | 33.934 | ‒ 110 | 33.824
| Dienst Justis | 33.934 | ‒ 110 | 33.824
| Bijdrage aan medeoverheden | 44.726 | ‒ 10.812 | 33.914
| Aanpak criminaliteitsfenomenen | 44.607 | ‒ 10.812 | 33.795
| Overige Bijdrage aan medeoverheden | 119 | 0 | 119
| Subsidies (regelingen) | 6.680 | 5.142 | 11.822
| Aanpak criminaliteitsfenomenen | 5.319 | 5.142 | 10.461
| Overige Subsidies | 1.361 | 0 | 1.361
| Opdrachten | 7.157 | ‒ 4.777 | 2.380
| Aanpak criminaliteitsfenomenen | 4.733 | ‒ 4.336 | 397
| Overige Opdrachten | 2.424 | ‒ 441 | 1.983
34.3 | Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties | 3.740.339 | ‒ 20.951 | 3.719.388
| Bijdrage aan agentschappen | 3.339.228 | 10.051 | 3.349.279
| DJI - gevangeniswezen | 1.680.255 | 844 | 1.681.099
| DJI - Forensische zorg | 1.439.720 | 1.209 | 1.440.929
| CJIB | 219.253 | 7.998 | 227.251
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 322.662 | ‒ 1.285 | 321.377
| Reclassering Nederland | 197.512 | ‒ 632 | 196.880
| Leger des Heils | 29.568 | 56 | 29.624
| Stichting Verslavingsreclassering GGZ | 95.582 | ‒ 709 | 94.873
| Bijdrage aan medeoverheden | 4.620 | ‒ 6.620 | ‒ 2.000
| Intra- en extramurale sanctie uitvoering | 4.620 | ‒ 6.620 | ‒ 2.000
| Subsidies (regelingen) | 10.574 | ‒ 4.445 | 6.129
| Intra- en extramurale sanctie uitvoering | 8.304 | ‒ 4.445 | 3.859
| Stichting Reclassering Caribisch Nederland (BES) | 2.270 | 0 | 2.270
| Opdrachten | 39.255 | ‒ 18.652 | 20.603
| Intra- en extramurale sanctie uitvoering | 39.255 | ‒ 18.652 | 20.603
| Storting/onttrekking begrotingsreserve | 24.000 | 0 | 24.000
| Garantieregeling Forensische Zorg | 24.000 | 0 | 24.000
34.4 | Slachtofferzorg | 102.962 | ‒ 2.002 | 100.960
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 77.463 | ‒ 610 | 76.853
| Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven | 14.288 | 162 | 14.450
| Slachtofferhulp Nederland | 63.175 | ‒ 772 | 62.403
| Subsidies (regelingen) | 0 | 213 | 213
| Overige Subsidies | 0 | 213 | 213
| Opdrachten | 25.499 | ‒ 1.605 | 23.894
| Slachtofferzorg | 2.234 | ‒ 1.605 | 629
| Schadefonds Geweldsmisdrijven | 21.633 | 0 | 21.633
| Voorschotregelingen schadevergoedingsregelingen | 1.632 | 0 | 1.632
34.5 | Veiligheid jeugd | 315.748 | 2.587 | 318.335
| Bijdrage aan agentschappen | 245.957 | 7.841 | 253.798
| DJI - jeugd | 245.957 | 7.841 | 253.798
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 18.124 | 197 | 18.321
| LBIO | 4.242 | 0 | 4.242
| Halt | 13.882 | 197 | 14.079
| Bijdrage aan medeoverheden | 5.746 | ‒ 1.469 | 4.277
| Jeugdbescherming en jeugdsancties | 3.602 | ‒ 2.273 | 1.329
| Voogdijraad Caribisch Nederland (BES) | 2.144 | 804 | 2.948
| Subsidies (regelingen) | 26.456 | 7.475 | 33.931
| Jeugdbescherming en jeugdsancties | 26.456 | 7.475 | 33.931
| Opdrachten | 19.465 | ‒ 11.457 | 8.008
| Taakstraffen/erkende gedragsinterventies | 4.246 | 0 | 4.246
| Jeugdbescherming en jeugdsancties | 15.219 | ‒ 11.457 | 3.762
| Ontvangsten | 164.316 | ‒ 12.400 | 151.916
Toelichting
Mutaties Uitgaven
34.2 Preventieve maatregelen
Op dit onderdeel is een meevaller van € 7,1 mln., die grotendeels wordt veroorzaakt doordat ketenpartners capaciteitsproblemen ervaren die de planvorming op het gebied van ‘aanpak criminaliteitsfenomenen’ hebben vertraagd.
34.3 Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties
- –Er is een technische interne herschikking gedaan tussen de subartikelen 34.3 en 34.5 van € 8,7 mln om het budget op het juiste instrument te plaatsen.
- –Op dit onderdeel is een meevaller van € 14,4 mln., die grotendeels wordt veroorzaakt door vertraging in de totstandkoming van wet- en regelgeving.
34.5 Veiligheid Jeugd
- –Een jaarlĳkse verrekening met het ministerie van OCW op de daar beschikbare middelen voor onderwĳs in JJI’s (Justitiële Jeugdinrichtingen) voor € 6,8 mln.
- –Er is een technische interne herschikking gedaan tussen de subartikelen 34.3 en 34.5 van € 8,7 mln om het budget op het juiste instrument te plaatsen.
Mutaties Verplichtingen
De toekenningsbrieven 2026 voor de uitvoeringsorganisaties Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, Reclassering Nederland, Leger des Heils, Stichting Verslavingsreclassering GGZ, Stichting Reclassering Caribisch Nederland, Stichting Halt, Slachtofferhulp Nederland, Schadefonds Geweldsmisdrijven en Voogdijraad Caribisch Nederland wordt eind 2025 naar de organisaties gestuurd, op dat moment wordt ook de verplichting aangegaan en verantwoord. Omdat er tussen de budgetten in 2026 en het verplichtingenbudget in 2025 verschillen kunnen optreden (o.a. door toekennen van de Loon- en PrijsOntwikkeling in 2025) wordt het verplichtingenbudget 2025 voor deze organisaties opgehoogd met € 40,3 mln. Dit zorgt voor voldoende verplichtingenbudget voor de opdrachten in 2026.
Mutaties Ontvangsten
De ontvangsten op het onderdeel «verhaal administratiekosten» bij CJIB vallen lager uit dan geraamd door een lager aantal boetes. Het betreft een tegenvaller van € 16 mln. Het resterende saldo betreft een aantal kleinere mutaties.
3.5

Artikel 36 Contraterrorisme en nationaal veiligheidsbeleid
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 512.265 | ‒ 61.953 | 450.312
| Uitgaven | 522.667 | ‒ 77.553 | 445.114
36.2 | Nationale veiligheid en terrorismebestrijding | 505.387 | ‒ 77.553 | 427.834
| Bijdrage aan agentschappen | 2.350 | 0 | 2.350
| Overige Bijdrage aan agentschappen | 2.350 | 0 | 2.350
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 63.486 | 1.897 | 65.383
| Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) | 63.486 | 1.897 | 65.383
| Bijdrage aan medeoverheden | 403.119 | ‒ 70.402 | 332.717
| Brede Doeluitkering Rampenbestrijding | 276.996 | ‒ 715 | 276.281
| Overige Bijdrage aan medeoverheden | 126.123 | ‒ 69.687 | 56.436
| Subsidies (regelingen) | 8.176 | 4.326 | 12.502
| Nederlands Rode Kruis | 4.226 | 0 | 4.226
| Korpora | 654 | 0 | 654
| Overige Subsidies | 3.296 | 4.326 | 7.622
| Opdrachten | 28.256 | ‒ 13.374 | 14.882
| Crisiscommunicatie | 4.448 | ‒ 66 | 4.382
| NCSC | 5.381 | ‒ 5.381 | 0
| Regeling tegemoetkoming schade 2021 | 11.059 | ‒ 10.500 | 559
| Overige Opdrachten | 7.368 | 2.573 | 9.941
36.3 | Onderzoeksraad Voor Veiligheid | 17.280 | 0 | 17.280
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 17.280 | 0 | 17.280
| Onderzoeksraad Voor Veiligheid | 17.280 | 0 | 17.280
| Ontvangsten | 2.000 | 5.711 | 7.711
Toelichting
Mutaties Uitgaven
36.2 Nationale veiligheid en terrorismebestrijding
- –Er is een onderbesteding van € 57,1 mln. op bewaken en beveiligen. De realisatie voor het lopend jaar bij de ketenpartners blijft achter, doordat nog niet alles van de eerste fase is afgerond op basis van de bestedingsplannen, als gevolg van personeelsschaarste.
- –
Er is een meevaller van € 10,5 mln. bij de schadeafhandeling van de watersnood, omdat er minder tegemoetkoming wordt uitgekeerd
dan verwacht.
Mutaties Ontvangsten
Deze post bestaat uit een aantal kleinere mutaties zoals een desaldering van € 4,2 mln. ten behoeve van kennisontwikkeling bij het TNO. Het bedrag wordt naar het ministerie van Economische Zaken overgeheveld.
3.6

Artikel 38 Inburgering
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel x artikelnaam (bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 525.824 | ‒ 19.250 | 506.574
| Uitgaven | 526.824 | ‒ 19.250 | 507.574
38.2 | Inburgering | 526.824 | ‒ 19.250 | 507.574
| Bijdrage aan agentschappen | 29.264 | 7.100 | 36.364
| DUO | 29.264 | 7.100 | 36.364
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 59.628 | ‒ 26.600 | 33.028
| COA | 59.628 | ‒ 26.600 | 33.028
| Bijdrage aan medeoverheden | 382.497 | 0 | 382.497
| Maatschappelijke begeleiding | 2 | 0 | 2
| Inburgeringsvoorziening | 367.016 | 0 | 367.016
| Onderwijsroute | 15.479 | 0 | 15.479
| Subsidies (regelingen) | 15.365 | 3.100 | 18.465
| Vroege integratie | 12.896 | 0 | 12.896
| Overige | 2.469 | 3.100 | 5.569
| Opdrachten | 11.058 | ‒ 2.850 | 8.208
| Inburgering en integratie | 11.058 | ‒ 2.850 | 8.208
| Leningen | 29.012 | 0 | 29.012
| DUO | 29.012 | 0 | 29.012
| Ontvangsten | 72.212 | 0 | 72.212
Toelichting
Mutaties Uitgaven
Inburgering
Er is een meevaller van € 26,6 mln. bij de bijdrage van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), veroorzaakt doordat het aantal statushouders dat deelneemt aan de voorinburgering bij het COA lager is dan verwacht. Een deel van de meevaller wordt gebruikt om de tegenvaller bij de bijdrage aan DUO op te vangen, die is ontstaan door oplopende kosten bij de uitvoering van taken van DUO, zoals het handhaven van de inburgeringsplicht, het verstrekken van leningen en het organiseren van examens. Daarnaast zijn er kleinere tegenvallers bij de overige subsidies inburgering (door meer aanvragen) en de opdrachten. Per saldo is sprake van een meevaller van € 19,3 mln. op dit artikelonderdeel.
4

Niet-beleidsartikelen
4.1

Artikel 91 Apparaat kerndepartement

Tabel 9 Toelichting niet-beleidsartikel 91 Apparaat kerndepartement (Bedragen x €1000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 567.319 | 72.300 | 639.619
| Uitgaven | 569.581 | 72.300 | 641.881
91.1 | Apparaatsuitgaven kerndepartement | 569.581 | 72.300 | 641.881
| Personele uitgaven | 375.390 | 67.547 | 442.937
| Eigen personeel | 327.812 | 29.193 | 357.005
| Externe inhuur | 46.809 | 38.163 | 84.972
| Overig personeel | 769 | 191 | 960
| Materiële uitgaven | 194.191 | 4.753 | 198.944
| ICT | 38.450 | 11.752 | 50.202
| SSO's | 98.156 | 4.346 | 102.502
| Overig materieel | 57.585 | ‒ 11.345 | 46.240
| Ontvangsten | 10.285 | 3.985 | 14.270
Toelichting
Mutaties Uitgaven
Het apparaatsbudget van het kerndepartement wordt per saldo verhoogd met € 72,3 mln. Deze verhoging wordt veroorzaakt door een veelheid van mutaties. De grootste mutaties worden hierbij toegelicht:
- –Een tegenvaller van € 25,1 mln. op de apparaatsuitgaven, veroorzaakt door de invulling van de taakstelling.
- –Een interne herschikking binnen het budget ondermijning van € 9,6 mln. op basis van de prognose. Dit betreft een technische mutatie (zie ook artikel 33).
- –Een herallocatie van € 7,9 mln. voor de uitvoeringskosten van programma’s die door de Strafrechtketen worden gerealiseerd. Het budget staat op het beleidsbudget en wordt overgeheveld naar apparaatsuitgaven voor onder andere de uitvoering ketenvoorzieningen, ketencoördinatoren, huisvestingskosten Huis van de Strafrechtketen en voor het project programman Modernisering Identiteitsbehandeling en Vindbaarheid (PMIV).
4.2

Artikel 92 Nog onverdeeld

Tabel 10 niet- beleidsartikel 92 Nog onverdeeld (Bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 28.411 | ‒ 22.350 | 6.061
| Uitgaven | 28.411 | ‒ 22.350 | 6.061
92.1 | Nog onverdeeld | 28.411 | ‒ 22.350 | 6.061
| Nog te verdelen | 28.411 | ‒ 22.350 | 6.061
| Nog onverdeeld | 28.411 | ‒ 22.350 | 6.061
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Mutaties Uitgaven
Artikel 92 is een doorverdeelartikel. Dat houdt in dat bepaalde budgettaire toevoegingen en taakstellingen in eerste instantie op artikel 92 worden verwerkt en later doorverdeeld naar de desbetreffende artikelen. Ten laste van artikel 92 worden geen uitgaven en ontvangsten gedaan, dit gebeurt alleen op de overige artikelen.
De mutatie betreft de gereserveerde middelen taaleis naturalisatie en keteneffecten die in 2025 vrijvallen omdat het gereserveerde budget voor het verhogen van de taaleis voor naturalisatie van niveau A2 naar B1 niet is besteed en de keteneneffecten van middelen voor de politie niet is doorverdeeld in 2025. Dit leidt tot een meevaller van € 22,4 mln. in 2025.
4.3

Artikel 93 Geheim

Tabel 11 niet-beleidsartikel 93 Geheim (Bedragen x € 1.000)
| | Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW en amendementen) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Art. | Verplichtingen | 3.609 | 0 | 3.609
| Uitgaven | 3.609 | 0 | 3.609
93.1 | Geheim | 3.609 | 0 | 3.609
| Geheim | 3.609 | 0 | 3.609
| Geheim | 3.609 | 0 | 3.609
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Op dit artikel hebben geen mutaties plaatsgevonden.